Rechter gebiedt Politie aanbesteding IT-hardware te staken en opnieuw aan te besteden De Politie organiseerde een Europese aanbesteding voor de levering van werkplekapparatuur, waaronder laptops, beeldschermen en desktopcomputers. De verwachte waarde van de opdracht bedraagt tussen de dertig en veertig miljoen euro per jaar. Dell stapte naar de rechter omdat zij vond dat de aanbesteding in strijd was met de wet.
De kern van het geschil draait om de vraag of de raamovereenkomst die de Politie wilde sluiten voldeed aan de wettelijke eisen van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied. Bij een raamovereenkomst met één opdrachtnemer moeten alle essentiële voorwaarden al bij het aangaan van die overeenkomst vaststaan. Dell stelde dat dit niet het geval was, omdat zowel de inkoopprijzen als de technische specificaties van de hardware pas later zouden worden ingevuld.
De voorzieningenrechter stelde vast dat de inkoopprijzen voor werkstations en beeldschermen inderdaad niet vastlagen bij aanvang van de raamovereenkomst. De prijzen die inschrijvers op het prijzenblad invulden, golden alleen voor de eerste nadere overeenkomsten. Daarna moest de winnende opdrachtnemer zelf nieuwe uitvragen doen bij producenten. Bovendien mocht de Politie tijdens de looptijd van de overeenkomst de technische specificaties wijzigen, en maakte zij zelf al duidelijk dat zij daar gebruik van zou maken, omdat producenten gemiddeld om de één à twee jaar modellen vervangen.
De rechter oordeelde dat de wet geen ruimte biedt om prijzen en technische specificaties pas achteraf in te vullen. Daarbij speelde ook mee dat bij een raamovereenkomst met één opdrachtnemer de mededinging uitsluitend plaatsvindt bij de aanbesteding van de raamovereenkomst zelf, en niet bij het gunnen van de afzonderlijke nadere opdrachten. De constructie waarbij de opdrachtnemer zelf nieuwe uitvragen uitzet bij zijn eigen onderaannemers, leidt er bovendien toe dat een deel van de markt bij voorbaat wordt buitengesloten.
Op verzoek van de Politie besprak de rechter ook de overige bezwaren van Dell, zodat die niet later opnieuw naar voren hoeven te komen. Het bezwaar over de looptijd van de overeenkomst verviel al doordat de Politie toezegde de maximale duur te beperken tot zeven jaar. Het bezwaar over gunning op laagste prijs werd verworpen: de wet verplicht de Politie in dit geval niet tot een motivering, en de Politie had die keuze bovendien voldoende toegelicht. Het bezwaar over de restwaarde van hardware werd niet inhoudelijk beoordeeld, omdat Dell als potentiële onderaannemer onvoldoende had onderbouwd welk belang zij daarbij had.
De voorzieningenrechter wees de vorderingen van Dell toe. De Politie moet de aanbesteding binnen 48 uur na de uitspraak staken en dit aan alle betrokken partijen communiceren. Als de Politie de opdracht alsnog wil gunnen, is zij verplicht een volledig nieuwe aanbestedingsprocedure te starten. De Politie werd ook veroordeeld in de proceskosten van € 2.229,65.
Rechtbank Den Haag · 30 juni 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter: gemeente legde inschrijving terecht opzij bij bouwproject Zwanenburg De gemeente Haarlemmermeer wil de locatie van de voormalige mavo in Zwanenburg laten ontwikkelen tot een appartementencomplex met 18 middeldure en dure woningen. Ze verkoopt de grond aan de ontwikkelaar met de beste combinatie van prijs en kwaliteit, via een Europese aanbesteding in de vorm van een concurrentiegerichte dialoog. Twee partijen schreven in. De gemeente sprak eerst het voornemen uit om de opdracht te gunnen aan de inschrijver met de hoogste score, een ontwikkelaar die daarvoor 90 van de 100 punten kreeg. Zes dagen later trok ze dat voornemen in en koos ze voor de nummer twee.
De aanleiding was een klacht van die nummer twee. Die wees erop dat de winnaar bijna de helft van de auto's in een halfverdiepte parkeergarage onder het gebouw wilde stallen. Volgens de aanbestedingsstukken moest het parkeren op het terrein achter het gebouw plaatsvinden. Bovendien zou de garage het toegestane aantal bouwlagen overschrijden. De gemeente gaf toe dat haar eigen beoordelingsteam dit over het hoofd had gezien en verklaarde de inschrijving alsnog ongeldig. De ontwikkelaar die eerst als winnaar was aangewezen, stapte naar de voorzieningenrechter in Haarlem en eiste dat de gemeente het intrekken van het gunningsvoornemen zou terugdraaien. Subsidiair wilde hhij dat de aanbesteding werd ingetrokken en opnieuw gehouden.
De voorzieningenrechter wijst die vorderingen af. Het leidraad en het kavelpaspoort bevatten meerdere keren dezelfde zin: het parkeren vindt plaats op het terrein achter het gebouw. Voor de fietsenstalling lieten de stukken de inschrijvers wel de keuze tussen inpandig en in de tuin. Dat verschil maakt volgens de rechter duidelijk dat voor autoparkeren geen ruimte was om elders te kiezen. Een behoorlijk geïnformeerde en oplettende inschrijver kon dat begrijpen. Tijdens de dialoogronde stelde niemand een vraag over ondergronds of halfverdiept parkeren, en de ontwikkelaar zelf had er toen nog niet over nagedacht. Wie de stukken ruimer las dan bedoeld, had vragen moeten stellen, aldus de rechter.
Dat de gemeente pas na de klacht van de concurrent ingreep, is zuur voor de oorspronkelijke winnaar, maar verandert niets. Een ongeldige inschrijving moet terzijde worden gelegd, ook als dat pas later blijkt. Ook het aantal bouwlagen was een zelfstandige reden. Het begrip bouwlaag staat niet in de aanbestedingsstukken, maar de rechter sluit aan bij het omgevingsplan en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Volgens die maatstaven overschrijdt de halfverdiepte garage het maximum, en dat heeft de ontwikkelaar niet gemotiveerd weersproken. Dat de maximale bouwhoogte niet wordt overschreden, doet daar niet aan af.
De ontwikkelaar voerde ook aan dat de winnende partij een niet-toegestane variant had ingediend, omdat haar plan ruimte liet om het gebouw iets te verschuiven. De rechter volgt dat niet. Het ging om één inschrijving, en de speling in het bouwvlak is geen variant. De rechter wijst alle vorderingen af en veroordeelt de ontwikkelaar in de proceskosten van zowel de gemeente als de tussenkomende partij: € 2.101 aan ieder, met wettelijke rente als niet binnen veertien dagen wordt betaald.
Rechtbank Noord-Holland · 15 oktober 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter wijst verzet omwonenden Nieuwe Boteringestraat tegen daklozenopvang af Al maanden verzetten tientallen buurtbewoners en de vereniging Samen voor de Buurt zich tegen de plannen van de gemeente Groningen om een daklozenopvang te verplaatsen naar het pand aan de Nieuwe Boteringestraat 28-30. De huidige opvang van het Leger des Heils aan de Spilsluizen 5 is te klein geworden en de huurovereenkomst loopt eind 2026 af. De gemeente koos het pand aan de Nieuwe Boteringestraat als nieuwe locatie en investeert 4,2 miljoen euro in verbouwing en verduurzaming.
Eerder, in januari 2026, hadden de omwonenden al een eerste kort geding gewonnen. De rechter had toen de gemeente verboden een definitief besluit te nemen voordat de bewoners hun zienswijze hadden kunnen indienen. Dat participatietraject vond vervolgens plaats: de omwonenden stuurden een uitgebreide brief met tientallen vragen, de gemeente publiceerde een eindverslag en nam op 25 maart 2026 definitief het besluit om door te gaan met de verhuizing. De gemeenteraad stemde op 6 mei 2026 in met het benodigde krediet (34 voor, 10 tegen).
Daarop spanden de bewoners een tweede kort geding aan. Zij voerden vier argumenten aan. Ten eerste zou de gemeente de eigen Participatieverordening hebben geschonden, omdat zij niet alle vragen had beantwoord en geen gesprek had willen voeren. Ten tweede zouden er onaanvaardbare veiligheids- en gezondheidsrisico's bestaan voor de buurt. Ten derde zou de subsidie aan het Leger des Heils in strijd zijn met het Europese verbod op staatssteun. En ten vierde zou de gemeente een aanbestedingsplicht hebben geschonden door de opdracht niet openbaar aan te besteden.
De rechter verwerpt alle vier de bezwaren. Over de participatie oordeelt de voorzieningenrechter dat de gemeente bij de lichtste participatievorm — informeren en luisteren — niet verplicht is om op iedere vraag afzonderlijk te antwoorden of in gesprek te gaan. De gemeente heeft de ingediende zienswijzen gebundeld en per thema beantwoord; veel gestelde vragen gingen bovendien over onderwerpen die buiten de participatie vielen, zoals aanbesteding en financiering.
De gestelde veiligheidsrisico's acht de rechter onvoldoende onderbouwd. De door de omwonenden ingebrachte rapporten en brieven tonen niet aan dat de risico's op deze locatie groter zijn dan bij andere mogelijke opvanglocaties. Dat een daklozenopvang in de stad overlast met zich meebrengt, moeten omwonenden tot op zekere hoogte accepteren, aldus de rechter.
Het staatssteunargument strandt omdat er nog geen subsidiebesluit is genomen en — belangrijker — omdat de Europese staatssteunregels niet strekken tot bescherming van de belangen van omwonenden, maar van concurrerende ondernemers op de markt. Hetzelfde geldt voor het aanbestedingsargument: de aanbestedingsrichtlijn beschermt ondernemers die willen meedingen naar een overheidsopdracht, niet buurtbewoners.
De voorzieningenrechter concludeert dat niet aannemelijk is dat een bodemrechter de verhuur door de gemeente aan het Leger des Heils onrechtmatig zal oordelen. Alle vorderingen worden afgewezen en de omwonenden worden veroordeeld in de proceskosten van de gemeente ter hoogte van € 2.031.
Rechtbank Noord-Nederland · 10 juni 2026
Civiel Recht Hof schorst afgifte van documenten aan Chipsoft in aanbestedingsgeschil Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) en de Treant Zorggroep gingen in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden tegen een beschikking van de rechtbank Noord-Nederland van 22 juni 2026. Die beschikking had hen opgedragen om een groot aantal documenten aan softwarebedrijf Chipsoft te verstrekken en had daarnaast een voorlopig getuigenverhoor bevolen.
De achtergrond van het geschil ligt in de keuze van UMCG om in 2015 haar elektronisch patiëntendossier (EPD) aan te besteden en te gunnen aan softwareleverancier Epic. OZG en Treant willen zich nu bij dat systeem aansluiten, zodat er een gezamenlijk regionaal EPD ontstaat. Chipsoft, een concurrent van Epic, meent dat dit niet zomaar kan: volgens haar had UMCG voor zo'n regionaal systeem een nieuwe aanbesteding moeten uitschrijven. Het hof oordeelde al eerder in een kort geding dat de aanbesteding uit 2015 ook de optie van een regionaal EPD omvatte, waartegen Chipsoft inmiddels cassatieberoep heeft ingesteld. Daarnaast heeft Chipsoft twee bodemprocedures aangespannen en, voorafgaand daaraan, een verzoek ingediend om alvast bewijsmateriaal te mogen verzamelen: inzage in documenten en een voorlopig getuigenverhoor.
De rechtbank willigde dat verzoek grotendeels in. UMCG, OZG en Treant moesten een omvangrijke reeks stukken overleggen, waaronder overeenkomsten, notulen, correspondentie en adviezen over de inrichting van het gezamenlijke EPD, op straffe van een dwangsom van € 2.500 per dag met een maximum van € 50.000. Ook werd een voorlopig getuigenverhoor bevolen.
Tegen die beschikking stelden UMCG, OZG en Treant hoger beroep in en vroegen zij het hof om de tenuitvoerlegging ervan te schorsen zolang het hoger beroep loopt. Voor het onderdeel over het getuigenverhoor liep dat al meteen vast: de wet staat daartegen alleen hoger beroep toe als de rechtbank daarvoor toestemming heeft gegeven, en die toestemming hadden de ziekenhuizen nog niet gekregen. In zoverre verklaarde het hof hen niet-ontvankelijk.
Voor het inzageverzoek lag dat anders. Het hof stelde vast dat de rechtbank in haar overwegingen had geoordeeld dat er helemaal geen rechtsbetrekking bestond tussen Chipsoft en OZG en Treant, maar in het dictum toch ook OZG en Treant had veroordeeld om stukken af te geven en een dwangsom te betalen. Dat was innerlijk tegenstrijdig en dus een kennelijke misslag, zodat het hof die veroordelingen sowieso schorste.
Voor het overige beoordeelde het hof de zaak aan de hand van een belangenafweging. Chipsoft wilde de stukken graag snel hebben om ze te kunnen gebruiken bij de geplande getuigenverhoren in november 2026. UMCG voerde aan dat softwareleverancier Epic haar had verboden bepaalde bedrijfsgevoelige informatie te delen, en dat verstrekking van stukken over de opzet van het nieuwe systeem Chipsoft een oneerlijk concurrentievoordeel zou geven, zeker omdat eenmaal verstrekte informatie niet meer valt terug te draaien. Het hof vond dat argument overtuigend: gelet op de marktpositie van Chipsoft als grootste aanbieder en Epic als nummer twee, is informatie over de manier waarop Epic een gezamenlijk EPD vormgeeft gevoelig genoeg om als bedrijfsgeheim te gelden. Het hof besloot bovendien dat Epic zelf bij de procedure moet worden betrokken, omdat het juist om haar bedrijfsgeheimen gaat.
Het hof concludeert dat het belang van UMCG om niet meer informatie te hoeven prijsgeven voordat het hoger beroep inhoudelijk is beoordeeld, zwaarder weegt dan het belang van Chipsoft bij snelle verstrekking. Het hof schorst daarom de tenuitvoerlegging van de veroordelingen tot afgifte van de documenten en de daaraan gekoppelde dwangsom, totdat in de hoofdzaak uitspraak is gedaan. De beslissing over de proceskosten van dit incident wordt aangehouden tot de einduitspraak, en de griffier zal Epic in de procedure oproepen.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 13 augustus 2026
Civiel Recht A-G: hertaxaties voor Belastingdienst door Domeinen hoeven niet te worden aanbesteed; cassatieberoep verwerpen Mag de Belastingdienst taxaties van gebruikte auto's door een andere dienst van het eigen ministerie laten doen, zonder de opdracht op de markt aan te besteden? Daarover loopt een zaak bij de Hoge Raad, waarin de advocaat-generaal heeft geadviseerd het cassatieberoep van een taxatiebedrijf te verwerpen.
Het bedrijf is gespecialiseerd in de taxatie van gebruikte voertuigen voor de aangifte van de belasting op personenauto's en motorrijwielen (BPM). Als de Belastingdienst twijfelt over zo'n aangifte, kan hij het voertuig laten schouwen en hertaxeren. Tot 1 december 2013 deden twee particuliere bedrijven dat in opdracht van de Belastingdienst. Sinds die datum doet de dienst Domeinen Roerende Zaken het werk, een onderdeel van het Ministerie van Financiën, net als de Belastingdienst zelf. De afspraken daarover zijn op 1 april 2014 vastgelegd in een convenant. In 2022 klaagde het taxatiebedrijf dat de hertaxaties zonder aanbesteding aan Domeinen waren gegund. Het Ministerie van Financiën antwoordde dat aanbesteding niet nodig was.
Het bedrijf stapte naar de rechter en vorderde schadevergoeding van de Staat voor gederfde winst. Het vertrekpunt is dat de Staat de opdracht had moeten aanbesteden en dat de opdracht dan aan hem zou zijn gegund. Volgens het bedrijf is er sprake van een overheidsopdracht in de zin van Europese Richtlijn 2014/24/EU, en kan de Staat zich alleen onttrekken aan de aanbestedingsplicht als hij valt onder de uitzondering voor samenwerking tussen overheidsdiensten.
De rechtbank Den Haag wees de vordering af bij vonnis van 16 augustus 2023, en het gerechtshof Den Haag bekrachtigde dat vonnis in hoger beroep bij arrest van 15 juli 2025. Volgens het hof is een overheidsopdracht een overeenkomst tussen twee juridisch van elkaar te onderscheiden partijen. Dat zijn de Belastingdienst en Domeinen niet: beide zijn onderdelen van het Ministerie van Financiën, zonder zelfstandige beslissingsmacht, en handelen in naam van de bewindspersonen. Daarom kan geen sprake zijn van een overeenkomst onder bezwarende titel, valt de inschakeling van Domeinen niet onder de richtlijn en komt het hof niet toe aan de uitzonderingen op de aanbestedingsplicht.
In cassatie voert het bedrijf aan dat het hof had moeten toetsen aan de uitzondering voor horizontale samenwerking in artikel 12 lid 4 van de richtlijn. De oude Europese rechtspraak waarop het hof leunde, zou zijn achterhaald. Ook zouden Belastingdienst en Domeinen elk een aanbestedende dienst zijn, en doet Domeinen zelfstandig mee aan het rechtsverkeer, met een eigen inschrijving bij de Kamer van Koophandel en betaling voor de diensten. Verder wijst het bedrijf erop dat de aanbestedingsplicht te omzeilen zou zijn door een dienst binnen hetzelfde ministerie in te schakelen.
Advocaat-generaal Drijber ziet daarin geen grond voor cassatie. Hij wijst erop dat de richtlijn overheden niet dwingt tot uitbesteding: zij mogen taken zelf uitvoeren, wat inbesteding of zelfvoorziening heet. De Europese rechtspraak over inbesteding, zoals het Teckal-arrest, is in de richtlijn gecodificeerd en dus niet achterhaald. De uitzonderingen in artikel 12 komen pas aan bod als er een overheidsopdracht is, en daarvoor is een afdwingbare overeenkomst tussen twee afzonderlijke rechtspersonen nodig. Afspraken tussen onderdelen van hetzelfde ministerie voldoen daar niet aan. Ook als de begrippen 'Staat' en 'aanbestedende dienst' functioneel worden uitgelegd, blijven een juridisch onderscheid en een hiërarchische verhouding relevant, en die ontbreken hier. Het hof hoefde de voorwaarden van artikel 12 lid 4 dus niet te toetsen. Dat het belastingheffen een taak is waarbij de overheid openbaar gezag uitoefent, versterkt volgens hem dat beeld.
De gedachte dat de richtlijn zo eenvoudig te omzeilen zou zijn, wijst hij van de hand. Er bestaat geen categorie diensten die altijd moet worden aanbesteed, en de opvatting dat alles wat de markt kan doen ook voor de markt moet worden opengesteld vindt volgens hem geen steun in het recht. Prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie acht hij niet nodig, omdat de rechtspraak over 'overheidsopdracht' en 'inbesteding' voldoende duidelijk is.
De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep. De Hoge Raad is niet aan dit advies gebonden en moet nog beslissen.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht