Raad van State: NOvA moet vrijstellingsverzoek cassatieadvocaat opnieuw beoordelen Een advocaat bij Bird & Bird in Den Haag liep het risico haar aantekening 'advocaat bij de Hoge Raad' te verliezen omdat zij in drie jaar tijd te weinig cassatiezaken had behandeld. Onder de regels van de Verordening op de advocatuur moeten cassatieadvocaten in drie jaar minimaal twaalf zaken behandelen, waarvan zes tot een inhoudelijk oordeel van de Hoge Raad leiden. Omdat zij door omstandigheden in haar gespecialiseerde rechtsgebied niet aan die eis kon voldoen, vroeg zij de Nederlandse Orde van Advocaten om vrijstelling.
De algemene raad van de NOvA wees het verzoek af op twee gronden: het was te laat ingediend en er waren geen bijzondere omstandigheden. De advocaat had het verzoek namelijk enkele weken na het verstrijken van de acht-wekentermijn ingediend. De rechtbank Den Haag gaf de NOvA gelijk en oordeelde dat de termijn een fatale termijn was — wie te laat is, krijgt zijn verzoek niet inhoudelijk behandeld.
Maar de Raad van State ziet dat anders. In de aanloop naar het verzoek had de plaatselijke Haagse Orde de advocaat aanvankelijk bericht dat zij haar aanvraag als niet-verzonden mocht beschouwen, omdat zij naar de mening van de Haagse Orde pas in 2023 aan de beurt zou zijn. Pas nadat de advocaat zelf navraag had gedaan en bleek dat haar aantekening al uit 2019 dateerde, werd zij alsnog gewezen op de noodzaak een verzoek in te dienen — waarop zij dezelfde dag nog actie ondernam. Onder die omstandigheden mocht de NOvA de te late indiening niet zonder meer aan haar tegenwerpen, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak. Het is immers de lokale orde die in de praktijk het moment bepaalt waarop een advocaat actie moet ondernemen, en die rolverdeling brengt mee dat de advocaat mocht afgaan op wat de Haagse Orde haar meedeelde.
Daarnaast sneuvelt ook de inhoudelijke afwijzing. De NOvA stelde dat bijzondere omstandigheden alleen kunnen leiden tot vrijstelling als de advocaat zich daarmee onderscheidt van collega's. De Raad van State verwerpt die redenering: als het aantal beschikbare cassatiezaken in een specialistisch rechtsgebied door externe factoren — zoals een pandemie — voor iedereen daalt, kunnen bijzondere omstandigheden per definitie meerdere advocaten tegelijk treffen. Het referentiepunt moet de normale situatie zijn waarop de norm van twaalf zaken is gebaseerd, niet de situatie van andere collega-cassatieadvocaten. De NOvA heeft onvoldoende onderbouwd waarom de kleine hoeveelheid beschikbare zaken in het specifieke rechtsgebied van de advocaat geen reden voor vrijstelling kon vormen.
Het advocatenkantoor Bird & Bird, dat als mede-appellant optrad en betoogde dat het weigeren van de vrijstelling haar 'full service'-karakter en reputatie schaadde, vangt bot. Zowel de rechtbank als de Raad van State oordelen dat het belang van Bird & Bird volledig voortvloeit uit de contractuele relatie met de advocaat en daarmee een afgeleid belang is. Bird & Bird is daarom geen belanghebbende bij het besluit en haar bezwaar was terecht niet-ontvankelijk verklaard.
De Raad van State vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover het beroep van de advocaat ongegrond werd verklaard, en draagt de NOvA op een nieuw besluit te nemen op haar bezwaar. Daarin moet de algemene raad gemotiveerd ingaan op de vraag hoeveel cassatiezaken er in haar rechtsgebied beschikbaar waren en in hoeverre van haar kon worden verlangd dat zij aan de praktijkeisen voldeed. De NOvA moet daarnaast het griffierecht van €463,- aan de advocaat vergoeden.
Raad van State · 27 mei 2026
Bestuursrecht Raad van State schrapt dwangsom van € 947 voor deken die niet tijdig besliste op aanwijzingsverzoek advocaat Een man vroeg op 29 maart 2024 aan de deken van de Orde van Advocaten Den Haag om een advocaat voor hem aan te wijzen. Aanleiding was het verdwijnen van twee voertuigen na zijn aanhouding op 7 maart 2007. De deken reageerde niet. Na een ingebrekestelling per e-mail van 31 mei 2024 stelde de man op 4 juli 2024 beroep in bij de rechtbank omdat er niet op tijd was beslist. Twaalf dagen later, op 16 juli 2024, wees de deken het verzoek alsnog af als kennelijk ongegrond.
De zaak ligt nu bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 30 januari 2025. Die rechtbank verklaarde het beroep tegen het niet tijdig beslissen gegrond en bepaalde dat de deken een dwangsom van maximaal € 947 moest betalen. Het beroep tegen de afwijzing van 16 juli 2024 verklaarde de rechtbank niet-ontvankelijk. Daartegen staat volgens de Advocatenwet geen bestuursrechtelijke weg open, maar kan binnen zes weken beklag worden gedaan bij het Hof van Discipline.
De deken ging in hoger beroep tegen de dwangsom. Hij betoogde dat hij die niet verschuldigd is, omdat het verzoek kennelijk ongegrond was. Het ging namelijk om een herhaald verzoek, waarin geen nieuwe feiten of veranderde omstandigheden stonden. De Afdeling geeft hem gelijk. Over hetzelfde verzoek om aanwijzing van een advocaat was al meermaals beslist, onder meer in een uitspraak van de Afdeling van 22 mei 2024. Volgens artikel 4:17, vijfde lid, onder c, van de Algemene wet bestuursrecht is geen dwangsom verschuldigd als een aanvraag kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is. De rechtbank had dat volgens de Afdeling ten onrechte niet onderkend.
De man stelde zelf incidenteel hoger beroep in. Hij vond dat de brief van 16 juli 2024 een besluit is waartegen bezwaar en beroep openstaat. Ook zou de beklagprocedure bij het Hof van Discipline niet functioneren, omdat er belangenverstrengeling zou zijn tussen dat hof, de dekens en het Openbaar Ministerie. De Afdeling gaat daar niet in mee. Zij wijst op haar eerdere uitspraken van 22 mei 2024, waarin hoger beroepen van deze man tegen berichten van dekens van diverse arrondissementen niet-ontvankelijk werden verklaard wegens misbruik van recht. Hij is er meermaals op gewezen dat een afwijzing door de deken geen besluit is waartegen bezwaar kan worden gemaakt, en hij heeft ook daadwerkelijk beklag ingesteld bij het Hof van Discipline, dat dat beklag op 28 oktober 2024 ongegrond verklaarde. Hij werd dus geacht te weten dat deze procedure geen kans van slagen had.
De Afdeling verklaart het hoger beroep van de deken gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover daarin een dwangsom van € 947 is opgelegd. Voor het overige blijft die uitspraak in stand. Het incidenteel hoger beroep van de man verklaart de Afdeling niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank spreekt man vrij van verkrachting van vriendin na bezoek aan bioscoop Op 24 augustus 2024 gingen een man en een vrouw, die bevriend waren, samen naar de film. De man zou die avond bij haar blijven slapen, omdat zijn eigen huis ver weg lag. In de nacht van 24 op 25 augustus 2024 vonden in het bed van de vrouw in Ellecom seksuele handelingen plaats. Zij zegt dat ze wakker werd doordat hij haar borsten aanraakte, dat ze in een soort 'freeze' raakte en niets terugdeed. Volgens haar legde hij haar hand op zijn geslachtsdeel, gaf hij haar orale seks en bracht hij daarna zijn penis in haar vagina. De man was jaren ouder dan het meisje niet; beiden waren jongvolwassenen. Hij ontkent dat hij wist dat zij het niet wilde.
De rechtbank Gelderland stelde vast dat de seksuele handelingen hebben plaatsgevonden: dat staat vast op grond van de verklaringen van beiden. De vraag was dus of de man wist, of ernstige reden had om te vermoeden, dat de vrouw daar niet mee instemde. De officier van justitie vond het bewezen en eiste 22 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. De verdediging pleitte voor vrijspraak.
De verklaringen van de man en de vrouw staan op dit punt lijnrecht tegenover elkaar. De man zegt dat zij zich tegen hem aan drukte, kreunde en op zijn vraag of alles goed was instemmend reageerde met een geluid. Hij zegt twee keer te hebben gevraagd of het 'oké' was. De vrouw zegt dat zij deed alsof ze sliep en niets zei. Omdat de wet bepaalt dat een bewezenverklaring niet alleen op de verklaring van één getuige mag berusten, zocht de rechtbank naar steunbewijs voor het verhaal van de vrouw. Dat steunbewijs moet op een relevante manier aansluiten bij haar verklaring en mag niet van dezelfde bron komen.
De rechtbank keek vooral naar een vriend die een paar dagen na de nacht met de vrouw sprak. Hij zei dat zij toen op de grond sliep in plaats van in haar bed, veel staarde en moeilijk te bereiken was. Maar zijn verklaring paste ook bij het verhaal van de man: de vrouw vertelde hem dat de man verward reageerde toen zij hem de volgende ochtend vroeg of ze seks hadden gehad. Ook het ontbreken van paniekaanvallen, terwijl zij die na een eerdere aanranding wel had gehad, sloot dat scenario niet uit. Daar kwam bij dat de vriend vooral vertelde hoe hij haar gedrag interpreteerde, niet welke emoties hij zelf had waargenomen. Bovendien was het de vriend die over aanranding en verkrachting begon; de vrouw zelf sprak toen nog niet over seks tegen haar wil.
De verklaringen van drie andere getuigen, onder wie een vriendin en de viooldocente van de vrouw, kwamen van gesprekken die weken later plaatsvonden. Zij zagen een gedragsverandering bij de vrouw, maar de rechtbank kon niet vaststellen dat die voortkwam uit onvrijwillige seks. Ze telden daarom niet als steunbewijs. Ook de WhatsAppberichten van de man, waarin hij spijt uitsprak, en de opname van een gesprek op 12 oktober 2024 tussen de vrouw, een vriendin, de man en zijn ouders lieten ruimte voor beide lezingen. De man zei daarin dat hij dacht dat zij reageerde.
De rechtbank concludeerde dat het scenario van de man niet kan worden uitgesloten en dat niet genoegzaam kan worden vastgesteld wat er is gebeurd. Het tenlastegelegde is daardoor niet wettig en overtuigend bewezen. De rechtbank spreekt de man vrij. Omdat de schade die de vrouw claimt voortkwam uit het tenlastegelegde feit, verklaart de rechtbank haar niet-ontvankelijk in haar vordering van € 32.797,77, bestaande uit € 26.297,77 materiële en € 6.500 immateriële schade. De vrouw en de man dragen ieder hun eigen proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Strafrecht Hof matigt taakstraf voor groepsmishandeling tot 100 uur na overschrijding redelijke termijn met bijna 2 jaar Twee mannen sloegen op 30 april 2022 een man, die daardoor pijn en letsel opliep. De politierechter in Amsterdam veroordeelde een van hen, een man van rond de twintig, tot een taakstraf van 120 uur wegens openlijke geweldpleging. Hij ging in hoger beroep. Zijn raadsman stelde dat hij moest worden ontslagen van alle rechtsvervolging, omdat hij uit noodweer zou hebben gehandeld.
Het gerechtshof Amsterdam beoordeelt de zaak in hoger beroep tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Amsterdam van 9 december 2022. De verdachte erkende dat hij de aangever had geslagen, maar zei dat de aangever eerst de medeverdachte en daarna hem had geslagen. Opvallend genoeg schaarde ook de advocaat-generaal zich achter dit verweer en vorderde ontslag van alle rechtsvervolging.
Het hof volgt hen niet. Volgens het hof is niet aannemelijk geworden dat de aangever de eerste klap uitdeelde. De lezing van de verdediging wordt weerlegd door de verklaringen van de aangever en van een getuige. Het hof ziet geen reden aan haar betrouwbaarheid te twijfelen, zeker omdat zij zichzelf in haar verklaring ook belast. Uit die verklaringen volgt dat de verdachte en de medeverdachte als eersten de aangever sloegen. Er was dus geen noodweersituatie, zodat ook het beroep op noodweerexces, een overschrijding van de verdediging uit hevige gemoedsbeweging, mislukt.
Bij de strafoplegging weegt het hof de ernst van het feit en de persoon van de verdachte. Hij heeft samen met een ander het slachtoffer geslagen, wat een inbreuk was op diens lichamelijke integriteit en bijdraagt aan gevoelens van angst en onveiligheid. De verdachte heeft geen eerdere veroordelingen. Het hof vindt in beginsel een taakstraf van 120 uur passend.
Die straf matigt het hof, omdat de redelijke termijn is overschreden. De verdachte stelde op 9 december 2022 hoger beroep in en het hof wijst pas op 13 november 2026 arrest, bijna twee jaar later dan redelijk is. Daarom gaat de taakstraf terug van 120 naar 100 uur.
Ook de schadevergoeding verandert. Het slachtoffer vorderde € 3.529,28. De politierechter wees € 1.835,72 toe. Het hof kent meer toe: € 1.278,78 aan materiële schade en € 2.250 aan immateriële schade. Bij de materiële schade rekent het hof reis- en medische kosten mee, en ook de kosten voor het vertalen van medische stukken. De raadsman had betoogd dat die kosten niet waren onderbouwd, maar een schermafbeelding van de bestelling bij een vertaalbureau volstaat voor het hof. De rest van de vordering wijst het hof af, waaronder een klein verschil tussen de gevorderde en de bewezen vertaalkosten.
Het hof veroordeelt de verdachte tot een taakstraf van 100 uur, bij niet naar behoren verrichten te vervangen door 50 dagen hechtenis, met aftrek van voorarrest. Hij moet hoofdelijk met de medeverdachte € 3.528,78 schadevergoeding betalen, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 30 april 2022. Daarnaast legt het hof de schadevergoedingsmaatregel op, met ten hoogste 35 dagen gijzeling als vervangend middel. Betaalt een van beiden, dan vervalt de andere betalingsverplichting.
Gerechtshof Amsterdam · 13 november 2026
Strafrecht Rechtbank legt 17-jarige 100 uur werkstraf op voor crash met 125 km/u waarbij passagier zwaar gewond raakte Op 23 oktober 2025 rond half elf 's avonds reed een toen 17-jarige jongen over de Udensedijk in Langenboom, in de gemeente Land van Cuijk. Het regende en het was donker. Hij zat achter het stuur van de auto van een collega, die naast hem op de bijrijdersstoel zat. Ter plaatse gold een maximumsnelheid van 60 kilometer per uur, maar de jongen reed 125. Hij miste een flauwe bocht en kwam met de auto tegen twee bomen aan de rechterkant van de weg terecht.
De collega raakte zwaar gewond. Hij liep onder meer ernstig hersenletsel en meerdere botbreuken in zijn been op. Op de zitting bleek dat een medische eindsituatie nog niet in zicht is. Het slachtoffer heeft een zichtbare deuk in zijn schedel, last van uitval aan de linkerkant van zijn lichaam en kan door het beenletsel nog altijd niet fietsen of voetballen. Hij moet opnieuw aan zijn been worden geopereerd.
De jongen had bovendien helemaal niet zelfstandig mogen rijden. Hij reed met een begeleiderspas, en de collega die naast hem zat was niet als begeleider op die pas vermeld. De rechtbank vond dat van een beginnend bestuurder in deze omstandigheden (donker, onverlicht en een nat wegdek) extra voorzichtigheid mocht worden verwacht. In plaats daarvan overschreed hij de maximumsnelheid ruimschoots. De rechtbank beschouwde dat als zeer onvoorzichtig rijgedrag, wat een lagere schuldgradatie is dan roekeloosheid. De jongen bekende de feitelijke gedragingen ter zitting en zijn raadsvrouw bepleitte geen vrijspraak.
Na de crash liep de jongen om de auto heen en bleef hij bij het slachtoffer zitten om te kijken hoe het met hem ging. Toen een agent hem aansprak en vroeg of hij er iets mee te maken had, zei hij dat hij wist wie het was, maar niet dat hij erbij betrokken was. Hij gaf niet aan dat hij de bestuurder was en liet de agenten zijn identiteit niet vaststellen. Nadat een agent hem had weggestuurd uit de directe omgeving van de verongelukte auto, liep hij weg zonder zijn gegevens achter te laten. Hij meldde zich pas de volgende dag bij de politie, binnen 17 uur na het ongeluk. De rechtbank vond dat de verwarring over de opmerking van de agent dit gedrag niet rechtvaardigt, en achtte ook het doorrijden na het ongeval bewezen.
Bij de straf woog de rechtbank mee dat de jongen ten tijde van het ongeluk 17 was, zichtbaar aangedaan was op de zitting en zelf nog last heeft van het ongeluk. Hij lost een betalingsregeling af voor de schade aan de auto van (de vader van) het slachtoffer, heeft zijn excuses aangeboden en geprobeerd een mediationtraject met het slachtoffer op te starten. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde een werkstraf en zag geen reden voor een leerstraf, jeugdreclasseringstoezicht of een voorwaardelijke straf als stok achter de deur. De rechtbank volgde dat en oordeelde dat een lichtere straf dan geëist de ernst van de feiten voldoende tot uitdrukking brengt.
De officier van justitie eiste 160 uur werkstraf en een rijontzegging van 12 maanden, waarvan 6 voorwaardelijk. De rechtbank legt een werkstraf van 100 uur op, met 50 dagen jeugddetentie als vervangende straf als de werkstraf niet wordt uitgevoerd. Daarnaast krijgt de jongen een ontzegging van de rijbevoegdheid van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De tijd dat het rijbewijs al was ingevorderd wordt daarvan afgetrokken. Omdat de jongen zijn rijbewijs voor zijn werk nodig heeft, hoeft hij het op dit moment niet in te leveren.
Rechtbank Oost-Brabant · 16 november 2026
Strafrecht