Raad van State: vergunning voor toegangsweg kippenbedrijf Lopik blijft niet in stand wegens geluidshinder Een pluimveehouderij aan de Lopikerweg west in Lopik wilde een nieuwe toegangsweg aanleggen, tegenover de woning van twee buurtbewoners. Zij vreesden veel geluidsoverlast, vooral in de nacht, wanneer kuikens worden afgevoerd. De gemeente Lopik verleende in 2022 een omgevingsvergunning voor de weg, maar de buren stapten naar de rechter.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 13 december 2023. Die rechtbank had het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 29 september 2022 vernietigd, maar de rechtsgevolgen ervan in stand gelaten. Dat betekende dat de vergunning in de praktijk bleef gelden. De buren gingen daartegen in hoger beroep, omdat zij vonden dat de weg wel degelijk in strijd was met een goede ruimtelijke ordening.
De kern van het geschil was het aantal nachten waarin kuikens over de nieuwe weg worden afgevoerd. Partijen waren het erover eens dat nachtelijk transport alleen aanvaardbaar is als het maximaal 12 keer per jaar gebeurt. De rechtbank was ervan uitgegaan dat het om hooguit 8 nachten per jaar ging. Volgens de buren kon het echter tot 48 nachten per jaar oplopen, wat blijkt uit een akoestisch onderzoek dat de pluimveehouder zelf had laten uitvoeren.
De Raad van State stelt vast dat noch de aanvraag, noch de verleende vergunning het aantal nachten beperkt tot 8 of 12. De vergunning laat het dus toe dat de weg vaker dan 12 keer per jaar 's nachts wordt gebruikt voor het afvoeren van kuikens. Het college wees erop dat het bij overschrijding kan handhaven op grond van de omgevingsvergunning voor de pluimveehouderij zelf. Volgens de Afdeling doet dat niet af aan het feit dat de vergunning voor de weg dat extra gebruik wel toestaat. De weg, zoals die is vergund, is daarom in strijd met een goede ruimtelijke ordening.
De rechtbank heeft de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit dus ten onrechte in stand gelaten. Ook had de rechtbank het college moeten veroordelen tot vergoeding van de deskundigenkosten die de buren in beroep hadden gemaakt. De Afdeling doet dat alsnog, behalve voor kosten die alleen voor de zienswijze zijn gemaakt. Het college moet opnieuw op de aanvraag beslissen en daarbij ook meewegen dat de pluimveehouderij lijkt te worden beëindigd.
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover die de rechtsgevolgen in stand liet en geen deskundigenkosten toekende. Het college moet € 948,95 aan deskundigenkosten vergoeden, € 1.868,00 aan proceskosten in hoger beroep en € 279,00 aan griffierecht.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank: omwonende mag niet in bezwaar tegen overkappingen en kavelpaden in Tricht Een man die op zo'n 390 meter van een agrarisch bedrijf in Tricht woont, wilde niet dat daar teeltondersteunende overkappingen en kavelpaden werden aangelegd. De overkappingen staan jaarlijks van maart tot en met mei op de percelen. Hij vreesde aantasting van zijn woongenot en gevaren voor zijn gezondheid, onder meer door het gebruik van pesticiden. Zijn bezwaar tegen de omgevingsvergunning werd door de gemeente West Betuwe niet-ontvankelijk verklaard. Daar ging de rechtbank niet in mee.
De vergunning is op 17 november 2023 aangevraagd door een agrarisch bedrijf. Het college van burgemeester en wethouders verleende de vergunning bij besluit van 14 oktober 2025, voor het bouwen, het afwijken van het bestemmingsplan en het aanleggen van een werk. Het bezwaar van de man volgde daarna, en bij besluit van 19 december 2025 verklaarde het college dat niet-ontvankelijk. Daartegen stelde hij beroep in bij de rechtbank Gelderland. De rechtbank vond een zitting niet nodig en partijen vroegen daar ook niet om, zodat de zaak schriftelijk is afgedaan.
Het draait om de vraag of de man belanghebbende is. Alleen wie rechtstreeks belang heeft bij een besluit kan bezwaar maken en beroep instellen. Wie feitelijke gevolgen ondervindt van wat een besluit toestaat, is in beginsel belanghebbende, maar die gevolgen moeten van enige betekenis zijn voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie. De rechtbank kijkt daarvoor naar afstand, zicht, planologische uitstraling en milieugevolgen zoals geur, geluid, licht, trilling en emissie.
Op al die punten kwam de man tekort. Tussen zijn woning en de percelen ligt 390 meter, hij heeft geen zicht op de percelen en zijn eigen perceel grenst er niet aan. Dat hij regelmatig door het landschap rijdt en wandelt, onderscheidt hem volgens de rechtbank niet van anderen. Zijn lidmaatschap van de Vereniging Behoud Lingelandschap maakt dat evenmin anders. Over de pesticiden oordeelde de rechtbank dat het gebruik daarvan geen onderdeel is van de vergunning. Omdat de vergunning dat gebruik niet toestaat, kan zij ook niet leiden tot gezondheidsgevaren daardoor.
Het college is door het niet-ontvankelijke bezwaar niet toegekomen aan een inhoudelijke beoordeling, en dat was terecht. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ontvangt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank: geen McDonald's met drive-through in Warnsveld, aanvraag terecht buiten behandeling gelaten Een bedrijf wil in Warnsveld, bij Zutphen, een McDonald's bouwen met een drive-through en een parkeerterrein. Op 22 december 2023 vroeg het daarvoor een omgevingsvergunning aan voor de activiteiten bouwen en uitweg. De gemeente Zutphen vond dat de aanvraag onvolledig was en liet haar uiteindelijk buiten behandeling. De rechtbank Gelderland bevestigt dat nu: de gemeente deed dat terecht.
Het college van burgemeester en wethouders vroeg het bedrijf in 2024 meermaals om aanvullende gegevens, waaronder een ruimtelijke onderbouwing, tekeningen en berekeningen voor de verkeersontsluiting. Het bedrijf leverde een deel aan, maar vond dat een ruimtelijke onderbouwing niet nodig was en dat voor de uitweg geen vergunning hoefde te worden aangevraagd. Op 11 oktober 2024 liet het college de aanvraag daarom buiten behandeling. Het bedrijf ging in beroep, maar had toen nog geen bezwaarprocedure doorlopen. Dat is later alsnog gebeurd: op 21 juli 2026 hield het college bij de beslissing op bezwaar vast aan zijn standpunt.
Het eerste beroep, tegen het besluit van 11 oktober 2024, had volgens de rechtbank niet ingeschreven mogen worden. Tegen dat primaire besluit stond alleen bezwaar open. Het bedrijf krijgt het griffierecht van € 371 voor die zaak terug.
In het tweede beroep, tegen de beslissing op bezwaar, draaide het om de vraag of het plan in strijd is met het bestemmingsplan. Ter plaatse is horeca toegestaan, gedefinieerd als een bedrijf waar dranken en etenswaren 'voor gebruik ter plaatse' worden verstrekt. Het bedrijf betoogde dat een restaurant met een drive-through daaronder valt, omdat bezoekers hun eten ook in de auto op het parkeerterrein kunnen opeten. De rechtbank volgt dat niet. De drive-through is gericht op afhalen en niet op gebruik ter plaatse. Het is bovendien een wezenlijk onderdeel van het restaurant en dus niet ondergeschikt. Omdat de planregels duidelijk zijn, is er geen ruimte voor de uitleg dat alleen zuivere afhaalrestaurants zijn uitgesloten.
Ook het beroep op de meldingsregeling in het bestemmingsplan slaagt niet. Een andere vorm van horeca is toegestaan na voorafgaande melding, maar uit de planregels en de bijbehorende bijlage blijkt dat een akkoordverklaring van de gemeente nodig is. Het bedrijf diende op 7 maart 2024 een melding in en kreeg daar geen reactie op, zodat het gebruik niet is toegestaan. Het overgangsrecht helpt het bedrijf evenmin: het gebruik zou worden geïntensiveerd en daarmee veranderen in een ander gebruik dat met het plan in strijd is.
Tot slot ging het om de uitweg. Het bedrijf stelde dat die onder de nieuwe provinciale omgevingsverordening vergunningvrij is. De rechtbank toetst echter aan het recht van vóór 1 januari 2024, omdat de aanvraag eerder is ingediend. Onder de toen geldende verordening was voor een uitweg wel een vergunning nodig, en de daarvoor gevraagde gegevens heeft het bedrijf niet aangeleverd.
De rechtbank verklaart het beroep tegen de beslissing op bezwaar ongegrond. Het besluit om de aanvraag buiten behandeling te laten blijft in stand. Een proceskostenvergoeding krijgt het bedrijf niet. De gemeente moet het griffierecht van € 371 voor de ten onrechte ingeschreven zaak terugbetalen.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: zoutwinning Nedmag Veendam mag doorgaan, hervatting winning TR-9 beperkt tot 11 mei 2033 Nedmag wint al sinds 1972 magnesiumzout in de omgeving van Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen, op 1.300 tot 1.800 meter diepte. Water wordt in de ondergrondse holtes (cavernes) geïnjecteerd, waarna de zoutoplossing (pekel) naar boven komt. In 2018 ging het mis in een cluster van verbonden cavernes (het TR-cluster): door hoge druk ontstond een scheur in het zoutdak en stroomde een grote hoeveelheid pekel en mogelijk diesel weg naar hogere lagen. Het toezicht op de mijnen (SodM) droeg Nedmag op de actieve winning uit dat cluster te stoppen en de druk laag te houden. Dat leidt tot extra bodemdaling.
Naar aanleiding daarvan diende Nedmag in 2018 een nieuw winningsplan in, dat loopt tot en met 2045. Het voorziet in de beheersing van het TR-cluster, hervatting van de actieve winning uit caverne TR-9, de aanleg van vier nieuwe cavernes (VE-5 tot en met VE-8) en het afsluiten van drie oude putten. De staatssecretaris stemde op 30 april 2021 gedeeltelijk in met dat plan. Winning uit caverne VE-3 weigerde hij. De verwachte bodemdaling door zout- en gaswinning samen bedraagt volgens het besluit maximaal 1,08 meter in 2080. Op 1 november 2022 vernietigde de rechtbank Den Haag dit besluit, omdat onvoldoende was gemotiveerd waarom de winning uit TR-9 mocht worden hervat tegen het negatieve advies van het SodM in en waarom werd afgeweken van het waterschapsadvies over bodemdaling. Provincie, gemeenten, omwonenden, een stichting, Nedmag en de staatssecretaris gingen in hoger beroep. Na de rechtbankuitspraak nam de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuw instemmingsbesluit, dat ook aan de Afdeling is voorgelegd.
De Afdeling verwerpt alle hoger beroepen en bevestigt de vernietiging door de rechtbank, met verbetering van de gronden. De rechtbank had ten onrechte geoordeeld dat niet was beoordeeld of het aflaten van pekel uit het TR-cluster voldoet aan de wettelijke weigeringsgronden; dat is wel gebeurd. Het besluit moest toch vernietigd blijven, omdat de staatssecretaris zijn afwijking van het advies van het SodM over TR-9 niet had gemotiveerd. Het SodM noemde hervatting van de winning uit TR-9 onverstandig. De Afdeling vindt het winningsplan volledig genoeg en de nieuwe winningsmethoden veilig genoeg. Dat dakolie naar het grondwater migreert, acht zij niet aannemelijk door de dikke kleilaag boven het zout. De bodemdaling verloopt gelijkmatig en leidt niet tot schade aan gebouwen. De schaderegeling is toereikend, en gemeenten en provincie kunnen zich niet op het EVRM beroepen.
Over het nieuwe besluit oordeelt de Afdeling anders. De nieuwe motivering voor TR-9 is wel toereikend: aangroei aan het TR-cluster duurt minimaal 17 jaar actieve winning, terwijl nog maximaal 6,5 jaar winning is toegestaan, met een drukbeperking en een meet- en regelprotocol. Ook de gevolgen voor de waterhuishouding zijn voldoende onderbouwd, nu het waterschap zijn negatieve advies heeft ingetrokken. Eén punt houdt geen stand. Artikel 4 bepaalde dat maximaal 6,5 jaar na herstart zout uit TR-9 mag worden gewonnen, maar liet open of die termijn doorloopt bij een onderbreking. Dat is in strijd met de rechtszekerheid.
De Afdeling vernietigt artikel 4 van het nieuwe besluit en herstelt het zelf. Voortaan geldt: 'Het is niet toegestaan om na 11 mei 2033 actief zout te winnen uit de caverne TR-9.' De overige beroepen tegen het nieuwe besluit zijn ongegrond. De staatssecretaris moet de proceskosten van Stichting Stop Zoutwinning en anderen (€ 1.474,34) en van een omwonende (€ 1.815,48) vergoeden en € 548 griffierecht betalen. Verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn beoordeelt de Afdeling in een afzonderlijke uitspraak.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter beveelt ontruiming woning bij € 5.200 huurachterstand, gezin krijgt vier weken Een verhuurder in Roermond kreeg van de kantonrechter gelijk in een spoedprocedure tegen zijn huurder, die vier maanden geen huur had betaald. De woning wordt ontruimd. De huurder, een vrouw die er met haar minderjarige kind woont, kreeg daarvoor vier weken de tijd.
Het gaat om een woning die de verhuurder voor € 1.300 per maand verhuurt. De huur moest vóór de eerste dag van elke maand zijn betaald. Over juli tot en met oktober 2026 betaalde de huurder niets, waardoor de achterstand opliep tot € 5.200.
Op 3 september 2026 hadden beide partijen al een vaststellingsovereenkomst getekend, een schriftelijke afspraak om een geschil te beëindigen. Daarin stond dat de huurovereenkomst op 30 september 2026 zou eindigen, dat de huurder dan de woning zou verlaten en dat zij de toenmalige achterstand van € 3.900 uiterlijk op 22 september in twee termijnen zou betalen. De huurder hield zich daar niet aan en bleef in de woning wonen. De verhuurder stapte daarom naar de kantonrechter in Roermond met een kortgedingvordering, een snelle procedure voor zaken waarin direct een beslissing nodig is. Hij vroeg om ontruiming, betaling van de achterstand en van de huur tot de ontruiming, en een boete van € 250 per dag.
De huurder kwam niet naar de zitting en voerde geen verweer. Tegen haar is verstek verleend. De kantonrechter vond het spoedeisend belang van de verhuurder aangetoond. Hij stelde wel voorop dat een ontruiming bij voorlopige voorziening diep ingrijpt in het woonrecht van een huurder en dat daarom grote terughoudendheid past. In dit geval stond vast dat de huurder de vaststellingsovereenkomst zelf had ondertekend en dus wist dat zij op 30 september moest vertrekken. Omdat zij de vorderingen niet tegensprak en ze de rechter niet onrechtmatig of ongegrond voorkwamen, wees hij het grootste deel toe.
Bij de termijn woog het kind mee. Volgens artikel 3 lid 1 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind vormen de belangen van het kind bij alle maatregelen de eerste overweging. De rechter verwees naar de beslissing van de Hoge Raad van 28 november 2025, waaruit volgt dat hij zo nodig ambtshalve moet onderzoeken of een ontruiming ook kinderen treft en wat in hun belang is. Daarom hanteerde hij een ontruimingstermijn van vier weken in plaats van een directe ontruiming.
Twee onderdelen van de vordering wees hij af. De machtiging om de ontruiming zo nodig met de sterke arm van justitie uit te voeren is overbodig, omdat de artikelen 556 en 557 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering die mogelijkheid al bieden. De boete van € 250 per dag had de verhuurder in de dagvaarding niet onderbouwd. Dat gold ook voor de vordering tot nakoming van de overige verplichtingen uit de huurovereenkomst.
De kantonrechter beval de huurder binnen vier weken na betekening van het vonnis de woning te ontruimen, met alle personen en zaken, en de sleutels af te geven. Ze moet € 5.200 aan achterstallige huur betalen, plus wettelijke rente, en daarnaast € 1.300 per maand (€ 43,33 per dag) vanaf 1 november 2026 tot de dag van daadwerkelijke ontruiming. Verder moet zij de proceskosten van € 986 vergoeden, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het vonnis is voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht