Rechter geeft vader toestemming voor paspoorten van twee Afghaanse kinderen zonder moeder Een vader uit Nederland die met zijn twee kinderen uit Afghanistan is gekomen, kreeg geen reisdocument voor hen aangevraagd. De kinderen zijn geboren in 2013 en 2014 en hebben alleen de Afghaanse nationaliteit. Ze beschikken niet meer over een geldig reisdocument. De gemeente waar de vader woont ging ervan uit dat hij het gezag deelt met zijn Afghaanse ex-vrouw en dat haar toestemming dus nodig was. Zij heeft sinds 2016 geen contact meer met het gezin en haar verblijfplaats is onbekend.
De vader vroeg de kinderrechter in Groningen om vervangende toestemming. Hij vindt een reisdocument praktisch noodzakelijk voor zijn kinderen en ook sociaal van belang, bijvoorbeeld voor schoolreizen naar het buitenland. De moeder is behoorlijk opgeroepen voor de zitting, maar niet verschenen. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde het verzoek hoe dan ook toe te wijzen, omdat de kinderen zich in de Nederlandse samenleving moeten kunnen legitimeren. Ook Vluchtelingenwerk was bij de zitting aanwezig.
De kinderrechter deelt het standpunt van de gemeente niet. De ouders zijn in Afghanistan getrouwd en daar ook gescheiden. Uit de Afghaanse uitspraak over de echtscheiding blijkt niet dat een gezagsregeling is getroffen. Volgens het Afghaanse recht, dat hier van toepassing is, had de vader daardoor al het alleenzeggenschap over de kinderen voordat zij naar Nederland kwamen. Strikt genomen heeft hij dus geen toestemming van de moeder nodig. Toch geeft de rechter die toestemming alsnog, om zeker te stellen dat er nu daadwerkelijk een reisdocument wordt afgegeven.
De toestemming geldt voor de aanvraag van een reisdocument op grond van artikel 34 van de Paspoortwet. Omdat beide kinderen de Afghaanse nationaliteit hebben, kan dat een reisdocument voor vluchtelingen of een reisdocument voor vreemdelingen zijn. De rechter wijst op het belang van een identiteitsbewijs. In de zorg geldt de identificatieplicht vanaf de geboorte, dus ook een huisarts, apotheek of ziekenhuis kan er om vragen. In het openbaar vervoer geldt ze vanaf twaalf jaar in specifieke situaties, en voor andere overtredingen vanaf veertien jaar. Voor reizen naar het buitenland heeft ieder kind een eigen paspoort of identiteitskaart nodig, want bijschrijven op het paspoort van een ouder kan niet meer.
De kinderrechter van de rechtbank Noord-Nederland verleent daarom vervangende toestemming voor het aanvragen van een reisdocument voor beide kinderen. De beschikking is op dit punt uitvoerbaar bij voorraad, wat betekent dat ze meteen kan worden gebruikt. Wat meer of anders is verzocht, wijst de rechter af.
Rechtbank Noord-Nederland · 5 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter wijst contactverbod af, wel zorgplicht voor vriendin van dementerende man Een 82-jarige man met dementie staat sinds februari 2026 onder curatele. Zijn curator wilde dat zijn 78-jarige vriendin, met wie hij sinds 2019 een affectieve lat-relatie heeft, geen contact meer met hem mag opnemen en niet meer in de buurt van zijn woning of zijn zorginstelling mag komen. De rechter in kort geding wijst dat contact- en straatverbod af, maar legt de vrouw wel een verplichting op om mee te werken aan thuiszorg.
De man is meermaals gedwongen opgenomen in een zorginstelling, voor het eerst in april 2026. In juni keerde hij terug naar huis. In oktober gaf de burgemeester opnieuw een beschikking tot inbewaringstelling, maar die kon niet op tijd worden uitgevoerd, omdat de vrouw met de man naar een vakantiehuisje was gegaan. Inmiddels verblijft hij weer in een zorginstelling. De curator verweet de vrouw dat zij zorgverleners en familie de toegang tot de woning weigert, dat zij de man isoleert, dat zij zich negatief uitlaat over de zorginstellingen en de curator, en dat zij hem heeft ontvoerd. Volgens de curator leidt dat tot onrust en boosheid bij de man. De vrouw betwistte de verwijten. Zij stelde dat zij als gepensioneerd wijkverpleegkundige zelf kan beoordelen welke zorg nodig is, dat de thuiszorg te beperkend is en dat de man steeds meer van zijn autonomie verliest.
De rechter ziet wel een spoedeisend belang. Dat de man nu in een zorginstelling verblijft, verandert daar niets aan. De gedwongen opname loopt op basis van een machtiging die ten hoogste zes weken geldig is, en het is niet bekend of die wordt verlengd. Er is dus een reële kans dat hij binnen afzienbare tijd naar huis terugkeert. Ook het verweer dat de curator de man had moeten betrekken bij haar besluit om een kort geding te beginnen, slaagt niet. Dat is een inspanningsverplichting, en de curator mag ook handelen tegen de wil van de curandus als dat kennelijk nodig is om ernstig nadeel te voorkomen.
Over het contact- en straatverbod is de rechter streng. Zo'n verbod is een ingrijpende inbreuk op de persoonlijke vrijheid en kan alleen bij ernstig onrechtmatig handelen met een concreet gevaar voor herhaling. Dat heeft de curator onvoldoende aannemelijk gemaakt. De overgelegde stukken zijn oud of zeggen niet dat de vrouw een verwijtbare rol speelt. De specialist en Veilig Thuis adviseren juist externe hulp, omdat de situatie de vrouw boven het hoofd lijkt te groeien. De stelling over fysiek geweld en het onthouden van medicatie trok de curator bij aanvang van de zitting in. De beweerde psychische mishandeling is niet onderbouwd, en het vakantiehuisje was van tijdelijke duur. Een verbod zou bovendien de relatie gedwongen beëindigen, en dat is niet aannemelijk in het belang van de man.
Wel vindt de rechter voldoende aannemelijk dat de vrouw verhindert dat de thuiszorg behoorlijke zorg verleent. Zij laat de thuiszorg weliswaar toe, maar vindt tegelijk dat zij zelf kan bepalen welke zorg nodig is. Daarmee staat zij er mogelijk onbedoeld aan in de weg dat de man zo lang mogelijk thuis zorg krijgt. De rechter legt haar daarom een minder vergaande maatregel op. Zodra de gedwongen opname is geëindigd en de man terugkeert naar zijn woning, moet zij twee jaar lang meewerken aan de thuiszorg. Concreet moet zij samen met de man werkafspraken maken over de tijden waarop de thuiszorg komt, bevorderen dat hij dan thuis is en medewerkers binnenlaten die aanbellen. Ook moet zij dulden dat de thuiszorg de voordeur opent met de sleutel uit de sleutelkast als zij zelf niet thuis is. Zij mag die sleutel niet weghalen en de sloten niet laten vervangen. Aan de veroordeling verbindt de rechter geen dwangsom, omdat die zich daar niet goed voor leent.
Beide partijen krijgen deels ongelijk, dus draagt iedere partij de eigen proceskosten. De rechter verklaart de veroordeling uitvoerbaar bij voorraad en wijst al het andere dat de curator vorderde af, waaronder het contact- en straatverbod en de dwangsom van € 500 per overtreding.
Rechtbank Rotterdam · 2 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Man (29) die 13-jarig meisje 's nachts ophaalt en verkracht, krijgt 365 dagen voorwaardelijk Een 29-jarige man nam in de nacht van 9 op 10 februari 2025 een dertienjarig meisje mee naar zijn appartement. Hij had haar die dag via Snapchat leren kennen. Het meisje woonde in een zorggroep in Roermond, een instelling waar kinderen verblijven die uit huis zijn geplaatst. Rond half een 's nachts stapte ze bij hem in de auto. Volgens haar was afgesproken dat ze samen een sigaret zouden roken. In plaats daarvan reed hij met haar naar zijn woning, waar hij seksuele handelingen met haar verrichtte. Rond vier uur bracht hij haar terug naar de groep.
De Rechtbank Limburg oordeelde dat de man het meisje heeft verkracht. Dat hij haar met zijn vinger in haar vagina is gegaan en met zijn penis in haar mond, stond vast. Ook handelingen aan haar anus en met zijn tong vallen onder de bewezenverklaring. Een deel van wat de officier van justitie had ten laste gelegd, zoals op de kont slaan en in de borsten knijpen, achtte de rechtbank niet bewezen. Daarvoor sprak zij hem vrij, omdat de verdachte die handelingen niet bekende en het dossier er te weinig bewijs voor bood. Hij bekende de kern van het eerste feit wel.
De man ontkende dat hij wist dat het meisje minderjarig was. Zij had hem gezegd dat ze 18 was. De rechtbank vond dat niet geloofwaardig genoeg om hem van het tweede feit vrij te spreken, de onttrekking van een minderjarige aan het wettig gezag. Het ging om een reeks omstandigheden die hem aan haar leeftijd hadden moeten doen twijfelen. Hij wist dat ze uit huis was geplaatst, en zelf verklaarde hij ter zitting dat dit over kinderen gaat. Uit de Snapchatberichten bleek dat ze niet gezien wilde worden bij het verlaten van de groep, omdat ze 'geen risico' wilde nemen. Bovendien had hij de website van de zorggroep bekeken, en werkt hij als zzp'er in de gehandicapten- en ouderenzorg. De rechtbank concludeerde dat hij bewust de aanmerkelijke kans aanvaardde dat ze minderjarig was.
Dat het meisje vrijwillig was ingestapt, veranderde daar niets aan. Midden in de nacht bevond ze zich in een onbekende omgeving, ver van haar woonplaats, zonder eigen vervoer. Zonder hem kon ze niet terug. Zijn rol was daarom beslissend voor de scheiding van haar moeder en de zorginstelling.
Bij de straf woog de rechtbank de ernst van de feiten mee: het midden in de nacht ophalen van een kind en haar vervolgens verkrachten noemde zij schokkend. Het meisje heeft er psychisch zwaar onder geleden en haar moeder wist niet waar haar dochter was. Normaal gesproken zou dit een lange onvoorwaardelijke gevangenisstraf opleveren. Toch week de rechtbank daarvan af. De man heeft een blanco strafblad op een snelheidsovertreding na. Uit een rapport van twee psychologen bleek dat hij een autismespectrumstoornis heeft, die van invloed was op het eerste feit. De rechtbank rekende hem dat feit daarom in verminderde mate toe. Zij geloofde hem dat hij niets tegen de wil van het meisje wilde doen en haar stopsignalen niet als zodanig herkende. De reclassering schat het risico op herhaling als gemiddeld in. Sinds de schorsing van zijn voorlopige hechtenis volgt hij een behandeling die goede resultaten geeft maar nog niet is afgerond. Voortzetting daarvan is volgens de reclassering nodig.
De rechtbank legde de man een gevangenisstraf van 412 dagen op, waarvan 365 dagen voorwaardelijk, conform de eis van de officier van justitie. Door de tijd die hij al in voorarrest zat, hoeft hij niet opnieuw de gevangenis in. De proeftijd bedraagt drie jaar, korter dan de vijf jaar die de officier eiste. De behandelaar verwacht namelijk geen langere dan gebruikelijke proeftijd nodig te hebben. Als bijzondere voorwaarden gelden een meldplicht bij de reclassering, een behandelverplichting gericht op seksueel grensoverschrijdend gedrag en een contactverbod met het meisje. Een apart contactverbod als vrijheidsbeperkende maatregel vond de rechtbank niet nodig, omdat hij in anderhalf jaar geen contact met haar zocht.
De man moet het meisje € 4.000 immateriële schadevergoeding betalen, met wettelijke rente vanaf 10 februari 2025. De rechtbank legde hem ook de schadevergoedingsmaatregel op, met 40 dagen gijzeling als vervangend middel als de betaling uitblijft.
Rechtbank Limburg · 4 november 2026
Strafrecht Hof laat moeder alleen gezag houden over zoon: vader in Turkije en doodsbedreigingen Een jongen van 8 groeit op bij zijn moeder in Nederland, terwijl zijn vader in Turkije woont. De moeder zegt dat de vader haar meermalen met de dood heeft bedreigd, per telefoon en per e-mail. Veilig Thuis raakte erbij betrokken. Op aanraden van de politie staakte zij het contact met hem. Sinds eind november 2025 is zij in behandeling voor angst- en traumagerelateerde klachten.
Bij de echtscheiding ondertekenden de ouders in oktober 2025 een convenant. Daarin staat dat het gezamenlijk gezag eindigt en dat de moeder alleen het gezag krijgt. De vader tekende ook een referteverklaring, waarmee hij zich niet verzette tegen het verzoek van de moeder om het gezag te beëindigen. De rechtbank Amsterdam beëindigde het gezamenlijk gezag daarna in de echtscheidingsbeschikking.
De vader ging in hoger beroep en wilde het gezamenlijk gezag terug. Hij voerde aan dat hij het Nederlands onvoldoende beheerst en geen eigen advocaat had. Daardoor zou hij niet hebben begrepen dat hij afstand deed van het gezag. Verder vond hij dat de rechtbank niet had uitgelegd waarom gezamenlijk gezag onmogelijk is, en dat hij ten onrechte niet was gehoord. Hij belt zijn zoon dagelijks en wil betrokken blijven. De beëindiging van het gezag noemde hij een onevenredige inbreuk op de band met zijn zoon.
De moeder vroeg het hof de vader niet-ontvankelijk te verklaren, omdat hij met het convenant had ingestemd. Het hof wees dat af. Wie in eerste aanleg met een beslissing instemde, kan volgens de Hoge Raad toch belang hebben bij hoger beroep. Bovendien staat de beëindiging van het gezag niet ter vrije beschikking van partijen: de rechter moet die uitspreken. Wat de vader heeft ondertekend, speelt hooguit mee bij de inhoudelijke beoordeling.
Op dat punt gaf het hof de moeder gelijk. Gezamenlijk gezag is het uitgangspunt, en slechte communicatie tussen ouders is niet genoeg om het te beëindigen. Ouders moeten wel in staat zijn om belangrijke beslissingen samen te nemen, zonder dat het kind klem raakt tussen hen. Dat is hier niet het geval. De verhouding is ernstig verstoord en er is geen rechtstreeks contact. De ouders wonen in verschillende landen, waardoor hulpverlening om de communicatie te verbeteren nauwelijks haalbaar is. Van de moeder kan niet worden gevergd dat zij over belangrijke beslissingen met de vader overlegt. Dat geeft haar veel stress, en zij moet beschikbaar zijn voor haar zoon. Dat de ouders elkaar nog per e-mail kunnen bereiken, vond het hof onvoldoende. De moeder doet de dagelijkse verzorging en regelt school en medische zaken. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde ook om de beschikking te bekrachtigen.
Het beroep van de vader op artikel 6 EVRM, het recht op een eerlijk proces, slaagde niet. Het hof liet in het midden of hij bij het tekenen voldoende was geïnformeerd. Dat de rechtbank hem niet hoorde, is in hoger beroep hersteld, want daar kon hij zijn standpunt toelichten. Het hof benadrukt dat de vader betrokken moet blijven bij het leven van zijn zoon. De moeder moet hem blijven informeren, zoals in het convenant is afgesproken, en de vader moet zijn betrokkenheid respectvol en zonder bedreigingen vormgeven.
Het hof bekrachtigde de beschikking van de rechtbank over het gezag. De moeder houdt daarmee alleen het gezag over haar zoon.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hoge Raad verwerpt cassatie van moeder over uithuisplaatsing peuter bij pleegouders Een moeder probeerde via de Hoge Raad de verlenging van de uithuisplaatsing van haar peuter terug te draaien. Het kind, geboren in oktober 2021, werd al op een maand leeftijd voorlopig uit huis geplaatst vanwege zorgen over de opvoedomgeving, middelengebruik van de moeder en een instabiele thuissituatie. Sindsdien woont het bij pleegouders, bij wie het goed is gehecht.
De moeder werkte de afgelopen jaren hard aan haar situatie en heeft inmiddels een stabiel leven opgebouwd. Toch lukte het niet om een band op te bouwen tussen haar en het kind. Vanaf november 2023 is alle omgang stopgezet, omdat het kind na contactmomenten met de moeder ernstig ontregeld gedrag vertoonde. Een behandeltraject bij therapieinstelling Basic Trust moest eind 2024 vroegtijdig worden beëindigd omdat het kind door de therapie juist verder ontregelde in plaats van stabiel werd. De oorzaak van deze extreme reacties is tot nu toe niet vastgesteld.
De rechtbank Den Haag verlengde in januari 2025 de ondertoezichtstelling en de machtiging tot uithuisplaatsing, omdat de zogenoemde aanvaardbare termijn was verstreken: de maximale periode waarbinnen een kind onduidelijkheid kan verdragen over zijn opvoedperspectief. De rechtbank onderschreef het perspectiefbesluit van de gecertificeerde instelling William Schrikker Stichting Jeugdbescherming en Jeugdreclassering, inhoudende dat het kind niet bij de moeder zal opgroeien. Het hof Den Haag bevestigde dat oordeel in oktober 2025 en voegde toe dat ook voor de moeder en de pleegouders de onzekerheid moet worden beëindigd, omdat aanhoudende onzekerheid bij hen ook onrust bij het kind kan veroorzaken.
In cassatie voerde de moeder twee klachten aan. Ten eerste dat het hof nader onderzoek had moeten laten doen naar de oorzaak van de ontregelingsproblemen van het kind, gelet op de uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens voortvloeiende verplichting om in te spannen voor het behoud van het gezinsleven. Ten tweede dat een tijdelijke jeugdbeschermingsmaatregel altijd gericht moet zijn op gezinshereniging en het hof dat beginsel had miskend.
De Hoge Raad stelt in zijn beschikking vast dat een machtiging tot uithuisplaatsing inderdaad in beginsel verenigbaar moet zijn met het doel van hereniging van ouder en kind. Dat volgt ook uit rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, onder meer in de recente zaak Van Slooten tegen Nederland. Maar het belang van het kind om niet van gezin te veranderen kan zwaarder wegen dan het belang van de ouder bij terugplaatsing. De Hoge Raad oordeelt dat het hof dat afwegingskader correct heeft toegepast en zijn oordeel voldoende heeft gemotiveerd. De klachten van de moeder stuiten daar op af.
De Hoge Raad voegt hieraan een verduidelijking toe over de betekenis van een perspectiefbesluit. Als een rechter zo'n besluit 'onderschrijft', betekent dat uitsluitend dat hij zich kan vinden in het standpunt van de gecertificeerde instelling bij zijn beslissing in de voorliggende zaak. Dat oordeel bindt een volgende rechter niet: bij toekomstige procedures over hetzelfde kind, zoals een verzoek tot beëindiging van het gezag, wordt de afweging opnieuw gemaakt.
De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van de moeder.
Hoge Raad · 30 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht