Rechtbank beveelt Dienst Toeslagen na 60 weken wachten alsnog te beslissen op bezwaar, met dwangsom Een vrouw uit de regio Utrecht kreeg een definitieve beschikking over haar compensatie kinderopvangtoeslag en maakte daar bezwaar tegen. De Dienst Toeslagen ontving dat bezwaarschrift op 27 maart 2025. Een besluit bleef daarna uit. Meer dan anderhalf jaar later heeft de rechtbank de dienst opgedragen binnen twee weken alsnog een beslissing te nemen, op straffe van een dwangsom.
De dienst had de definitieve beschikking op 27 december 2024 genomen. De beslistermijn voor het bezwaar begon op 28 maart 2025 te lopen en verliep op 31 juli 2025. Daarna gebeurde niets. In juli 2026 stelde de vrouw de dienst via haar gemachtigde in gebreke, een schriftelijke waarschuwing dat een besluit te lang uitblijft. De dienst ontving die brief op 10 juli 2026. Meer dan twee weken later, op 19 augustus 2026, stelde zij beroep in tegen het niet tijdig beslissen. Dat is de route die de wet daarvoor voorschrijft. Dat de beslistermijn was overschreden, was tussen partijen niet in geschil. De Dienst Toeslagen diende een verweerschrift in.
De rechtbank hield geen zitting, omdat dat in deze zaak niet nodig was. Zij verklaarde het beroep gegrond. Omdat de dienst nog geen besluit had genomen, moet hij dat alsnog doen. De rechtbank gebruikte daarvoor de maatstaf die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 26 maart 2025 formuleerde. Bij beroepen tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar is een nadere beslistermijn van zestig weken na het verstrijken van de wettelijke termijn realistisch. Zijn die zestig weken bij de uitspraak al verstreken, dan geldt een termijn van twee weken na verzending van de uitspraak. Hier waren sinds 31 juli 2025 al meer dan zestig weken verstreken, dus gold de korte termijn.
De rechtbank bepaalde dat de dienst voor elke dag dat hij die termijn overschrijdt een dwangsom van € 100 moet betalen, tot een maximum van € 15.000. Volgens de rechtbank zijn die bedragen volgens het beleid van de rechtspraak het uitgangspunt in dit soort zaken en was er geen reden om ervan af te wijken.
De Dienst Toeslagen moet de proceskosten van de vrouw vergoeden. De rechtbank stelde die vast op € 467: één punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde van € 934 per punt en een wegingsfactor van 0,5. Ook moet de dienst het betaalde griffierecht van € 54 terugbetalen.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit. Zij droeg de Dienst Toeslagen op uiterlijk twee weken na verzending van de uitspraak een besluit op bezwaar bekend te maken. Bij overschrijding betaalt de dienst een dwangsom van € 100 per dag, met een maximum van € 15.000. Verder veroordeelde zij de dienst in de proceskosten van € 467 en droeg zij hem op het griffierecht van € 54 te vergoeden.
Rechtbank Midden-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Raad van State: verkiezing Universiteitsraad Erasmus Universiteit blijft geldig ondanks fouten Een student die meedeed aan de verkiezing voor de Universiteitsraad van de Erasmus Universiteit Rotterdam kreeg 20 van de 5445 uitgebrachte stemmen. Hij had 444 stemmen nodig voor een van de twaalf zetels van de studentengeleding. Volgens hem was de verkiezing oneerlijk verlopen en moest de uitslag van onwaarde worden verklaard. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde dat de uitslag blijft staan.
De student had zich als eenpersoonslijst aangemeld onder de partijnaam 'Students First EUR'. Het Centraal Stembureau (CSB) van de universiteit stuurde alle studenten vooraf een e-mail waarin stond dat voor de partij en voor elke kandidaat een aparte motivatie moest worden ingeleverd. De student leverde maar één motivatietekst in. Het CSB beschouwde die als zijn persoonlijke motivatie, zodat op de stempagina bij zijn lijst geen partijnaam en geen lijstmotivatie verschenen. Zijn lijst heette daar alleen met zijn eigen naam. Op de laatste stemdag, 20 april 2026, klaagde hij bij het CSB over ongelijke behandeling. Ook was een algemene oproep-video om te gaan stemmen op het sociale-mediakanaal van de Universiteitsraad geplaatst, waarin enkele partijen in beeld kwamen maar zijn lijst niet. Het CSB haalde die video na zijn klacht weg.
Tussen partijen was niet in geschil dat er twee onregelmatigheden waren geweest: de ontbrekende partijnaam op de stempagina en de video. De student noemde daarnaast dat studieverenigingen concurrerende lijsten op sociale media hadden gepromoot en dat zijn eigen promotievideo niet was gedeeld. De Afdeling zag hierin geen extra onregelmatigheden. Promotie door aan de instelling gelieerde organisaties is volgens de gedragscode voor de verkiezingen niet verboden, en het CSB hoeft alleen te onderzoeken of de in die code genoemde regels zijn overtreden. De ontbrekende lijstinformatie kwam volgens de Afdeling voor rekening en risico van de student zelf. Hij had op de openbare zitting van 2 april 2026 of vanaf 13 april, toen de stempagina zichtbaar was, kunnen melden dat de aanduiding niet klopte. Het CSB zou zo'n verzoek hebben verwerkt.
Daarna keek de Afdeling of de twee vaststaande onregelmatigheden de uitslag wezenlijk hadden beïnvloed, zoals artikel 17 van het kiesreglement vereist voor een onwaardigverklaring. De exacte invloed is niet vast te stellen, maar de concrete omstandigheden wijzen niet op een wezenlijke beïnvloeding. De video was geen promotie voor bepaalde partijen maar een algemene stemoproep. Dat daarin alleen herkenningspunten van een aantal partijen voorkwamen was onzorgvuldig, maar onvoldoende om het stemgedrag in relevante mate te beïnvloeden. Dat de partijnaam ontbrak, kan volgens de Afdeling wel enige invloed hebben gehad. Maar het college toonde met cijfers van eerdere verkiezingen aan dat eenpersoonslijsten doorgaans weinig stemmen halen, ongeacht hun aanduiding. Er was ook geen sprake van verwarring bij kiezers, en de student had onder zijn partijnaam geen campagne gevoerd.
De student voerde verder aan dat hij zich tijdens de hoorzitting bij de adviescommissie niet adequaat had kunnen verdedigen, omdat die in het Nederlands werd gehouden en hij die taal niet spreekt. De Afdeling verwierp dat. Hij was vooraf gewezen op de taal en op de mogelijkheid om een tolk of ondersteuner mee te nemen, en heeft daar geen gebruik van gemaakt. Dat komt voor zijn rekening en risico.
De Afdeling verklaarde het beroep ongegrond. Het college van bestuur van de universiteit hoeft geen proceskosten te vergoeden. De verkiezingsuitslag blijft daarmee geldig.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: vergunning voor Nedmag-boringen in stand, maar onderzoek naar laagfrequent geluid ontbrak Het bedrijf Nedmag wint sinds 1972 magnesiumzout bij Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen. Om de winning uit te breiden wil het bedrijf twee nieuwe zoutwinningsputten maken op de locatie WHC-1 in Borgercompagnie. Daarvoor zijn twee omgevingsvergunningen verleend: één voor het uitbreiden en renoveren van de locatie en één voor de diepboringen zelf, een tijdelijke activiteit van ongeveer vier maanden met een mobiele boorinstallatie. Omwonenden en Stichting Stop Zoutwinning vrezen onder meer geluidhinder, bodemverontreiniging en gevolgen voor het milieu.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 1 november 2022. Die rechtbank liet de vergunning voor het uitbreiden en renoveren in stand, maar vernietigde de vergunning voor de diepboringen, omdat de staatssecretaris onvoldoende had onderzocht of laagfrequent geluid van de boringen tot onaanvaardbare hinder leidt. De Afdeling bevestigt die uitspraak. Alle hogerberoepsgronden tegen de vergunning voor het uitbreiden en renoveren falen. De staatssecretaris was bevoegd, omdat een inrichting die in hoofdzaak een mijnbouwwerk is als project van nationaal belang geldt. Een verklaring van geen bedenkingen van de provincie was niet nodig, omdat gipsinjectie alleen op de locatie WHC-2 plaatsvindt en dakolie als hulpstof niet geldt als ondergrondse opslag van gevaarlijke stoffen. Nieuw bodemonderzoek was niet nodig: het incident van 2018 vond op grote diepte plaats en in het grondwater is geen diesel of magnesiumchloride aangetroffen.
Ook over de vergunning voor de diepboringen geeft de Afdeling de rechtbank gelijk. Een milieueffectrapport was niet verplicht; een milieueffectbeoordeling was dat wel, en die is gemotiveerd uitgevoerd. De staatssecretaris mocht voor de beste beschikbare technieken aansluiten bij bestaande regels. Het boorapparaat veroorzaakt laagfrequent geluid, dat in de geluidnormen van het Besluit algemene regels milieu mijnbouw onvoldoende tot uiting komt en door een geluidscherm of gevels nauwelijks wordt tegengehouden. Onderzoek vooraf was dus nodig en ook mogelijk, bijvoorbeeld met meetgegevens van een vergelijkbare installatie of met berekeningen.
Na de rechtbankuitspraak verleende de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuwe vergunning voor de diepboringen, nu voor de putten VE-5 en VE-7. Dat besluit maakt van rechtswege ook onderwerp van dit geding uit. Daarin staan voorschriften over laagfrequent geluid, maar opnieuw is vooraf geen onderzoek gedaan. De Afdeling verklaart de beroepen daartegen van de stichting en drie omwonenden gegrond en vernietigt het besluit wegens strijd met de zorgvuldigheids- en motiveringsplicht. Dat de boringen inmiddels klaar waren, ontsloeg de staatssecretaris volgens de Afdeling niet van die plicht. De Vercammencurve, de norm in het voorschrift, laat een zekere hinder toe, maar de staatssecretaris mocht die redelijkerwijs als voldoende beschermend zien, mede omdat de activiteit tijdelijk is.
Toch blijven de rechtsgevolgen van de vernietigde vergunning geheel in stand. Het adviesbureau Noorman beoordeelde namelijk de geluidmetingen tijdens de boringen en vond geen waarden boven de Vercammencurve. De staatssecretaris beschouwt dat memo als het ontbrekende onderzoek, en de appellanten hebben de conclusies niet gemotiveerd bestreden. Daarmee is volgens de Afdeling alsnog aannemelijk gemaakt dat er geen onaanvaardbare hinder optreedt. Het onderzoek wordt heropend voor de verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De staatssecretaris moet de proceskosten van de stichting en de drie omwonenden vergoeden, elk € 700,50, en het griffierecht van € 548 betalen. Een andere partij, die geen hoger beroep wilde instellen, krijgt zijn griffierecht van € 274 terug.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank: geen McDonald's met drive-through in Warnsveld, aanvraag terecht buiten behandeling gelaten Een bedrijf wil in Warnsveld, bij Zutphen, een McDonald's bouwen met een drive-through en een parkeerterrein. Op 22 december 2023 vroeg het daarvoor een omgevingsvergunning aan voor de activiteiten bouwen en uitweg. De gemeente Zutphen vond dat de aanvraag onvolledig was en liet haar uiteindelijk buiten behandeling. De rechtbank Gelderland bevestigt dat nu: de gemeente deed dat terecht.
Het college van burgemeester en wethouders vroeg het bedrijf in 2024 meermaals om aanvullende gegevens, waaronder een ruimtelijke onderbouwing, tekeningen en berekeningen voor de verkeersontsluiting. Het bedrijf leverde een deel aan, maar vond dat een ruimtelijke onderbouwing niet nodig was en dat voor de uitweg geen vergunning hoefde te worden aangevraagd. Op 11 oktober 2024 liet het college de aanvraag daarom buiten behandeling. Het bedrijf ging in beroep, maar had toen nog geen bezwaarprocedure doorlopen. Dat is later alsnog gebeurd: op 21 juli 2026 hield het college bij de beslissing op bezwaar vast aan zijn standpunt.
Het eerste beroep, tegen het besluit van 11 oktober 2024, had volgens de rechtbank niet ingeschreven mogen worden. Tegen dat primaire besluit stond alleen bezwaar open. Het bedrijf krijgt het griffierecht van € 371 voor die zaak terug.
In het tweede beroep, tegen de beslissing op bezwaar, draaide het om de vraag of het plan in strijd is met het bestemmingsplan. Ter plaatse is horeca toegestaan, gedefinieerd als een bedrijf waar dranken en etenswaren 'voor gebruik ter plaatse' worden verstrekt. Het bedrijf betoogde dat een restaurant met een drive-through daaronder valt, omdat bezoekers hun eten ook in de auto op het parkeerterrein kunnen opeten. De rechtbank volgt dat niet. De drive-through is gericht op afhalen en niet op gebruik ter plaatse. Het is bovendien een wezenlijk onderdeel van het restaurant en dus niet ondergeschikt. Omdat de planregels duidelijk zijn, is er geen ruimte voor de uitleg dat alleen zuivere afhaalrestaurants zijn uitgesloten.
Ook het beroep op de meldingsregeling in het bestemmingsplan slaagt niet. Een andere vorm van horeca is toegestaan na voorafgaande melding, maar uit de planregels en de bijbehorende bijlage blijkt dat een akkoordverklaring van de gemeente nodig is. Het bedrijf diende op 7 maart 2024 een melding in en kreeg daar geen reactie op, zodat het gebruik niet is toegestaan. Het overgangsrecht helpt het bedrijf evenmin: het gebruik zou worden geïntensiveerd en daarmee veranderen in een ander gebruik dat met het plan in strijd is.
Tot slot ging het om de uitweg. Het bedrijf stelde dat die onder de nieuwe provinciale omgevingsverordening vergunningvrij is. De rechtbank toetst echter aan het recht van vóór 1 januari 2024, omdat de aanvraag eerder is ingediend. Onder de toen geldende verordening was voor een uitweg wel een vergunning nodig, en de daarvoor gevraagde gegevens heeft het bedrijf niet aangeleverd.
De rechtbank verklaart het beroep tegen de beslissing op bezwaar ongegrond. Het besluit om de aanvraag buiten behandeling te laten blijft in stand. Een proceskostenvergoeding krijgt het bedrijf niet. De gemeente moet het griffierecht van € 371 voor de ten onrechte ingeschreven zaak terugbetalen.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State wijst Woo-verzoek over MijnStrafdossier af: misbruik van hoger beroep Een man die al jaren procedures voert tegen de deken van de orde van advocaten in het arrondissement Midden-Nederland, vroeg op 30 december 2022 om documenten over MijnStrafdossier. In dat digitale systeem staat het strafdossier in zijn lopende hoger beroep, maar alleen een advocaat heeft er toegang toe. Zijn eigen advocaat had het dossier volgens hem niet aan hem doorgegeven. Met een beroep op de Wet open overheid (Woo) wilde hij stukken zien waaruit blijkt of het toelaatbaar was dat die advocaat het dossier niet doorleverde.
De deken wees het verzoek op 13 februari 2023 af. Volgens haar valt het verzoek niet onder de Woo, omdat die wet niet geldt voor documenten over de toezichthoudende taak van de deken. Daarnaast beschikt zij niet over documenten over MijnStrafdossier. Het bezwaar van de man verklaarde zij op 3 maart 2023 niet-ontvankelijk dan wel ongegrond.
De man ging in beroep bij de rechtbank Oost-Brabant. Die oordeelde in haar uitspraak van 26 juni 2024 dat de deken hem in de bezwaarfase had moeten horen, zodat duidelijk kon worden wat hij met zijn verzoek wilde bereiken. De rechtbank verklaarde het beroep daarom gegrond en vernietigde het besluit van 3 maart 2023. Zij liet de rechtsgevolgen in stand: de afwijzing mocht blijven bestaan, omdat de deken geen documenten had en de man voldoende had verwezen naar plekken waar hij de informatie zelf kan vinden.
De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen de uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant van 26 juni 2024. Hij vond dat er bij de deken wel degelijk documenten berusten die onder zijn Woo-verzoek vallen. Op de zitting van 18 augustus 2026 behandelde de Afdeling deze zaak samen met zeven andere zaken van dezelfde man.
De Afdeling kwam niet toe aan de vraag of de deken documenten heeft. Zij verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht. Hij doet herhaaldelijk dezelfde verzoeken, dient veel kansloze klachten in en voert veel procedures. Ook levert hij onduidelijke processtukken aan en werkt hij onvoldoende mee. Volgens de Afdeling past zijn gedrag in deze zaak in dat patroon, en moet hij hebben geweten dat het hoger beroep evident geen kans van slagen had.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden. De uitspraak van de rechtbank blijft daardoor ongewijzigd in stand.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht