A-G bepleit vernietiging: hof miste motivering bij beroep op exoneratie na brand en ventilatieschade aan scheepskraan Een containerschip van Thome c.s. lag voor reparatie van een kraan bij een scheepswerf op Curaçao. In februari 2022 gingen daar twee dingen mis. Eerst vatte het verpakkingsmateriaal van de nieuwe draailager vlam, waarbij de stofafdichting verbrandde. Tien dagen later werd de giek van de kraan door ventilatie met te hoge luchtdruk, volgens rapporten 5 tot 7 bar, over een lengte van ongeveer twaalf meter vervormd. De werf herstelde de schade en stuurde een rekening van USD 506.991,31 voor het herstel van het ventilatie-incident. Samen met de oorspronkelijke opdracht en het meerwerk kwam dat op USD 896.584,39. De werf beriep zich op een retentierecht, en omdat het schip al verkocht was, betaalden Thome c.s. onder protest. Daarna vorderden zij het bedrag terug als onverschuldigd betaald, met daarnaast vertragingsschade.
Het contract bevatte een exoneratiebeding: de werf is alleen aansprakelijk bij opzet of 'gross negligence', en dan nog tot 25 procent van de prijs. Het gerecht in eerste aanleg wees de vorderingen van Thome c.s. toe. Het Gemeenschappelijk Hof wees ze in hoger beroep af. Het ging uit van de voor de werf meest ongunstige toedracht, maar vond dat daaruit geen grove nalatigheid van personeel of management volgde. Ook zag het geen erkenning van aansprakelijkheid en geen rechtsverwerking. Daartegen kwamen Thome c.s. in cassatie.
De advocaat-generaal bespreekt het middel in drie onderdelen. Klachten dat het hof het beding niet volgens de Haviltex-maatstaf heeft uitgelegd, dat het beding niet ziet op een vordering uit onverschuldigde betaling, en dat het hof is uitgegaan van een onjuiste ervaringsregel over personeel dat met machines werkt, falen volgens hem. Het hof redeneerde vanuit de ondergrens die Thome c.s. zelf hanteerden: het bewust nemen van grote risico's. Ook de ervaringsregel kon het hof meenemen.
Wel slaagt volgens de A-G de motiveringsklacht over rov. 3.8-3.10. Thome c.s. voerden concrete feiten aan: het ventileren met 5 tot 7 bar zonder manometer of procedure, het snijden met een brander in strijd met de instructie om een slijpmachine te gebruiken, het ontbreken van een brandwacht en het ontbreken van veiligheidsprotocollen, terwijl een eerder incident met een opgeblazen kraan op dezelfde werf bekend was. Het hof legt niet uit waarom die feiten, als ze juist zijn, niet kunnen volstaan voor grove nalatigheid. Het blijft aan de oppervlakte met algemene observaties over ervaring en 'hindsight bias'.
Ook het oordeel over erkenning en rechtsverwerking houdt volgens de A-G geen stand. Het hof leest de e-mail van 1 maart 2022 ('Accordingly...') zonder te kijken naar het verzoek van Thome c.s. waarop die antwoordde, namelijk bevestigen dat alle herstelkosten voor de werf zijn. Het betrekt de e-mails van 2 en 4 maart 2022 niet, en beziet het uitblijven van meerwerkopdrachten niet in samenhang met de gang van zaken sinds 25 februari 2022. Een zekere erkenning door de commercial manager van de werf is bovendien niet duidelijk gewogen.
Omdat rov. 3.14 over de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid op die eerdere oordelen voortbouwt, kan het ook niet standhouden. Ten overvloede merkt de A-G op dat het hof niet uitlegt waarom er geen wanverhouding is tussen de kosten van het oorspronkelijke werk en van het herstel, en dat omstandigheden als de aansprakelijkheidsverzekering van de werf en het ontbreken van onderhandelingen over het beding niet kenbaar zijn meegewogen.
De conclusie strekt tot vernietiging van het vonnis van 12 augustus 2025 en tot terugwijzing van de zaak.
Parket bij de Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter: HEMA niet aansprakelijk voor val van medewerkster van kantinestoel bij koffiemachine Een medewerkster van HEMA viel op 3 november 2023 in de bedrijfskantine van een filiaal toen zij op een kantinestoel stond om koffiebonen in de koffiemachine aan te vullen. Een ambulance bracht haar naar het ziekenhuis. Zij hield HEMA aansprakelijk voor de gevolgen en vroeg de kantonrechter in Amsterdam om te verklaren dat HEMA als werkgever voor haar schade moet opdraaien. Dat verzoek is afgewezen.
De vrouw werkte sinds 15 augustus 2022 met contracten voor bepaalde tijd voor 24 uur per week bij het filiaal. Op 15 maart 2024 stelde zij HEMA aansprakelijk. HEMA deelde in maart 2025 verklaringen van drie leidinggevenden. Daarin staat dat zij is ingewerkt, dat haar nadrukkelijk is verteld voor het werken op hoogte een trapje of olifantenpoot te gebruiken, en dat zij de huisregels en het B Safe protocol voor akkoord heeft getekend. Op 23 maart 2026 nam HEMA definitief het standpunt in dat zij niet aansprakelijk is.
De procedure liep als deelgeschil. Dat is een snelle procedure waarin de rechter tijdens de onderhandelingen over letselschade één kernvraag beoordeelt om partijen weer op gang te helpen. De kantonrechter vond dat het verzoek daarvoor geschikt was, omdat een oordeel over de aansprakelijkheid de impasse tussen partijen kan doorbreken.
De rechter ging uit van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Een werkgever is in beginsel aansprakelijk voor schade die een werknemer tijdens het werk oploopt, tenzij hij aantoont dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, of dat de schade grotendeels komt door opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Dat de val tijdens het werk gebeurde, stond niet ter discussie. Het ging dus om de vraag of HEMA genoeg had gedaan.
De kantonrechter vond van wel. De vrouw betwistte niet dat zij het B Safe protocol kende, dat het protocol op meerdere plekken in het gebouw hing, onder meer in de lift, en dat zij instructies over werken op hoogte had gehad. Ook betwistte zij niet dat er voldoende geschikte hulpmiddelen in het filiaal aanwezig waren. Haar verzoek aan de filiaalmanager om extra hulpmiddelen te bestellen, dat niet is uitgevoerd, maakte volgens de rechter niet dat er te weinig waren. Het verzoek liet juist zien dat zij wist dat zij een hulpmiddel moest gebruiken. Andere maatregelen die HEMA redelijkerwijs had moeten treffen, noemde zij niet. Voortdurend controleren of instructies worden nageleefd, kan volgens de rechter niet van HEMA worden verlangd. Dat de vrouw zelf besloot de voorschriften niet te volgen, komt voor haar rekening.
Over de kosten van het deelgeschil beslist de rechter dat deze worden begroot op € 0,00, te vermeerderen met het door de vrouw betaalde griffierecht. Omdat de aansprakelijkheid niet vaststaat, wordt HEMA niet veroordeeld tot betaling. Dat hoeft alleen als haar aansprakelijkheid later alsnog komt vast te staan.
De kantonrechter wijst het verzoek om HEMA aansprakelijk te verklaren voor het ongeval van 3 november 2023 af.
Rechtbank Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Kantonrechter wijst factuurvordering van € 2.095 toe: geen contract, wel redelijk loon voor administratiewerk Een ondernemer die sinds 2019 haar administratie en belastingaangiften door een administratiekantoor liet verzorgen, moet de openstaande facturen alsnog betalen. De kantonrechter in Rotterdam oordeelde dat het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst of vooraf afgesproken tarieven daaraan niet in de weg staat.
Het kantoor deed voor de opdrachtgever onder meer de loonbelasting, de btw-aangiften, de vennootschapsbelasting en de jaarstukken. Tussen augustus 2020 en oktober 2024 stuurde het meerdere facturen. Een deel bleef onbetaald: € 2.246,38 aan hoofdsom. Het kantoor liet de vordering incasseren via een gemachtigde. Tijdens de zitting verminderde het de eis met één factuur van € 151,25, omdat die aan een ander was gericht en niet aan de opdrachtgever. Zo bleef een hoofdsom van € 2.095,13 over, met buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke handelsrente.
De opdrachtgever voerde een reeks verweren. Het eerste was dat er geen schriftelijke overeenkomst was. De kantonrechter wees erop dat een overeenkomst van opdracht vormvrij is en dus ook mondeling of stilzwijgend kan ontstaan. Doordat de opdrachtgever gebruik had gemaakt van de dienstverlening, stond vast dat er een overeenkomst was. Dat er geen prijzen waren afgesproken, helpt haar evenmin: dan is een redelijk loon verschuldigd. De bedragen op de facturen, van € 18,15 tot € 847, vond de rechter voor dit soort werk niet onredelijk, en de opdrachtgever had dat onvoldoende gemotiveerd betwist.
Ook het betoog dat de openstaande facturen niet in de jaarrekeningen stonden, hielp niet. Het kantoor liet aan de hand van de jaarstukken over 2023 zien dat onder de kostenpost voor accountants- en administratiekosten wel degelijk een schuld aan haar was opgenomen. Dat kon de opdrachtgever op de zitting niet weerleggen. Een beroep op verjaring faalde omdat de oudste factuur van 5 augustus 2020 was en de vijfjarentermijn bij de dagvaarding van 29 juli 2025 nog niet was verstreken. Dat facturen laat werden verstuurd of aangiften laat werden ingediend, ontslaat de opdrachtgever niet van betaling.
De opdrachtgever beriep zich verder op verrekening met cosmetische producten ter waarde van ongeveer € 3.000 die zij aan het kantoor zou hebben gestuurd. Het kantoor betwistte dat en zei dat zij de producten via de webshop had besteld en betaald. De opdrachtgever onderbouwde haar stelling niet met facturen, bestelbonnen of afleverbewijzen, waardoor de tegenvordering niet eenvoudig was vast te stellen. De rechter passeerde het beroep op verrekening. De geschatte kosten van € 4.000 tot € 6.000 voor een nieuwe accountant leidden ook niet tot een andere uitkomst: ze waren niet als aparte tegeneis ingesteld en als verweer onvoldoende onderbouwd. Stukken waarnaar de gemachtigde van de opdrachtgever op de zitting verwees maar die niet in het dossier zaten, liet de rechter buiten beschouwing.
De kantonrechter veroordeelde de opdrachtgever tot betaling van € 2.095,13 aan hoofdsom, vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf de vervaldata van de facturen. Daarbovenop komen € 314,27 aan buitengerechtelijke incassokosten, lager dan de gevorderde € 336,96 omdat de hoofdsom lager uitviel. De opdrachtgever draagt ook de proceskosten van € 918,90 en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter wijst achterstand van € 16.874 af: opslagbedrijf rekende oneerlijk meer dan afgesproken Een vrouw uit de regio Amsterdam huurde in 2019 via de website van Inbox Storage een opslagruimte van 13 m³ voor € 155 per maand. In de bevestigingsmail stond dat de prijs inclusief een gratis basisverzekering was en dat er geen prijsverhogingen zouden plaatsvinden. In november 2019 breidde Inbox Storage de ruimte uit naar 30 m³ en berekende daarvoor een eenmalig bedrag van € 251. De vrouw bleef daarna € 155 per maand betalen. Vanaf 2022 betaalde zij niet meer per maand, maar op 26 oktober 2022 maakte zij nog € 3.100 over.
Inbox Storage eiste van de vrouw € 16.874,52 aan achterstallige betalingen. Volgens het bedrijf was de prijs inmiddels € 396,80 per maand. Daarnaast wilde Inbox Storage dat de overeenkomst werd ontbonden en dat de vrouw de opslagruimte binnen tien dagen zou ontruimen. Het bedrijf noemde de overeenkomst primair een huurovereenkomst en subsidiair een bewaarnemingsovereenkomst. De vrouw voerde aan dat zij had afgesproken € 155 per maand te betalen, zonder prijsverhogingen en inclusief basisverzekering, en dat zij alles had betaald.
De kantonrechter stelde eerst vast of de overeenkomst een consumentenovereenkomst was, want dan moet de rechter die uit zichzelf toetsen aan het consumentenrecht. Inbox Storage beweerde pas tijdens de zitting dat het om een zakelijke overeenkomst ging. De vrouw gebruikte de opslag voor haar persoonlijke spullen. Dat de overeenkomst op haar artiestennaam stond, was volgens de rechter onvoldoende: zij legde uit dat dit haar geboortenaam is, en de handelsnaam van haar eenmanszaak in het handelsregister was een andere. Een microfoon tussen de spullen veranderde daar niets aan, omdat de foto's vooral inboedel lieten zien. Dat in het bestelproces het vakje 'zakelijk' was aangevinkt, vond de rechter ook niet genoeg, omdat naar alle omstandigheden moet worden gekeken.
Vervolgens oordeelde de kantonrechter dat Inbox Storage een oneerlijke handelspraktijk had gepleegd. De prijs was eenzijdig verhoogd, terwijl de vrouw vooraf niet was verteld dat dat kon en welke kosten daarbij hoorden. De mail met 'geen prijsverhogingen' wekte bij een gemiddelde consument de verwachting dat de afgesproken prijs gelijk zou blijven. Dat die zin volgens Inbox Storage alleen de prijs per m³ betrof, stond er niet in. Bovendien rekende Inbox Storage vanaf september 2025 € 39,47 per maand voor verzekering, terwijl de basisverzekering was toegezegd. Het bedrijf gaf tijdens de zitting zelf toe dat dit niet had gemogen.
Ook de algemene voorwaarden bevatten volgens de rechter oneerlijke bedingen. Het prijswijzigingsbeding (CPI-index plus 4 procent) verstoort het evenwicht tussen consument en bedrijf. Het beding over wettelijke handelsrente en incassokosten kan ertoe leiden dat een consument meer betaalt dan wettelijk is toegestaan. En het recht van de consument om bij een prijsverhoging te ontbinden wordt in artikel 6.5 uitgesloten. Daar komt bij dat Inbox Storage maar één van de meerdere genoemde sets voorwaarden had overgelegd, en onder een andere titel dan in de bestelbevestiging.
Omdat Inbox Storage in strijd met de professionele toewijding had gehandeld, is de overeenkomst vernietigbaar. De vrouw gaf aan de overeenkomst te willen vernietigen en dat werd erkend. Daardoor moet Inbox Storage haar spullen teruggeven en heeft het bedrijf niets meer van haar te vorderen. De kantonrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde Inbox Storage in de proceskosten van € 50 aan verletkosten voor de vrouw.
Rechtbank Amsterdam · 5 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Recreatiepark-geschil: rechtbank wijst € 16.114 toe voor bouwgebreken maar houdt oordeel over perceel en verhuurplicht aan Een echtpaar kocht in 2020 een recreatiewoning op een bungalowpark voor € 283.300. Na oplevering in 2023 bleek er van alles mis: een ontbrekende grindkoffer voor de hemelwaterafvoer, een kapot draaikiepraam in de badkamer, ontbrekende deurrubberen, gebrekkig schilderwerk aan de gevels, een niet goed ingewerkte loodafdichting, een ontbrekende noodoverstort op het dak, een warmtepomp zonder verplichte werkschakelaar en een ontbrekend energielabel. Daarnaast waren er klachten over het park zelf: waterplassen op de wegen, gevaarlijk aangelegde verlichting en geen deugdelijke afvalvoorziening.
De eigenaren van het recreatiepark wierpen daar tegenover dat het om een bungalow ging en niet om een reguliere woning, zodat er lagere eisen zouden gelden. De rechtbank verwierp dat verweer: ook een recreatiewoning moet aan de voor dat type woning geldende eisen van het bouwbesluit voldoen en deugdelijk zijn ingericht met de overeengekomen voorzieningen. Dat het om een vakantieverblijf gaat, maakt dat niet anders.
Voor de meeste bouwgebreken wees de rechtbank de gevorderde bedragen (gedeeltelijk) toe, waarbij zij bij uiteenlopende offertes steeds de lagere, beter onderbouwde bedragen aannam. De vordering over de voor- en achterdeur werd afgewezen: het verschil met de minimale deurbreedten uit het bouwbesluit was zodanig gering dat er geen rechtens relevant gebrek was aangetoond. De kosten voor nieuwe sloten werden evenmin toegewezen omdat niet was komen vast te staan dat de eigenaren sleutels hadden achtergehouden of er slordig mee waren omgegaan.
Het echtpaar vorderde ook een boete wegens te late oplevering: de bouw duurde veel langer dan de overeengekomen 100 werkbare werkdagen. De rechtbank bevestigde dat de oplevertermijn een fatale termijn was, maar wees de schadeclaim toch af. Het echtpaar had ter zitting zelf verklaard dat zij het hele jaar wilden recreëren en helemaal niet van plan waren te verhuren. Daarmee viel de grondslag voor de gevorderde misgelopen huurinkomsten weg, en voor de overige schadeberekeningmethoden was onvoldoende gesteld.
Over de omvang van het perceel staat een aparte strijd. Het echtpaar stelt 409 m² te hebben gekocht maar een stuk minder te hebben gekregen door onjuist geplaatste hagen en overbouw door naburige kavels. De partijen spraken naar stelling van het echtpaar op 1 november 2023 af hoe de grenzen hergetrokken zouden worden. De rechtbank belastte het echtpaar met het bewijs van die afspraken en hield iedere beslissing over het perceel aan.
Over de verhuurverplichting oordeelde de rechtbank dat de koopovereenkomst weliswaar als uitgangspunt heeft dat de woning 245 dagen per jaar beschikbaar moet zijn voor verhuur, maar dat het echtpaar voldoende had aangevoerd om tegenbewijs te mogen leveren. Het echtpaar stelt dat de verkopers tijdens de onderhandelingen hebben gezegd dat die bepaling er puur voor de gemeente in stond en in de praktijk niets voorstelde. De rechtbank stelde verder vast dat de verhuurplicht, voor zover die bestaat, in elk geval niet de verplichting inhoudt om uitsluitend via het parkbedrijf te verhuren. Die vordering van de parkeigenaren werd afgewezen.
Het parkverbod dat de eigenaren aan een van de kopers hadden opgelegd wegens het niet betalen van de volledige parkkosten, werd door de rechtbank buiten werking gesteld. Het echtpaar had de betaling gedeeltelijk mogen opschorten omdat het parkbedrijf zelf eerder tekortschoot in de parkvoorzieningen. Een opschorting van ongeveer een derde van de betalingsverplichtingen achtte de rechtbank proportioneel. Het verzoek om artikel 11 van het parkreglement, dat het parkverbod mogelijk maakt, geheel te vernietigen, wees de rechtbank af: de bepaling bevat voldoende waarborgen en is niet onredelijk bezwarend.
De rechtbank veroordeelde de parkeigenaren tot het treffen van maatregelen tegen wateroverlast, het herstellen van de parkverlichting en het voeren van overleg over de afvalinzameling. De vordering over de slagboom werd afgewezen omdat tijdens de procedure al een nieuwe elektrische slagboom was geplaatst. De parkeigenaren werden ook veroordeeld om mee te werken aan de vestiging van erfdienstbaarheden voor gemeenschappelijke muren en nutsvoorzieningen, maar niet aan een erfdienstbaarheid van weg naar de openbare weg, omdat die buiten de reikwijdte van de contractuele verplichting viel.
De rechtbank wees in totaal € 16.114,22 aan schadevergoeding toe voor de bouwgebreken. Over de percelen en de verhuurverplichting wordt eerst bewijs geleverd voordat de rechtbank verder beslist.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht