Rechter houdt Dublinoverdracht van asielzoekster naar Kroatië tegen vanwege scheiding van echtgenoot Een asielzoekster zou op 25 september 2026 om 14.35 uur met een KLM-vlucht naar Zagreb worden overgebracht, terwijl haar echtgenoot in Nederland achterbleef. Het echtpaar was samen Nederland binnengekomen en woonde samen in een asielzoekerscentrum. Zijn asielprocedure loopt nog in Nederland. De vrouw moest volgens de Nederlandse overheid terug naar Kroatië omdat dat land op grond van de Europese Dublinregels verantwoordelijk is voor haar asielaanvraag.
De minister van Asiel en Migratie nam haar aanvraag daarom op 9 juni 2026 niet in behandeling. De vrouw ging daartegen in beroep en vroeg om een spoedmaatregel, maar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen, verklaarde het beroep op 16 september 2026 kennelijk ongegrond zonder zitting en wees ook de spoedmaatregel af. Op 24 september diende de vrouw verzet in, een rechtsmiddel tegen een uitspraak die zonder zitting is gedaan. Dezelfde dag liet de Dienst Terugkeer en Vertrek weten dat zij de volgende middag zou worden overgedragen. De vrouw maakte bezwaar tegen die feitelijke overdracht en vroeg op 25 september opnieuw om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de hoofdzaak.
Omdat de zittingsplaats Groningen het verzoek om logistieke redenen niet kon overnemen, nam de voorzieningenrechter in Rotterdam het als piketrechter op zich. Gezien het vertrek die middag deed zij uitspraak zonder zitting.
Eerst moest zij beoordelen of het verzoek wel ontvankelijk was. Bezwaar tegen de feitelijke overdracht zelf is volgens vaste rechtspraak van de Raad van State niet mogelijk zolang er nog een rechtsmiddel openstaat tegen het besluit waarop de overdracht berust. Dat was hier zo, want het verzet in Groningen liep nog. De voorzieningenrechter koppelde het verzoek daarom aan dat verzet en behandelde het bezwaar tegen de overdracht als een aanvulling op het verzetschrift. De vraag werd daarmee of het verzet een redelijke kans van slagen had.
De vrouw voerde aan dat zij door de overdracht van haar echtgenoot werd gescheiden, en beriep zich op het recht op gezinsleven uit artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. In de uitspraak van 16 september had de rechtbank daar alleen over gezegd dat zij geen aanvraag op die grond had gedaan en dat de Dublinprocedure alleen gaat over de vraag welk land verantwoordelijk is. De voorzieningenrechter vond dat te kort door de bocht. Een gezinsrelatie kan ook in een Dublinprocedure een rol spelen. Het verzet had op dit punt daarom een redelijke kans van slagen.
Bij de afweging van belangen erkende de voorzieningenrechter dat de minister een groot belang had om de vrouw op tijd over te dragen: de termijn daarvoor verliep op 26 september 2026. Toch woog het belang van de vrouw zwaarder. Zou zij worden overgedragen voordat het verzet was behandeld, dan verloor die procedure haar praktische betekenis, omdat zij niet meer gehoord zou kunnen worden. Niet was uit te sluiten dat het verzet alsnog tot een inhoudelijke behandeling van haar asielaanvraag leidt. Een overdracht op 25 september stond volgens de voorzieningenrechter op gespannen voet met het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe. De griffier belde de beslissing op 25 september om 13.00 uur door aan partijen, anderhalf uur voor de geplande vlucht. De vrouw mag niet aan Kroatië worden overgedragen totdat op haar verzet is beslist. De minister moet haar proceskosten van € 934 en het griffierecht vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 28 september 2026
Bestuursrecht Rechter geeft minister twee weken voor asielbeslissing na lange wachttijd Een asielzoeker stapte naar de rechtbank in Den Haag, zittingsplaats Middelburg, omdat de minister van Asiel en Migratie maar geen besluit nam op zijn asielaanvraag. Hij stelde beroep in tegen dit uitblijven van een beslissing. De rechtbank deed uitspraak zonder zitting.
De rechtbank stelt vast dat de wettelijke beslistermijn is overschreden en dat de man de minister terecht en op tijd formeel in gebreke heeft gesteld: hij liet weten het uitblijven van een besluit niet langer te accepteren. Ook het beroep zelf is op tijd ingediend, zodat aan alle voorwaarden is voldaan. Het beroep is dan ook gegrond.
Bij het bepalen van een nieuwe termijn hanteert de rechtbank normaal gesproken twaalf weken, vanwege de achterstanden bij de behandeling van asielaanvragen. In deze zaak wijkt de rechtbank daarvan af. De Europese Procedurerichtlijn stelt een uiterste termijn van eenentwintig maanden waarbinnen een lidstaat sowieso op een asielaanvraag moet hebben beslist, ook bij bijzondere omstandigheden. Die absolute termijn was in het geval van deze man al overschreden. Daarom ziet de rechtbank aanleiding om de minister niet de gebruikelijke ruimere termijn te geven, maar hem op te dragen zo snel mogelijk te beslissen, en in ieder geval binnen twee weken na de verzending van deze uitspraak.
Om ervoor te zorgen dat de minister zich ook daadwerkelijk aan deze korte termijn houdt, verbindt de rechtbank er een dwangsom aan: een geldbedrag dat de overheid moet betalen als zij een rechterlijke uitspraak niet op tijd naleeft. Beslist de minister niet binnen de twee weken, dan moet hij voor elke dag dat hij te laat is € 50 betalen, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit en draagt de minister op binnen twee weken na verzending van deze uitspraak alsnog een besluit te nemen, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. Daarnaast veroordeelt de rechtbank de minister tot vergoeding van de proceskosten van de man, tot een bedrag van € 467.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter legt minister dwangsom op wegens trage asielbeslissing Een asielzoeker stapte naar de rechtbank in Den Haag, zittingsplaats Middelburg, omdat de minister van Asiel en Migratie maar geen besluit nam op zijn asielaanvraag. Op 8 januari 2026 ging hij in beroep tegen dit uitblijven van een beslissing. De rechtbank deed op basis van de wet uitspraak zonder zitting.
De wet bepaalt dat de minister normaal gesproken binnen zes maanden na ontvangst van een asielaanvraag een besluit moet nemen. De minister had geprobeerd die termijn met negen maanden te verlengen via een beleidsbesluit uit 2023. De rechtbank oordeelt echter dat deze verlenging onvoldoende is onderbouwd. Daardoor ontbreekt de wettelijke grondslag voor de verlenging, en geldt voor deze aanvraag gewoon de termijn van zes maanden.
Omdat die termijn ruim was overschreden, had de man de minister eerst schriftelijk in gebreke gesteld: hij liet weten dat hij het uitblijven van een besluit niet langer accepteerde. Toen de minister ook daarna, binnen de wettelijke termijn van twee weken, niet besliste, kon hij terecht beroep instellen tegen het niet tijdig nemen van een besluit.
De rechtbank stelt vast dat aan alle voorwaarden voor zo'n beroep is voldaan: de beslistermijn is overschreden, de ingebrekestelling is correct verstuurd en het beroep is op tijd ingediend. Het beroep is daarom gegrond, en het niet tijdig nemen van een besluit wordt gelijkgesteld aan een vernietigd besluit.
Bij het bepalen van een nieuwe termijn hield de rechtbank rekening met de grote achterstanden die er zijn bij de behandeling van asielaanvragen. Dat is volgens de rechtbank een bijzondere omstandigheid die een langere termijn dan gebruikelijk rechtvaardigt. De minister krijgt daarom twaalf weken de tijd, gerekend vanaf de verzending van deze uitspraak, om alsnog een besluit te nemen. Is de man in die periode al gehoord over zijn aanvraag, dan moet de minister binnen vier weken beslissen. Volgens de rechtbank doet deze termijn recht aan zowel het belang van de minister om een zorgvuldig besluit te nemen, als aan het belang van de man om niet eindeloos te hoeven wachten.
Om de druk op de minister te houden, verbindt de rechtbank aan deze termijn een dwangsom: een geldbedrag dat de overheid moet betalen als zij een gerechtelijke uitspraak niet op tijd naleeft. Beslist de minister niet binnen de gestelde termijn, dan moet hij voor elke dag dat hij te laat is € 50 betalen, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig beslissen en draagt de minister op binnen twaalf weken alsnog te beslissen, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. Daarnaast veroordeelt de rechtbank de minister tot vergoeding van de proceskosten van de man, tot een bedrag van € 467.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter geeft minister twee weken voor asielbeslissing na lange wachttijd Een asielzoeker stapte naar de rechtbank in Den Haag, zittingsplaats Middelburg, omdat de minister van Asiel en Migratie maar geen besluit nam op zijn asielaanvraag. Hij stelde beroep in tegen dit uitblijven van een beslissing. De rechtbank deed uitspraak zonder zitting.
De rechtbank stelt vast dat de wettelijke beslistermijn is overschreden en dat de man de minister terecht en op tijd formeel in gebreke heeft gesteld: hij liet weten het uitblijven van een besluit niet langer te accepteren. Ook het beroep zelf is op tijd ingediend, zodat aan alle voorwaarden is voldaan. Het beroep is dan ook gegrond.
Bij het bepalen van een nieuwe termijn hanteert de rechtbank normaal gesproken twaalf weken, vanwege de achterstanden bij de behandeling van asielaanvragen. In deze zaak wijkt de rechtbank daarvan af. De Europese Procedurerichtlijn stelt een uiterste termijn van eenentwintig maanden waarbinnen een lidstaat sowieso op een asielaanvraag moet hebben beslist, ook bij bijzondere omstandigheden. Die absolute termijn was in het geval van deze man al overschreden. Daarom ziet de rechtbank aanleiding om de minister niet de gebruikelijke ruimere termijn te geven, maar hem op te dragen zo snel mogelijk te beslissen, en in ieder geval binnen twee weken na de verzending van deze uitspraak.
Om ervoor te zorgen dat de minister zich ook daadwerkelijk aan deze korte termijn houdt, verbindt de rechtbank er een dwangsom aan: een geldbedrag dat de overheid moet betalen als zij een rechterlijke uitspraak niet op tijd naleeft. Beslist de minister niet binnen de twee weken, dan moet hij voor elke dag dat hij te laat is € 50 betalen, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit en draagt de minister op binnen twee weken na verzending van deze uitspraak alsnog een besluit te nemen, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. Daarnaast veroordeelt de rechtbank de minister tot vergoeding van de proceskosten van de man, tot een bedrag van € 467.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechtbank vernietigt afwijzing asielaanvraag Somalische minderjarige vanwege gebrekkige taalanalyse Een minderjarige Somalische asielzoeker die samen met zijn grootouders en meervoudig gehandicapte zus naar Nederland was gevlucht, stapte naar de rechter nadat de minister van Asiel en Migratie zijn asielaanvraag had afgewezen als kennelijk ongegrond. De kern van het geschil draaide om de vraag of de minister de herkomst van de jongen terecht ongeloofwaardig had geacht.
De jongen verklaarde altijd in Zuid-Somalië te hebben gewoond, eerst bij zijn ouders en vanaf zijn tweede bij zijn grootouders, in de omgeving van het district Marka. Een taalanalyse van het Team Onderzoek en Expertise Land en Taal (TOELT) concludeerde echter dat zijn Somalisch in geen enkel opzicht overeenkwam met een dialect uit Zuid-Somalië, maar volledig aansloot bij het Noord-Somalisch dat gesproken wordt rondom Laascaanood in het noorden van het land. Op grond hiervan stelde de minister dat de opgegeven herkomst niet geloofwaardig was en werd het tweede asielmotief, problemen met de terreurorganisatie Al Shabaab, helemaal niet meer inhoudelijk beoordeeld.
De jongen bestreed deze conclusie. Hij legde kaartjes over van de organisatie Translators without borders, waarop te zien is dat in het district Marka meerdere taalvarianten worden gesproken. Naast het overwegend gesproken Benadiri Somalisch (43 procent) spreekt ook 22 procent van de bevolking aldaar Noord-Somalisch, onder meer als gevolg van stamverhuizingen die plaatsvonden na het uitbreken van de Somalische burgeroorlog in de jaren negentig. Bovendien wees hij erop dat de taalanalyse steunde op onderzoek van de wetenschapper Lamberti uit 1986, dat geen rekening houdt met latere taalveranderingen door oorlog en bevolkingsbewegingen. Hij verwees hierbij naar rapporten van onder andere LandInfo, die aangeven dat de burgeroorlog en aanhoudende conflicten naar alle waarschijnlijkheid tot taalontwikkelingen hebben geleid.
De rechtbank oordeelde dat de minister de door eiser aangedragen informatie niet naast zich neer had mogen leggen. De overgelegde kaartjes en de verwijzingen naar rapporten over taalontwikkelingen in Somalië leveren concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de conclusies van het TOELT. De minister had die informatie alsnog aan het TOELT moeten voorleggen voor een inhoudelijke reactie. Dat dit niet was gedaan, omdat de website van Translators without borders in een andere zaak als onbetrouwbaar zou zijn beoordeeld, werd de minister niet gevolgd: de stukken die dat zouden aantonen waren namelijk niet overgelegd. Bovendien ging het in die andere zaak om een andere situatie.
De rechtbank woog ook mee dat de jongen pas twee jaar na aankomst in Nederland is gehoord, geen formeel onderwijs heeft genoten (alleen korte tijd Koranschool) en jong is. Dat hij wisselend had verklaard over zijn woonplaats en bepaalde details niet kende, zoals de naam van een park in de buurt of de lokale munteenheid, kon hem daarom niet worden tegengeworpen.
De stelling dat zijn banden met Nederland onvoldoende waren meegewogen, wees de rechtbank af. De minister had dit aspect wel degelijk beoordeeld, onder het kopje 'Belangen van het kind', en geconcludeerd dat de banden van de jongen met Somalië sterker waren dan met Nederland. Ook het bezwaar dat de uitkomst van de beroepsprocedure van de grootouders niet was betrokken bij het onderzoek naar adequate opvang in het land van herkomst, slaagde niet.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het besluit van 9 maart 2026 en droeg de minister op een nieuw besluit te nemen. De minister moet daarnaast € 934 aan proceskosten vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 4 augustus 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht