Procureur-generaal adviseert Hoge Raad cassatieberoep te verwerpen na dodelijk bedrijfsongeval bij funderingsbedrijf Op 30 oktober 2019 vond op een bouwlocatie een dodelijk bedrijfsongeval plaats. Een medewerker van een funderingsbedrijf was bezig met het hijsen van een betonslang. Daarbij raakte een lier klem tussen de boormotor en een aan de funderingsmachine bevestigd werkplatform. Door de voortdurende hijsbeweging brak het werkplatform af, viel naar beneden en trof de medewerker op zijn hoofd. De man overleed ter plaatse aan zijn verwondingen.
Het funderingsbedrijf werd in eerste aanleg vrijgesproken, maar het gerechtshof Amsterdam veroordeelde het in hoger beroep tot een geldboete van € 50.000. Het hof stelde vast dat het risico van het klemraken van de lier bij hijswerkzaamheden al langer bekend was binnen het bedrijf. Op het werkplatform waren zowel oude als nieuwe beschadigingen zichtbaar die werden veroorzaakt door het inslijten van een hijskabel. Medewerkers hadden dit risico ook onderling besproken. Desondanks had het bedrijf het risico niet schriftelijk vastgelegd in een risico-inventarisatie, de slachtoffer (die pas vier weken in dienst was) niet doeltreffend ingelicht over dit gevaar, en geen technische maatregelen genomen aan de funderingsmachine om klemraking te voorkomen. Pas na het dodelijke ongeluk werden de machines aangepast.
Het bedrijf stelde cassatieberoep in bij de Hoge Raad. De advocaat in Leeuwarden, J. Boksem, stelde twee middelen van cassatie voor. Het eerste middel klaagde dat het hof een vereist bestanddeel van artikel 32 van de Arbeidsomstandighedenwet, namelijk dat het bedrijf wist of redelijkerwijs had moeten weten dat levensgevaar of ernstige schade aan de gezondheid te verwachten was, niet had opgenomen in de bewezenverklaring. Het tweede middel betoogde dat het hof een onjuiste uitleg gaf aan dat artikel door geen daadwerkelijke wetenschap van het gevaar te vereisen.
De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Van Kempen, adviseert beide middelen te verwerpen. Over het eerste middel concludeert hij dat het ontbreken van de bewuste zinsnede in de bewezenverklaring berust op een kennelijke schrijffout van het hof. In de bewijsoverwegingen oordeelde het hof immers uitdrukkelijk dat het bedrijf redelijkerwijs had moeten weten dat levensgevaar of ernstige schade te verwachten was. De Hoge Raad kan deze misslag herstellen zonder het arrest te vernietigen.
Het tweede middel gaat niet op, aldus de procureur-generaal, omdat het door de verdediging aangehaalde arrest van de Hoge Raad uit 2017 betrekking had op een situatie waarin bewezenverklaard was dat het bedrijf het gevaar daadwerkelijk kende. In de huidige zaak is bewezen dat het bedrijf het gevaar redelijkerwijs had moeten kennen, een lagere drempel. Voor dat geval geldt de eis van daadwerkelijke wetenschap niet. Uit de bewijsmiddelen blijkt bovendien voldoende dat het risico intern bekend was, en dat het bedrijf desondanks geen maatregelen trof.
De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep. Als de Hoge Raad dit advies volgt, blijft de veroordeling van het funderingsbedrijf tot een geldboete van € 50.000 wegens opzettelijke overtreding van artikel 32 van de Arbeidsomstandighedenwet in stand.
Parket bij de Hoge Raad · 27 oktober 2026
Strafrecht Raad van State: hoger beroep over Woo-verzoek bij deken misbruik van recht Een man uit Nederland diende op 9 juni 2023 een verzoek in op grond van de Wet open overheid (Woo) bij de deken van de orde van advocaten in het arrondissement Gelderland. Hij wilde documenten openbaar krijgen waaruit zou blijken wat een advocaat die aan een verdachte is toegevoegd, mag doen. Aanleiding was een strafzaak waarin hij zelf als verdachte optrad en waarin hij de strategie van zijn toegevoegde raadsman niet wenste te volgen. Het verzoek was in lastig te volgen, bloemrijke bewoordingen gesteld en verwees onder meer naar Europese richtlijnen.
De deken kon uit het verzoek niet afleiden van welke documenten de man openbaarmaking wilde. Zij vroeg hem daarom op 17 juli 2023 per e-mail zijn verzoek te preciseren. De man weigerde dat: hij vond dat het verzoek van de deken buiten de wettelijke termijn kwam en dat zijn verzoek geen precisering nodig had. Bij besluit van 26 juli 2023 nam de deken het verzoek niet in behandeling. Het bezwaar daartegen verklaarde zij bij besluit van 14 september 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep ongegrond bij uitspraak van 16 oktober 2024. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk. De termijn van twee weken voor een verzoek om precisering is geen fatale termijn, dus de deken mocht ook daarna nog om verduidelijking vragen. Omdat de man daar uitdrukkelijk geen gevolg aan gaf, mocht de deken het verzoek buiten behandeling laten.
De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stelde dat het precisieverlangen niet past bij de bedoeling van de wetgever. Het verplichte documentregister is uit het wetsvoorstel gehaald, waardoor volgens hem de opgave van een 'aangelegenheid' zou volstaan. Ook vond hij dat de deken met haar eigen zoeksoftware zelf een zoekslag had kunnen doen.
De Afdeling kwam daar niet aan toe. Zij verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. De man doet herhaalde verzoeken, voert een grote hoeveelheid kansloze procedures, dient onduidelijke processtukken in en werkt onvoldoende mee. Zijn procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. Hij wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft, en heeft de bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom zonder redelijk doel gebruikt.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht. De inhoud van het beroep is dus niet beoordeeld. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank legt 30 maanden cel op voor kinderporno en dwang via webcam, 12 maanden meer dan de eis onvoorwaardelijk Een man uit de regio Rotterdam had jarenlang een grote verzameling kinderporno op zijn computers, telefoon en harde schijven. De politie vond bij een doorzoeking van zijn woning ruim 13.500 foto's en video's. Daarnaast was hij actief op twee besloten fora op het darkweb, waar gebruikers met elkaar over seksueel kindermisbruik praten en kinderpornografisch beeldmateriaal uitwisselen. Hij logde er regelmatig in, bekeek en downloadde afbeeldingen van andere gebruikers en nam deel aan een groepschat waarin hij kindermisbruikvideo's bekeek en van commentaar voorzag.
De man kwam ook in beeld voor feiten uit 2017. Via Skype dwong hij toen een persoon seksuele handelingen voor een webcam te verrichten, door te dreigen naaktbeelden van die persoon op internet te zetten. Bij een tweede persoon, op 25 februari 2017, bleef het bij een poging. De rechtbank oordeelt dat hij zo een of meer personen heeft gedwongen tot ontuchtige handelingen.
De verdachte bekende de feiten kort op de zitting. De verdediging bepleitte alleen gedeeltelijke vrijspraak voor het bezit van kinderporno: voor de periode tot 3 september 2016 zou niet vaststaan dat hij de beelden zomaar kon benaderen. De rechtbank volgt dat niet. Op een van zijn gegevensdragers stonden toegankelijke bestanden van ver voor de tenlastegelegde periode, dus hij had gedurende de hele periode kinderporno in zijn bezit. Omdat het om zo'n grote hoeveelheid ging en over zo'n lange tijd, is sprake van een gewoonte.
De rechtbank beschouwt de organisaties achter de twee fora als criminele organisaties. Het gaat om al jaren bestaande online omgevingen met honderdduizenden gebruikers, kenbare gedragsregels en een rangorde met beheerders en moderatoren. De man wist dat daar kinderporno werd uitgewisseld en nam er zelf aan deel. Voor deelname aan zo'n organisatie hoeft hij niet bij elk concreet misdrijf betrokken te zijn geweest.
Bij de strafmaat weegt mee dat voor het maken van kinderporno kinderen worden misbruikt en dat zij daar lang onder lijden. De rechtbank neemt het de man kwalijk dat hij zich jarenlang door zijn eigen verlangens liet leiden. Een psycholoog stelde bij hem een pedofiele stoornis vast. Die heeft zijn handelen beïnvloed, waardoor de feiten in enigszins verminderde mate aan hem worden toegerekend. De psycholoog en de reclassering schatten het risico op herhaling laag tot gemiddeld in, maar de rechtbank vindt het hoger. De man gaf bij hen nauwelijks openheid van zaken, de feiten duurden zeer lang en hij verklaarde dat het hem meerdere keren niet lukte te stoppen.
De officier van justitie eiste 30 maanden gevangenisstraf, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. De rechtbank legt dezelfde totale straf op, maar maakt een groter deel voorwaardelijk: 18 maanden. De rechtbank houdt in grotere mate dan de officier rekening met de verminderde toerekenbaarheid en met de enige openheid die de man op de zitting gaf. De man moet dus 12 maanden daadwerkelijk zitten, de eis was 24 maanden onvoorwaardelijk. De proeftijd is 5 jaar. Daarbij gelden de bijzondere voorwaarden die de reclassering adviseerde: een meldplicht, een ambulante behandeling voor zijn pedofiele stoornis, het vermijden van digitale omgevingen met kinderporno of gesprekken over seksuele handelingen met minderjarigen, en een verbod op virtuele machines, versleutelprogramma's en VPN's zonder toestemming. De reclassering mag zijn digitale apparaten maximaal drie keer per jaar controleren.
De voorlopige hechtenis van de man blijft geschorst. De officier wilde de schorsing opheffen omdat de behandeling en digitale controle nog niet waren begonnen, maar volgens de rechtbank wegen de persoonlijke belangen van de man om zijn berechting in vrijheid af te wachten nog zwaarder en lag het niet aan hem dat de voorwaarden nog niet waren uitgevoerd. Drie in beslag genomen gegevensdragers, een computer en twee harde schijven, krijgt hij terug omdat daarop geen kinderporno is gevonden. De rechtbank veroordeelt hem tot 30 maanden gevangenisstraf, waarvan 18 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 5 jaar.
Rechtbank Rotterdam · 22 oktober 2026
Strafrecht Kantonrechter ontbindt contract van lasser die hamer naar collega gooide, met transitievergoeding Een plaatwerker/lasser bij VDL Enabling Technologies Group in Almelo gooide op donderdag 21 mei 2026 vanaf zijn werktafel een breekhamer in de richting van een collega van de kwaliteitscontrole. De vrouw had hem die dag al vijf keer bezocht met het verzoek een product te verbeteren. Toen zij opnieuw naar zijn werkplek liep, vloog de hamer van ongeveer vier à vijf meter afstand haar kant op. Ze zag hem op het laatste moment aankomen en deed een stap naar achteren, waarna de hamer voor haar voeten op de grond viel.
VDL vroeg de kantonrechter in Enschede om de arbeidsovereenkomst met de man te ontbinden wegens verwijtbaar handelen, zonder dat hij recht zou houden op de wettelijke transitievergoeding. De man werkte sinds 1 november 2022 voltijds bij het bedrijf, tegen een salaris van laatstelijk € 3.970,34 bruto per maand. Hij wilde graag terug aan het werk en vroeg in een tegenverzoek om toelating tot zijn werkzaamheden, onder verbeurte van een dwangsom van € 500 per dag. Ging de rechter toch tot ontbinding over, dan wilde hij de transitievergoeding en een billijke vergoeding van € 50.000.
De leidinggevende hoorde pas op dinsdag 26 mei, na het Pinksterweekend, van het incident. De kwaliteitsmedewerkster en een collega die erbij was, verklaarden allebei dat de man de hamer haar kant op had gegooid. In een gesprek op 27 mei gaf de man volgens VDL eerst aan dat er niets bijzonders was gebeurd. Pas toen duidelijk werd dat meerdere collega's hadden verklaard, zei hij dat hij de hamer 'voor de grap' had gegooid. Hij zag daarbij dat zijn collega schrok. In dat gesprek ondertekende hij een vaststellingsovereenkomst, die hij op 1 juni ontbond.
De man stelde dat hij de hamer onderhands en zonder kracht had gegooid en er geen risico was dat hij haar zou raken. Hij had excuses aangeboden en wees op goede beoordelingen en een werkcultuur waarin wel vaker grappen werden uitgehaald. Ook vond hij dat VDL te snel had gehandeld door hem direct een al getekende vaststellingsovereenkomst voor te leggen.
De kantonrechter volgt VDL dat de man verwijtbaar heeft gehandeld, zodanig dat van het bedrijf niet gevergd kan worden de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. Zonder meer is aan te nemen dat hij zijn collega nooit wilde raken, maar dat risico nam hij wel door in haar richting te gooien. Zijn stelling dat hij 'gecontroleerd gooide' gaat niet op, omdat de collega de hamer pas op het laatste moment zag en nog moest uitwijken; de hamer kwam 35 tot 50 centimeter voor haar voeten terecht. Dat de man het voorval eerst ontkende, laat bovendien zien dat hij niet inziet hoe ernstig dit in strijd is met het veiligheidsbeleid. Ook telt mee dat hij in 2026 al twee officiële schriftelijke waarschuwingen had gekregen, onder meer voor herhaaldelijk te laat komen, en dat daarin disciplinaire maatregelen tot en met ontslag waren aangekondigd. Herplaatsing ligt daarmee niet in de rede.
Over de transitievergoeding oordeelt de rechter anders dan VDL. De drempel voor ernstig verwijtbaar handelen ligt hoog en alleen in uitzonderlijke gevallen is daar sprake van. Dat haalt het gedrag van de man volgens de kantonrechter niet, mede omdat hij de collega niet wilde raken. Het tegenverzoek om toelating tot het werk en de dwangsom vervalt door de ontbinding. Een billijke vergoeding wijst de rechter af: daarvoor is ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever nodig, en dat zag hij hier niet. VDL mocht na de eerdere waarschuwingen eisen dat de man zich strikt aan de regels hield. Dat er al een vaststellingsovereenkomst klaarlag bij het gesprek op 27 mei, kan VDL gezien de voorgeschiedenis en het veiligheidsincident niet worden verweten.
De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst met ingang van 1 december 2026 en bepaalt dat de man recht heeft op de wettelijke transitievergoeding. De proceskosten worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt.
Rechtbank Overijssel · 22 oktober 2026
Civiel Recht A-G: hotelexploitant moest ontslag melden bij overdracht aan asielopvang Een hotel in 's-Hertogenbosch dat jarenlang onder de naam Mövenpick draaide, werd per 1 januari 2024 een opvanglocatie voor asielzoekers en statushouders. De exploitant, Hotel Park Meerendonk B.V. (HPM), droeg het hotel over aan een andere exploitant, Hotel Pettelaar, die het pand voor drie jaar zou onderverhuren aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Over de gevolgen voor het personeel van HPM, 25 mensen, ontstond een langslepend conflict. In deze zaak geeft de advocaat-generaal bij de Hoge Raad advies.
HPM ging ervan uit dat het personeel van rechtswege zou meeverhuizen naar de nieuwe exploitant, omdat zij dacht aan een overgang van onderneming. Drie werknemers, een front office manager, een sales en marketing manager en de general manager, waren het daar niet mee eens. In een kort geding oordeelde de kantonrechter voorlopig dat geen sprake was van een overgang van onderneming, omdat het hotel in de nieuwe situatie geen gewone hotelgasten meer ontving maar asielzoekers die het COA plaatst. HPM vroeg daarna bij het UWV toestemming om de arbeidsovereenkomsten op te zeggen wegens volledige bedrijfssluiting. Die toestemming kwam op 20 juni 2024, en de contracten werden opgezegd tegen 31 augustus 2024.
De werknemers stelden dat HPM bij zo'n voorgenomen collectief ontslag eerst had moeten melden en vakbonden had moeten raadplegen, zoals de Wet melding collectief ontslag voorschrijft. Daarom vroegen zij om een billijke vergoeding. De kantonrechter wees dat af, maar het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende de vergoeding wel toe. Volgens het hof dwong al de beslissing om met Hotel Pettelaar te onderhandelen over de overdracht van de exploitatie HPM om een collectief ontslag te overwegen. De melding had dus uiterlijk bij de ondertekening van de overeenkomst op 15 december 2023 moeten plaatsvinden. Ook had HPM volgens het hof de Wet op de ondernemingsraden geschonden, omdat de bijeenkomst van 30 oktober 2023 geen personeelsvergadering was waarin het personeel om advies werd gevraagd. De vergoeding bepaalde het hof op twee maandsalarissen, verhoogd met een factor 2. Daarnaast wees het de bonus over 2023 toe. HPM ging in cassatie, de werknemers zagen af van verweer.
De advocaat-generaal vindt alle klachten ongegrond. Hij wijst op de strenge lijn van het Hof van Justitie van de EU, onder meer in het arrest Resorts Mallorca over een vergelijkbare hotelzaak. Daaruit volgt dat de raadplegingsplicht ontstaat bij een strategische of commerciële beslissing waardoor een collectief ontslag moet worden overwogen. Zekerheid over het ontslag is niet nodig. Dat HPM meende dat het personeel van rechtswege zou overgaan, maakt dat niet anders.
Ook het beroep op de vervaltermijn van twee maanden uit de wet strandt volgens hem. Die termijn kan niet beginnen te lopen voordat de werkgever heeft opgezegd, anders zou het recht om vernietiging te vragen verlopen zijn voordat er iets is om te vernietigen. Over de ondernemingsraadswet stelt hij dat advies alleen in een personeelsvergadering kan worden gegeven, en dat werknemers daarvoor duidelijk moeten weten dat hun advies wordt gevraagd. Een informatiebijeenkomst en een brief volstaan dus niet.
Bij de hoogte van de billijke vergoeding heeft het hof volgens de advocaat-generaal ruimte om, naast de schending van de meldplicht, ook de schending van de ondernemingsraadswet en het onterecht delen van personeelsgegevens mee te wegen. Het hof sloot daarbij aan op de gezichtspunten uit de New Hairstyle-beschikking, onder meer dat schending van de regels niet voordeliger mag zijn dan een rechtmatige opzegging. Ook de bonus over 2023 was terecht toegewezen, omdat de cijfers in het domein van HPM lagen en zij haar jaarrekening niet had gedeponeerd. Prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie acht hij niet nodig.
De conclusie van de advocaat-generaal strekt tot verwerping van het cassatieberoep. De Hoge Raad moet nog beslissen.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht