Hof verdubbelt bijna boete voor Arubaanse verzekeraars wegens falend integriteitsbeleid, tot Afl. 4,3 miljoen Twee verzekeraars op Aruba, onderdeel van een groep met het hoofdkantoor op Sint Maarten, hadden hun zaken jarenlang niet op orde. De Centrale Bank van Aruba, die toezicht houdt op het verzekeringsbedrijf op het eiland, stelde 35 gedragingen vast die in strijd waren met de regels voor een deugdelijk bestuur en een integere bedrijfsvoering. Er was geen systematische analyse van integriteitsrisico's, het beleid kwam grotendeels van de groep en was niet toegesneden op Aruba, er was geen herkenbare compliance officer, er was sprake van ernstige belangenverstrengeling, de raad van commissarissen hield nauwelijks toezicht en de bestuursvoorzitter van de groep was tegelijk directeur van de Arubaanse bedrijven. Ook op het gebied van IT schoot het tekort: er was geen behoorlijk IT-beleid en niemand controleerde wie toegang had tot de systemen, waardoor ongeautoriseerde toegang en schending van privacy mogelijk waren. De verzekeraars betwistten die gedragingen op zich niet.
De Centrale Bank bracht de 35 gedragingen terug tot negentien overtredingen en legde op 22 februari 2023 een boete op van in totaal Afl. 5.928.750. Die berekening begon bij Afl. 15,5 miljoen, de som van de boetes per overtreding, en werd verlaagd met 50 procent vanwege de draagkracht, met 10 procent omdat de bedrijven zich verbeterbereid toonden en met nog eens 15 procent vanwege hun persoonlijke financiële situatie. Het bezwaar daartegen verklaarde de bank op 21 september 2023 ongegrond, waarbij zij de boete in twee gelijke delen over de twee verzekeraars verdeelde.
Het Gerecht in eerste aanleg van Aruba gaf de verzekeraars op 29 januari 2025 grotendeels gelijk. Volgens het Gerecht hingen de overtredingen zo sterk samen dat de bank had moeten volstaan met drie boetes: Afl. 1 miljoen voor het deugdelijk bestuur, Afl. 1 miljoen voor de integere bedrijfsvoering en Afl. 750.000 voor het ontbreken van controle op de toegang tot de systemen. Een aantal integriteitsovertredingen en drie van de vier IT-overtredingen mocht de bank niet apart beboeten. Het Gerecht matigde het totaal van Afl. 2.750.000 nog met 20 procent omdat het onderzoek te lang had geduurd, en met Afl. 5.000 omdat de redelijke termijn met meer dan zeven maanden was overschreden. Het Gerecht stelde de boete vast op tweemaal Afl. 1.095.000.
Beide partijen gingen in hoger beroep bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie. De verzekeraars vonden dat de bank er maar twee boetes had mogen opleggen, en vroegen een grotere korting wegens de lange duur. Het Hof stelde hen op geen enkel punt in het gelijk. De richtlijnen die de bank op basis van de toezichtwet aan verzekeraars geeft, zijn volgens het Hof algemeen verbindende voorschriften, die op zichzelf kunnen worden overtreden en beboet. Ook het beroep op het recht om zichzelf niet te belasten faalde, zoals bij het Gerecht.
De Centrale Bank kreeg wel grotendeels gelijk. Het ontbreken van eigen beloningsbeleid, van een herkenbare compliance officer en van doorlopende screening van integriteitsgevoelige functies zijn volgens het Hof afzonderlijke gedragingen, die ook in afzonderlijke regels staan. IT-risicobeheer is een essentieel en apart onderdeel van een deugdelijk bestuur, en mocht dus ook apart worden beboet. De bank had terecht negentien overtredingen aangenomen.
Op één punt ging de bank volgens het Hof te ver. Haar eigen beleid schrijft voor dat de boete wordt verlaagd als er veel overtredingen tegelijk zijn, bij zeven of meer met 50 procent. Die korting had de bank niet toegepast, omdat zij het aantal al van 35 naar negentien had teruggebracht. Dat is volgens het Hof geen geldige reden. Gezien de ernst, het stelselmatige karakter en de positie van de verzekeraars als belangrijke systeemverzekeraar op Aruba vond het Hof een extra korting van 25 procent passend, in plaats van de volle 50 procent. Een extra korting voor de lange duur van het onderzoek zag het Hof niet, want deze zaak verliep anders dan die tegen de directeur. De korting van Afl. 5.000 voor de overschreden redelijke termijn liet het Hof staan, hoewel Afl. 2.500 volgens zijn eigen rechtspraak genoeg was geweest.
Het Hof vernietigde de uitspraak van het Gerecht voor zover die de boete had vastgesteld, en stelde de boete zelf vast op tweemaal Afl. 2.138.437,50, samen Afl. 4.276.875, Afl. 2.086.875 meer dan het Gerecht had bepaald. De Centrale Bank hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba · 23 september 2026
Bestuursrecht Hof: Dexia blijft aansprakelijk voor advies, bewijs nodig over verjaring In een langlopende zaak over meerdere effectenleaseovereenkomsten oordeelt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat Dexia in elk geval voor één van de overeenkomsten de volledige schade van de klant moet vergoeden. Over de overige, oudere overeenkomsten is het laatste woord nog niet gezegd: daarvoor gelast het hof eerst een getuigenverhoor.
De klant sloot tussen 1997 en 2000 negen effectenleaseovereenkomsten met Dexia, waarvan er in dit hoger beroep nog acht een rol spelen. Voor de meeste van die overeenkomsten had zijn echtgenote geen schriftelijke toestemming gegeven, wat de wet destijds wel vereiste. In 2006 liet zij Dexia weten dat zij deze overeenkomsten daarom vernietigde. Voor zo'n vernietiging geldt een verjaringstermijn van drie jaar, die begint te lopen zodra de echtgenote daadwerkelijk bekend wordt met het bestaan van de overeenkomst. Via een eerdere, bekende collectieve procedure tegen Dexia is de verjaring voor iedereen gestuit op 13 maart 2003, wat betekent dat de vernietiging op tijd was voor alle overeenkomsten waarvan de echtgenote pas na 13 maart 2000 op de hoogte raakte.
De kantonrechter had eerder geoordeeld dat Dexia onvoldoende had aangetoond dat de echtgenote al vóór die datum van de overeenkomsten wist, en weigerde Dexia toe te laten tot het bewijzen van het tegendeel. Het hof is het daar niet mee eens: Dexia heeft wel degelijk voldoende concrete aanwijzingen aangevoerd, zoals het feit dat er relatief grote bedragen werden afgeschreven en dat de echtgenote zelf ook eigen effectenleaseovereenkomsten had afgesloten, en mag daarom alsnog getuigen laten horen. Belangrijker nog: omdat de premies voor de betrokken overeenkomsten zijn betaald vanaf een gezamenlijke bankrekening van de klant en zijn echtgenote, geldt in dit soort zaken het vermoeden dat de echtgenote via de bankafschriften al kort na het afsluiten van elke overeenkomst op de hoogte raakte, dus ook voor 13 maart 2000. Omdat de klant dit vermoeden niet heeft weerlegd met bijvoorbeeld eigen bankafschriften, gaat het hof daar voorlopig van uit. De klant krijgt nu de kans om dit vermoeden alsnog te ontkrachten door getuigen te laten horen, waaronder hijzelf en zijn echtgenote.
Voor één specifieke overeenkomst, die tot stand kwam via tussenpersoon Spaar Select, ligt de zaak anders en is de uitkomst al wel duidelijk. Die overeenkomst werd namelijk wél door de echtgenote mede ondertekend, dus daar speelt de verjaringsvraag niet. Hier gaat het om de vraag of Spaar Select de klant vergunningplichtig heeft geadviseerd, en of Dexia dat wist of moest weten. Het hof verwijst naar eerdere, vergelijkbare arresten waarin het al oordeelde dat tussenpersonen als Spaar Select een vaste werkwijze hanteerden die neerkwam op het geven van advies op maat, gebaseerd op de persoonlijke situatie van de klant, en dat Dexia daarvan op de hoogte was. Ook in dit geval blijkt uit de beschrijving van de klant dat een medewerker van de tussenpersoon zijn financiële doelen besprak en vervolgens gericht een specifiek Dexia-product aanraadde. Omdat Dexia dit onvoldoende specifiek heeft weerlegd, staat vast dat sprake was van onbevoegd advies waarvan Dexia had moeten weten. Dat betekent dat Dexia voor deze overeenkomst de volledige schade van de klant moet vergoeden, zonder aftrek voor eigen schuld.
Het hof besteedt in de uitspraak ook aandacht aan een door beide partijen ingediend uitgebreid memorandum met standpunten. Dat stuk laat het hof buiten beschouwing: het gaat om een verkapt, te lang processtuk dat de toegestane omvang van een gewone memorie ver overschrijdt, en waarvoor bovendien nooit toestemming is gevraagd.
De zaak is met deze uitspraak nog niet afgerond. Het hof stelt de klant in de gelegenheid getuigen te laten horen over de vraag wanneer zijn echtgenote destijds op de hoogte raakte van de overige overeenkomsten, gepland voor september of oktober 2026, waarna Dexia eventueel tegenbewijs mag leveren. Iedere verdere beslissing, ook over de proceskosten, houdt het hof tot dan aan.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 18 augustus 2026
Civiel Recht Hof: Dexia moet schade vergoeden na advies van Spaar Select zonder vergunning Ook in een tweede effectenlease-zaak van deze dag moet Dexia de volledige schade van een klant vergoeden, ditmaal voor een overeenkomst die tot stand kwam via tussenpersoon Spaar Select. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter en wijst het hoger beroep van Dexia af.
De klant sloot destijds via Spaar Select, die optrad als zogeheten cliëntenremisier (een tussenpersoon die klanten aanbrengt bij een aanbieder), een effectenleaseovereenkomst met Dexia af. Zo'n overeenkomst houdt in dat iemand geld leent om daarmee te beleggen in aandelen, in de hoop op koerswinst. Spaar Select beschikte niet over de vergunning die nodig is om daarnaast ook daadwerkelijk beleggingsadvies te geven. De kantonrechter verklaarde eerder al voor recht dat Dexia niets meer aan de klant verschuldigd was, nadat Dexia de vastgestelde schadevergoeding had uitbetaald, en veroordeelde Dexia in de proceskosten. Dexia ging tegen die uitspraak in hoger beroep, in de hoop alsnog haar oorspronkelijke vordering volledig toegewezen te krijgen.
Voordat het hof aan de inhoud toekomt, moet het eerst twee andere kwesties beoordelen. Zo diende Dexia in hoger beroep een uitgebreid memorandum in met haar standpunten en talloze bijlagen. Het hof laat dit stuk buiten beschouwing: het gaat niet om een bewijsstuk, maar om een verkapt tweede processtuk naast de memorie van grieven, waarvoor de procesregels geen ruimte bieden. Ook de reactie van de klant op dit memorandum blijft daarom onbesproken.
Daarnaast beriep Dexia zich op verjaring van de vordering: zij zou sinds 2004 nooit een brief hebben ontvangen waarmee de verjaringstermijn werd gestuit (dat wil zeggen: opnieuw liet beginnen lopen). De klant weerlegde dit met documenten, mede omdat organisatie Leaseproces destijds voor een grote groep gedupeerden dergelijke stuitingsbrieven verstuurde. Omdat Dexia haar eigen stelling niet voldoende heeft onderbouwd, verwerpt het hof het beroep op verjaring.
Inhoudelijk gaat het geschil over de vraag of Spaar Select de klant onbevoegd heeft geadviseerd. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad overschrijdt een tussenpersoon de grenzen van zijn vrijstelling van de vergunningplicht zodra hij een klant een specifiek product aanbeveelt dat is voorgesteld als geschikt voor die klant, of dat berust op een afweging van diens persoonlijke omstandigheden. De klant beschreef dat een medewerker van Spaar Select had gevraagd naar zijn wens om vermogen op te bouwen en zijn financiële mogelijkheden, en op basis daarvan specifiek het effectenleaseproduct van Dexia aanraadde als passend voor zijn situatie. Volgens het hof gaat het hier niet om neutrale informatieverstrekking, maar om precies het soort advies waarvoor een vergunning nodig was. Omdat Dexia deze beschrijving onvoldoende gemotiveerd heeft weersproken, komt zij niet meer toe aan het leveren van tegenbewijs.
Ook op het punt van de kennis van Dexia oordeelt het hof in het nadeel van het bedrijf. Uit stukken die ook in eerdere, vergelijkbare procedures zijn beoordeeld, blijkt dat Dexia destijds nauw samenwerkte met Spaar Select en wist, of moest weten, dat deze tussenpersoon op grote schaal beleggingsadvies gaf aan klanten die zij vervolgens bij Dexia aanbracht. Omdat Dexia er zelf voor koos om haar producten via zulke tussenpersonen te verkopen, had zij zelf moeten controleren of dit advies wel volgens de regels verliep. Dat zij dit heeft nagelaten, komt voor haar eigen risico, en levert geen aanleiding op voor nader bewijsonderzoek.
Het hof concludeert dat Dexia in strijd heeft gehandeld met de destijds geldende toezichtregels en daarom onrechtmatig heeft gehandeld tegenover de klant. Het bekrachtigt daarom het vonnis van de kantonrechter, dat Dexia de volledige schade van de klant moet vergoeden, en veroordeelt Dexia tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 2.470 aan griffierecht, salaris van de advocaat en nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht Rechtbank benoemt deskundige in zaak over Bitvavo-datalek en rekeninggluren Twee cryptobezitters vermoeden dat medewerkers van Bitvavo hun accounts hebben ingezien zonder goede reden. Fraudeurs benaderden hen met zeer specifieke gegevens: het exacte saldo van hun cryptotegoeden, de soorten crypto's, het type ledger van de een en het toegangsprotocol van de ander. Zij waren, zo stellen zij onweersproken, 'whales': grote bezitters die weinig handelen en hun crypto voor de lange termijn houden. Voordat ze Bitvavo aansprakelijk stellen, willen zij weten wat er is gebeurd. Daarom vroegen zij om een voorlopig deskundigenbericht, een onderzoek door een onafhankelijke deskundige dat vooraf feiten moet vaststellen.
In een tussenbeschikking van 21 mei 2026 beval de rechtbank dat onderzoek al. Het draait om twee kernvragen: zijn de gegevens van de verzoekers betrokken geweest bij het datalek bij Bitvavo van mei 2024, en welke medewerkers hebben wanneer en waarom hun accounts ingezien? In deze vervolgbeschikking regelt de rechtbank de uitvoering.
Bitvavo stelde eerst dat partijen na de mondelinge behandeling van 2 april 2026 een procesafspraak hadden gemaakt over het onderzoek. De verzoekers betwisten dat en noemen de e-mail van Bitvavo van 7 april 2026 een onjuiste weergave van het overleg. De rechtbank kan niet vaststellen dat er een afspraak is en houdt er geen rekening mee. Ook wijst de rechtbank het verzoek af om de feitelijke omschrijving in de tussenbeschikking aan te passen. Daar stond dat niet in geschil is dat bij Bitvavo betrokken personen zich zonder geëigende redenen toegang tot klantaccounts verschaften. Bitvavo heeft niet betwist dat er in het verleden mensen waren die toegang hadden tot klantgegevens zonder dat daar aanleiding voor bestond.
De deskundige is drs. W.A. Verloop, manager van de cyber security unit bij DataExpert B.V. De verzoekers stelden hem voor en Bitvavo heeft daar geen bezwaar tegen.
Bitvavo wil de privacy van haar medewerkers beschermen en beroept zich op de AVG. De rechtbank blijft bij haar eerdere afweging: het belang van de verzoekers om te weten wie in hun rekeningen heeft gekeken, weegt zwaarder. Doorslaggevend is dat de fraudeurs informatie hadden die niet lijkt te komen uit een datalek bij een derde. Wel erkent de rechtbank dat bekendmaking van medewerkersgegevens verstrekkende gevolgen heeft en een publicitair risico meebrengt. Het onderzoek omvat ook medewerkers die wel een geëigende reden hadden. Daarom moeten partijen eerst een geheimhoudingsovereenkomst sluiten. Bitvavo legt binnen een week na de beschikking een voorstel voor. Komen partijen binnen vier weken niet tot overeenstemming, dan beslist de rechtbank op verzoek van de meest gerede partij. Pas daarna kan het onderzoek beginnen.
De verzoekers wilden vijf extra vragen aan de deskundige voorleggen. Drie daarvan wijst de rechtbank af, namelijk de vragen naar de methode waarmee Bitvavo de getroffen klanten bepaalde, naar de volledigheid van de toegangslogs en naar de authenticiteit van de triggers (zoals supporttickets) die toegang rechtvaardigden. Door hun brede formulering gaat het om een 'fishing expedition', waar een voorlopige bewijsverrichting niet voor bedoeld is. Twee vragen worden toegevoegd: welke categorieën persoonsgegevens bij het datalek zijn blootgesteld, en op welke gegevens in de accounts de medewerkers daadwerkelijk inzage hadden. Daarvoor hebben de verzoekers belang, omdat Bitvavo niet toelicht waarop zij baseert dat wallettype, cryptosaldo, transactiehistorie en telefoonnummers niet zijn blootgesteld. Ambtshalve voegt de rechtbank een slotvraag toe waarin de deskundige andere relevante zaken kan melden.
De verzoekers moeten het voorschot voor de kosten van de deskundige betalen, ook voor het verstrekken van de gegevens. De deskundige begroot de kosten binnen twee weken na ontvangst van de vragen en brengt uiterlijk drie maanden na bericht van de betaling een rapport uit. Beide partijen zijn verplicht mee te werken. Doen zij dat niet, dan kan de rechtbank daar gevolgen aan verbinden, ook in hun nadeel.
De rechtbank benoemt Verloop tot deskundige, stelt negen vragen vast en verplicht partijen tot een geheimhoudingsovereenkomst over de gegevens van de Bitvavo-medewerkers. Het meer of anders verzochte wijst zij af.
Rechtbank Amsterdam · 15 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof bekrachtigt: Dexia betaalt schade om effectenlease via onvergunde tussenpersoon Een echtpaar sloot in oktober 2000 drie effectenleaseovereenkomsten af met Dexia, een financiële instelling die beleggingsproducten aanbood waarbij je met geleend geld in aandelen belegde. De overeenkomsten kwamen tot stand via een tussenpersoon, een adviesbureau dat zonder vergunning werkte. Het echtpaar stelt dat het geen vermogen heeft opgebouwd maar schade heeft geleden, en vindt dat Dexia daarvoor aansprakelijk is. Dexia vindt van niet en eist juist nog een bedrag van € 1.310,01 van het echtpaar.
Het echtpaar nam contact op met het adviesbureau naar aanleiding van een krantenadvertentie over vermogen opbouwen door te sparen. Een adviseur kwam bij hen thuis, vroeg naar hun wensen en financiële situatie en raadde hen een specifiek product van Dexia aan, het AEX Plus Effect. Volgens het echtpaar onderbouwde hij dat met rekenvoorbeelden en een prognose, en ze volgden zijn advies op.
De kantonrechter in Rotterdam gaf het echtpaar in november 2024 grotendeels gelijk en wees de tegeneis van Dexia af. Dexia ging in hoger beroep.
Het hof beoordeelt of de tussenpersoon beleggingsadvies heeft gegeven zonder daarvoor een vergunning te hebben, en of Dexia dat wist of had moeten weten. Als beide waar is, heeft Dexia onrechtmatig gehandeld en moet zij de volledige schade vergoeden. Dat het echtpaar mogelijk zelf ook onvoorzichtig was, doet er dan niet meer toe.
Volgens het hof was het advies een gepersonaliseerde aanbeveling. De tussenpersoon vroeg naar de financiële situatie en de doelen van het echtpaar en raadde daarna één specifiek product van één specifieke aanbieder aan. Daarmee presenteerde hij het product als geschikt voor dit echtpaar, en dat is vergunningplichtig advies. Dexia had de gang van zaken bij het huisbezoek maar heel algemeen betwist. Zij had ook de medewerker van de tussenpersoon niet gevraagd wat er was besproken. Daarom liet het hof haar niet toe bewijs te leveren.
Ook de wetenschap van Dexia stond voor het hof vast. Dexia zette tussenpersonen op grote schaal in omdat die klanten persoonlijk konden adviseren, en omschreef hen zelf als onafhankelijke, gespecialiseerde adviseurs. Zij wist dat deze tussenpersonen niet over een vergunning beschikten. De naam van het bureau wekte bovendien de indruk dat het advies kon geven. Dexia had moeten nagaan of het bureau binnen de grenzen van een gewone doorverwijzer was gebleven. Dat zij dat naliet, komt voor haar rekening. Haar verweer dat zij pas sinds een arrest van de Hoge Raad uit 2016 wist dat de inhoud van de contacten telde, verandert dat niet.
Ook de overige grieven van Dexia faalden. Het hof vond het terecht dat zij moest melden aan het Bureau Krediet Registratie dat het echtpaar geen verplichtingen meer heeft, op straffe van een dwangsom: de kantonrechter had haar niet gevraagd de registratie zelf te laten verwijderen, en dat melden kan Dexia wel. Het echtpaar hoeft de openstaande restschuld niet te betalen. Partijen kunnen de schadevergoeding zelf berekenen aan de hand van het vonnis van de kantonrechter.
Eén eis van Dexia kreeg het hof wel toe. Voor een vierde, eerdere effectenleaseovereenkomst, die met een positief saldo was geëindigd, wilde Dexia vaststellen dat zij niets meer verschuldigd is. Het echtpaar had daar nooit iets over gevorderd en verzette zich er niet tegen.
Het hof bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter. Het verklaart voor recht dat Dexia voor de vierde overeenkomst niets meer verschuldigd is en veroordeelt Dexia in de proceskosten van het hoger beroep: € 362,00 griffierecht, € 1.935,00 salaris advocaat en € 189,00 nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 13 oktober 2026
Civiel Recht