Rechter dwingt weduwe tot hypotheek voor stiefkinderen na erfenisruzie Na het overlijden van een man in 2025 kwamen zijn drie kinderen en zijn weduwe in een conflict over de afwikkeling van de erfenis. Partijen waren het eens dat de wettelijke verdeling van toepassing is. Dat betekent dat de weduwe de nalatenschap in handen kreeg, terwijl de kinderen een geldvordering op haar hebben die niet direct opeisbaar is. Samen met een geadopteerde dochter van de weduwe zijn er vijf erfgenamen.
In juni 2026 sloten de kinderen en de weduwe een vaststellingsovereenkomst. Daarin legden zij vast hoe hoog de vordering van de kinderen is, hoe die wordt betaald, dat er een hypotheekrecht ten gunste van de kinderen komt op de woning van de weduwe, en hoe het zit met de erfbelasting. De notaris maakte een concept hypotheekakte op. De weduwe weigerde die te ondertekenen, omdat zij het niet eens was met de inhoud.
De kinderen stapten naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond. Zij vroegen de weduwe te veroordelen om binnen zeven dagen mee te werken aan het vestigen van het hypotheekrecht. Zij wilden ook dat het vonnis haar handtekening zou vervangen als zij bleef weigeren. Een deel van die vordering, namelijk dat het vonnis haar medewerking in het geheel zou vervangen, trokken zij tijdens de zitting in. Een van de kinderen woont in België, maar de voorzieningenrechter bleef bevoegd omdat de weduwe in Nederland woont.
Op de zitting bleek dat de weduwe zich liet bijstaan door haar belastingadviseur, die ook als tolk optrad omdat zij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst. De pleitnota die de adviseur voor haar had gemaakt, wees de voorzieningenrechter als processtuk af. In deze procedure kan een partij alleen in persoon of via een advocaat optreden, niet via een gemachtigde die geen advocaat is.
De inhoud van de hypotheekakte bleek uiteindelijk het enige geschilpunt. Tijdens de zitting kwamen partijen overeen dat de weduwe geen bezwaar meer had als twee passages werden aangepast. Beide gaan over het verhuren van de woning. In de akte wordt vastgelegd dat het verhuren van het onderpand is toegestaan en niet wordt gezien als het in gebruik of genot afstaan dat de akte verbiedt. De voorzieningenrechter volgde deze afspraak.
Over de proceskosten oordeelde de rechter dat hij geen reden zag om af te wijken van het uitgangspunt dat in familiezaken de kosten worden gecompenseerd. De kinderen hadden gevraagd om vergoeding van de werkelijke kosten van € 5.318,55, maar dat wees hij af.
De voorzieningenrechter veroordeelde de weduwe om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis volledige medewerking te verlenen aan het vestigen van het hypotheekrecht, volgens de aangepaste concept hypotheekakte. Dat betekent dat zij bij de notaris moet verschijnen en de akte moet ondertekenen. Doet zij dat niet, dan treedt het vonnis in de plaats van haar wilsverklaring en handtekening in de akte. Iedere partij draagt de eigen proceskosten en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hoge Raad wijst cassatieberoep af in zaak tegen Stack Newco en Cumberland Investments Twee particulieren zijn in cassatie gegaan tegen een arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden over een geschil met Stack Newco en Cumberland Investments. De Hoge Raad heeft dat beroep verworpen. Het arrest van het hof blijft daarmee overeind.
De zaak kwam bij de Hoge Raad terecht via een eerdere ronde. In december 2023 deed de Hoge Raad al een arrest in dezelfde procedure (zaak 22/03699). Daarna oordeelde het hof Arnhem-Leeuwarden opnieuw, op 6 mei 2025. Tegen dat arrest stelden de eisers beroep in cassatie in. Hun advocaat voerde klachten aan tegen het oordeel van het hof, en Stack Newco en Cumberland Investments dienden een verweerschrift in met het verzoek het beroep te verwerpen.
