Hof draait veroordeling om: verkoper speculatieve landbouwgrond hoefde kopers niet anders te informeren In 2019 kocht een vrouw via bemiddelingsbedrijf twee percelen landbouwgrond voor in totaal € 40.000. De verkoper presenteerde de percelen als strategisch gelegen grond met potentie voor bestemmingswijziging en toekomstige waardestijging. Na het overlijden van de vrouw in 2024 vernietigde haar man de koopovereenkomsten buitengerechtelijk, met een beroep op dwaling en oneerlijke handelspraktijken. Hij eiste terugbetaling van de koopsom.
De rechtbank Noord-Holland gaf de man gelijk. Volgens de rechtbank had de verkoper de kopers beter moeten informeren over de risico's, had hij met de brochures een onjuist rooskleurig beeld geschetst en was uit onderzoek van het Kadaster gebleken dat de percelen in werkelijkheid onverkoopbaar en daarmee waardeloos waren.
In hoger beroep oordeelde het Gerechtshof Amsterdam anders. Het hof stelde vast dat de vrouw vóór het sluiten van de koopovereenkomsten op meerdere manieren was gewaarschuwd. De brochures bevatten naast wervende teksten ook uitdrukkelijke disclaimers dat geen garanties werden gegeven over toekomstige waardeontwikkelingen en dat sprake was van agrarische grond. Ook de blanco koopovereenkomst, die een week van tevoren naar haar was gestuurd met het verzoek die te lezen, bevatte duidelijke vrijwaringen. Bovendien had de verkoper haar tijdens het verkoopgesprek mondeling op de risico's gewezen, waaronder het feit dat de betaalde prijs ruim boven de reële agrarische waarde lag en dat zij een lange adem moest hebben.
Het hof verwierp elk van de drie dwalingsgronden die de man had aangevoerd. Ten eerste kon niet worden vastgesteld dat de percelen bij aankoop in werkelijkheid geen bijzondere potentie hadden: de verkoper had onderbouwd dat hij zorgvuldig grond selecteerde en samenwerkte met planologen, en rapporten van de gemeente wezen uit dat de percelen destijds al als eventuele bouwlocaties in beeld waren. Ten tweede had de verkoper geen te rooskleurig beeld geschetst over kansen en rendement, gelet op alle verstrekte waarschuwingen. Ten derde kon niet worden vastgesteld dat de percelen zonder bestemmingswijziging onverkoopbaar zouden zijn: de grond kon ook aan boeren worden verkocht, worden verpacht of als tuin dienen.
Het hof wees ook het beroep op een oneerlijke handelspraktijk af. Van een gemiddeld omzichtige consument mag worden verwacht dat die niet alleen de aanprijzende delen van de brochures bekijkt, maar ook de voorzichtigere teksten leest en de toegezonden contractinformatie doorneemt. Op basis van alle beschikbare informatie was de vrouw in staat geweest een geïnformeerd besluit te nemen.
Het hof vernietigde het vonnis van de rechtbank en wees alle vorderingen van de man alsnog af. De man werd veroordeeld in de proceskosten van beide instanties: € 5.432 voor de eerste aanleg en € 7.104,45 voor het hoger beroep. Ook moet hij alles terugbetalen wat de verkoper hem op grond van het vernietigde vonnis had uitbetaald.
Gerechtshof Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad vernietigt boete van € 250.000 voor verboden grondverkoop: hof matigde niet onder aflossing Een B.V. kocht in 2011 van de gemeente Peel en Maas een stuk grond om duurzame woningen te bouwen volgens het 'cradle-to-cradle'-principe. De koopprijs was € 455.000. In de koopovereenkomst stond dat de koper zijn rechten en plichten niet mocht overdragen zonder schriftelijke toestemming van de gemeente. Wie dat toch deed, verbeurde een boete van € 250.000.
Het oorspronkelijke bouwplan bleek niet levensvatbaar. Met toestemming van de gemeente verkocht de B.V. twee percelen aan derden. Over de resterende ruim 1.300 vierkante meter grond schreef zij in 2018 aan de gemeente dat een lokale ondernemer daar nieuwbouwwoningen wilde realiseren, en zij vroeg om toestemming voor de overdracht. In juli 2018 mailde zij dat zij ervan uitging dat er geen bezwaren waren als de gemeente niets meer van zich liet horen. Een schriftelijke toestemming kwam er niet. Toch droeg de B.V. de grond op 23 november 2018 over aan een projectontwikkelaar, voor € 195.000 exclusief btw. Direct daarna werd de B.V. ontbonden. De opbrengst kwam terecht bij de beheermaatschappij die bestuurder van de B.V. was.
De gemeente stapte naar de rechter tegen die beheermaatschappij en tegen de drie bestuurders daarvan. Zij vorderde € 250.000 schadevergoeding, gelijk aan de contractuele boete. Volgens de gemeente had de beheermaatschappij onrechtmatig gehandeld door actief te bewerkstelligen dat de B.V. haar verplichtingen niet nakwam. De aansprakelijkheid van de bestuurders baseerde zij op een wetsartikel over aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden van bestuurders van rechtspersonen. De rechtbank Limburg wees de vordering toe tot € 195.000. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende in 2025 het volledige bedrag van € 250.000 toe.
In cassatie bij de Hoge Raad voerden de beheermaatschappij en de bestuurders onder meer aan dat het hof de boete had moeten matigen. De wet geeft de rechter de mogelijkheid een afgesproken boete te verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Het hof had matiging afgewezen. Het woog daarbij mee dat de beheermaatschappij onrechtmatig jegens de gemeente had gehandeld door de schuld die de B.V. aan haar had, af te lossen.
Daarmee ging het hof volgens de Hoge Raad de fout in. De boete is afgesproken tussen de gemeente en de B.V., en alleen die verhouding is van belang bij de vraag of de boete moet worden gematigd. De rechtsverhouding tussen de beheermaatschappij en de gemeente, en een eventuele wettelijke schadeplicht van de beheermaatschappij, speelt bij die beoordeling geen rol. Het hof had dat onderscheid niet gemaakt. De overige klachten van het middel konden niet tot cassatie leiden; de Hoge Raad hoefde dat niet verder te motiveren.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof 's-Hertogenbosch van 18 maart 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De gemeente moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 voor salaris, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Kantonrechter zet 87 huurders van camping De Westeinder uit huis na opzegging; ontruiming binnen zes maanden Op camping De Westeinder in Rijsenhout wonen tientallen mensen op een gehuurde staplaats, vaak in een eigen stacaravan of chalet. Veel van hen staan op het adres van de camping ingeschreven, een deel met hulp van de vorige eigenaar. Begin 2024 kocht Resort Westeinderplassen B.V. de camping. Het bedrijf wil het terrein grootschalig herontwikkelen en zegde alle huurovereenkomsten op. De kantonrechter in Haarlem oordeelt nu dat die opzegging geldig is en dat de huurders hun plaats moeten ontruimen.
De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Westeinderplassen zegde de huur voor het eerst op in januari 2024, tegen 1 oktober 2024, en later uit coulance tegen 1 januari 2025. Een groot deel van de huurders had zich verenigd in Stichting Belangen Camping de Westeinder en weigerde in te stemmen. In een eerdere procedure oordeelde de kantonrechter bij vonnissen van 22 januari 2025 dat de opzegging niet rechtsgeldig was, omdat er geen individueel aanbod voor een passende schadevergoeding bij zat. Westeinderplassen liet daarna per huurder een taxatierapport opmaken en zegde de huur op 2 mei 2025 opnieuw op, nu tegen 30 april 2026 en met een individueel aanbod tot schadevergoeding. Op 28 oktober 2025 dagvaardde het bedrijf 96 huurders. Voor 9 van hen is de vordering later ingetrokken. Drie huurders kwamen niet opdagen en tegen hen is verstek verleend. De overige huurders voerden verweer en stelden zelf ook vorderingen in.
De huurders betoogden onder meer dat zij woonruimte huren en daarom de strengere huurbescherming voor woningen geldt. Dat volgt de rechter niet. Wie alleen de grond huurt en daar zelf een stacaravan op zette, huurt geen woonruimte. Ook bij huurders die een stacaravan van Westeinderplassen huren, is niet onderbouwd dat het bedrijf ooit akkoord ging met verhuur als woonruimte. Wel stelt de rechter vast dat de stacaravans door de latere werkzaamheden van huurders (tuinen, erfafscheidingen, terrassen, gevelbeplating) inmiddels als onroerende zaken gelden, maar dat verandert het huurregime niet.
Ook het beroep op Europees consumentenrecht slaagt niet. De richtlijn over oneerlijke bedingen ziet op contractuele bedingen, en in de huurovereenkomsten staat geen afwijkend opzegbeding. De informatieplichten uit de richtlijn consumentenrechten gelden niet voor overeenkomsten waarbij rechten op onroerende zaken worden verkregen, en daar valt de huur van een staplaats onder. Het verweer dat de opzeggingsbrieven niet iedereen hebben bereikt, verwerpt de rechter ook: de brieven gingen naar bekende adressen, de stichting als vertegenwoordiger ontving ze en ze zijn bij de dagvaardingen gevoegd.
Huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen in beginsel zonder reden worden opgezegd, met een termijn van één maand. De redelijkheid en billijkheid kunnen echter meebrengen dat een zwaarwegende reden, een langere termijn of een schadevergoeding nodig is. Dat speelt hier, omdat veel huurders op de camping wonen en de vorige eigenaar dat heeft gestimuleerd. De rechter vindt de herontwikkeling en herstructurering een voldoende zwaarwegende reden, die ook in de opzeggingsbrieven kenbaar was gemaakt. De opzegtermijn van circa twaalf maanden is ruim voldoende. Ook het individuele aanbod tot schadevergoeding volstaat voor de geldigheid van de opzegging.
Of de aangeboden bedragen in elk geval toereikend zijn, kan de rechter nu niet beoordelen. Daarom wijst hij een vordering van de huurders toe en verwijst de vergoedingskwestie naar een schadestaatprocedure, waarin per huurder wordt gekeken wat aanvullend nodig is. Aanspraak op volledige schadevergoeding, vervangende woonruimte of de wettelijke verhuiskostenvergoeding voor woonruimte hebben de huurders niet. Partijen mogen onderling alsnog afspraken maken.
Bij de ontruimingstermijn weegt de rechter het belang van de huurders zwaar, vooral dat van de minderjarige kinderen op de camping, voor wie niet aannemelijk is dat andere woonruimte beschikbaar is. Dat de herstructurering volgens het bedrijf nu stilligt, speelt ook mee. De termijn wordt zes maanden na betekening van het vonnis, ook voor de huurders die niet zijn verschenen. De gevorderde dwangsom van € 1.000 per dag wijst de rechter af, omdat niet is onderbouwd dat de huurders niet vrijwillig zullen vertrekken en een deurwaarder de ontruiming kan uitvoeren. De ontruiming wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard: huurders kunnen een eventueel hoger beroep afwachten.
De vordering van de huurders tot huurprijsvermindering van 50 procent wegens bomenkap, sloop van sanitair en gesloten horeca wijst de rechter af. Westeinderplassen heeft al een korting van 20 procent verleend en de huurders hebben niet onderbouwd dat die niet genoeg is. De achterstallige huur en gebruiksvergoedingen kent de rechter toe, omdat de huurders de bedragen niet gemotiveerd hebben betwist. Het winterstageld voor 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 (€ 783,03, of € 1.204,06 voor één huurder) is tijdsevenredig verschuldigd tot de dag van oplevering. Vorderingen voor de periode vanaf 1 april 2027 worden afgewezen. De huurders moeten elk € 168,86 aan proceskosten in conventie betalen en € 3,00 in reconventie.
De rechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd per 30 april 2026 en veroordeelt de huurders tot ontruiming binnen zes maanden na betekening van het vonnis. Tevens moeten tientallen huurders de openstaande bedragen betalen (variërend van € 39,26 tot € 13.006,50), terwijl Westeinderplassen wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die iedere huurder individueel lijdt, nader op te maken bij staat.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter wijst eis van krakers af om aansluiting op drinkwater van Dunea Vier bewoners van een gekraakt huis in Den Haag zaten zonder water. De dienstkraan, de afsluiter in de stoep voor de woning, was in mei 2024 door drinkwaterbedrijf Dunea dichtgedraaid wegens leegstand. Een van de krakers eiste in kort geding, een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter, dat Dunea de woning weer aansluit op het drinkwaternet en daar water levert tegen gangbare consumententarieven.
De man beriep zich op het mensenrecht op drinkwater en op artikel 8 van de Drinkwaterwet, dat een drinkwaterbedrijf verplicht een aanbod te doen voor aansluiting en levering. Ook wees hij erop dat Dunea een dag na de dagvaarding van 19 oktober 2026 de aansluitleidingen van de hoofdleiding had losgekoppeld en de dienstkraan had afgedopt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag volgde hem niet. Uit de verdragsartikelen over een behoorlijke levensstandaard en gezondheid volgt volgens de rechter niet dat een drinkwaterbedrijf iedereen in alle gevallen toegang tot drinkwater moet geven; voorwaarden en beperkingen zijn toegestaan. Het arrest van het hof Den Haag van 19 maart 2024, waar de man naar verwees, ging over afsluiting van huishoudens met minderjarige kinderen. Dat is een andere situatie, want kinderen worden extra beschermd door bepalingen met directe werking, en ook voor hen geldt geen algemeen afsluitverbod.
Ook artikel 8 van de Drinkwaterwet helpt de man niet. Uit de parlementaire geschiedenis blijkt dat drinkwaterbedrijven in hun algemene voorwaarden gevallen mogen benoemen waarin zij niet aansluiten of leveren. Volgens de voorwaarden van Dunea moet de aanvrager instaan voor het akkoord van de eigenaar, en mag Dunea daarvan een schriftelijke verklaring verlangen. Woningstichting Haag Wonen, de eigenaar, had die toestemming niet gegeven. Zij had Dunea in juli 2026 juist gevraagd de watermeter te verwijderen, omdat de woning gesloopt zou worden.
De rechter woog ook mee dat de bewoners op 28 augustus 2026 zelf de dienstkraan hadden opengedraaid en water afnamen zonder Dunea daarvan te laten weten. Nadat Dunea de kraan weer had afgesloten, draaiden zij hem nog een of twee keer open. Pas toen Dunea er op 25 september 2026 een slot op zette, vroegen zij een aansluiting aan. Dat verschilt van krakers die een paar weken wachten voordat zij een aansluiting aanvragen.
De timing van het afkoppelen op 20 oktober 2026 maakt dat niet anders. Dunea legde onweersproken uit dat de opdracht al eerder was uitgezet en dat haar monteurs sinds 18 september 2026 de aansluitingen van veel panden in de buurt ontmantelden. Dat was nodig om te voorkomen dat water uit dode leidingdelen terugloopt in het net en de waterkwaliteit schaadt. Herstel van de aansluiting kost nu geld, en de man heeft die situatie volgens de rechter zelf in de hand gewerkt. Zijn beroep op onredelijk bezwarende algemene voorwaarden strandde, omdat die zijn gebaseerd op het model van de brancheorganisatie Vewin.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de man in de proceskosten van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen, vermeerderd met € 98 bij niet tijdige betaling en met wettelijke rente.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht