Rechtbank wijst wraking van drie wrakingsrechters af: verzoek kwam na de eindbeslissing Een man die al eerder een rechter had willen wraken, probeerde nu ook de drie rechters te wraken die dat eerste wrakingsverzoek hadden behandeld. Daarmee kwam hij te laat. Wraking is bedoeld om te voorkomen dat een rechter zich nog langer met een zaak bemoeit, en dat kan niet meer als die rechter al een einduitspraak heeft gedaan.
Het gaat om een verzoek dat verzoeker op 6 november 2026 bij de rechtbank Rotterdam indiende. Het richtte zich tegen mr. drs. J. van den Bos, mr. J.F. Koekebakker en mr. C. Sikkel. Zij vormden de meervoudige wrakingskamer die eerder had beslist op zijn wrakingsverzoek tegen een andere rechter, mr. M.P. van Eeden-van Harskamp. Die rechter behandelde een civielrechtelijke zaak tussen verzoeker en een derde. De nu aangezochte wrakingskamer kreeg toegang tot het dossier van die eerdere wrakingsprocedure.
De rechtbank wijst erop dat de eerdere wrakingskamer op 15 oktober 2026 uitspraak had gedaan. Die beslissing was een eindbeslissing, waarmee de behandeling van het wrakingsverzoek tegen mr. Van Eeden-van Harskamp was afgerond. Het nieuwe verzoek is pas drie weken later, op 6 november 2026, ontvangen. Op dat moment behandelden de drie rechters de eerdere wrakingsprocedure dus niet meer. Daarom is het verzoek kennelijk niet-ontvankelijk en is het zonder behandeling ter zitting afgedaan, op grond van artikel 39, lid 3, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
De wrakingskamer begrijpt dat verzoeker er last van heeft dat de rechtbank de uitspraak in zijn civiele zaak blijkbaar te laat heeft verzonden. Daar kan een wrakingskamer volgens de rechtbank niets aan veranderen, omdat zij niet over uitspraken kan beslissen die al zijn gedaan. Verzoeker kan over de late verzending wel een klacht indienen bij de rechtbank.
De wrakingskamer verklaart verzoeker niet-ontvankelijk in zijn wrakingsverzoek. Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Rotterdam · 16 november 2026
Civiel Recht Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN.
SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente.
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen.
Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken.
SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten.
De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Oost-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht Rechter heft bewijsbeslag van Jaguar tegen BYD om Ti7 op en corrigeert proceskostenveroordeling Autofabrikant Jaguar Land Rover legde in augustus 2026 bewijsbeslag op gegevens van BYD over de Ti7, een zevenzits SUV die BYD ontwierp. Jaguar vermoedt dat het ontwerp inbreuk maakt op haar Uniemodellen voor de Land Rover Defender. BYD Nederland en BYD Europe vorderden in kort geding dat dit beslag wordt opgeheven, en dat Jaguar de executie stopt van dwangsommen van € 500.000 die BYD volgens Jaguar had verbeurd.
Dit vonnis is een herstelvonnis. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag had op 11 november 2026 vonnis gewezen. Daarin stond bij de proceskostenveroordeling per vergissing dat BYD de kosten moest betalen, terwijl de rechter Jaguar had veroordeeld. BYD vroeg verbetering op grond van artikel 31 Rv. Jaguar maakte daartegen geen bezwaar. De rechtbank vond de fouten kennelijk en herstelde ze: overal waar BYD stond, staat nu Jaguar. Het hele vonnis is in dit herstelvonnis opnieuw weergegeven.
Inhoudelijk oordeelde de voorzieningenrechter dat het beslag onnodig is voor zover het de gestelde inbreuk op de modellen van Jaguar betreft. Jaguar had in haar verzoekschrift niet gezegd dat zij het beslag nodig had om die inbreuk te bewijzen. Jaguar voerde aan dat zij de gegevens nodig heeft om de omvang van de inbreuk en de schade vast te stellen. Dat sneed geen hout: BYD verkoopt de Ti7 niet in de Europese Unie, dus er kan nog geen schade zijn. Een mogelijke inbreuk in de toekomst is volgens de rechter geen rechtsbetrekking in de zin van artikel 194 Rv. Daarom bleek summierlijk dat de schadevordering van Jaguar ondeugdelijk is, en moet het beslag worden opgeheven. Daarmee eindigt van rechtswege ook de gerechtelijke bewaring van de beslagen gegevens.