De Advocaat-Generaal B.J. Drijber concludeerde dat het cassatieberoep moest worden verworpen. De advocaat van de eisers reageerde schriftelijk op die conclusie. De zaak is voor Stack c.s. mondeling toegelicht door hun advocaten en door M.D.C. Klaassen.
De Hoge Raad heeft alle klachten over het arrest van het hof beoordeeld en geoordeeld dat ze niet tot vernietiging kunnen leiden. Een inhoudelijke motivering geeft hij niet. Dat is toegestaan wanneer de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht (artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie). Uit het arrest valt daardoor niet op te maken waarom de klachten faalden of waar het geschil precies over ging.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt de eisers in de kosten van het geding in cassatie. Die kosten zijn aan de zijde van Stack c.s. begroot op € 905 aan verschotten en € 2.200 voor salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter wijst collectieve droogteclaim tegen acht Drinkwaterbedrijven af, claimstichting moet € 42.556 per bedrijf betalen Landbouwbedrijven in Nederland lijden volgens Stichting Droogteschade Waterwinning (SDW) schade doordat drinkwaterbedrijven grondwater onttrekken: de grond droogt uit, de opbrengst van gewassen daalt en er moet vaker worden herzaaid. Volgens de stichting wordt een groot deel van die schade nooit vergoed. Landbouwbedrijven moeten zelf het initiatief nemen en weten vaak niet eens dat zij schade lijden, omdat een tegenvallende oogst ook door het weer kan komen. De stichting begon daarom op 27 maart 2024 een collectieve actie tegen acht drinkwaterbedrijven: Brabant Water, Vitens, WMD Drinkwater, Waterbedrijf Groningen, Oasen, WML, Evides en PWN.
SDW wilde een landelijke afwikkeling in één keer. Eerst zou worden berekend hoeveel droogteschade de bedrijven samen veroorzaken, met het Landelijk Hydrologisch Model (LHM) als basis. Dat bedrag zou vervolgens worden verdeeld over de drinkwaterbedrijven en over de landbouwbedrijven. Voor het verleden wilde SDW een betaling ineens, voor de toekomst een jaarlijkse uitkering. Daarnaast vroeg de stichting veertien verklaringen voor recht over zaken als de te gebruiken opbrengstgegevens, de normbedragen voor tuinbouw en biologische bedrijven, belastingschade en wettelijke rente.
De rechtbank Oost-Brabant, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat die landelijke aanpak niet past in het wettelijk systeem. Een drinkwaterbedrijf is alleen aansprakelijk voor de schade die het zelf veroorzaakt in het invloedsgebied van zijn eigen onttrekkingen. Bij een verdeling van een landelijk totaalbedrag kan een bedrijf betalen voor schade die het niet heeft veroorzaakt, en dan ontbreekt het wettelijk vereiste verband tussen schade en schadeveroorzaker. Ook is niet vast te stellen of elk landbouwbedrijf daadwerkelijk droogteschade lijdt. Bedrijven die geen schade hebben, zouden toch een vergoeding kunnen krijgen. Het LHM is bovendien te grofmazig om op perceelsniveau te bepalen of er schade is. SDW erkent dat zelf in de dagvaarding. Over toekomstige onttrekkingen is helemaal geen aansprakelijkheid mogelijk zolang ze niet hebben plaatsgevonden. De vordering is daarom summierlijk ondeugdelijk, een zeldzame grond waarop een rechter een collectieve vordering zonder inhoudelijke behandeling kan afwijzen.
Ook de verklaringen voor recht redden de zaak niet. Zo'n uitspraak kan helpen bij individuele schaderegelingen, maar leidt niet tot een gebundelde afhandeling. Per landbouwbedrijf moet nog worden uitgezocht wat de lokale grondwaterdaling was, welke maatregelen het drinkwaterbedrijf trof, of er al schade is vergoed en of de vordering is verjaard. Dat vraagt lokaal onderzoek, en ook binnen de categorieën die SDW voorstelde, zoals melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven, zijn de vorderingen niet gelijksoortig genoeg. SDW heeft dus onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de collectieve vordering efficiënter en effectiever is dan individuele procedures. De rechtbank laat de overige bezwaren van de drinkwaterbedrijven, onder meer over de representativiteit van SDW, onbesproken.
SDW verliest en betaalt de proceskosten. De rechtbank gebruikt de mogelijkheid om het advocatensalaris te verhogen bij een summierlijk ondeugdelijke vordering, maar vervijfvoudigt het niet, zoals Oasen en PWN vroegen. De drinkwaterbedrijven konden gezamenlijk optrekken, en dat weegt mee. De rechtbank verdrievoudigt het salaris. Daarmee komt de rechtbank per drinkwaterbedrijf op € 42.556, bestaande uit € 688 griffierecht, € 41.679 salaris en € 189 nakosten.
De rechtbank verklaart SDW niet-ontvankelijk in haar vordering en veroordeelt haar in de proceskosten van elk van de acht drinkwaterbedrijven, ieder € 42.556. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als niet binnen veertien dagen na aanschrijving wordt betaald. De proceskostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Oost-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht Weduwe van overleden gedetineerde krijgt geen inzage in medisch dossier en rapport over zelfdoding Een man van 58 jaar zat een gevangenisstraf van zeven jaar uit voor de handel in en smokkel van cocaïne, toen hij in 2025 levenloos in zijn cel werd aangetroffen. Volgens de lijkschouwer pleegde hij zelfdoding door verhanging. In zijn cel lag een zakje met wit poeder, en in zijn urine werd cocaïne aangetroffen. Zijn weduwe wilde weten wat er voorafgaand aan zijn dood was gebeurd en of de penitentiaire inrichting (PI) iets te verwijten valt.
Ze vroeg de Staat om zijn medisch dossier uit de detentieperiode, het volledige rapport van de interne calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC) van de Dienst Justitiële Inrichtingen, het penitentiair dossier en nog enkele andere gegevens. Het medisch dossier hoefde ze ook niet in gedeelten te krijgen, en meer subsidiair vroeg ze het te laten verstrekken aan een onafhankelijke arts. De Staat weigerde. Hij had haar wel de conclusie van het CALOC-onderzoek laten weten: binnen de PI was navolgbaar gehandeld en er was geen nalatigheid die direct tot de zelfdoding had geleid. Het volledige rapport ging naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Omdat tijdsverloop de herinneringen van getuigen kan doen vervagen, nam de voorzieningenrechter het spoedeisend belang aan en beoordeelde hij de vorderingen inhoudelijk.
Het medisch beroepsgeheim geldt ook na het overlijden van de patiënt. Nabestaanden kunnen alleen inzage krijgen als ze een zwaarwegend belang aannemelijk maken, bijvoorbeeld een vermoeden van een medische fout of van schending van artikel 2 EVRM, de bescherming van het recht op leven. Dat vermoeden moet met concrete aanwijzingen worden onderbouwd. Volgens de voorzieningenrechter is dat hier niet gelukt. De man was in detentie gewaardeerd om zijn gedrag, had geen disciplinaire sancties en geen positieve urinecontroles, en werd gemonitord. Zijn gedragsverandering in de laatste periode, waarbij hij zich terugtrok en minder aan de arbeid deelnam, bleek volgens de Staat samen te hangen met de voorbereiding van zijn hoger beroep. Medewerkers spraken er toen met hem over en maakten afspraken. Ook de weduwe zelf, die intensief contact met hem had, zag de zelfdoding niet aankomen. De zaak verschilt daarmee van een eerder arrest van het gerechtshof Den Haag, waarin een zeer kwetsbare gedetineerde met suïcidale uitlatingen werd overgeplaatst en waarbij alle voorzorgsmaatregelen direct werden afgeschaald.
Voor het CALOC-rapport geldt dat de wetgever het vertrouwelijk intern melden van incidenten in de zorg zwaar laat wegen. Volgens de Hoge Raad (arrest van 10 februari 2023) kan een nabestaande dergelijke interne stukken niet via artikel 194 Rv opvragen, omdat dit de meldingsbereidheid en de kwaliteit van de zorg zou ondermijnen. Gewichtige redenen verzetten zich daarom tegen verstrekking of inzage. Voor het penitentiair dossier geldt dat de Penitentiaire maatregel en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens exclusief regelen wie gegevens mag krijgen. Nabestaanden die zelf onderzoek willen doen vallen daar niet onder. De vragen uit de vierde vordering had de Staat al ter zitting beantwoord.
De weduwe kan wel gebruikmaken van artikel 7:458b BW, waarmee een onafhankelijke arts kan beoordelen of het weigeren van inzage in het medisch dossier gerechtvaardigd is. De Staat heeft toegezegd daaraan mee te werken. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de weduwe in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst verzoek om tegengetuigen af in bunq-geschil over klantenaantallen Bunq wil mogelijk een procedure beginnen tegen drie personen en een voorlopig getuigenverhoor laten houden. Het gaat om openbare uitlatingen die volgens de bank feitelijk onjuist of misleidend zijn. Een van die drie, een man uit Israël die zelf niet bij de zitting was, vroeg de rechtbank daarna om zijn eigen getuigen te mogen laten horen. Dat verzoek is afgewezen.
Het voorlopig getuigenverhoor is een middel om bewijs te verzamelen voordat er een gewone procedure loopt. De rechtbank had dit verhoor eerder bevolen, in een beschikking van 2 juli 2026. Op 20 oktober 2026 zijn getuigen gehoord, onder wie de man zelf. Een dag later vroeg hij om een contra-enquête, een extra ronde waarin de wederpartij tegengetuigen mag laten horen. Ook wilde hij dat de rechtbank vaststelde dat hij daar recht op had, en dat zij hem de processen-verbaal van de verhoren gaf.
Volgens de man kent de wet het recht op tegengetuigen toe aan wie bij het verhoor verschijnt, niet alleen aan wie meedeed aan de voorafgaande procedure. Hij wilde getuigen laten verklaren over de feitelijke grondslag van de publieke uitlatingen, de context waarin die waren gedaan en de omstandigheden die van belang zijn voor de beoordeling van de al afgelegde verklaringen. Bunq verzette zich. De twee andere verweerders hadden tijdens de zitting laten weten geen contra-enquête te willen, en de man had er toen zelf ook niet om gevraagd. Bovendien had hij niet uitgelegd wie hij wilde laten horen, en vielen zijn onderwerpen volgens Bunq buiten waar het verhoor over gaat.
De rechtbank liet in het midden of de man, die niet was verschenen en zonder advocaat optrad, nog een verzoek om tegengetuigen kon doen. Ook als dat zou kunnen, bleef het verzoek volgens de rechtbank kansloos. Het verhoor gaat alleen over twee beweringen: dat de verweerders grote aantallen klanten vertegenwoordigen, en dat die groep klanten groeit. De drie overige beweringen die Bunq noemde, zijn volgens de rechtbank juridische kwalificaties of niet relevant, en vallen er dus buiten. Over het aantal klanten en de groei hebben de drie verweerders al elk een verklaring afgelegd.
De rechtbank vond zonder nadere toelichting niet in te zien welke nog te horen getuige in een contra-enquête iets relevants zou kunnen verklaren. De onderwerpen die de man noemde, maakten dat ook niet duidelijk. Daarom heeft hij volgens de rechtbank geen belang bij het horen van tegengetuigen. Dat geldt ook voor zijn overige verzoeken, zoals de vraag naar afschriften van de processen-verbaal en naar de formele sluiting van het verhoor. Die zijn daarom eveneens afgewezen.
De rechtbank wees alle verzoeken van de man af en hield iedere verdere beslissing aan. Eerst moet Bunq laten weten of zij nog meer getuigen wil horen. Daarna beslist de rechtbank hoe het voorlopig getuigenverhoor verdergaat.
Rechtbank Amsterdam · 5 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht