Rechtbank: vloer niet aantoonbaar gebrekkig, aannemer ontloopt claim in verbouwingsgeschil Een man liet in 2021 zijn appartement op de derde verdieping van een pand uit 1920 verbouwen door een aannemersvof. De onderburen klaagden na de verbouwing over geluidsoverlast door de nieuwe vloer. De opdrachtgever stelde dat de vloer het contactgeluid onvoldoende isoleerde en dat het werk ook op andere punten niet was afgemaakt. Hij eiste daarom in totaal meer dan € 105.000 aan schadevergoeding, waarvan het grootste deel voor het slopen en opnieuw leggen van de vloer. De aannemer verweerde zich: de vloer was goed aangelegd en het overige werk was grotendeels in orde. Zelf eiste de aannemer € 62.316 voor openstaande facturen en meerwerk.
Over de vloer was het oordeel van de rechtbank duidelijk: de opdrachtgever moest aantonen dat die gebrekkig is, en dat is hem niet gelukt. In de offerte stond alleen dat de vloer 'ten behoeve van het contactgeluid' geïsoleerd moest worden, zonder geluidsnorm. Een afspraak over de norm van 10 dB uit de splitsingsakte kon de rechtbank niet vaststellen. Een door de rechtbank benoemde deskundige concludeerde bovendien dat op een houten ondervloer als in dit gebouw nagenoeg geen goede geluidsdemping te realiseren is. Een zware zwevende vloer, de enige serieuze optie, kan de constructie niet dragen. De nieuwe vloer presteerde volgens de metingen 4 tot 7 dB beter dan de oude. De stelling dat de oude vloer een extra isolatielaag had, bleek niet aantoonbaar. Ook het verwijt dat de randisolatie ontbrak, bleef een onderbouwd vermoeden schuldig. De aannemer had zijn waarschuwingsplicht evenmin geschonden.
Voor de rest van het werk kwam de opdrachtgever er beter vanaf. Uit het rapport van Top Expertise, de expert die hij zelf had ingeschakeld, bleek dat verlichting, thermostaten, schakelaars, stucwerk, plinten, een slotplaat en een schuifdeur niet of niet goed waren afgewerkt. De aannemer had zijn werk gestaakt toen de opdrachtgever betalingen opschortte, terwijl niets afsprak dat hij pas hoefde af te ronden na volledige betaling. Ook na een formele ingebrekestelling bleef de aannemer volhouden dat het werk deugdelijk was. De opdrachtgever mocht daarom overstappen op vervangende schadevergoeding van € 4.397,65. Voor gebrekkig schilderwerk raamde de rechtbank de schade zelf op € 2.000, omdat de expert was uitgegaan van het opnieuw schilderen van de hele woning. Claims voor vertraging van de keuken, dubbele woonlasten en schade aan het trappenhuis wees de rechtbank af wegens gebrekkige onderbouwing. Ook de gevraagde indexering ging niet door, omdat de opdrachtgever het herstel grotendeels zelf deed.
In reconventie bleek de opdrachtgever zelf nog een flink bedrag schuldig. Hij erkende € 28.275 aan het openstaande deel van de aanneemsom en twee meerwerkposten, en moest nog € 730,68 aan btw op twee facturen plus € 1.500 voor drie afgenomen deuren betalen. De rest van de zevenentwintig meerwerkfacturen, die de aannemer pas in april 2022 stuurde, hoeft hij niet te betalen. De aannemer kon niet aantonen dat hij opdracht had gekregen en dat hij tijdig voor een prijsverhoging had gewaarschuwd. Voor de meeste facturen die daarna overbleven, waaronder de elektra van € 21.260,90, vernietigde de rechtbank de overeenkomst gedeeltelijk wegens een oneerlijke handelspraktijk, omdat vooraf onvoldoende duidelijkheid over de prijs was gegeven. De vergoeding voor incassokosten van de aannemer ging niet door, omdat de aanmaning aan de consument het wettelijke tarief niet noemde.
De rechtbank rekent de toegewezen schadevergoeding van € 6.397,65 af op wat de opdrachtgever verschuldigd is. Per saldo moet hij € 24.108,03 aan de aannemer betalen, plus wettelijke rente vanaf 5 december 2021. De aannemer betaalt hoofdelijk € 1.300 aan expertisekosten en € 694,88 aan incassokosten. De opdrachtgever draagt de proceskosten van € 14.231,45 in conventie, waaronder € 7.040,45 voor de deskundige, en € 984 in reconventie.
Rechtbank Amsterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter wijst factuur van aannemer af: vaste prijs, nog niets opeisbaar Een aannemer die renovatiewerk deed aan een pand in Breda en omstreken kreeg zijn factuur van € 1.854,89 niet betaald. Hij stapte naar de kantonrechter, maar die wees de vordering af. Volgens de rechter was de opdrachtgever niets verschuldigd, omdat er een vaste prijs was afgesproken en het werk nooit is opgeleverd.
De zaak begon eind november 2025. De aannemer bracht op 9 en 21 november offertes uit voor renovatiewerkzaamheden. De opdrachtgever, een besloten vennootschap, vroeg om een aangepaste offerte van € 25.000 exclusief btw. Op 25 november spraken partijen telefonisch een vaste prijs van € 25.000 af. Na overleg over meerwerk steeg die prijs naar € 26.000 exclusief btw. Daar waren beide partijen het over eens.
De aannemer stelde in de procedure eerst dat hij op regiebasis werkte, dus dat hij mocht afrekenen op basis van gewerkte uren en materiaal. Later erkende zijn gemachtigde dat een vaste prijs was afgesproken, maar zei hij dat hij toch op uren en materiaal mocht factureren. Hij wees op een e-mail van 25 november, 's middags verstuurd, waarin hij dat had geschreven. De kantonrechter volgde dat niet. Een prijsafspraak op uren en materiaal is iets anders dan de vaste prijs die 's ochtends mondeling was gemaakt. De opdrachtgever had die e-mail opgevat als een bepaling over eventueel meerwerk, en die uitleg had de aannemer niet betwist. De rechter vond haar niet onredelijk.
Dat de opdrachtgever eerdere facturen wel had betaald, veranderde dat niet. Ze deed dat na aandringen van de aannemer en om het werk gaande te houden. Al op 3 december 2025 liet ze weten geen inkoopfacturen te willen ontvangen, omdat een vaste som was afgesproken. Bovendien was niet gebleken dat de facturen waren gespecificeerd naar uren en materiaal, zoals de aannemer zelf zei dat was afgesproken.
Daarna keek de rechter naar de vraag wanneer betaald moest worden. Zonder betaalafspraak is de aanneemsom pas opeisbaar na oplevering van het werk, volgens artikel 7:750 van het Burgerlijk Wetboek. De aannemer kon niet onderbouwen dat een betaalafspraak was gemaakt. Op zijn algemene voorwaarden, waarin betalingstermijnen konden staan, kon hij zich ook niet beroepen. Hij had die voorwaarden pas die middag meegestuurd, na de afspraak van de ochtend. Zijn verwijzing naar een online omgeving waar de voorwaarden zichtbaar zouden zijn geweest, was betwist en niet onderbouwd. De voorwaarden waren bovendien niet in de procedure overgelegd.
Een betaaltermijn op een factuur is volgens de rechter geen vooraf overeengekomen betalingsafspraak. De factuur van 8 december 2025 leverde dus geen opeisbare vordering op, en de opdrachtgever was ook niet in verzuim. Wel hadden partijen op 11 en 12 december gesproken over een betaling van € 8.000 na twee weken werk en € 5.500 na oplevering. Daar kwam het niet van. De aannemer werkte maar één week in december, stuurde geen factuur van € 8.000 en leverde het werk niet op. Hij heeft zijn vordering ook niet op die afspraak gebaseerd. Sinds januari 2026 verricht hij geen werk meer voor de opdrachtgever.
De kantonrechter wees de vordering van € 2.133,12, bestaande uit de hoofdsom van € 1.854,89 en € 278,23 aan buitengerechtelijke incassokosten, in zijn geheel af. De aannemer is in het ongelijk gesteld en moet de proceskosten betalen. Omdat de opdrachtgever zonder professionele rechtsbijstand op de zitting verscheen, kent de rechter haar een forfaitaire vergoeding van € 50 toe voor reis-, verblijf- en verletkosten.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof houdt aannemer aan werkhervatting en boete in verbouwingsgeschil, maar schrapt afgifte heirapporten Een echtpaar liet de bijna volledige verbouwing van zijn woning uitvoeren door een eenmanszaak in de bouw, voor een aanneemsom van € 145.250. Al snel bleek dat de heipalen voor de nieuwe aanbouw ongeveer 80 tot 90 centimeter te kort op de gevel waren geslagen. Daardoor zou de stalen funderingsbalk over die lengte niet door palen worden ondersteund. De aannemer vond de afwijking normaal en liet de eigenaren weten het werk aan hem over te laten. De eigenaren wilden eerst zekerheid dat de fundering de aanbouw kon dragen.
In april 2024 legde de aannemer het werk neer. Daarvoor had hij met het echtpaar een addendum getekend: voor elke dag na 26 april 2024 waarop de woning niet was opgeleverd, zou hij een boete betalen van 0,025 procent van de aanneemsom per dag. De oplevering lukte niet en de werkzaamheden liggen sindsdien stil. Het echtpaar woont intussen in een stacaravan in de tuin.
In kort geding, een versnelde procedure voor spoedeisende zaken, kreeg het echtpaar in grote lijnen gelijk. De aannemer ging in hoger beroep tegen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 17 maart 2025. Hij voerde onder meer aan dat het echtpaar geen spoedeisend belang had, dat een nieuwe constructieberekening overbodig was, dat hij nog meerwerk tegoed had en dat hij het werk daarom mocht opschorten.
Het hof oordeelt dat het echtpaar wel degelijk spoedeisend belang heeft. De aannemer had niet bestreden dat partijen in een impasse zitten, en hij erkende dat het werk stilligt. Ook de nieuwe constructieberekening moet er komen. De aannemer had zich beroepen op een rapport van TB Construction, maar dat rapport verwijst naar een berekening van de hoofdconstructeur die er niet bij zat, en de aanname over de diepte van de heipalen is niet onderbouwd. Het latere rapport van een ander bureau steunt op datzelfde rapport en haalt de grond onder de wens van het echtpaar dus niet weg. De architect had bovendien zelf gezegd dat zijn berekeningen niet meer bruikbaar waren. Ook het gewicht van de jacuzzi in de badkamer had de aannemer in de berekening moeten laten meenemen.
De tegeneis van de aannemer voor meerwerk haalt het niet. Volgens de aannemingsovereenkomst moet meerwerk schriftelijk zijn overeengekomen, en de aannemer moet dan duidelijk maken dat daar een vergoeding bij hoort. Hij stelde dat het meerwerk mondeling was afgesproken en kwam niet verder dan globale opsommingen. Een deel van de genoemde posten, zoals timmerwerk, vloerverwarming en harmonicadeuren, stond bovendien al in de overeenkomst. Zonder vordering voor meerwerk heeft de aannemer ook geen recht om het werk op te schorten. Het hof stelt vast dat het echtpaar juist meermaals aandrong op hervatting en dat de aannemer niet reageerde op de bouwbegeleider die partijen hadden afgesproken.
Ook de contractuele boete blijft staan. De aannemer wees naar een te late levering van de warmtepomp en foute metingen van het echtpaar, maar maakte niet concreet in welke mate dat de oplevering vertraagde. Het hof ziet ook geen reden de boete te matigen: het echtpaar heeft aannemelijk gemaakt dat het aanzienlijke kosten maakte, zoals opslag, inwoning en de aanschaf en installatie van de stacaravan.
Op twee punten krijgt de aannemer wel gelijk. De kalendering en heirapporten kan hij niet afgeven, omdat die er naar het voorlopig oordeel van het hof niet zijn. Het heibedrijf liet weten vrijwel zeker geen kalenders te hebben en wees naar de factuur. Ook hoeft de cementdekvloer op de eerste verdieping voorlopig niet weg. Uit het rapport van Socotec volgt dat de nieuwe vloer op de begane grond onnodig is en te hoog uitvalt, waardoor deuren niet meer passen, dus die moet eruit. Voor de eerste verdieping hangt het af van de nieuwe constructieberekening, en als die de vloer goedkeurt, mag hij blijven liggen. De bijbehorende dwangsommen vervallen met deze onderdelen.
Het hof vernietigt het vonnis voor de afgifte van de heirapporten, de verwijdering van de vloer op de eerste verdieping en de dwangsommen daarvoor, en bekrachtigt het vonnis voor het overige. De aannemer moet dus de berekening van de hoofdconstructeur afgeven, een nieuwe constructieberekening laten maken, het werk hervatten, de cementdekvloer op de begane grond verwijderen en de contractuele boete betalen. Omdat hij grotendeels verliest, moet hij ook de proceskosten in hoger beroep betalen, vastgesteld op € 5.555, plus € 189 aan nasalaris.
Gerechtshof Amsterdam · 20 oktober 2026
Civiel Recht Raad van State herstelt weigering van drive-thru's bij wegrestaurants in Lelystad, anders dan de rechtbank Een exploitant van twee wegrestaurants op de verzorgingsplaatsen De Aalscholver en De Lepelaar in Lelystad wilde bij beide restaurants een drive-thru openen, met een eigen in- en uitrit en parkeerplaatsen. Daarvoor is een vergunning van de minister van Infrastructuur en Waterstaat nodig op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken (Wbr). De minister weigerde die in december 2021 en bleef daarbij na bezwaar in juli 2022. Hij vond dat de drive-thru's geen uitbreiding van het wegrestaurant zijn maar aanvullende voorzieningen. Die zijn volgens zijn beleid, de Kennisgeving Voorzieningenbeleid op verzorgingsplaatsen langs rijkswegen, alleen toegestaan onder strikte voorwaarden. Zo mag er geen nieuwe infrastructuur voor nodig zijn en gaat de voorziening niet ten koste van bestaand groen.
De rechtbank Midden-Nederland oordeelde in januari 2024 in een tussenuitspraak dat de minister de aanvragen ten onrechte als aanvullende voorziening had beoordeeld, omdat een drive-thru gewoon restauratieve diensten biedt en het restaurant daardoor zijn functie niet verliest. Na een nieuwe motivering van de minister vernietigde de rechtbank in april 2024 de besluiten. Zowel de minister als de exploitant ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De minister legde ook een nieuw besluit van 6 september 2024 voor. Fastned, die op de plaatsen een laadpunt heeft, werd gehoord.
De Afdeling geeft de minister gelijk. Volgens de Kennisgeving zijn alleen een benzinestation, een laadstation, een servicestation en een wegrestaurant basisvoorzieningen. De vraag is niet of het bestaande restaurant zijn functie verliest, maar hoe de drive-thru zelf moet worden gekwalificeerd. Een wegrestaurant biedt uitgebreide restauratieve diensten, met eigen tafels en stoelen en gerechten waar mensen de tijd voor nemen. Een drive-thru biedt beperkte diensten, gericht op snelle doorloop en consumptie elders. In de aanvragen is geen ruimte met tafels en stoelen gevraagd, en de drive-thru's liggen op afstand van de restaurants met een eigen in- en uitrit, afgifteloket en parkeerplaatsen. De minister mocht ze dus als aanvullende voorziening beoordelen.
Daarna toetst de Afdeling zelf de overige bezwaren van de exploitant. Omdat een in- en uitrit moet worden aangelegd, is nieuwe infrastructuur aangevraagd. De minister mocht oordelen dat het doelmatig en veilig gebruik van de verzorgingsplaatsen dan niet is verzekerd: er komen meerdere wegen bij elkaar, dat doet afbreuk aan de rust en overzichtelijkheid, en er zijn al veel voorzieningen. Dat de verkeersveiligheid zelf niet in geding is, doet daar niet aan af, want het criterium omvat meer. Bij De Aalscholver moet bovendien een substantieel stuk groen wijken zonder concreet voorstel tot compensatie. De beroepen op het gelijkheidsbeginsel en op het vertrouwensbeginsel, op grond van een telefonische mededeling dat de vergunningen eraan kwamen, slagen niet, mede omdat de e-mail daarover door de exploitant zelf is opgesteld. Omdat de aanvragen voor de Omgevingswet zijn ingediend, geldt de oude Wbr.
De Afdeling verklaart het hoger beroep van de minister gegrond en dat van de exploitant ongegrond. Zij vernietigt de tussenuitspraak en de einduitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep van de exploitant tegen de besluiten van 28 juli 2022 ongegrond, zodat de weigeringen van de vergunningen voor de drive-thru's in stand blijven. Het besluit van 6 september 2024 vernietigt de Afdeling omdat de grondslag eraan is ontvallen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 21 oktober 2026
Bestuursrecht Rechtbank veroordeelt Tradiro Services tot betaling van € 49.059 bemiddelingsvergoeding aan Create Real Estate Create Real Estate B.V. (CRE) uit Ulvenhout bemiddelde bij de aankoop van een vastgoedlocatie voor het Tradiro-concern, dat huisvesting voor arbeidsmigranten wil realiseren. Op basis van een opdrachtbevestiging uit februari 2023 zou CRE een courtage van 1,5 procent van de koopprijs ontvangen, in twee gelijke termijnen: de helft bij het ondertekenen van de koopovereenkomst en de andere helft bij het passeren van de notariële akte.
In mei 2023 tekende Tradiro Employed, een zustervennootschap van opdrachtgever Tradiro Services, een koopovereenkomst voor de aandelen in de vennootschap die eigenaar was van de bewuste locatie. De koopprijs bedroeg € 5.406.000. CRE stuurde daarop een factuur van € 49.059,45 voor de eerste termijn van haar courtage.
Een dag na de ondertekening bleek echter dat de gemeenteraad van de betreffende gemeente de randvoorwaarden voor herontwikkeling van de locatie had gewijzigd: huisvesting van ouderen was voortaan het uitgangspunt, niet van arbeidsmigranten. Tradiro Employed stortte daarop de waarborgsom niet en verscheen niet bij de notaris voor de levering van de aandelen. De transactie ging daarmee niet door, en Tradiro weigerde de bemiddelingsvergoeding te betalen.
De rechtbank moest beoordelen of de vergoeding al was verdiend op het moment dat de koopovereenkomst werd getekend, of pas wanneer de aandelen ook daadwerkelijk zouden worden geleverd. Tradiro voerde aan dat van een 'succesvolle aankoop', zoals de opdrachtbevestiging vereiste, geen sprake was omdat de transactie uiteindelijk niet was voltooid. De rechtbank ging daar niet in mee. Zij stelde dat de taalkundige betekenis van de opdrachtbevestiging duidelijk was: het sluiten van een koopovereenkomst geldt als een succesvolle aankoop. Dat de aandelen vervolgens niet zijn geleverd, is een bewuste keuze van Tradiro Employed geweest en kan CRE niet worden aangerekend. Bovendien was CRE niet verantwoordelijk voor het due diligence onderzoek.
Tradiro voerde ook aan dat de bemiddelingsovereenkomst al op 1 mei 2023 was beëindigd, maar onderbouwde dat verweer volgens de rechtbank onvoldoende. Het argument dat CRE geen bijdrage had geleverd aan het sluiten van de koopovereenkomst slaagde evenmin: uit de correspondentie bleek dat CRE contacten had gelegd en onderhouden met de verkopers en namens Tradiro had onderhandeld.
De vordering tegen Tradiro Employed, de vennootschap die de koopovereenkomst had getekend, wees de rechtbank af. Tradiro Employed was geen partij bij de bemiddelingsovereenkomst, en het feit dat zij uiteindelijk de koper was geworden, maakte haar nog niet betalingsplichtig jegens CRE. Ook de stelling dat sprake was van ongerechtvaardigde verrijking of dat CRE er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen te contracteren met het Tradiro-concern als geheel, vond de rechtbank onvoldoende onderbouwd.
De rechtbank veroordeelde Tradiro Services tot betaling van € 49.059,45 aan bemiddelingsvergoeding, vermeerderd met de wettelijke rente plus drie procent extra rente vanaf 1 augustus 2023. Daarnaast moet Tradiro Services € 865,15 aan buitengerechtelijke incassokosten vergoeden en de proceskosten van CRE betalen, begroot op € 5.889,30. De vordering tegen Tradiro Employed werd afgewezen, maar de proceskosten aan haar kant werden op nihil gesteld omdat beide Tradiro-vennootschappen gezamenlijk met één advocaat hadden geprocedeerd.
Rechtbank Rotterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht