Hoge Raad: ING mocht eigenaar metaalhandel acht jaar registreren na opzegging bankrelatie Een handelaar in oud ijzer en metalen dreef zijn zaak als eenmanszaak en had zowel privé als zakelijk rekeningen bij ING. In 2021 liet de bank weten de zakelijke bankrelatie te willen beëindigen. Volgens ING had de ondernemer bij een periodiek cliëntenonderzoek geen transparant beeld gegeven van het gebruik van zijn zakelijke rekeningen, waardoor de bank haar wettelijke verplichtingen om witwassen te voorkomen niet goed kon nakomen. In oktober 2022 werd de zakelijke relatie daadwerkelijk beëindigd. De man verzette zich daar eerst tegen, maar berustte er uiteindelijk in.
Daarmee was de kous voor hem niet af. ING had zijn gegevens ook opgenomen in haar Interne Verwijzingsregister en in haar Gebeurtenissenadministratie, voor een periode van acht jaar. Dat zijn interne registers van de bank over gebeurtenissen die voor de veiligheid en integriteit van de financiële instelling van belang zijn. In de aantekening stond dat de man grote cashuitgaven had gedaan die niet te verantwoorden waren, dat hij geen adequate boekhouding van zijn cashinkopen had bijgehouden en dat hij te weinig maatregelen nam om betrokkenheid bij heling, witwassen en andere financieel-economische criminaliteit uit te sluiten.
De ondernemer wilde die registratie weg hebben. Hij vorderde dat ING de gegevens zou wissen waaruit volgt dat niet is uitgesloten dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan witwassen of andere financiële criminaliteit, en dat de bank hem uit het verwijzingsregister zou schrappen. De rechtbank Amsterdam wees de vordering af. Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigde dat vonnis. Volgens het hof ging het niet om strafrechtelijke persoonsgegevens, omdat de genoemde feiten geen bewezenverklaring van een strafbaar feit konden dragen. Ook woog het belang van ING zwaarder: de bank mocht gedurende zekere tijd bijhouden dat en waarom zij een relatie had beëindigd. Het hof wees er bovendien op dat de gegevens niet voor derden toegankelijk bleken en dat de man gewoon bankzaken kon blijven doen, onder meer bij een Duitse bank.
De ondernemer ging in cassatie, de laatste mogelijkheid om een uitspraak te laten toetsen op rechtsfouten. Zijn eerste klacht betrof het begrip 'strafbaar feit' in artikel 10 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Voor gegevens over strafbare feiten gelden extra strenge voorwaarden. Volgens de man had het hof miskend dat dit begrip Europees moet worden uitgelegd, zodat ook de aard van het feit en de zwaarte van de mogelijke sanctie meetellen, en niet alleen de kwalificatie naar Nederlands recht.
De Hoge Raad oordeelt dat de man terecht uitgaat van die drie criteria, die het Hof van Justitie van de Europese Unie in een uitspraak uit 2021 heeft geformuleerd: de juridische kwalificatie naar nationaal recht, de aard van het feit en de zwaarte van de sanctie. Maar het hof heeft dat volgens de Hoge Raad niet miskend. Gelet op wat partijen over en weer hadden aangevoerd, kon het hof oordelen dat het tweede en derde criterium in deze zaak niet aan de orde waren. Daarop strandt de eerste klacht.
De tweede klacht ging over het recht van bezwaar uit artikel 21 van de AVG. Een bank moet een verwerking van persoonsgegevens staken wanneer een betrokkene daartegen bezwaar maakt, tenzij zij dwingende gerechtvaardigde gronden heeft die zwaarder wegen dan de belangen van de betrokkene. Volgens de man had het hof niet onderzocht of daarvan sprake was. De Hoge Raad wijst dat af. Het hof had geoordeeld dat ING een gerechtvaardigd en zwaarwegend belang heeft, mede door haar verplichtingen onder de witwaswetgeving, en dat het belang van de man daar niet tegen opwoog. In dat oordeel ligt besloten dat ING dwingende gerechtvaardigde gronden had aangevoerd. De overige klachten behandelt de Hoge Raad kort, omdat ze geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt de ondernemer in de kosten van de cassatieprocedure aan de zijde van ING, begroot op € 905 aan verschotten en € 2.200 aan salaris. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als hij die kosten niet binnen veertien dagen betaalt. De registratie van zijn gegevens voor acht jaar blijft daarmee in stand.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht Rechter twijfelt aan consumentenkredieten: kredietverstrekker moet bij akte bewijzen dat regels zijn nageleefd Een kredietverstrekker uit Overijssel claimt ruim € 90.000 van twee ondernemers en hun maatschap. De ondernemers leenden tussen oktober 2021 en augustus 2024 in totaal zeven keer geld, in bedragen van € 5.000 tot € 25.000. Volgens de kredietverstrekker hebben ze niet afgelost. De gedaagden kwamen niet opdagen bij de rechtbank en hebben zich ook niet verweerd. De vordering zou daarom in beginsel worden toegewezen, maar de rechtbank grijpt in.
De kredietverstrekker vordert een hoofdsom met rente van € 76.606, administratiekosten van € 1.315 en buitengerechtelijke incassokosten van € 1.541,06. Daar komt contractuele rente en boeterente bovenop: € 13.234,37 tot en met 16 juli 2026, en daarna doorlopend tot de dag van betaling. Ook wil de kredietverstrekker de proces- en beslagkosten vergoed zien. Volgens de kredietverstrekker zijn de gedaagden toerekenbaar tekortgeschoten, omdat ze de aflossingsverplichtingen niet nakwamen.
Bij verstek wijst de rechtbank een vordering in de regel toe, tenzij die onrechtmatig of ongegrond lijkt. Hier ziet de rechter een probleem. Drie van de zeven leningen, van € 10.000, € 25.000 en € 10.000, zijn mogelijk aan de twee mannen als consument verstrekt. Dan gelden de beschermende regels voor consumentenkrediet uit het Burgerlijk Wetboek. De rechtbank moet die regels uit zichzelf toetsen, ook als de consument zich niet verweert.
Volgens de rechtbank is nu niet te beoordelen of de kredietverstrekker die regels heeft nageleefd. De kredietverstrekker moet laten zien dat hij de consumenten vóór het sluiten van de leningen de wettelijk verplichte informatie heeft gegeven. Ook moet de overeenkomst aan de wettelijke eisen voldoen, en moet de kredietwaardigheid van de leners zijn getoetst. Dat laatste schrijft de Wet op het financieel toezicht voor. Als dat niet is gebeurd, kan dat ertoe leiden dat de lening deels wordt vernietigd. De vordering wordt dan voor een deel afgewezen.
De rechtbank laat dus nog niets toewijzen. De kredietverstrekker krijgt de kans om bij akte uit te leggen hoe hij de regels heeft nageleefd. Ook moet hij aangeven welke van de zeven leningen als consumentenkrediet gelden. Verder moet hij uitrekenen hoe hoog zijn vordering is als de drie mogelijke consumentenleningen worden vernietigd.
De rechtbank beslist daarmee nog niet over de vordering. De zaak komt op 18 november 2026 terug op de rol, zodat de kredietverstrekker de akte kan indienen. Alle verdere beslissingen houdt de rechtbank aan.
Rechtbank Overijssel · 21 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank verlaagt Wwft-boete voor accountantskantoor met € 575.500 wegens eenmalige inschattingsfout Een accountantskantoor controleerde de jaarrekening van een cliënt waarvan de houdstermaatschappij geld ontving uit een garantstellingsovereenkomst met een bedrijf op de Britse Maagdeneilanden. Bijna alle stortingen kwamen als gewone bankoverboeking binnen. Drie stortingen kwamen via een zogeheten letter of credit, een betaalinstrument waarbij een bank betaalt als aan afgesproken voorwaarden is voldaan. Daardoor was op de bankafschriften niet te zien van welke rekening het geld afkomstig was.
Bureau Financieel Toezicht (BFT), de toezichthouder op de naleving van de witwaswetgeving (de Wwft) door accountants, vond dat het kantoor deze drie stortingen als ongebruikelijke transactie had moeten melden bij de Financiële inlichtingen eenheid (FIU-NL). Dat was volgens BFT niet gebeurd. Het legde in oktober 2024 een boete op van € 1.323.000 en besloot die openbaar te maken. Het kantoor maakte bezwaar. BFT verklaarde dat ongegrond. Daarna ging het kantoor in beroep bij de rechtbank Rotterdam.
De rechtbank oordeelt dat BFT de overtreding terecht heeft vastgesteld. De drempel om te melden is volgens haar laag: een vermoeden dat een transactie met witwassen te maken kan hebben is genoeg, en concrete aanwijzingen zijn niet nodig. Het kantoor had bij de afronding van de controle op 30 oktober 2020 de bankafschriften en de notulen van de raad van commissarissen. Daaruit bleek dat de betalingen in het kader van de garantstelling waren gedaan, maar niet waar het geld precies vandaan kwam. Bovendien week de betaalmethode af van alle andere stortingen, die gewoon via bankoverschrijving waren gedaan. Het kantoor onderzocht niet waarom de betaalmethode was gewijzigd. Dat het gebruik van een letter of credit later wel verklaard kon worden, maakt voor de rechtbank geen verschil, want bepalend is wat het kantoor wist op het moment dat het van de transacties kennisnam. De rechtbank wijst ook af dat de boete in strijd zou zijn met het rechtszekerheidsbeginsel. BFT heeft niet gezegd dat een letter of credit altijd een ongebruikelijke transactie is. De omstandigheden waarop BFT zich beroept staan bovendien in de leidraad die voor het kantoor toegankelijk was.
Ook de andere verweren van het kantoor slagen niet. De overtreding kan aan het kantoor worden toegerekend, omdat het gaat om een nalaten door iemand die voor het kantoor werkte en dat past in de normale bedrijfsvoering. De boete is niet onevenredig: de meldplicht is een kernbepaling van de Wwft, en doordat de melding uitbleef kon de FIU-NL haar onderzoek naar een mogelijk verdachte transactie niet goed doen. Dat de Europese antiwitwasverordening AMLR de meldplicht in de toekomst mogelijk verandert, helpt het kantoor niet, want die verordening geldt pas vanaf 10 juli 2027.
Over de hoogte van de boete denkt de rechtbank anders dan BFT. BFT had de boete al teruggebracht tot 1 procent van de omzet omdat het kantoor zijn procedures op orde had. Volgens de rechtbank had BFT nog verder moeten matigen. De overtreding was ernstig, maar het kantoor maakte één inschattingsfout, het had verder deugdelijke procedures en het nam herstelmaatregelen. Een boete van € 1.323.000 vindt de rechtbank daarom buitensporig. Zij stelt de boete vast op € 750.000. Omdat de redelijke termijn met vijf maanden is overschreden (gerekend vanaf het voornemen tot boeteoplegging van 17 mei 2024), gaat daar nog 5 procent af, met een maximum van € 2.500.
De openbaarmaking van de boete blijft staan. Het kantoor heeft niet onderbouwd dat het door vermelding van zijn naam onevenredig veel schade lijdt. De reputatieschade en de vragen van klanten zijn volgens de rechtbank schade die bij openbaarmaking van een boete hoort. Banken en andere instellingen die onder de Wwft vallen hebben er bovendien belang bij te weten dat het kantoor is beboet.
De rechtbank verklaart het beroep tegen het boetebesluit gegrond en vernietigt het bestreden besluit voor zover het de hoogte van de boete betreft. Zelf stelt zij de boete vast op € 747.500. BFT moet het griffierecht van € 385 vergoeden en de proceskosten van € 5.267. Het beroep tegen de openbaarmaking is ongegrond.
Rechtbank Rotterdam · 23 oktober 2026
Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht Twee bestuurders betalen DebitRoom € 24.800 als borg; boete, contractuele rente en incassokosten afgewezen Op 8 juni 2023 kreeg een bedrijf van Stichting DebitRoom een krediet van € 150.000 in rekening-courant. Twee bestuurders, ieder indirect via hun eigen holding, stonden daarvoor privé borg tot € 75.000. In augustus 2024 mislukten twee incasso's van € 35.232 en € 29.568 bij het bedrijf, waarna DebitRoom het op 20 augustus 2024 sommeerde € 76.694,91 te betalen. Het bedrijf betaalde daarna € 40.000 in een betalingsregeling, maar ging op 17 april 2025 failliet. DebitRoom vorderde daarom € 41.261,76 plus contractuele rente van de bedrijfsleiders als borgen. De procedure tegen het failliete bedrijf is van rechtswege geschorst.
DebitRoom dagvaardde op 25 februari 2025. Een van de borgen voerde verweer en verscheen, de ander en het bedrijf kwamen niet op de zitting van 15 september 2026. De bestuurder die verweer voerde, zei dat DebitRoom het bedrag van het krediet niet had gesteld, dat hij niet was gewaarschuwd voor de risico's van borg staan, dat DebitRoom de eisen voor particuliere borgtocht had geschonden en dat hij nooit in gebreke was gesteld.
De rechtbank nam aan dat het krediet € 150.000 bedroeg: een niet-betwiste e-mail van 6 juni 2023 en de borgtocht zelf noemden dat bedrag. Een schending van de zorgplicht zag ze niet: als bestuurder wist hij hoe het bedrijf ervoor stond, en hij was betrokken bij het krediet. De borgtocht is volgens de rechtbank een particuliere borgtocht, omdat niet is gebleken dat hij de meerderheid van de aandelen had. Daarom gelden dwingende beschermende regels.
De regel dat de borg gelijktijdig wordt geïnformeerd als de schuldeiser de hoofdschuldenaar in gebreke stelt, was hier niet geschonden. Het bedrijf was na de mislukte incasso's direct in verzuim, zodat een ingebrekestelling niet nodig was. Welke schade de borg had kunnen voorkomen, had hij niet onderbouwd.
Over de bijkomende vorderingen oordeelde de rechtbank dat de wet de borg maar beperkt aansprakelijk maakt. De contractuele rente werd afgewezen: een particuliere borg is alleen wettelijke rente verschuldigd over de periode dat hij zelf in verzuim is, en afwijking daarvan is bij een particuliere borg niet toegestaan. Omdat de borgen nooit in gebreke waren gesteld, kende de rechtbank wettelijke rente toe vanaf de dagvaarding. De boete van € 9.720 die het bedrijf verschuldigd was, kon DebitRoom niet op de borgen verhalen. De buitengerechtelijke incassokosten werden afgewezen, omdat de borg alleen kosten van rechtsvervolging hoeft te vergoeden als hij tijdig is ingelicht, en dat was niet gebeurd.
De hoofdsom was € 64.800. Daar trok de rechtbank de € 40.000 van het bedrijf van af. De rechtbank veroordeelde de twee bestuurders hoofdelijk om € 24.800 te betalen, plus wettelijke rente vanaf 25 februari 2025. Zij betalen ook de proceskosten: € 3.452,43 hoofdelijk, en de bestuurder die verweer voerde daarnaast € 836.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht Rechter laat Rabobank huurder uit chalet zetten, ontruiming pas na zes maanden Een man die al zestien jaar een chalet op een recreatieterrein huurt, moet het pand verlaten. De voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, gaf Rabobank toestemming om het huurbeding in te roepen. Daardoor kan de bank het chalet leeg laten verkopen.
Het chalet is met een hypotheek bezwaard. De eigenaar verleende die in 2002 aan de bank. Toen de eigenaar de maandelijkse betalingen niet meer deed, zegde de bank de geldlening op en eiste zij het openstaande saldo op. De eigenaar betaalde niet. De bank besloot daarom het onderpand in het openbaar te verkopen. De executie werd in mei 2026 aangezegd. De veiling stond eerst gepland voor 8 september 2026 en is uitgesteld tot 8 december 2026.
Intussen bleek dat de eigenaar het chalet verhuurde aan een man die er sinds een huurcontract van 3 juli 2010 woont. In de hypotheekakte staat dat verhuur alleen mag met toestemming van de bank. Die toestemming heeft de bank nooit gegeven. Omdat de bank niet wist onder welke voorwaarden het chalet is verhuurd en of er nog meer mensen wonen, riep zij in mei 2026 het huurbeding in tegen de huurder en tegen 'de onbekende huurders'. Voor die laatste groep plaatste zij een oproep in dagblad Trouw. De bank had daarvoor wel toestemming van de rechter nodig.
De rechter mag zo'n verzoek maar op twee gronden afwijzen: de huurovereenkomst bestond al vóór de hypotheek, of de bank kan ook bij verkoop in verhuurde staat volledig worden betaald. Geen van beide doet zich voor. Het huurcontract is van 2010 en de hypotheek van 2002. Uit het taxatierapport blijkt bovendien dat het chalet in verhuurde staat veel minder oplevert dan de bank nog te vorderen heeft. Het bod van de huurder van € 115.000 lag zelfs onder de getaxeerde waarde van het chalet zonder huurder.
De huurder voerde aan dat de bank hem al zeven jaar kende en nooit bezwaar had gemaakt. De rechter begreep dit als een beroep op rechtsverwerking, het verlies van een recht door er te lang niet op te hebben gewezen. Dat slaagt niet. Daarvoor moet de bank duidelijk en ondubbelzinnig hebben laten blijken dat de verhuur in orde was. Enkel stilzitten en het verstrijken van de tijd is daarvoor onvoldoende.
Wel kreeg de huurder extra tijd. Hij woont er al ruim zestien jaar, kan in de huidige woningmarkt geen woning kopen en staat niet ingeschreven als woningzoekende, waardoor de kans op snel vervangende huurruimte klein is. De rechter stelde de ontruimingstermijn daarom op het wettelijke maximum van zes maanden.
De voorzieningenrechter verleende de bank verlof om het huurbeding in te roepen. De huurder en de onbekende huurders moeten het chalet met alles wat daarbij hoort ontruimen en de sleutels aan de bank afgeven. Dat mag pas zes maanden na betekening van de beschikking worden afgedwongen. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad. Elke partij draagt de eigen proceskosten.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 26 oktober 2026
Civiel Recht