Hof Den Haag: Deutsche Bank schond zorgplicht bij renteswaps voor lelietelers, kredietklacht verjaard Een groep lelietelers uit Wieringerwerf kocht in 2006 en 2007 bij Deutsche Bank twee renteswaps, afgesloten naast bedrijfsleningen: contracten waarmee een variabele rente wordt omgezet in een vaste. Toen de rente daalde, bleken de swaps een negatieve waarde te hebben. Bij het vervroegd aflossen van de leningen in 2014 moest het bedrijf een bedrag van circa € 161.000 aan de bank betalen. Het bedrijf, Mak c.s., stapte in 2018 naar de rechter: de bank zou haar zorgplicht hebben geschonden, zowel bij het adviseren van de swaps als bij een herstructurering van het krediet in 2009.
Het gerechtshof Den Haag boog zich over de zaak nadat de Hoge Raad het eerdere arrest van het hof Amsterdam had vernietigd. De Hoge Raad had de zaak teruggestuurd om opnieuw te beoordelen of de vorderingen verjaard waren en of het bedrijf gebonden was aan een afspraak uit 2014, waarin beide partijen verklaarden na afwikkeling van de swap niets meer van elkaar te vorderen te hebben.
Over de herstructurering van het krediet in 2009 was het hof kort. Die vordering is verjaard. Een lening is een relatief eenvoudig product, en het bedrijf had veel ervaring met het financieren van de onderneming. Het kon dus zelf beoordelen of de bank deugdelijk had gehandeld, en dat ook ruim voor 25 juli 2013 doen, de datum vijf jaar vóór de dagvaarding. De bewering dat het bedrijf pas na een bezoek aan een advocaat in 2016 inzicht kreeg, onderbouwde het niet.
Bij de renteswaps lag dat anders. Het hof vond dat een renteswap een moeilijk te doorgronden product is, vooral waar het om de risico's gaat. Het bedrijf had nooit eerder een swap of ander derivaat afgenomen. Het had daarom pas in november 2016, toen het een advocaat inschakelde, de kennis om te beoordelen of de bank goed had gehandeld. De vorderingen over de swaps zijn niet verjaard, en ook het beroep van de bank op de klachtplicht slaagt niet.
Inhoudelijk oordeelde het hof dat de bank haar waarschuwingsplicht heeft geschonden. De bank wist dat het bedrijf geen ervaring had met derivaten. In de presentatie van 21 juli 2006 stond als advies alleen dat de rente historisch laag was en dat het bedrijf die nu lang moest vastzetten. Over risico's, zoals een mismatch met de onderliggende lening of het ontstaan van een negatieve waarde, ging het niet. Een rentecap als alternatief bleef onbesproken. De brochures en algemene bepalingen die bij de kredietovereenkomsten zaten, behandelden juist veel verschillende derivaten in algemene termen en volstonden niet. Dat het bedrijf in de bevestigingen verklaarde naar tevredenheid te zijn ingelicht, woog het hof niet zwaar. Ook sloten de swaps niet aan bij de leningen: de looptijden waren ongeveer acht en tien jaar, terwijl de leningen dertien en vijftien jaar liepen. Voor de rest van die tijd was er geen bescherming tegen rentestijgingen, en daar kon de bank niets tegenover stellen.
Bij de afspraak uit 2014 kwam de bank wel een eind. Het hof las de clausule zo dat zij alleen gaat over de betalingen die partijen elkaar op grond van de swapbepalingen verschuldigd waren bij beëindiging. Een kwijting voor andere vorderingen, zoals die wegens onrechtmatig handelen, had de bank expliciet moeten maken. De vernietiging van de clausule wegens misbruik van omstandigheden was al verjaard. Een beroep van de bank op de clausule was ook niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid. De hoogte van de negatieve waarde ligt dus vast, al kan die wel een rol spelen bij het berekenen van de schade.
Het hof vernietigt het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 10 juli 2019 voor zover het de vorderingen en de proceskosten betreft. Het verklaart voor recht dat Deutsche Bank onrechtmatig heeft gehandeld bij de advisering en verkoop van de renteswaps, en veroordeelt de bank tot vergoeding van de geleden schade, op te maken bij staat. Omdat beide partijen deels verliezen, compenseert het hof de proceskosten in beide instanties.
Gerechtshof Den Haag · 27 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad wijst verzoek Stichting Polishouders Conservatrix af om toe te treden tot cassatiezaak over herroeping overdrachtsplan De Stichting Polishouders Conservatrix wilde in een cassatieprocedure bij de Hoge Raad worden toegelaten als belanghebbende partij. Die cassatieprocedure gaat over een poging van Conservatrix Groep om een rechterlijke beschikking uit 2017 te herroepen. In die beschikking werd een overdrachtsplan goedgekeurd waarbij alle aandelen in de verzekeraar Conservatrix voor één euro overgingen op Trier Holding. Conservatrix Groep stelt dat De Nederlandsche Bank destijds bedrog heeft gepleegd.
De rechtbank Amsterdam oordeelde eerder, in februari 2026, dat er inderdaad sprake was van bedrog door DNB, maar dat de aard van de beschikking zich toch verzet tegen herroeping. Conservatrix Groep werd daarom niet-ontvankelijk verklaard. DNB ging daartegen in cassatie.
De Stichting Polishouders Conservatrix, opgericht in 2022 om de belangen van polishouders te behartigen, verzocht de Hoge Raad haar in deze cassatieprocedure toe te laten als belanghebbende. Wie niet in een eerdere instantie heeft meegedaan, mag in cassatie in beginsel niet alsnog meedoen. Een uitzondering geldt als iemand buiten zijn schuld ontbrak in de vorige procedure, bijvoorbeeld doordat hij niet was opgeroepen.
De Hoge Raad oordeelt echter dat de Stichting die uitzondering niet toekomt. Als belanghebbende bij een herroepingsprocedure kan alleen worden aangemerkt wie al partij of belanghebbende was in de oorspronkelijke procedure die leidde tot de te herroepen beschikking. De beschikking waarvan herroeping wordt gevraagd dateert van 15 mei 2017. De Stichting bestond toen niet: zij werd pas op 13 maart 2022 opgericht. Al om die reden kan zij geen belanghebbende zijn in de herroepingsprocedure bij de rechtbank, en daarmee ook niet in de cassatieprocedure.
De Hoge Raad wijst het verzoek van de Stichting af en veroordeelt haar in de proceskosten: € 800 voor salaris aan de kant van DNB en € 800 aan de kant van Conservatrix Groep. De hoofdzaak, het cassatieberoep van DNB, wordt voortgezet en verwezen naar 23 oktober 2026 voor het bepalen van de datum voor schriftelijke toelichtingen.
Hoge Raad · 16 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Kantonrechter schrapt rente na 2018 in verzet tegen verstekvonnis over krediet van € 35.000 Een man uit België kreeg in 2011 een krediet van € 35.000 bij Santander. Een deel van dat geld, € 23.248,36, ging naar de aflossing van een lening bij de ING. Nadat hij ophield met betalen, stapte Next Finance (voorheen JJ&G Finance), de partij aan wie de vordering was overgedragen, naar de rechter. In 2013 veroordeelde de kantonrechter in Heerlen de man bij verstek, dus zonder dat hij zich in die procedure verweerde, tot betaling van de hoofdsom en de contractuele rente. In 2025 werd dat vonnis aan hem betekend. Daarna verzette hij zich ertegen bij de kantonrechter in Maastricht.
De man voerde meerdere verweren. Hij betwistte dat Next Finance de vordering rechtsgeldig had overgenomen. De kantonrechter oordeelt dat dit wel zo is. Voor overdracht van een vordering is een ondertekende akte nodig, plus een mededeling aan de schuldenaar. De akte van 27 juli 2012 is in de procedure overgelegd. De mededeling is gedaan in de dagvaarding van 2012, die op zijn adres in het bevolkingsregister is betekend. Daarvoor is geen bijzondere vorm voorgeschreven.
Ook het beroep op verjaring van de hoofdsom slaagt niet. De verjaringstermijn van vijf jaar is niet voltooid vóór het verstekvonnis van 3 juli 2013. Vanaf die datum geldt voor de hoofdsom een nieuwe termijn van twintig jaar. De man liet deze uitleg van Next Finance onweersproken.
De man stelde verder dat hij nooit een kredietovereenkomst had gesloten, dat de handtekening niet de zijne was en dat hij het geld niet had ontvangen. Hij vroeg om een handtekeningonderzoek. Next Finance legde stukken over: een rekeningafschrift van zijn ING-rekening, een salarisspecificatie, een kopie van zijn Italiaanse identiteitsbewijs en een transactieoverzicht waaruit blijkt dat hij de € 35.000 in één keer opnam. Ook werd via automatische incasso € 1.575 van zijn rekening afgeschreven. De man reageerde daar niet meer op, terwijl hij daartoe in de gelegenheid was gesteld. De kantonrechter verwerpt zijn verweer daarom als onvoldoende onderbouwd en gelast geen handtekeningonderzoek. Hetzelfde geldt voor zijn bezwaren tegen de hoogte van de hoofdsom van € 35.406,69 en tegen de rente van 0,447% per maand.
Op één punt krijgt de man wel gelijk: de rente. Een uitspraak waarin rente is toegekend, kan na vijf jaar niet meer worden uitgevoerd voor die rente, tenzij de verjaring binnen die tijd wordt gestuit. Dat is hier niet gebeurd. Next Finance vond dat de rente pas vijf jaar terug vanaf de betekening in september 2025 verjaard was, omdat de man jarenlang onvindbaar zou zijn geweest. De kantonrechter volgt dat niet, want Next Finance had het vonnis ook openbaar kunnen laten betekenen. De rentevordering is daardoor op 3 juli 2018 verjaard.
De kantonrechter verklaart het verzet daarom deels gegrond. Hij vernietigt het verstekvonnis op het onderdeel dat de rente tot de dag van voldoening toekende en bepaalt dat de contractuele rente alleen loopt vanaf 20 oktober 2012 tot 3 juli 2018. De rest van het verstekvonnis, waaronder de veroordeling tot betaling van € 35.987,44 (hoofdsom en rente tot 20 oktober 2012), blijft in stand. De man moet de proceskosten in verzet betalen, begroot op € 1.009,50, omdat hij grotendeels in het ongelijk is gesteld.
Rechtbank Limburg · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter dwingt Worldline Amerikaanse pinpassen in coffeeshops weer te accepteren Sinds eind mei 2026 weigeren de pinautomaten van Worldline in zeven Nederlandse coffeeshops betaalkaarten van Amerikaanse banken. Toeristen uit de Verenigde Staten kunnen daardoor niet meer met hun eigen pas betalen. De Belgische betaalinstelling heeft die beperking zelf ingevoerd, terwijl zij de coffeeshops al langer wil kwijt als klant. De exploitanten stapten naar de voorzieningenrechter in Utrecht om de weigering ongedaan te laten maken.
Het is niet de eerste keer dat partijen tegenover elkaar staan. Eind november 2025 kondigde Worldline aan de overeenkomsten met de coffeeshops te beëindigen, omdat coffeeshops niet langer passen bij haar risicobeleid en zij reputatieschade vreest. Later voerde zij aan dat haar eigen bank, de zogenoemde acquiring bank waar de gepinde bedragen binnenkomen, de dienstverlening aan Worldline zou stoppen als de geldstromen van de coffeeshops niet verdwijnen. In een eerder kort geding verbood dezelfde rechtbank Worldline op 6 maart 2026 om de overeenkomsten te beëindigen, totdat de bodemrechter uitspraak doet of partijen een regeling treffen. Worldline hervatte de dienstverlening, maar wil nog altijd dat de coffeeshops overstappen.
De rechter oordeelt dat de coffeeshops een voldoende spoedeisend belang hebben, omdat Worldline al maanden zonder rechtsgrond bepaalde klantbetalingen weigert. Dat de rechtbank in het eerdere vonnis al had geoordeeld dat Worldline coffeeshops niet categoraal mag uitsluiten, is het uitgangspunt. Worldline noemde drie redenen voor de weigering en de rechter vindt geen van drie houdbaar.
De eerste reden was dat het bij Amerikaanse kaarten vrijwel steeds gaat om cannabiskopers die geen inwoner van Nederland zijn. Het gedoogbeleid geldt alleen voor verkoop aan ingezetenen, het zogeheten ingezetenencriterium, dus Worldline wilde geen verboden verkoop faciliteren. De rechter wijst erop dat veel gemeenten, ook de gemeenten waar deze coffeeshops zijn gevestigd, dat criterium niet handhaven. In Amsterdam is het zelfs niet ingevoerd. Het gaat dus om feitelijk legale of gedoogde verkopen, en Worldline wordt niet gedwongen verboden verkoop te faciliteren.
De tweede reden was dat Amerikaanse banken problemen zouden maken. Worldline verwees naar een stuk van de Congressional Research Service uit 2023 over bankdiensten aan cannabisbedrijven in de Verenigde Staten. Volgens de rechter gaat dat stuk juist over het wegnemen van drempels voor bedrijven die zich aan de regels houden, en over betalingen in de VS zelf, niet over aankopen in Nederland. Ook is niet gebleken dat de acquiring bank of de Amerikaanse banken waarmee zij samenwerkt juist deze betalingen problematisch vinden. Visa en Mastercard hebben bovendien verklaard betalingen bij coffeeshops te blijven faciliteren, en de minister van Financiën vindt het onwenselijk als coffeeshops worden afgesloten van betaaldiensten, omdat zij dan vooral met contant geld moeten werken.
De derde reden was dat de huidige acquiring bank, die Worldline 'bank 2' noemt, vergaande verklaringen eist die voor coffeeshops problematisch zijn en dat Worldline weinig alternatieven heeft. De rechter vindt dat Worldline dit alleen in algemene zin heeft gesteld en niet heeft uitgewerkt waarom zij niet bij andere banken terecht kan. De coffeeshops verklaarden op de zitting dat zij de gepinde bedragen nu al ontvangen vanaf rekeningen van Worldline bij verschillende banken, ook Nederlandse. Dat Worldline die situatie bedrijfsmatig niet optimaal vindt, is haar eigen keuze.
De bodemrechter zal dus naar verwachting oordelen dat Worldline haar dienstverlening niet zo mag beperken. Het gevraagde verbod op andere, vergelijkbare blokkades wijst de rechter af, omdat Worldline die ook zonder verbod al niet mag invoeren. Ook de gevorderde dwangsom wijst hij af, omdat er onvoldoende reden is te vrezen dat Worldline het vonnis niet nakomt. Partijen hebben op de zitting afgesproken dat de coffeeshops dit geschil inbrengen in de lopende bodemprocedure, en dat Worldline daaraan meewerkt.
De voorzieningenrechter veroordeelt Worldline om de dienstverlening aan ieder van de coffeeshops voort te zetten en binnen 72 uur na betekening van het vonnis betalingen met buitenlandse betaalkaarten weer te faciliteren en niet te blokkeren. Dat geldt totdat de bodemrechter in eerste aanleg uitspraak doet of er een definitieve minnelijke regeling is. Worldline moet ook de proceskosten van € 2.226,57 betalen, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het verzoek om haar te veroordelen in de werkelijk gemaakte, hogere proceskosten wijst de rechter af: daarvoor zijn buitengewone omstandigheden nodig, zoals misbruik van procesrecht, en die doen zich hier niet voor.
Rechtbank Midden-Nederland · 19 oktober 2026
Civiel Recht Hof laat Dexia bewijzen dat echtgenote al in 2000 wist van effectenlease Een man sloot in september 1999 een effectenleaseovereenkomst af met een rechtsvoorgangster van Dexia, met een looptijd van twintig jaar. Zijn toenmalige echtgenote gaf daar geen schriftelijke toestemming voor. In augustus 2006 liet zij Dexia schriftelijk weten dat zij de overeenkomst vernietigde, omdat zij die toestemming had moeten geven. De overeenkomst is later geëindigd en Dexia stelde in november 2012 de eindafrekening op, met een resultaat van € 185,43.
De kantonrechter in Amsterdam oordeelde op 23 november 2023 dat de overeenkomst door de vernietiging was komen te vervallen en veroordeelde Dexia tot betaling volgens een in het vonnis opgenomen berekening, met wettelijke rente en proceskosten. Dexia ging daartegen in hoger beroep. Zij voert onder meer aan dat het recht om de overeenkomst te vernietigen is verjaard.
Het hof stelt vast dat zo'n recht binnen drie jaar verjaart, gerekend vanaf het moment waarop de echtgenote daadwerkelijk wist dat de overeenkomst bestond. Niet van belang is wanneer zij begreep dat zij de overeenkomst kon vernietigen. Wie zich op verjaring beroept, moet de feiten stellen en bewijzen waaruit die wetenschap volgt. Dat is hier Dexia.
De Hoge Raad heeft eerder geoordeeld dat de verjaring bij dit soort overeenkomsten is gestuit door de collectieve actie van onder meer Stichting Eegalease op 13 maart 2003. Daardoor is het vernietigingsrecht niet verjaard bij overeenkomsten van na 13 maart 2000. Hetzelfde geldt als de echtgenote pas na die datum van een oudere overeenkomst hoorde. Omdat deze overeenkomst uit 1999 stamt, komt het erop aan of de echtgenote vóór 13 maart 2000 al wist van het bestaan ervan.
Dexia voert daarvoor een reeks omstandigheden aan. Zij wijst op de hoogte van de leasesom van € 27.442,08 en de forse vooruitbetaling. Ook noemt zij de betalingen vanaf een gezamenlijke rekening, de post van Dexia op het huisadres, de gezamenlijke belastingaangifte met aftrek van de rente en de bezoeken van de tussenpersoon. Verder wijst zij op de verhuizingen in 2003 en 2004, de hypotheekaanvraag met BKR-toets en de echtscheiding in 2004. De man betwist dit allemaal. Het hof vindt de stellingen van Dexia voldoende gemotiveerd om haar tot bewijs toe te laten. Het merkt wel op dat niet vaststaat dat de betalingen van een gezamenlijke rekening kwamen, zodat Dexia daaruit geen vermoeden kan afleiden.
Het hof laat Dexia daarom toe te bewijzen dat de echtgenote vóór 13 maart 2000 bekend werd met de effectenleaseovereenkomst. Wil Dexia dat met getuigen doen, dan is er een getuigenverhoor op 2 november 2026 om 9.30 uur in Amsterdam voor raadsheer-commissaris mr. R.M. de Winter. Alle verdere beslissingen houdt het hof aan.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht