Zorginstelling aansprakelijk voor klap van bewoner: begeleider niet ingelicht over zijn onrust Een activiteitenbegeleider in een zorginstelling kreeg op 19 oktober 2022 tijdens haar werk onverwacht een klap tegen haar rechterslaap van een bewoner met psychische problematiek. Zij hield zowel de bewoner, vertegenwoordigd door zijn bewindvoerder, als haar werkgever, een stichting, aansprakelijk voor de schade die zij daardoor lijdt. De bewoner ontkende onrechtmatig te hebben gehandeld; de werkgever stelde dat zij haar zorgplicht als werkgever was nagekomen.
In een tussenvonnis van 18 juni 2025 oordeelde de kantonrechter in Tilburg al dat de bewoner aansprakelijk is op grond van onrechtmatige daad. Voor de werkgever lag dat anders. Zij kreeg de opdracht te bewijzen dat zij haar zorgplicht had nageleefd, en in het bijzonder dat de onrust van de bewoner op 18 oktober 2022 en het verplaatsen van de activiteit naar een andere huiskamer geen invloed hadden op zijn gedrag de dag erna. Daarvoor werden in november 2025 en april 2026 getuigen gehoord en legde de werkgever onder meer dagrapportages over de bewoner over.
De casemanager van de bewoner verklaarde dat zijn onrust meestal samenhing met obstipatie, en dat die klachten in de loop van 18 oktober waren verholpen. De begeleider verklaarde dat zij die ochtend bij de verpleegkundige, een invalkracht, had nagevraagd of er bijzonderheden waren, zoals de vaste instructie was. Het antwoord was nee. De dagrapportages zelf lezen paste niet in haar voorbereidingstijd van ongeveer een half uur, omdat die per bewoner moeten worden geopend. Had zij van de onrust geweten, dan had zij de man anders benaderd: naar zijn stemming gevraagd, hem zelf zijn koffie laten pakken in plaats van die aan te reiken en aan de andere kant van de tafel blijven zitten.
De kantonrechter vindt dat de werkgever niet in het bewijs is geslaagd. Uit de rapportages blijkt niet alleen onrust op de ochtend van 18 oktober. Op 16 oktober sloeg het gedrag van de bewoner zonder aanleiding om, op 17 oktober werd genoteerd dat zijn gedrag goed moest worden geobserveerd, en op 18 oktober was zijn gedrag reden om in het team te bespreken welk beleid nodig was. Dat hij die avond weer rustig was, gaf geen enkele garantie dat het zo zou blijven. De werkgever had ervoor moeten zorgen dat de begeleider van dit gedragspatroon op de hoogte was, door een volledige mondelinge overdracht te garanderen of door haar tijd, middelen en de opdracht te geven om de rapportages te lezen. Dan had zij erop kunnen anticiperen, en had zij de klap mogelijk kunnen ontwijken of de gevolgen kunnen beperken. Of de verplaatsing van de activiteit een rol speelde, blijft onduidelijk, maar dat maakt voor de schending van de zorgplicht niet uit.
Of de gezondheidsklachten van de begeleider echt door de klap komen en of zij zelf schuld heeft, moet in een aparte procedure over de omvang van de schade worden uitgezocht. Zij heeft wel genoeg aannemelijk gemaakt dat zij enige schade heeft. Van de gevraagde € 17.132,09 aan buitengerechtelijke kosten valt het deel van haar advocaat onder de gewone proceskosten; voor de rest acht de kantonrechter € 8.000 redelijk.
De kantonrechter verklaart voor recht dat de bewoner een onrechtmatige daad pleegde en dat de werkgever als werkgever aansprakelijk is. Beiden moeten hoofdelijk alle materiële en immateriële schade van de begeleider vergoeden, vast te stellen in een schadestaatprocedure. Daarnaast moeten zij hoofdelijk € 8.000 aan buitengerechtelijke kosten en € 2.282,72 aan proceskosten betalen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 23 september 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Kantonrechter wijst deelgeschil af over ongeval tijdens veiligheidstraining WUR Een medewerkster van Wageningen University & Research (WUR) die tijdens een verplichte veiligheidstraining voorafgaand aan een uitzending naar Somalië en Zuid-Sudan haar enkel ernstig blesseerde, wilde via een snelle procedure laten vaststellen dat haar werkgever aansprakelijk is. De kantonrechter in Arnhem ging daar niet in mee: de zaak is te ingewikkeld voor zo'n snelle beoordeling en moet eerst verder worden uitgezocht.
De vrouw volgde in juni 2023 in opdracht van WUR een meerdaagse HEAT-training (Hostile Environment Awareness Training), gegeven door het externe trainingsinstituut CSD. Tijdens een simulatie waarbij cursisten onder nagebootst geweervuur dekking moesten zoeken, rende zij samen met andere deelnemers een bosschage in. Daarbij zag zij een kuil te laat, kwam ten val en liep letsel op aan haar enkel. De arbeidsinspectie onderzocht het ongeval niet, omdat cursisten tijdens zo'n training volgens de wet niet onder het gezag van de werkgever vallen, maar ook niet onder dat van het opleidingsinstituut. Een intern onderzoeksrapport van WUR concludeerde dat dit een onbevredigende situatie oplevert: de werknemer moet in zo'n geval haar schade via de burgerlijke rechter proberen te verhalen.
Dat deed de vrouw vervolgens. Zij stelde WUR aansprakelijk op grond van de werkgeverszorgplicht uit artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek, en vroeg de kantonrechter via een zogeheten deelgeschilprocedure te bepalen dat WUR en haar verzekeraar Intact Insurance aansprakelijk zijn voor het ongeval en haar materiële en immateriële schade moeten vergoeden. Zo'n deelgeschilprocedure is bedoeld om partijen die onderhandelen over een letselschadezaak snel een antwoord te geven op één geschilpunt, zodat de onderhandelingen daarna weer verder kunnen.
Volgens de vrouw had WUR haar zorgplicht op twee manieren geschonden: de instructies voorafgaand aan de simulatie waren onvoldoende, ondeugdelijk of tegenstrijdig, en het trainingsterrein was onvoldoende veilig ingericht. Ter onderbouwing overlegde zij verklaringen van twee medecursisten, die vertelden dat zij waren geïnstrueerd snel dekking te zoeken en dat het terrein achter een klein heuveltje een onverwacht diep en verwaarloosd gat bevatte dat niet te zien was vanaf de plek waar de groep zich bevond. WUR betwistte dit en wees op een powerpointpresentatie waarin de instructie 'dive to the ground' zou zijn gegeven, en stelde dat er simpelweg sprake was van een natuurlijke oneffenheid in een bosrijk trainingsterrein.
De kantonrechter kwam niet toe aan een inhoudelijk oordeel over die zorgplicht. Om te kunnen beoordelen of WUR voldoende duidelijke en eenduidige instructies had gegeven, en of het terrein een bijzonder gevaarlijke situatie opleverde, is nader feitenonderzoek nodig: partijen geven een wezenlijk verschillend beeld van wat er precies is gezegd en hoe het terrein eruitzag. Zulk uitgebreid bewijsonderzoek past niet bij een deelgeschilprocedure, die juist bedoeld is voor een eenvoudige, snelle en kostenefficiënte beoordeling die de onderhandelingen tussen partijen op gang moet helpen. Omdat de zaak zich hier niet voor leende, wees de kantonrechter het verzoek af, ook al kon de vrouw wel in haar verzoek worden ontvangen.
De kantonrechter moest ondanks de afwijzing wel de kosten van de deelgeschilprocedure begroten, zoals de wet voorschrijft, tenzij de procedure volstrekt onnodig was ingesteld. Daarvan was geen sprake. De gevorderde kosten van 23,5 uur werk tegen een tarief van € 245 per uur, in totaal € 5.757,50, vond de rechter niet onredelijk. WUR hoeft dit bedrag echter alleen daadwerkelijk te betalen als haar aansprakelijkheid op een later moment alsnog komt vast te staan.
De kantonrechter begrootte de kosten van de vrouw op € 5.757,50 en wees haar verzoek om nu al te bepalen dat WUR aansprakelijk is, af.
Rechtbank Gelderland · 14 augustus 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Verzekeraar Euro Insurance krijgt € 675.000 schade na A12-ongeluk niet terug: claim verjaard Op 14 januari 2019 reed een man met zijn Volvo op de A12 bij Harmelen tegen een Tesla aan. Hij zegt dat hij plotseling naar links moest uitwijken voor een rode Volkswagen Up! die van rijstrook wisselde en die onbekend is gebleven. De Tesla draaide 180 graden, schoot over de overige rijstroken en raakte een BMW voordat hij tegen de vangrail tot stilstand kwam. De Volvo-bestuurder noemt het ongeval van meet af aan overmacht, veroorzaakt door de onbekende automobilist.
De verzekeraar van de Tesla, Accident Management Services (AMS), had als Nederlandse vertegenwoordiger van Euro Insurance de schade vergoed. Het ging om € 37.123,97 aan autoschade en € 1.400 aan bedrijfsschade. Daarnaast betaalde zij € 674.111,93 aan letselschade voor de inzittende van de Tesla uit een schadeverzekering voor inzittenden. Dat geld wilde AMS terugkrijgen van de Volvo-bestuurder en van One Underwriting, de Nederlandse vertegenwoordiger van zijn Belgische aansprakelijkheidsverzekeraar Ethias.
Het Waarborgfonds Motorverkeer, dat schade door onbekend gebleven bestuurders vergoedt, had de eigen schade van de Volvo-bestuurder en zijn verzekeraar al betaald. Volgens hen had AMS daarom ook bij het Waarborgfonds moeten aankloppen. Ze betrokken het fonds in een aparte vrijwaringszaak: zij vroegen de rechtbank het fonds te veroordelen om alles te betalen waartoe zij jegens AMS zouden worden veroordeeld.
De rechtbank Den Haag komt aan die vragen niet toe, omdat de vorderingen van AMS volgens haar zijn verjaard. Voor een vordering op de verzekeraar op grond van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen geldt een verjaringstermijn van drie jaar, voor een vordering tegen de bestuurder wegens onrechtmatige daad vijf jaar. Beide termijnen liepen vanaf de dag van het ongeval en eindigden op 14 januari 2022 en 15 januari 2024. De advocaat van AMS stelde de bestuurder pas op 10 juni 2024 aansprakelijk.
AMS voerde aan dat zij de verjaring op 1 februari 2021 had gestuit. Op die dag mailde zij One Underwriting en verwees zij naar een eerdere aansprakelijkstelling, die ze oorspronkelijk naar een andere verzekeraar had gestuurd. Die aansprakelijkstelling zat volgens AMS als bijlage in een lange keten van doorgestuurde e-mails. De rechtbank vindt dat niet bewezen. Schaderegelaar Dekra schreef op 26 februari 2021 juist dat de aansprakelijkstelling ontbrak. Ook als de bijlage wel was meegestuurd, was AMS volgens de rechtbank niet duidelijk genoeg over haar vordering. Een verwijzing naar een bijlage met een serie berichten, waarvan het relevante bericht onderaan staat, volstaat niet als aansprakelijkstelling. Wie wordt aangesproken hoeft daar niet naar te zoeken. AMS mocht er na het bericht van Dekra ook niet op vertrouwen dat het bericht was ontvangen en begrepen.
Omdat niet is gebleken dat de bestuurder of One Underwriting binnen vijf jaar andere berichten kregen waaruit een schadeclaim bleek, zijn de vorderingen tegen beiden verjaard. Daarmee vervalt ook de grond onder de vrijwaringszaak, want de bestuurder en One Underwriting hoeven aan AMS niets te betalen.
De rechtbank wijst alle vorderingen van AMS af en veroordeelt AMS in de proceskosten van de Volvo-bestuurder en One Underwriting van € 14.496. De vorderingen in de vrijwaringszaak wijst zij ook af, en de Volvo-bestuurder en One Underwriting moeten het Waarborgfonds € 14.697 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Den Haag · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank veroordeelt man tot 30 maanden cel voor poging doodslag Een man reed op 12 juli 2025 in Tegelen frontaal in op de auto van een ander, om vervolgens samen met een vriend het slachtoffer met een paraplu en een ander hard voorwerp meermaals hard op het hoofd te slaan. De rechtbank Limburg veroordeelde de man voor het medeplegen van poging tot doodslag tot een gevangenisstraf van 30 maanden.
Het slachtoffer reed die middag over een smalle weg buiten de bebouwde kom toen er plotseling een auto op hem afkwam en frontaal tegen zijn wagen botste. De bestuurder van die andere auto sprong uit en probeerde het portier van het slachtoffer te openen. Toen dat niet lukte omdat de portieren op slot zaten, klom hij op de motorkap en trapte een barst in de voorruit. Vervolgens haalde hij een paraplu en een ander lang, hard voorwerp uit zijn eigen auto, gaf de paraplu aan zijn vriend en hield het andere voorwerp zelf vast. Beide ruiten aan de voorzijde van de auto van het slachtoffer werden ingeslagen, waarna het slachtoffer meerdere harde klappen op zijn voorhoofd kreeg. Toen hij probeerde te ontsnappen via de bestuurderskant, werd hij door de vriend teruggeduwd de auto in.
Het slachtoffer liep hierbij ernstig letsel op: een breuk van het voorhoofdsbot die doorliep tot in de oogkas, drie breuken in het jukbeen en een wond die gehecht moest worden. De verdachte en zijn vriend ontkenden het geweld en stelden dat het slachtoffer hen met een mes had bedreigd, maar dit mes werd nooit gevonden, ook niet na onderzoek met een speurhond. De rechtbank vond de lezing van het slachtoffer overtuigender: die kwam overeen met de vastgestelde schade aan de auto, waaronder de kapotte ruit aan de kant waar de verdachte stond, terwijl er geen letsel aan zijn handen was aangetroffen dat zou passen bij het met blote handen inslaan van een ruit.
De rechtbank oordeelde dat de verdachten weliswaar niet van meet af aan uit waren op de dood van het slachtoffer, maar dat het met kracht slaan met een hard voorwerp op iemands hoofd naar algemene ervaring een aanmerkelijke kans op de dood oplevert. Omdat de verdachten die kans bewust hebben aanvaard, was er sprake van voorwaardelijk opzet op de dood, wat volstaat voor een veroordeling voor poging tot doodslag. Van de aanrijding zelf als aparte poging tot doodslag sprak de rechtbank de verdachte vrij, omdat niet vaststond dat die met een gevaarlijke snelheid was uitgevoerd.
Bij het bepalen van de straf woog de rechtbank mee dat de verdachte voor eigen rechter had gespeeld, vermoedelijk naar aanleiding van een vermeend seksueel misbruik van zijn partner of een affaire tussen haar en het slachtoffer, en dat het geweld op klaarlichte dag op de openbare weg plaatsvond. De rechtbank legde een lichtere straf op dan de door justitie gevorderde 36 maanden, mede gelet op de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals een stabiele baan, huisvesting en de zorg voor zijn kinderen.
De rechtbank veroordeelde de verdachte tot een gevangenisstraf van 30 maanden, met aftrek van voorarrest, en wees de vordering van het slachtoffer als benadeelde partij gedeeltelijk toe tot een bedrag van € 11.088,34, bestaande uit materiële en immateriële schadevergoeding, hoofdelijk te betalen samen met de medeverdachte.
Rechtbank Limburg · 4 september 2026
Strafrecht Hof bekrachtigt afwijzing schadeclaim tegen Allianz na mislukt bewijs aanrijding Een vrouw stelde dat zij op 5 mei 2022 was aangereden door een auto terwijl zij met haar tweeënhalfjarige kleinzoon naar de speeltuin liep. Zij vorderde bij de kantonrechter een verklaring dat verzekeraar Allianz, die de betrokken auto verzekerde, aansprakelijk is voor haar schade. Allianz betwistte dat er ooit contact is geweest tussen de auto en de vrouw.
De kantonrechter in Apeldoorn wees de vordering op 10 maart 2025 af na het horen van getuigen, omdat niet was bewezen dat de door de vrouw gestelde aanrijding had plaatsgevonden. De vrouw ging tegen dat vonnis in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, met als doel dat haar vordering alsnog zou worden toegewezen.
Het hof legde uit dat de vrouw, die zich beriep op een recht op schadevergoeding, moest bewijzen dat de bij Allianz verzekerde auto daadwerkelijk bij een ongeval betrokken was waardoor zij schade had geleden. Pas als dat vaststaat, geldt de wettelijke regel dat de bestuurder aansprakelijk is tenzij overmacht aannemelijk wordt gemaakt. Het enkel aannemelijk maken van betrokkenheid van de auto is daarvoor niet genoeg.
Beide partijen brachten getuigen naar voren die hun eigen lezing ondersteunden. De vrouw verklaarde dat zij tegen de auto botste en op de grond viel samen met haar kleinzoon, en bracht verklaringen in van familieleden, buurvrouwen en haar maatschappelijk werker. De bestuurder van de auto verklaarde juist dat het kind alleen was gestruikeld voor de auto en dat er nooit contact is geweest, een lezing die werd ondersteund door haar ouders, die in de auto zaten, en een vriendin die in de buurt stond.
Het hof kon niet vaststellen welke van de twee tegenstrijdige lezingen klopte. De verklaringen van beide kanten kwamen vooral van familie, vrienden en bekenden, wat het hof met behoedzaamheid liet meewegen. Ook medische informatie bood geen uitsluitsel: de huisarts noteerde alleen een schaafwond en lichte zwelling, terwijl de maatschappelijk werker later blauwe plekken zou hebben gezien, en dat spoorde niet goed met elkaar. Een getuigenverklaring van een buurvrouw die pas na het verlies bij de kantonrechter naar voren kwam, veranderde dat oordeel niet. Het hof wees ook het verzoek om deze getuige alsnog te horen af, omdat de vrouw niet had aangegeven wat de getuige meer of anders zou kunnen verklaren dan al op papier stond.
Omdat de onzekerheid over wat er precies is gebeurd voor rekening komt van de partij die de bewijslast draagt, oordeelde het hof dat de vordering terecht was afgewezen. Het hof bekrachtigde het vonnis van de kantonrechter en veroordeelde de vrouw tot betaling van de proceskosten van Allianz in hoger beroep: € 827 aan griffierecht en € 2.580 aan advocaatkosten, te vermeerderen met wettelijke rente bij te late betaling.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 18 augustus 2026
Civiel Recht