Rechtbank onbevoegd in zaak over drie Bali-bungalows: koper geen consument Een Belgische belegger kocht in november 2024 drie nog te bouwen bungalows in een project op West-Bali, bij een bedrijf dat in Nederland is gevestigd. De bungalows moesten uiterlijk op 14 november 2025 sleutelklaar worden opgeleverd. Dat gebeurde niet. De koper had inmiddels € 279.000 aanbetaald op de Nederlandse zakelijke bankrekening van de verkoper. Na een ingebrekestelling op 18 mei 2026 ontbond hij de overeenkomst op 27 mei 2026 per deurwaardersexploot. Hij vorderde bij de rechtbank Rotterdam € 317.013,35, bestaande uit de aanbetaling en een contractuele boete van 10 procent, plus rente en beslagkosten.
De verkoper stelde dat de Rotterdamse rechter niet bevoegd is. Hij wees op een bepaling in de overeenkomst: geschillen worden voorgelegd aan de rechter in het arrondissement waar de onroerende zaak ligt, en dat is in Indonesië. De koper stelde dat hij als consument handelde. Voor consumenten geldt in de Europese bevoegdheidsregels (Brussel I bis) een beschermende regeling. Daarin kan een consument zijn wederpartij dagvaarden bij de rechter van zijn eigen woonplaats of van de woonplaats van de wederpartij. Een forumkeuze die vóór het ontstaan van het geschil is gemaakt, wordt dan opzijgeschoven als de consument daardoor slechter af is.
De rechtbank stelde vast dat de beschermende regeling alleen geldt voor iemand die een overeenkomst sluit los van enige bedrijfs- of beroepsmatige doelstelling, uitsluitend om aan eigen particuliere behoeften te voldoen. Dat het niet-beroepsmatige aspect zwaarder weegt, is niet voldoende: het beroepsmatige gebruik moet zo marginaal zijn dat het in de globale context onbetekenend is. Dat de koper de bungalows als privébelegging kocht en geen belegger van beroep is, bleef onbetwist. Voor zijn koopbeslissing was echter van belang of de bungalows geschikt gemaakt konden worden voor verhuur, om zijn vermogen verder op te bouwen.
De rechtbank woog daarnaast mee dat het om drie identieke bungalows op één bungalowpark gaat, op grote afstand van België. Voor zover de koper ze mede voor eigen gebruik kocht, ligt het volgens de rechtbank voor de hand dat hij hooguit één bungalow nu en dan zelf met familie zou bewonen. Daarom oordeelde de rechtbank dat de koper niet als consument handelde. De forumkeuze voor Indonesië bleef daarmee overeind. Omdat Indonesië geen lidstaat is, ging de rechtbank niet na of die keuze op grond van de Europese regels geldig is, maar toetste zij haar aan artikel 8 Rv. Dat artikel bepaalt dat de Nederlandse rechter geen rechtsmacht heeft als partijen bij overeenkomst een buitenlandse rechter bij uitsluiting hebben aangewezen.
De rechtbank verklaarde zich onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen. De koper moet de proceskosten van de verkoper betalen, begroot op € 3.645, vermeerderd met € 98 plus betekeningskosten als het vonnis wordt betekend. De voorwaardelijke vordering van de verkoper om de koper niet-ontvankelijk te verklaren, kwam niet meer aan de orde. De kosten van dat incident werden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Rechter wijst auteursrechtclaim tegen Loewe af: Whisker-tas niet gekopieerd van Ida Een Nederlands tassenmerk dat leren handtassen ontwerpt en verkoopt, stapte naar de rechter omdat het Spaanse luxemerk Loewe zou hebben gekopieerd. De ontwerpster stelde dat de 'Whisker', die Loewe in maart 2026 presenteerde, een inbreuk was op haar tas 'Ida'. Die tas hoort sinds de herfstcollectie van 2025 tot de succesvolste ontwerpen van haar merk. De Ida werd in januari 2025 in Parijs getoond aan zo'n 400 inkopers van grote warenhuizen en in februari 2025 tijdens de New York Fashion Week. Het eerste exemplaar ging op 4 juli 2025 over de toonbank.
De ontwerpster schreef Loewe op 9 maart 2026 aan en vroeg om overleg. Loewe wees het verwijt af. De gesprekken die volgden leidden niet tot een oplossing. Rond 27 augustus 2026 bracht Loewe de Whisker wereldwijd op de markt, ook in Nederland: online en in de eigen winkels. De ontwerpster vroeg de voorzieningenrechter in kort geding om Loewe te verbieden de tas in Nederland te verkopen, om informatie over productie en verkoop te geven en om dat alles met dwangsommen te versterken.
Loewe voerde verweer en begon zelf een tegenzaak. Volgens Loewe heeft zij het ontwerp zelfstandig ontwikkeld en was zij niet eens bekend met de Ida. Ze stelde dat de ontwerpster juist haar rits-strook had overgenomen, de overhangende strook langs de bovenzijde van de tas, uit eerdere Loewe-modellen. De rechter liet dat laatste standpunt toe, ook al kwam het pas laat in de procedure. Het was een kleine wijziging waardoor de ontwerpster niet in haar verdediging werd geschaad.
Eerst bekeek de rechter of Nederland bevoegd is. Dat is zo, ook ten aanzien van het Spaanse moederbedrijf, omdat de Nederlandse dochter Loewe Holanda B.V. in Amsterdam is gevestigd en de vorderingen nauw samenhangen. Ook de spoed was er volgens de rechter: de vermeende inbreuk duurde dagelijks voort.
Over de Ida was de rechter positief. De combinatie van tien ontwerpkeuzes, zoals de lage taille, de buisvormige randen, de overhangende 'hondenoren' en de vijgvormige zijkant, weerspiegelt de persoonlijkheid van de maker en is daarom auteursrechtelijk beschermd. Loewe had alleen tassen genoemd waarin losse elementen voorkwamen, nooit de combinatie. De rechter vond het bovendien niet erg aannemelijk dat Loewe de Ida niet kende, gezien de publiciteit en de vertoning in de modewereld terwijl de Whisker nog in ontwerp was.
Toch was er volgens de rechter geen inbreuk. Een aantal kenmerken van de Ida keert terug in de Whisker, maar niet op dezelfde manier. De Whisker heeft geen verstevigde rand langs de voetjes, een duidelijker achthoekige onderkant en een geprononceerdere taille. De neerwaartse welving zit alleen aan de voorkant, de achterzijde is recht. Vanaf de zijkant heeft de tas geen vijgvorm, omdat hij naar voren kantelt voor een 'collapsed look'. Waar Loewe dezelfde elementen gebruikte, gaf zij die een eigen creatieve uitwerking, waardoor de Whisker een eigen oorspronkelijk karakter heeft. Of Loewe de Ida als voorbeeld nam, liet de rechter daarom in het midden.
Ook de tegenvordering van Loewe sneuvelde. De rits-strook van de Ida verschilt van die van de Madrid en de Strip Shoulder Bag: bij die tassen hangt de strook maar aan één kant of asymmetrisch over, bij de Ida hangt hij in een andere boog en met afgeronde uiteinden. Het verbod om te zeggen dat Loewe heeft gekopieerd was ook niet nodig, omdat de ontwerpster dat buiten de rechtszaak niet had gedaan.
De voorzieningenrechter weigerde alle gevraagde voorzieningen in conventie en reconventie. De ontwerpster en haar bedrijf moeten hoofdelijk € 2.101 aan proceskosten aan Loewe betalen, plus € 98 aan nakosten en wettelijke rente. De proceskosten in de tegenzaak werden op nihil begroot.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Raad van State: TNO moet onderzoeksdocumenten voor overheid onder Woo beoordelen op openbaarmaking Een verzoeker wilde weten hoe de grens van 25 kilometer in het rekenmodel Aerius is onderbouwd. Dat model berekent hoeveel stikstof uit bijvoorbeeld een stal of bedrijf neerslaat in natuurgebieden, en het speelt een rol bij het stikstofbeleid. Op 16 februari 2022 vroeg hij de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) om twee notities over de modellering van stikstofdepositie en alle communicatie over de totstandkoming daarvan met onder meer ministeries, Wageningen University en Research en het RIVM. Na een verzoek van TNO om het te preciseren, beperkte hij zijn vraag tot alle communicatie en verslagen van overleggen over de onderbouwing van die grens van 25 kilometer.
TNO wees het verzoek af. Volgens TNO ging het om onderzoeksgegevens die louter met een wetenschappelijk oogmerk zijn gemaakt, en dat is geen bestuurlijke aangelegenheid. Daarom was de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) niet van toepassing. Ook op het bezwaar, waarop TNO op 31 augustus 2022 beslist had toen de opvolger van de Wob, de Wet open overheid (Woo), al gold, bleef TNO bij dat standpunt. De rechtbank Midden-Nederland oordeelde op 5 april 2024 anders. Zij verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het besluit en droeg TNO op een nieuw besluit te nemen. Daartegen stelde TNO hoger beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 5 april 2024.
De Afdeling gaat eerst na of de Woo op de taken van TNO van toepassing is. Dat is het geval. TNO is een orgaan in de zin van de Woo en alles wat het binnen de kaders van de TNO-wet doet, houdt verband met zijn publieke taak. In beginsel valt dus alle informatie, ook onderzoeksgegevens, onder de Woo.
Daarna kijkt de Afdeling naar de uitzonderingen. Artikel 36 van de TNO-wet staat op de bijlage bij artikel 8.8 van de Woo. Dat artikel maakt onderzoek vertrouwelijk dat TNO verricht in opdracht van anderen dan de overheid, voor zover de opdrachtgever dat heeft bedongen. Voor onderzoek in opdracht van de rijksoverheid of lagere overheden geldt die uitzondering niet. Dat volgt uit de wetsgeschiedenis, waarin de wetgever bewust koos om TNO-onderzoek in opdracht van de overheid onder de Woo te brengen. Daar staat ook uitdrukkelijk dat de uitzonderingen voor onderzoeksgegevens van universiteiten en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) niet zijn overgenomen in de TNO-wet.
TNO voerde aan dat het toepassingsbereik van de Woo gelijk is gebleven aan dat van de Wob, zodat de oude rechtspraak over onderzoeksgegevens met een louter wetenschappelijk oogmerk blijft gelden. De Afdeling volgt dat niet. De wetgever heeft die rechtspraak bewust vervangen door de opname van artikel 36 TNO-wet in de bijlage. Dat TNO hierdoor anders wordt behandeld dan universiteiten en NWO, is een bewuste keuze van de wetgever.
Ook het betoog over de communicatie over de uitvoering van onderzoek slaagt niet. Voor zover die communicatie bij TNO berust en gaat over onderzoek in opdracht van de overheid en samenhangt met de publieke taak, valt zij onder de Woo. Communicatie over onderzoek in opdracht van anderen dan de overheid valt er niet onder. Dat de Woo van toepassing is, betekent niet dat alle informatie openbaar moet worden. TNO moet per document beoordelen of een uitzonderingsgrond van de Woo geldt.
De Afdeling verklaart het hoger beroep van TNO ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. TNO moet binnen zes weken een nieuw besluit nemen op het bezwaar van de verzoeker. Tegen dat nieuwe besluit staat alleen beroep open bij de Afdeling zelf. TNO moet daarnaast de proceskosten van de verzoeker in hoger beroep vergoeden tot een bedrag van € 1.868 en betaalt € 559 griffierecht.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: gemeente Gemert-Bakel hoeft geen extra Woo-stukken te zoeken in mailbox kabinetschef Een inwoner van De Mortel, gemeente Gemert-Bakel, wil alle correspondentie inzien die de provincie en de gemeente met elkaar hebben gevoerd over zijn dossier. Hij vroeg die stukken op 17 februari 2023 op via de Wet openbare overheid (Woo), de wet waarmee burgers overheidsinformatie kunnen opvragen. Het college van burgemeester en wethouders wees het verzoek af, omdat de gevraagde documenten al openbaar waren.
De man ging in bezwaar. Het college verklaarde dat bezwaar op 14 juni 2023 niet-ontvankelijk. De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep daartegen op 29 maart 2024 gegrond en droeg het college op een nieuw besluit op bezwaar te nemen. Dat deed het college op 14 mei 2024: het bezwaar werd opnieuw ongegrond verklaard, nu met een nadere toelichting over hoe het naar de documenten had gezocht. De rechtbank verklaarde ook het beroep tegen dat nieuwe besluit ongegrond, bij uitspraak van 18 april 2025. Volgens de rechtbank had het college voldoende inzichtelijk gemaakt welke zoekslagen het had verricht.
De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Zijn kernpunt: de kabinetschef van de provincie had hem zelf verteld dat zij emailberichten naar de gemeente had gestuurd. Die berichten zouden dus bij het college moeten berusten. Ook vond hij dat het college ten onrechte afzag van het inschakelen van een digitaal opsporingsbedrijf, dat volgens hem wel meer documenten zou kunnen vinden.
De Afdeling oordeelde dat de gronden van de man grotendeels een herhaling waren van wat hij al in beroep had aangevoerd. De rechtbank was daar gemotiveerd op ingegaan, en de man had geen redenen genoemd waarom die beoordeling onjuist of onvolledig zou zijn. Wat hij op de zitting vertelde over zijn gesprek met de kabinetschef was volgens de Afdeling bovendien niet concreet genoeg om aannemelijk te maken dat er meer documenten onder het college berusten dan al openbaar zijn gemaakt.
De Afdeling verwees naar een eerdere uitspraak van 25 maart 2026 over een gelijkluidend verzoek van dezelfde man. Daarin zag de Afdeling geen grond om aan te nemen dat de inhoud van de mailbox van de kabinetschef toch onder het college berust, ondanks de toelichting van het college.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Gerecht Curaçao: Xibi handelde onrechtmatig door rol van VMSC over te nemen na veroordeling tot € 73 miljoen Op 13 mei 2024 veroordeelde het gerecht in Curaçao VMSC Curazao tot betaling van bijna USD 73 miljoen aan Caterpillar Crédito, de financieringstak van de Caterpillar-groep. Wat daarna gebeurde, is nu het onderwerp van een nieuwe procedure. Binnen enkele maanden nam een zusterbedrijf, Xibi, de rol van VMSC over. Volgens Cat Crédito was dat bedoeld om te voorkomen dat zij haar geld nog kon verhalen.
VMSC was jarenlang het kanaal waarlangs de internationale betalingen van de Venezolaanse Caterpillar-dealer Venequip, en later van het samenwerkingsverband Consorcio, liepen. VMSC beschikte daarvoor over een dollarrekening. Na het vonnis van 13 mei 2024 gebeurde het volgende. Op 8 maart 2024 nam de bestuurder van VMSC en Consorcio, [betrokkene 2], de aandelen in Xibi over en werd bestuurder van Xibi. In juli 2024 werd de statutaire doelomschrijving van Xibi gelijkgetrokken met die van VMSC. In augustus 2024 lanceerde Xibi een website met dezelfde producten, hetzelfde telefoonnummer en hetzelfde mailadres als VMSC. Vanaf medio 2024 liet [betrokkene 2] klanten weten dat zij voortaan op de rekening van Xibi moesten betalen. Cat Crédito kon via een bankbeslag slechts USD 32.000 van de toegewezen vordering incasseren. Het hof bekrachtigde het vonnis op 16 juni 2026; VMSC heeft cassatieberoep ingesteld, dat nog loopt.
Cat Crédito vorderde primair dat VMSC en Xibi worden vereenzelvigd, zodat zij haar vordering ook op Xibi kon verhalen. Subsidiair vroeg zij een verklaring dat Xibi onrechtmatig had gehandeld, met veroordeling tot schadevergoeding. In een incident vorderde zij bovendien inzage in documenten van VMSC en Xibi, om haar stellingen over het plan van de twee vennootschappen verder te onderbouwen.
Het gerecht wees de vereenzelviging af. Volgens de rechtspraak van de Hoge Raad is vereenzelviging alleen gerechtvaardigd in uitzonderlijke omstandigheden, en daartoe had Cat Crédito niets gesteld buiten haar betoog dat sprake was van misbruik van het identiteitsverschil. Ook de klassieke grondslag voor misbruik van identiteitsverschil ging hier niet op: dat vraagt in beginsel dat dezelfde persoon beide rechtspersonen beheerst. De uiteindelijk belanghebbende van VMSC is [betrokkene 1], die van Xibi is [betrokkene 2]. De stelling dat [betrokkene 2] tot de familiekring van [betrokkene 1] behoort, vond het gerecht te speculatief.
Toch werd Xibi aansprakelijk gehouden. Het gerecht overwoog dat ook een rechtspersoon onrechtmatig kan handelen door mee te werken aan het overnemen van de activiteiten van een andere rechtspersoon, terwijl zij weet dat dit gebeurt om verhaal van een rechterlijke veroordeling te frustreren. Dat was hier het geval. Het ging niet om het eenvoudig wisselen van dienstverlener door Consorcio, maar om een doelbewuste operatie. De geldstromen werden aan het bereik van Cat Crédito onttrokken, en de operatie slaagde daarin. Xibi wist van het doel, want haar bestuurder was de initiatiefnemer en zijn kennis wordt aan haar toegerekend. Dat het Consorcio vrijstond om van VMSC af te stappen, deed niet ter zake: de vraag was of Xibi aan de operatie mocht meewerken. Volgens het gerecht had Xibi daarvan moeten afzien. Of er daadwerkelijk vermogen van VMSC naar Xibi is gegaan, was daarvoor niet bepalend; de actieve medewerking aan het omleiden van de geldstromen was al onrechtmatig.
De hoogte van de schade wordt in deze procedure niet vastgesteld. Daarvoor is een schadestaatprocedure nodig, en die verwijzing was al mogelijk omdat schade aannemelijk is. Het argument van VMSC en Xibi, onderbouwd met een deskundigenrapport, dat VMSC toen al niet meer winstgevend was, was daarvoor onvoldoende.
De incidentele vordering tot inzage in bescheiden, op grond van artikel 843a Rv, werd afgewezen. Voor de subsidiaire vordering was inzage niet nodig, omdat die ook zonder toewijsbaar was; een debat over de hoogte van de schade kan in de schadestaatprocedure worden gevoerd. Voor de primaire vordering had inzage nog van belang kunnen zijn, maar Cat Crédito had niets aangedragen dat wees op uitzonderlijke omstandigheden voor vereenzelviging.
Het gerecht verklaarde voor recht dat Xibi onrechtmatig heeft gehandeld en veroordeelde Xibi tot vergoeding van de schade, op te maken bij staat. Omdat VMSC en Xibi grotendeels in het ongelijk zijn gesteld, moeten zij de proceskosten van Cat Crédito betalen van Cg 12.786,50, plus Cg 250 aan nakosten. In het incident moet Cat Crédito de proceskosten van VMSC en Xibi vergoeden van Cg 12.000, plus Cg 250 aan nakosten.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 9 november 2026
Civiel Recht