Ook de dwangsommen waren volgens de rechter niet verbeurd. Het beslagverlof verplichtte BYD om toegang te verlenen tot gegevens op externe servers, zoals clouddiensten. Dat gold niet voor fysieke gegevensdragers als laptops en de lokale opslagschijf (NAS): die kon de deurwaarder gewoon zelf meenemen. Bij Microsoft 365 en het beheerprogramma Purview was het niet aannemelijk dat de Nederlandse IT-medewerker zelfstandig toegang kon verlenen, en een Chinese collega gaf die toegang uiteindelijk om 17.15 uur. Bij de berichtendienst WeCom verstrekte BYD de inlogcodes, en dat was alles wat het verlof van haar vroeg. Bovendien bleek uit de processen-verbaal van de deurwaarder nergens dat BYD concreet was gezegd welke medewerking binnen welke termijn werd verwacht, en dat is nodig voordat een dwangsom kan worden verbeurd.
De rechter heft het beslag op en beveelt Jaguar om binnen 24 uur na betekening de beslagen gegevens te laten vernietigen, op straffe van € 50.000 per uur met een maximum van € 500.000. Jaguar moet ook alle executiemaatregelen op grond van het beslagverlof staken, op straffe van € 500.000 per executiehandeling. Jaguar betaalt de proceskosten van € 25.376,57, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. BYD had € 60.917 aan advocaatkosten gevorderd; de rechter hield het bij het indicatietarief van € 18.000 voor een normaal kort geding en verhoogde dat met griffierecht, deurwaarderskosten en nakosten. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Den Haag · 12 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Hoge Raad: rechtbank mocht na beklag over inbeslaggenomen telefoon geen filtering van geheimhoudersdata gelasten Bij een man uit Brabant werd op 9 mei 2025 een mobiele telefoon in beslag genomen. Hij wordt verdacht van een overtreding van artikel 231 van het Wetboek van Strafrecht, dat gaat over het zich ten onrechte uitgeven voor een ambtenaar. Op de telefoon stond ook informatie waarop twee anderen, de klagers 2 en 3, een beroep deden op hun verschoningsrecht. Dat recht beschermt bepaalde beroepsgroepen, zoals advocaten, tegen het moeten prijsgeven van vertrouwelijke informatie. De drie klagers dienden samen een klaagschrift in tegen de inbeslagneming en het gebruik van de gegevens op de telefoon. Ze vroegen onder meer om de uit de telefoon verkregen gegevens aan de rechter-commissaris te geven, zodat die onder zijn toezicht de geheimhoudersinformatie eruit kon filteren.
Het openbaar ministerie had de gegevens al zelf gefilterd, onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie. De gefilterde dataset was daarna aan het onderzoeksteam verstrekt. De telefoon zelf was inmiddels teruggegeven, waardoor de rechtbank Oost-Brabant het beklag over het toestel niet-ontvankelijk verklaarde. Voor de data oordeelde de rechtbank dat het belang van strafvordering het beslag liet voortduren. Wel vond zij dat het openbaar ministerie onvoldoende had aangetoond dat de filtering kon gebeuren zonder kennisneming van de gegevens. Daarom verklaarde zij het beklag gedeeltelijk gegrond en gelastte zij het openbaar ministerie de dataset, inclusief alle kopieën, te verzegelen en aan de rechter-commissaris te geven. Die moest dan de filtering uitvoeren en de geprivilegieerde gegevens vernietigen.
Het openbaar ministerie ging in cassatie tegen die beschikking van de rechtbank Oost-Brabant van 17 oktober 2025. Het stelde onder meer dat de wet zo'n last helemaal niet kent. De Hoge Raad geeft het openbaar ministerie daarin gelijk. Volgens de wet kan de rechtbank na een gegrond beklag alleen de bijpassende last geven. Een opdracht aan het openbaar ministerie om gegevens aan de rechter-commissaris te verstrekken voor filtering en vernietiging valt daar niet onder.
De rechtbank had volgens de Hoge Raad anders moeten handelen. Als een klager zich op een verschoningsrecht beroept en de rechter-commissaris daarover nog niet heeft beslist, moet de rechtbank de behandeling aanhouden. De zaak gaat dan naar de rechter-commissaris, die op grond van artikel 98 Sv beslist of het beroep op het verschoningsrecht slaagt. Pas daarna kan de rechtbank over het klaagschrift beslissen. Dat geldt ook als het beklag niet door de verschoningsgerechtigde zelf is ingediend, maar door de beslagene of een andere belanghebbende. Het eerste cassatiemiddel slaagt daarmee. Het tweede middel, over het oordeel dat de filtering onder gezag van het openbaar ministerie niet zonder kennisneming kon gebeuren, hoeft de Hoge Raad niet meer te bespreken.
Wel merkt de Hoge Raad op dat de rechtbank terecht is uitgegaan van zijn beschikking van 12 maart 2024 over filtering van geheimhoudersgegevens. Daarin staat dat een bij het onderzoek betrokken officier van justitie zelf mag filteren, mits op voorhand duidelijk is dat dit kan zonder kennisneming van de gegevens, bijvoorbeeld met geautomatiseerde zoektermen. Die lijn geldt volgens de Hoge Raad ook voor gegevens die zijn vastgelegd bij het onderzoek aan een inbeslaggenomen voorwerp en onder artikel 98 Sv vallen.
De Hoge Raad vernietigt de beschikking van de rechtbank, maar alleen voor zover die gaat over de gefilterde dataset en gegevens van de telefoon, inclusief alle kopieën. Hij wijst de zaak terug naar de rechtbank Oost-Brabant om die op het bestaande klaagschrift opnieuw te behandelen. Ook bepaalt hij dat de stukken in handen van de rechter-commissaris van die rechtbank worden gesteld, die op grond van artikel 98 Sv moet beslissen over het beroep op het verschoningsrecht van klagers 2 en 3.
Hoge Raad · 10 november 2026
Strafrecht Rechter beveelt columnist columns over Huttopia aan te passen en rectificatie te plaatsen Camping [naam] in de Achterhoek werd in 2025 overgenomen door Huttopia, een exploitant van natuurcampings. Het bedrijf zegde daarna de huurovereenkomsten van de jaarplaatshouders op. Eén van hen, een columnist die zijn eigen website beheert, schreef vanaf mei 2026 vier columns over Huttopia en stuurde daarnaast e-mails naar media, overheidsinstanties, toezichthouders en campinggasten. Huttopia stapte naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland (zittingsplaats Lelystad) om die uitlatingen te laten stoppen.
In de columns noemt hij Huttopia onder meer een mogelijke sekte en een 'kampeerrover', en beschuldigt hij het concern van overtreding van de Recron-voorwaarden, vriendjespolitiek met Staatsbosbeheer en machtsmisbruik. In de e-mails stelt hij dat Huttopia speelt met de gezondheid van gasten (gevaarlijk zwemwater, open riolering, legionella), dat kinderen van klanten worden gepest en dat medewerkers op naam beschuldigd worden van misstanden. Hij liet ook weten dat ANWB-juristen een wetsovertreding zouden hebben bevestigd.
Op een eerdere zitting in Zutphen over de beëindiging van zijn jaarplaats hadden partijen een schikking getroffen. De columnist stelde dat Huttopia daarom geen aanpassing van de columns meer kon eisen, maar de rechter wees dat af: Huttopia betwistte dat zo'n afspraak was gemaakt en uit het proces-verbaal bleek er niets van.
Bij de inhoudelijke beoordeling woog de rechter twee gelijkwaardige rechten tegen elkaar af: de bescherming van eer en goede naam van Huttopia en de vrijheid van meningsuiting van de columnist. Een columnist mag scherp en kritisch over zijn persoonlijke ervaringen schrijven, maar geen lichtvaardige beschuldigingen doen die onvoldoende steun vinden in de feiten. Hier presenteerde hij gezondheidsrisico's, wetsovertredingen en persoonlijk verwijtbare gedragingen als vaststaande feiten. Hij kon ook op de zitting niet aangeven waarop hij dat baseerde en verwees vooral naar zijn eigen beleving en wat hij van anderen had gehoord. Dat zijn website maar vijf keer per dag wordt bekeken, nam de reputatieschade niet weg, zeker gezien het grote aantal verstuurde e-mails en de aanwezige pers. De afweging viel daarom in het voordeel van Huttopia uit.
De vordering tot schadevergoeding van € 1.000 wees de rechter af. Een geldvordering is niet vanzelf spoedeisend, en Huttopia had niet gesteld of aannemelijk gemaakt dat zij een bodemprocedure niet kon afwachten. Ook de gevraagde algemene verboden voor de toekomst werden afgewezen. Die waren te ruim geformuleerd om te kunnen worden nageleefd en gehandhaafd, en Huttopia kon ze op de zitting niet concreter maken. Wel benadrukte de rechter dat de columnist de oorspronkelijke inhoud niet opnieuw in een andere vorm mag publiceren, ook niet in het boek dat hij wil uitbrengen.
De voorzieningenrechter veroordeelt de columnist om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis de vier columns op de aangegeven punten aan te passen of te verwijderen, op straffe van een dwangsom van € 500 per dag met een maximum van € 25.000. Daarnaast moet hij binnen dezelfde termijn drie maanden lang een rectificatie op zijn website plaatsen waarin staat dat de beschuldigingen onjuist waren en geen steun vonden in de feiten, ook onder een dwangsom van € 500 per dag tot maximaal € 25.000. Omdat hij grotendeels in het ongelijk is gesteld, betaalt hij de proceskosten van € 2.227,46, vermeerderd met wettelijke rente als hij niet binnen veertien dagen betaalt.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 november 2026
Civiel Recht