Rechter mag zich verschonen in strafzaken over criminele organisatie na eerdere procesafspraken met medeverdachte Een Rotterdamse strafrechter heeft een paar weken geleden de zaak behandeld van een man die wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie. In die zaak waren procesafspraken gemaakt tussen het openbaar ministerie en de verdachte, en de meervoudige kamer waarvan de rechter deel uitmaakte bevestigde die afspraken. Op 16 november 2026 zou dezelfde rechter drie strafzaken behandelen tegen medeverdachten uit dezelfde organisatie, over hetzelfde feitencomplex in dezelfde periode. Ook in die drie zaken waren procesafspraken gemaakt.
De rechter vond dat hij daardoor niet meer vrij stond om die zaken te behandelen en diende op 12 november 2026 een schriftelijk verzoek in om zich te mogen verschonen. Verschoning is het middel waarmee een rechter zich terugtrekt uit een zaak om zijn onpartijdigheid te waarborgen. Over zo'n verzoek beslist niet de rechter zelf, maar een aparte verschoningskamer van de rechtbank. Die kamer kreeg toegang tot stukken uit de dossiers van de drie strafzaken en tot de procesafspraken uit de eerder behandelde zaak.
De verschoningskamer ging uit van de regel dat een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn. Dat vermoeden wijkt alleen bij uitzonderlijke omstandigheden die zwaarwegende aanwijzingen geven dat de rechter vooringenomen is of dat de vrees voor vooringenomenheid bij een partij objectief gerechtvaardigd is. De kamer zag geen aanwijzing dat de rechter zelf niet onpartijdig zou zijn. Voor de vraag of de vrees voor partijdigheid objectief gerechtvaardigd is, woog zij de aangevoerde omstandigheden samen met het feit dat de rechter zelf om verschoning vroeg. Die combinatie vormt volgens de kamer op zichzelf een zwaarwegende aanwijzing.
De verschoningskamer wees het verschoningsverzoek daarom toe. De rechter neemt de behandeling van de drie strafzaken, die op 16 november 2026 zouden beginnen, dus niet meer waar.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Strafrecht Hof wijst bevel af om woning te verlaten en huur te betalen: spoedeisend belang van vrouw weggevallen Een echtpaar uit Amsterdam woonde met drie kinderen in een huurwoning in [plaats A]. De vrouw diende in september 2025 een echtscheidingsverzoek in en vroeg daarnaast in kort geding om voorlopige voorzieningen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam bepaalde op 14 januari 2026 dat de man de achterstallige en toekomstige huur moest betalen, dat hij opgave moest doen van zijn inkomsten en uitgaven over 2025 en dat hij de woning per direct moest verlaten. Het exclusieve gebruiksrecht van de woning kwam daarmee aan de vrouw toe.
De man ging in hoger beroep tegen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 14 januari 2026. Hij voerde onder meer aan dat het spoedeisend belang ontbrak. Dat is de eis dat een kort geding alleen zin heeft als een snelle voorlopige beslissing echt nodig is. Een deel van zijn hoger beroep, het bevel om opgave te doen van zijn inkomsten en uitgaven, trok hij feitelijk terug: zijn advocaat bevestigde ter zitting dat hij daartegen geen grief had. Daarvoor werd hij niet-ontvankelijk verklaard.
Voor de rest keek het hof ambtshalve naar de vraag of er op het moment van het arrest nog spoedeisend belang bestond. Dat is vaste rechtspraak van de Hoge Raad: de rechter in hoger beroep beoordeelt dat zelf, ook als partijen er niet over beginnen. De omstandigheden waren sinds het kort geding sterk veranderd. De vrouw was op 19 februari 2026 met de kinderen naar Servië vertrokken, waar zij onderdak heeft. De man was op 5 maart 2026 weer in de woning getrokken en woont daar nog steeds. De vrouw had haar Nederlandse echtscheidingsverzoek op 19 april 2026 ingetrokken en in Servië een nieuw verzoek ingediend.
Over het gebruiksrecht van de woning oordeelde het hof dat de vrouw daar geen spoedeisend belang meer bij heeft. Zij verblijft in Servië en haar advocaat verklaarde ter zitting, na overleg met haar, dat zij niet langer als huurder op het contract wil staan en zelf geen belang meer bij de woning heeft. De man heeft een teruggeleidingsprocedure gestart omdat hij vindt dat de vrouw de kinderen ongeoorloofd naar Servië heeft overgebracht. Als die procedure slaagt, moet de vrouw mogelijk terugkeren naar Nederland. Volgens het hof geeft dat de vrouw nog geen spoedeisend belang om nu al het exclusieve gebruiksrecht te vorderen.
Ook bij de huurbetaling viel het belang weg. De man verklaarde dat hij met hulp van familie de achterstallige huur heeft betaald en weer maandelijks het volledige bedrag voldoet. Er dreigt geen ontruiming meer en de vrouw betwistte dit niet. Zijn stelling dat de vrouw de helft van de huur zou moeten dragen, liggen in deze procedure niet voor.
Het hof vernietigt daarom het bestreden vonnis voor het overige en wijst de vorderingen van de vrouw alsnog af: het bevel om de huur te betalen en de bepaling dat de man de woning moet verlaten met voorlopig exclusief gebruiksrecht voor de vrouw. De grieven van de man blijven wegens gebrek aan belang onbesproken. Omdat partijen echtgenoten zijn, draagt ieder zijn eigen proceskosten, in beide instanties.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hoge Raad wijst cassatieberoep af in zaak tegen Stack Newco en Cumberland Investments Twee particulieren zijn in cassatie gegaan tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden over een geschil met Stack Newco en Cumberland Investments. De Hoge Raad heeft dat beroep verworpen. Het arrest van het hof blijft daarmee overeind.
De zaak kwam bij de Hoge Raad terecht via een eerdere ronde. In december 2023 deed de Hoge Raad al een arrest in dezelfde procedure (zaak 22/03699). Daarna oordeelde het hof Arnhem-Leeuwarden opnieuw, op 6 mei 2025. Tegen dat arrest stelden de eisers beroep in cassatie in. Hun advocaat voerde klachten aan tegen het oordeel van het hof, en Stack Newco en Cumberland Investments dienden een verweerschrift in met het verzoek het beroep te verwerpen.
De Advocaat-Generaal B.J. Drijber concludeerde dat het cassatieberoep moest worden verworpen. De advocaat van de eisers reageerde schriftelijk op die conclusie. De zaak is voor Stack c.s. mondeling toegelicht door hun advocaten en door M.D.C. Klaassen.
De Hoge Raad heeft alle klachten over het arrest van het hof beoordeeld en geoordeeld dat ze niet tot vernietiging kunnen leiden. Een inhoudelijke motivering geeft hij niet. Dat is toegestaan wanneer de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie). Uit het arrest valt daardoor niet op te maken waarom de klachten faalden of waar het geschil precies over ging.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt de eisers in de kosten van het geding in cassatie. Die kosten zijn aan de zijde van Stack c.s. begroot op € 905 aan verschotten en € 2.200 voor salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter dwingt weduwe tot hypotheek voor stiefkinderen na erfenisruzie Na het overlijden van een man in 2025 kwamen zijn drie kinderen en zijn weduwe in een conflict over de afwikkeling van de erfenis. Partijen waren het eens dat de wettelijke verdeling van toepassing is. Dat betekent dat de weduwe de nalatenschap in handen kreeg, terwijl de kinderen een geldvordering op haar hebben die niet direct opeisbaar is. Samen met een geadopteerde dochter van de weduwe zijn er vijf erfgenamen.
In juni 2026 sloten de kinderen en de weduwe een vaststellingsovereenkomst. Daarin legden zij vast hoe hoog de vordering van de kinderen is, hoe die wordt betaald, dat er een hypotheekrecht ten gunste van de kinderen komt op de woning van de weduwe, en hoe het zit met de erfbelasting. De notaris maakte een concept hypotheekakte op. De weduwe weigerde die te ondertekenen, omdat zij het niet eens was met de inhoud.
De kinderen stapten naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond. Zij vroegen de weduwe te veroordelen om binnen zeven dagen mee te werken aan het vestigen van het hypotheekrecht. Zij wilden ook dat het vonnis haar handtekening zou vervangen als zij bleef weigeren. Een deel van die vordering, namelijk dat het vonnis haar medewerking in het geheel zou vervangen, trokken zij tijdens de zitting in. Een van de kinderen woont in België, maar de voorzieningenrechter bleef bevoegd omdat de weduwe in Nederland woont.
Op de zitting bleek dat de weduwe zich liet bijstaan door haar belastingadviseur, die ook als tolk optrad omdat zij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst. De pleitnota die de adviseur voor haar had gemaakt, wees de voorzieningenrechter als processtuk af. In deze procedure kan een partij alleen in persoon of via een advocaat optreden, niet via een gemachtigde die geen advocaat is.
De inhoud van de hypotheekakte bleek uiteindelijk het enige geschilpunt. Tijdens de zitting kwamen partijen overeen dat de weduwe geen bezwaar meer had als twee passages werden aangepast. Beide gaan over het verhuren van de woning. In de akte wordt vastgelegd dat het verhuren van het onderpand is toegestaan en niet wordt gezien als het in gebruik of genot afstaan dat de akte verbiedt. De voorzieningenrechter volgde deze afspraak.
Over de proceskosten oordeelde de rechter dat hij geen reden zag om af te wijken van het uitgangspunt dat in familiezaken de kosten worden gecompenseerd. De kinderen hadden gevraagd om vergoeding van de werkelijke kosten van € 5.318,55, maar dat wees hij af.
De voorzieningenrechter veroordeelde de weduwe om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis volledige medewerking te verlenen aan het vestigen van het hypotheekrecht, volgens de aangepaste concept hypotheekakte. Dat betekent dat zij bij de notaris moet verschijnen en de akte moet ondertekenen. Doet zij dat niet, dan treedt het vonnis in de plaats van haar wilsverklaring en handtekening in de akte. Iedere partij draagt de eigen proceskosten en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter in Amsterdam bevoegd in regres van Achmea na verkeersongeval, ook tegen Letse verzekeraar Op 2 januari 2016 draaide een Letse automobilist in Amsterdam met zijn auto om, door een u-turn te maken, op de weg richting het Centraal Station. Op het moment dat die draai bijna voltooid was, kwam een Nederlandse bestuurder aanrijden. Hij week naar rechts uit en reed daarbij drie voetgangers aan: een Israëlisch echtpaar en een Engelse man. Alle drie raakten gewond, de Engelse man zeer ernstig.
Achmea, de WAM-verzekeraar van de Nederlandse bestuurder, nam de schaderegeling op zich. De schade van de twee Israëlische voetgangers (€ 31.514,23) werd volledig afgewikkeld en door het Nederlands Bureau Motorrijtuigenverzekeraars, als vertegenwoordiger van de Letse verzekeraar, aan Achmea terugbetaald. Met de zwaargewonde Engelsman sloot Achmea op 5 januari 2021 een schikking voor € 2.131.060,91. Dat bedrag wil Achmea nu verhalen op de Letse verzekeraar Baltijas Aprodsinasana Nams AAS (BAN) en op de Letse bestuurder, die in Duitsland woont. Achmea vraagt de rechtbank Amsterdam om vast te stellen dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het ongeval en om hen te veroordelen tot betaling van dat bedrag.
Dit vonnis gaat nog niet over die vordering zelf, maar over een voorvraag: mag de Amsterdamse rechter de zaak wel behandelen? BAN en de bestuurder stellen van niet. Volgens hen is er geen bevoegdheidsregel waarop de Nederlandse rechter kan steunen. Zij voeren aan dat Achmea zelf geen onrechtmatige daad is aangedaan: het ongeval trof de voetgangers, en Achmea betaalde op grond van haar verzekeringsovereenkomst, een contractuele verplichting. Daarnaast stelt BAN dat zij niet bij het ongeval aanwezig was en dat haar verplichtingen voortvloeien uit de verzekeringsovereenkomst met de bestuurder.
De rechtbank toetst de bevoegdheid aan de Brussel I bis-Verordening, de Europese regeling voor internationale bevoegdheid in burgerlijke zaken. De hoofdregel, de rechter van de woonplaats van de gedaagde, helpt Achmea niet, want de gedaagden wonen of zijn gevestigd in Letland en Duitsland. Wel bevat de verordening een bijzondere regel voor verbintenissen uit onrechtmatige daad: dan is ook de rechter bevoegd van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU gaat het daarbij zowel om de plaats waar de schade intrad als om de plaats van de gebeurtenis die de schade veroorzaakte.
De rechtbank oordeelt dat Achmea zich daarop kan beroepen. Haar vordering is een regresvordering: zij verhaalt wat zij heeft betaald op de partij die volgens haar uiteindelijk voor de schade moet opdraaien. Zo'n vordering is afgeleid van de vordering uit onrechtmatige daad, en de aard van die vordering verandert niet doordat een ander haar overneemt of erin treedt. De bijzondere bevoegdheidsregel blijft daarom aan de vordering verbonden. Ook de rechtspraak van het Hof van Justitie sluit hierbij aan: een vordering valt buiten de contractuele sfeer als voor de beoordeling van de verweten gedraging de verzekeringsovereenkomst niet hoeft te worden uitgelegd. Achmea verwijt BAN in de kern dezelfde gedraging als de bestuurder, namelijk het ongeoorloofde manoeuvre in Amsterdam, en niet een schending van de verzekeringsovereenkomst. Dat die gedraging in Amsterdam plaatsvond, is niet in geschil.
Voor de vordering tegen de bestuurder zelf geldt hetzelfde: ook die is een regresvordering die kan aansluiten bij de vordering uit onrechtmatige daad waar zij van is afgeleid. De rechtbank Amsterdam is dus voor beide vorderingen bevoegd.
De rechtbank wijst de vorderingen tot onbevoegdverklaring af. BAN en de bestuurder moeten elk de proceskosten in het incident van Achmea betalen, begroot op € 842,00 per gedaagde. De hoofdzaak gaat verder: BAN en de bestuurder mogen op 23 december 2026 een conclusie van antwoord indienen.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht