Buma en Sena winnen van Arnhems restaurant dat muziek draaide zonder licentie Een Arnhems fastfoodrestaurant, Z-Streetfood, draaide jarenlang muziek zonder daarvoor een licentie te hebben bij Buma en Sena, de organisaties die de rechten van componisten, tekstdichters en uitvoerende artiesten beheren. Buma int auteursrechten voor muziekwerken zelf, Sena int vergoedingen voor uitvoerende artiesten en producenten op grond van de Wet op de naburige rechten.
Een relatiemanager van Sena constateerde op 3 december 2024 dat er muziek werd gedraaid in het restaurant, waaronder het nummer 'Shoulder Lean' van DJ Drama en Young Dro. Z-Streetfood betwistte dit: het restaurant zou uitsluitend muziek van het platform Jamendo gebruiken, dat rechtenvrije muziek aanbiedt. Buma en Sena wezen er echter op dat voor Sena geen rechtenvrije muziek meer bestaat na een wetswijziging, en vroegen om een certificaat als bewijs. Dat bewijs bleef uit.
Op 21 september 2025 deed ook een gerechtsdeurwaarder een bezoek en constateerde via de app Shazam dat nummers van Aaliyah en Busta Rhymes werden gedraaid, muziek die wel degelijk onder beschermd repertoire valt. Ondertussen sloot Z-Streetfood tweemaal een betalingsregeling met Buma en Sena voor een totaalbedrag van € 3.719,22. De kantonrechter ziet dit als een impliciete erkenning dat het restaurant inbreuk maakte op de auteursrechten en naburige rechten: wie betaalt, erkent de verplichting.
Z-Streetfood betaalde op 17 februari 2026 een deelbedrag van € 1.280,63, maar liet de rest onbetaald. De kantonrechter stelde vast dat het restaurant onrechtmatig had gehandeld door beschermde muziek af te spelen zonder toestemming. De schade werd begroot op de gemiste licentievergoedingen voor 2024 en 2025, in totaal € 3.030,97. Z-Streetfood betwistte deze berekening niet.
Over de gevorderde rente besloot de rechter dat alleen de gewone wettelijke rente toewijsbaar is en niet de hogere handelsrente: het gaat om schadevergoeding wegens onrechtmatige daad, niet om een handelsovereenkomst. De buitengerechtelijke incassokosten werden deels toegewezen, namelijk € 428,10 in plaats van de gevorderde € 454,65, omdat het gevorderde bedrag niet paste binnen de wettelijke tarieven.
Buma en Sena hadden ook gevraagd om een verbod op het draaien van beschermde muziek, met dwangsommen van € 1.000,00 per dag met een maximum van € 20.000,00 per organisatie. De kantonrechter wees de verboden toe, maar verlaagde de dwangsommen fors: € 100,00 per dag met een maximum van € 1.000,00 per organisatie. De hogere bedragen zouden buiten verhouding staan tot de schade, want het restaurant is in dat geval simpelweg de kosten van een licentie verschuldigd. De gevorderde rente over eventueel verbeurde dwangsommen werd afgewezen.
Een voorlopige voorziening in het bijbehorende incident was niet meer nodig, omdat de bodemprocedure al tot een eindvonnis leidde. De incidentvorderingen werden afgewezen en de proceskosten daarin gecompenseerd.
De kantonrechter veroordeelde Z-Streetfood tot betaling van € 1.177,18 aan Buma en € 1.853,79 aan Sena, met aftrek van de al betaalde € 1.280,63, plus € 428,10 aan buitengerechtelijke kosten en € 1.358,57 aan proceskosten. Daarnaast gelden de verboden op het draaien van beschermde muziek zonder licentie, met dwangsommen van € 100,00 per dag tot een maximum van € 1.000,00 per organisatie.
Rechtbank Gelderland · 22 juli 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank vraagt Hoge Raad: welke zaak telt bij inzageverzoek over DHL-zending van Volkswagen? In november 2023 kwam een zending met vermeend inbreukmakende producten de Europese Unie binnen via de luchthaven van Dresden. De Duitse douane hield de zending tegen op grond van de Antipiraterijverordening, een Europese regeling tegen namaak. Na die procedure zijn de producten vernietigd. Volkswagen wil nu weten wie er bij de zending betrokken waren en vraagt de Nederlandse rechter om vervoerder DHL te dwingen die gegevens te verstrekken. Daarvoor beroept zij zich op artikel 195a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, dat een partij het recht geeft informatie te vragen van een derde die over relevante gegevens beschikt. Een bodemprocedure over de vermeende inbreuk is nog niet gestart. Volkswagen wil die beginnen tegen Metafa Holland, een bedrijf uit Son en Breugel, wegens inbreuk op haar Uniemodelrechten.
De rechtbank Den Haag moet eerst beslissen of zij wel bevoegd is om van het verzoek kennis te nemen. DHL, bestaande uit een Nederlandse en drie Duitse vennootschappen, vindt van niet. Ook Metafa, die als belanghebbende bij de zaak is betrokken, meent dat de Duitse rechter bevoegd is. De kern van het meningsverschil is welke rechtsverhouding de bevoegdheid bepaalt. Volkswagen stelt dat het gaat om de verhouding tussen haar en Metafa, de beoogde wederpartij in de bodemprocedure. Dan is de Nederlandse rechter bevoegd, omdat Metafa in Nederland is gevestigd. DHL en Metafa stellen dat het gaat om de verhouding tussen Volkswagen en DHL zelf. Dan leiden de Europese regels over rechterlijke bevoegdheid, de Brussel I bis-Verordening, naar de Duitse rechter, gelet op de vestigingsplaats van drie van de vier DHL-bedrijven.
In een eerdere tussenbeschikking van 1 mei 2026 kondigde de rechtbank al aan dat zij hierover een prejudiciële vraag aan de Hoge Raad wil stellen. Een prejudiciële vraag is een rechtsvraag die de rechtbank voorlegt aan de Hoge Raad, voordat zij zelf beslist. Partijen hebben in mei 2026 op dat voornemen gereageerd. Volkswagen vindt de vraag onnodig en wijst op artikel 3 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: een verzoek dat samenhangt met een in te leiden procedure waarvoor de Nederlandse rechter bevoegd is, kan ook in Nederland worden behandeld. DHL steunt het voornemen en wil extra vragen over het verband met de Brussel I bis-Verordening. Metafa vindt de vraag onnodig, omdat de bestaande Europese regels volgens haar volstaan, en stelt drie eigen vragen voor.
De rechtbank neemt die voorstellen niet over. Volgens haar zien ze allemaal op de toepassing van regels van internationaal privaatrecht, terwijl haar eigen vraag daaraan voorafgaat: welke rechtsverhouding is het uitgangspunt? Een derde die gegevens moet verstrekken, heeft volgens de rechtbank een eigen rechtspositie, anders dan bijvoorbeeld een getuige. Wat dat betekent voor het Nederlandse inzagerecht in internationale gevallen, komt in de parlementaire geschiedenis niet aan bod. De uitlatingen van partijen laten zien dat het op verschillende manieren kan worden uitgelegd. Het antwoord is nodig om op het onbevoegdheidsverweer van DHL te beslissen en is ook van belang voor veel andere geschillen met dezelfde vraag.
De rechtbank legt de Hoge Raad daarom de vraag voor of 'de zaak' in artikel 197 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bij een verzoek op grond van artikel 195a moet worden gelezen als de zaak tussen verzoeker en de beoogde wederpartij in de nog te starten bodemprocedure, of als de zaak tussen verzoeker en de derde. De griffier stuurt de beschikking naar de Hoge Raad, samen met de eerdere tussenbeschikking en de uitlatingen van partijen. De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan totdat de Hoge Raad heeft geantwoord.
Rechtbank Den Haag · 9 oktober 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechter verbiedt Ceban verkoop van semaglutide-neusspray wegens octrooi-inbreuk Apotheekbereider Ceban mag van de voorzieningenrechter in Den Haag geen semaglutide bevattende neusspray meer doorleveren aan andere apotheken en moet het middel uit de G-standaard en andere voorschrijfsystemen verwijderen. Novo Nordisk, de Deense fabrikant van de bekende diabetes- en afslankmiddelen Ozempic en Wegovy, klaagde Ceban aan wegens inbreuk op haar aanvullende beschermingscertificaat voor de stof semaglutide, dat geldt tot en met 19 maart 2031.
Ceban, de centrale organisatie van een groep apotheek- en grondstoffenbedrijven, was in 2025 begonnen met het bereiden van een semaglutide-neusspray onder de naam Semanova, bedoeld voor patiënten met prikangst die liever geen wekelijkse injectie krijgen. De neusspray werd niet alleen aan eigen patiënten ter hand gesteld, maar ook doorgeleverd aan andere apotheken, en werd bovendien opgenomen in de G-standaard, het landelijke opzoeksysteem voor geneesmiddelen, en in het elektronisch huisartsenvoorschrijfsysteem. Novo Nordisk maakte al in december 2025 bezwaar en diende in februari 2026 ook een handhavingsverzoek in bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd. Toen Ceban weigerde te stoppen, sommeerde de advocaat van Novo Nordisk in april 2026 om de inbreuk te staken. Ceban zegde toe de doorlevering te staken in afwachting van juridisch advies, maar een medewerker van het bedrijf hield kort daarna nog een presentatie op een Portugees congres over het idee achter de neusspray.
Voor de rechter draaide de zaak om de vraag of Ceban een beroep toekomt op de octrooirechtelijke apothekersvrijstelling, die toestaat dat een apotheek een geoctrooieerd geneesmiddel zelf bereidt voor direct gebruik door een individuele patiënt op medisch voorschrift. Die vrijstelling is nadrukkelijk niet bedoeld om op structurele schaal een beschermd geneesmiddel zonder toestemming van de octrooihouder na te maken, anders zou het recht van de octrooihouder worden uitgehold.
De rechter stelt vast dat Ceban door het invoeren van de grondstof, het bereiden en op voorraad houden van de neusspray, en vooral door de inschrijving in de G-standaard, in beginsel inbreuk heeft gemaakt op het certificaat van Novo Nordisk. Partijen waren het er zelf al over eens dat het doorleveren aan andere apotheken en de inschrijving in de G-standaard sowieso buiten de vrijstelling vallen. Voor de eigen bereidingen aan patiënten van Ceban zelf kon de rechter in dit kort geding, waar geen ruimte is voor uitgebreide bewijslevering, niet vaststellen of steeds sprake was van een echte medische noodzaak. Verschillende omstandigheden wezen eerder op structureel en mogelijk grootschalig gebruik dan op incidentele magistrale bereiding: Ceban had 600 gram semaglutide ingevoerd, genoeg voor 15.000 flacons, gaf het middel een eigen merknaam, schreef het in bij de G-standaard, en kon ter zitting niet goed toelichten of er een echte behoefte vanuit voorschrijvende artsen bestond of dat het vooral een zakelijk idee was geweest.
Op grond hiervan legt de rechter Ceban een verbod op om verdere inbreuk te maken op het certificaat, in het bijzonder door het doorleveren van de neusspray, de vermelding in de G-standaard, in voorschrijfsystemen en op de eigen website te staken. Ook het op voorraad houden van de grote hoeveelheid ingevoerde grondstof valt onder dat verbod. Een verbod op vermeend ander onrechtmatig handelen, gebaseerd op de presentatie in Portugal, wijst de rechter wel af: die presentatie is geen aanbieden van een product en Novo Nordisk maakte niet aannemelijk dat daarbij over de octrooirechtelijke kant is gesproken.
Ceban moet verder aan Novo Nordisk opgave doen van haar leveranciers en afnemers en de hoeveelheid bereide neussprays, en de al doorgeleverde neussprays terugroepen bij de afnemers, op straffe van dwangsommen tot een maximum van € 500.000. Omdat Ceban grotendeels in het ongelijk is gesteld, veroordeelt de rechter haar in de volledige proceskosten van Novo Nordisk, begroot op € 50.053,77, te vermeerderen met wettelijke rente bij niet-tijdige betaling.
Rechtbank Den Haag · 5 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Gedaagde veroordeeld tot betaling van € 3.405,52 aan proceskosten na onrechtmatig overnemen website Een ondernemer die handeldrijft onder een eigen bedrijfsnaam sleepte haar voormalige partner voor de rechter nadat hij de controle had overgenomen over haar domeinnaam, website, hostingomgeving en zakelijke e-mailomgeving. De man had haar de toegang ontzegd en de website offline gehaald, waardoor haar bedrijfsvoering ernstig werd gehinderd.
Nog voordat de zaak inhoudelijk werd behandeld, gaf de gedaagde toe. In de avond van 28 juni 2026 herstelde hij de toegang tot de mailbox en zette hij de website weer online. Een dag later droeg hij ook de domeinnaam over aan de ondernemer. Daarmee verviel de noodzaak voor de inhoudelijke vorderingen, en trok de eiseres die in.
Wat overbleef was een dispuut over de proceskosten. De ondernemer wilde dat haar voormalige partner opdraait voor de volledige kosten van de procedure, omdat die kosten een direct gevolg waren van zijn onrechtmatige handelen. De gedaagde verscheen niet op de zitting, zodat verstek werd verleend.
De voorzieningenrechter oordeelde dat de zaak onder het intellectueel eigendomsrecht valt. De domeinnaam is onlosmakelijk verbonden met de bedrijfsvoering en de handelsnaam van de ondernemer. Omdat het om een intellectuele-eigendomszaak gaat, is een bijzondere wettelijke regeling van toepassing: artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Op grond daarvan heeft de winnende partij recht op vergoeding van redelijke en evenredige proceskosten door de verliezende partij.
Voor eenvoudige zaken in het intellectuele eigendomsrecht geldt een indicatietarief van maximaal € 7.200. De rechter kwalificeerde deze zaak als eenvoudig, vanwege het beperkte en onbetwiste feitencomplex. De advocaat van de ondernemer rekende € 2.722,50, wat ruim onder het maximumtarief bleef en voldoende was onderbouwd met een factuur en urenspecificatie. Dat bedrag werd toegewezen.
Een vordering voor aanvullende kosten, zoals reistijd en het opstellen van een pleitnota, wees de rechter af. Die kosten waren niet nader gespecificeerd, en bovendien was de zitting kort geweest omdat de gedaagde niet was komen opdagen en er geen pleitnota was opgesteld.
De voorzieningenrechter veroordeelde de gedaagde tot betaling van in totaal € 3.405,52 aan proceskosten, inclusief dagvaardingskosten, griffierecht en advocaatkosten, te voldoen binnen veertien dagen na aanschrijving, vermeerderd met wettelijke rente als betaling uitblijft.
Rechtbank Limburg · 14 juli 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank vernietigt verstekvonnis: bedrijf betaalt € 2.500 voor portretfoto op bestelbus Een vrouw die in 2009 via een uitzendbureau voor een bedrijf werkte, kwam er jaren later achter dat een foto van haar op een bestelbus van dat bedrijf stond. Haar voor- en achternaam stonden erbij. De foto was tijdens het werk gemaakt. Meerdere mensen attendeerden haar op de bus. Zij stapte naar de kantonrechter en eiste onder meer een schadevergoeding van € 10.000 en een verbod om haar portret te blijven gebruiken.
Het bedrijf liet de zaak eerst verstek gaan. In een verstekvonnis van 19 maart 2025 kreeg de vrouw haar vorderingen grotendeels toegewezen, al viel de schadevergoeding lager uit dan zij had gevraagd. Het bedrijf kwam daarna in verzet tegen dat vonnis. Het bedrijf betaalde intussen al ongeveer € 7.000 op grond van het verstekvonnis, en daarom kon de kantonrechter nu opnieuw naar de hele zaak kijken.
Over het feit dat de foto niet in opdracht van de vrouw is gemaakt, zijn partijen het eens. In dat geval geldt artikel 21 van de Auteurswet: zo'n portret mag niet openbaar worden gemaakt als een redelijk belang van de geportretteerde zich daartegen verzet. Het bedrijf voerde aan dat de vrouw tijdens werktijd voor de foto had geposeerd en daarmee stilzwijgend toestemming had gegeven voor zakelijke promotie. Ook zouden de huisregels van het bedrijf het gebruik van zulke foto's toestaan. De kantonrechter volgde dat niet. Instemmen met het maken van een foto is geen vrijbrief om die foto onbeperkt te gebruiken. Het bedrijf liet bovendien niet zien dat de vrouw van de huisregels op de hoogte was gesteld.
De vrouw heeft volgens de rechter wel een redelijk belang. Zij is geen fotomodel en heeft geen zakelijke belangen te verdedigen, maar ze heeft een persoonlijkheidsrechtelijk belang: zij bepaalt zelf waarmee zij in verband wordt gebracht. Zij wil niet dat mensen denken dat zij bijklust voor het bedrijf. Ze werkt al meer dan tien jaar als communicatieadviseur in het sociale domein en wil ook daarom niet dat haar beeltenis overal voor wordt gebruikt. Het verweer dat zij na vijftien jaar nauwelijks nog herkenbaar was, sneuvelde. Verschillende mensen herkenden haar op de bus, en haar naam stond erbij.
De foto op de website van het bedrijf en op de website van de beletteraar liet de rechter buiten beschouwing. De vrouw maakte niet aannemelijk dat de foto daadwerkelijk op de eigen website van het bedrijf stond, en het is niet duidelijk of gebruik door de beletteraar aan het bedrijf kan worden toegerekend.
De gevorderde schadevergoeding van € 10.000 ging de rechter te ver. Hij stelde de immateriële schade naar billijkheid vast op € 2.500. De foto stond op één bus, en dat beperkte het bereik. De naam van de vrouw op de bus woog wel zwaarder. De rechtspraak waarin hogere bedragen zijn toegekend, ging volgens de rechter over foto's die veel breder zijn verspreid. Het gevraagde verbod was te ruim geformuleerd, omdat niet duidelijk is wat 'iedere directe of indirecte inbreuk' precies omvat. De rechter beperkte het verbod daarom tot het gebruik van het portret in reclame voor het bedrijf, zoals op de bestelbus is gebeurd. De verklaringen voor recht wees hij af, omdat niet duidelijk was welk belang de vrouw daarbij nog had naast de veroordelingen.
De kantonrechter vernietigde het verstekvonnis. Het bedrijf moet de vrouw € 2.500 schadevergoeding betalen, met rente vanaf 13 februari 2025. Het bedrijf mag het portret van de vrouw niet meer openbaar maken in reclame voor het bedrijf, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag met een maximum van € 5.000. Daarnaast betaalt het bedrijf € 453,75 aan incassokosten en € 1.037,54 aan proceskosten. Omdat het bedrijf al ongeveer € 7.000 betaalde op grond van het verstekvonnis, moet de vrouw een deel terugbetalen. Daarvoor is geen vordering ingesteld, dus de partijen moeten dat onderling regelen.
Rechtbank Rotterdam · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht