Hof Den Haag: Deutsche Bank schond zorgplicht bij renteswaps voor lelietelers, kredietklacht verjaard Een groep lelietelers uit Wieringerwerf kocht in 2006 en 2007 bij Deutsche Bank twee renteswaps, afgesloten naast bedrijfsleningen: contracten waarmee een variabele rente wordt omgezet in een vaste. Toen de rente daalde, bleken de swaps een negatieve waarde te hebben. Bij het vervroegd aflossen van de leningen in 2014 moest het bedrijf een bedrag van circa € 161.000 aan de bank betalen. Het bedrijf, Mak c.s., stapte in 2018 naar de rechter: de bank zou haar zorgplicht hebben geschonden, zowel bij het adviseren van de swaps als bij een herstructurering van het krediet in 2009.
Het gerechtshof Den Haag boog zich over de zaak nadat de Hoge Raad het eerdere arrest van het hof Amsterdam had vernietigd. De Hoge Raad had de zaak teruggestuurd om opnieuw te beoordelen of de vorderingen verjaard waren en of het bedrijf gebonden was aan een afspraak uit 2014, waarin beide partijen verklaarden na afwikkeling van de swap niets meer van elkaar te vorderen te hebben.
Over de herstructurering van het krediet in 2009 was het hof kort. Die vordering is verjaard. Een lening is een relatief eenvoudig product, en het bedrijf had veel ervaring met het financieren van de onderneming. Het kon dus zelf beoordelen of de bank deugdelijk had gehandeld, en dat ook ruim voor 25 juli 2013 doen, de datum vijf jaar vóór de dagvaarding. De bewering dat het bedrijf pas na een bezoek aan een advocaat in 2016 inzicht kreeg, onderbouwde het niet.
Bij de renteswaps lag dat anders. Het hof vond dat een renteswap een moeilijk te doorgronden product is, vooral waar het om de risico's gaat. Het bedrijf had nooit eerder een swap of ander derivaat afgenomen. Het had daarom pas in november 2016, toen het een advocaat inschakelde, de kennis om te beoordelen of de bank goed had gehandeld. De vorderingen over de swaps zijn niet verjaard, en ook het beroep van de bank op de klachtplicht slaagt niet.
Inhoudelijk oordeelde het hof dat de bank haar waarschuwingsplicht heeft geschonden. De bank wist dat het bedrijf geen ervaring had met derivaten. In de presentatie van 21 juli 2006 stond als advies alleen dat de rente historisch laag was en dat het bedrijf die nu lang moest vastzetten. Over risico's, zoals een mismatch met de onderliggende lening of het ontstaan van een negatieve waarde, ging het niet. Een rentecap als alternatief bleef onbesproken. De brochures en algemene bepalingen die bij de kredietovereenkomsten zaten, behandelden juist veel verschillende derivaten in algemene termen en volstonden niet. Dat het bedrijf in de bevestigingen verklaarde naar tevredenheid te zijn ingelicht, woog het hof niet zwaar. Ook sloten de swaps niet aan bij de leningen: de looptijden waren ongeveer acht en tien jaar, terwijl de leningen dertien en vijftien jaar liepen. Voor de rest van die tijd was er geen bescherming tegen rentestijgingen, en daar kon de bank niets tegenover stellen.
Bij de afspraak uit 2014 kwam de bank wel een eind. Het hof las de clausule zo dat zij alleen gaat over de betalingen die partijen elkaar op grond van de swapbepalingen verschuldigd waren bij beëindiging. Een kwijting voor andere vorderingen, zoals die wegens onrechtmatig handelen, had de bank expliciet moeten maken. De vernietiging van de clausule wegens misbruik van omstandigheden was al verjaard. Een beroep van de bank op de clausule was ook niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid. De hoogte van de negatieve waarde ligt dus vast, al kan die wel een rol spelen bij het berekenen van de schade.
Het hof vernietigt het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 10 juli 2019 voor zover het de vorderingen en de proceskosten betreft. Het verklaart voor recht dat Deutsche Bank onrechtmatig heeft gehandeld bij de advisering en verkoop van de renteswaps, en veroordeelt de bank tot vergoeding van de geleden schade, op te maken bij staat. Omdat beide partijen deels verliezen, compenseert het hof de proceskosten in beide instanties.
Gerechtshof Den Haag · 27 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad vernietigt boete van € 250.000 voor verboden grondverkoop: hof matigde niet onder aflossing Een B.V. kocht in 2011 van de gemeente Peel en Maas een stuk grond om duurzame woningen te bouwen volgens het 'cradle-to-cradle'-principe. De koopprijs was € 455.000. In de koopovereenkomst stond dat de koper zijn rechten en plichten niet mocht overdragen zonder schriftelijke toestemming van de gemeente. Wie dat toch deed, verbeurde een boete van € 250.000.
Het oorspronkelijke bouwplan bleek niet levensvatbaar. Met toestemming van de gemeente verkocht de B.V. twee percelen aan derden. Over de resterende ruim 1.300 vierkante meter grond schreef zij in 2018 aan de gemeente dat een lokale ondernemer daar nieuwbouwwoningen wilde realiseren, en zij vroeg om toestemming voor de overdracht. In juli 2018 mailde zij dat zij ervan uitging dat er geen bezwaren waren als de gemeente niets meer van zich liet horen. Een schriftelijke toestemming kwam er niet. Toch droeg de B.V. de grond op 23 november 2018 over aan een projectontwikkelaar, voor € 195.000 exclusief btw. Direct daarna werd de B.V. ontbonden. De opbrengst kwam terecht bij de beheermaatschappij die bestuurder van de B.V. was.
De gemeente stapte naar de rechter tegen die beheermaatschappij en tegen de drie bestuurders daarvan. Zij vorderde € 250.000 schadevergoeding, gelijk aan de contractuele boete. Volgens de gemeente had de beheermaatschappij onrechtmatig gehandeld door actief te bewerkstelligen dat de B.V. haar verplichtingen niet nakwam. De aansprakelijkheid van de bestuurders baseerde zij op een wetsartikel over aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden van bestuurders van rechtspersonen. De rechtbank Limburg wees de vordering toe tot € 195.000. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende in 2025 het volledige bedrag van € 250.000 toe.
In cassatie bij de Hoge Raad voerden de beheermaatschappij en de bestuurders onder meer aan dat het hof de boete had moeten matigen. De wet geeft de rechter de mogelijkheid een afgesproken boete te verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Het hof had matiging afgewezen. Het woog daarbij mee dat de beheermaatschappij onrechtmatig jegens de gemeente had gehandeld door de schuld die de B.V. aan haar had, af te lossen.
Daarmee ging het hof volgens de Hoge Raad de fout in. De boete is afgesproken tussen de gemeente en de B.V., en alleen die verhouding is van belang bij de vraag of de boete moet worden gematigd. De rechtsverhouding tussen de beheermaatschappij en de gemeente, en een eventuele wettelijke schadeplicht van de beheermaatschappij, speelt bij die beoordeling geen rol. Het hof had dat onderscheid niet gemaakt. De overige klachten van het middel konden niet tot cassatie leiden; de Hoge Raad hoefde dat niet verder te motiveren.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof 's-Hertogenbosch van 18 maart 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De gemeente moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 voor salaris, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechtbank Amsterdam wijst incidenten van tien energieleveranciers over bevoegdheid en splitsing af in WAMCA-zaak over wijzigingsbedingen Drie stichtingen hebben een collectieve rechtszaak aangespannen tegen tien Nederlandse energieleveranciers. De kern van het geschil: de energieleveranciers gebruiken in hun variabele contracten met consumenten en andere kleinverbruikers een zogeheten wijzigingsbeding, artikel 19.3 van de Algemene Voorwaarden 2017 van branchevereniging Energie-Nederland. Dat beding laat de leveranciers toe hun tarieven eenzijdig te wijzigen. Volgens de stichtingen is dat beding oneerlijk en onredelijk bezwarend, omdat consumenten niet goed kunnen inschatten wat de financiële gevolgen voor hen zijn. De stichtingen vorderen vernietiging van het beding en terugbetaling of schadevergoeding voor alle getroffen afnemers.
De zaak is ingesteld door Stichting Eerlijke Handelspraktijken (SEH) op 30 juni 2025, gevolgd door Stichting Consumenten Competition Claims (SCCC) en Stichting Consumer Justice (SCJ). De procedure valt onder de WAMCA, de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie, die is bedoeld om massazaken gecoördineerd als één zaak te behandelen. Gedaagden zijn Budget Thuis, Eneco, Energiedirect, Essent, Greenchoice, Vattenfall, Greenchoice Zakelijk, ENGIE, Oxxio en Vandebron.
De energieleveranciers stelden in zogenoemde incidenten drie processuele verweren. Ten eerste voerden acht van hen aan dat de rechtbank Amsterdam niet bevoegd is om over hun zaken te oordelen. Ten tweede vroegen diezelfde partijen om splitsing van de zaak, zodat elk van hen afzonderlijk zou worden behandeld. Ten derde vroegen alle tien inzage in interne documenten van de stichtingen, zoals communicatie met hun procesfinanciers en met organisaties als de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis.
De rechtbank verwierp alle drie de verweren. Over de bevoegdheid oordeelde de rechtbank dat alle energieleveranciers hetzelfde wijzigingsbeding gebruiken, namelijk artikel 19.3 van de AV 2017. Dat is één gezamenlijke gebeurtenis in de zin van de WAMCA, en de feitelijke en rechtsvragen zijn gelijksoortig. Omdat drie leveranciers in Amsterdam zijn gevestigd, is de rechtbank Amsterdam bevoegd voor alle tien. Splitsing wees de rechtbank eveneens af: juist het doel van de WAMCA is zulke massazaken als één geheel te behandelen.
Over de inzageverzoeken oordeelde de rechtbank dat de energieleveranciers al inzage hadden gekregen in de financieringsafspraken van de stichtingen met hun procesfinanciers, via een eerder gegeven bevel. Voor de overige gevraagde documenten, zoals communicatie over de oprichting van de stichtingen en de motieven daarvoor, ontbreekt voldoende belang. De rechtbank overwoog dat de vraag wie het initiatief heeft genomen voor de stichting, niet relevant is voor de vraag of de stichting voldoende onafhankelijk opereert. Over de benoeming van twee leden van de raad van toezicht van SCJ constateerde de rechtbank dat zij op persoonlijke titel zijn benoemd en dat concrete aanwijzingen voor gebrekkige onafhankelijkheid ontbreken.
De inhoudelijke beoordeling van de zaak is nog niet begonnen. De rechtbank wacht eerst op een arrest van de Hoge Raad, dat op 4 december 2026 wordt verwacht in een vergelijkbare zaak tussen een individuele consument en Vattenfall over hetzelfde wijzigingsbeding. Het hof Amsterdam had in die zaak in maart 2025 geoordeeld dat het beding oneerlijk is, maar Vattenfall heeft cassatie ingesteld en de advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging. De rechtbank acht dat arrest van cruciaal belang voor de verdere behandeling van deze collectieve procedure en geeft partijen de gelegenheid daarop te reageren.
In de incidenten over bevoegdheid en splitsing veroordeelde de rechtbank acht energieleveranciers elk in de proceskosten van de drie stichtingen, begroot op € 842,00 per stichting. Budget Thuis en Vattenfall, die geen bevoegdheids- of splitsingsincident hadden opgeworpen, hoeven die kosten niet te betalen. De kosten van de inzageverzoeken worden gecompenseerd: iedere partij draagt haar eigen kosten.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Kantonrechter zet 87 huurders van camping De Westeinder uit huis na opzegging; ontruiming binnen zes maanden Op camping De Westeinder in Rijsenhout wonen tientallen mensen op een gehuurde staplaats, vaak in een eigen stacaravan of chalet. Veel van hen staan op het adres van de camping ingeschreven, een deel met hulp van de vorige eigenaar. Begin 2024 kocht Resort Westeinderplassen B.V. de camping. Het bedrijf wil het terrein grootschalig herontwikkelen en zegde alle huurovereenkomsten op. De kantonrechter in Haarlem oordeelt nu dat die opzegging geldig is en dat de huurders hun plaats moeten ontruimen.
De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Westeinderplassen zegde de huur voor het eerst op in januari 2024, tegen 1 oktober 2024, en later uit coulance tegen 1 januari 2025. Een groot deel van de huurders had zich verenigd in Stichting Belangen Camping de Westeinder en weigerde in te stemmen. In een eerdere procedure oordeelde de kantonrechter bij vonnissen van 22 januari 2025 dat de opzegging niet rechtsgeldig was, omdat er geen individueel aanbod voor een passende schadevergoeding bij zat. Westeinderplassen liet daarna per huurder een taxatierapport opmaken en zegde de huur op 2 mei 2025 opnieuw op, nu tegen 30 april 2026 en met een individueel aanbod tot schadevergoeding. Op 28 oktober 2025 dagvaardde het bedrijf 96 huurders. Voor 9 van hen is de vordering later ingetrokken. Drie huurders kwamen niet opdagen en tegen hen is verstek verleend. De overige huurders voerden verweer en stelden zelf ook vorderingen in.
De huurders betoogden onder meer dat zij woonruimte huren en daarom de strengere huurbescherming voor woningen geldt. Dat volgt de rechter niet. Wie alleen de grond huurt en daar zelf een stacaravan op zette, huurt geen woonruimte. Ook bij huurders die een stacaravan van Westeinderplassen huren, is niet onderbouwd dat het bedrijf ooit akkoord ging met verhuur als woonruimte. Wel stelt de rechter vast dat de stacaravans door de latere werkzaamheden van huurders (tuinen, erfafscheidingen, terrassen, gevelbeplating) inmiddels als onroerende zaken gelden, maar dat verandert het huurregime niet.
Ook het beroep op Europees consumentenrecht slaagt niet. De richtlijn over oneerlijke bedingen ziet op contractuele bedingen, en in de huurovereenkomsten staat geen afwijkend opzegbeding. De informatieplichten uit de richtlijn consumentenrechten gelden niet voor overeenkomsten waarbij rechten op onroerende zaken worden verkregen, en daar valt de huur van een staplaats onder. Het verweer dat de opzeggingsbrieven niet iedereen hebben bereikt, verwerpt de rechter ook: de brieven gingen naar bekende adressen, de stichting als vertegenwoordiger ontving ze en ze zijn bij de dagvaardingen gevoegd.
Huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen in beginsel zonder reden worden opgezegd, met een termijn van één maand. De redelijkheid en billijkheid kunnen echter meebrengen dat een zwaarwegende reden, een langere termijn of een schadevergoeding nodig is. Dat speelt hier, omdat veel huurders op de camping wonen en de vorige eigenaar dat heeft gestimuleerd. De rechter vindt de herontwikkeling en herstructurering een voldoende zwaarwegende reden, die ook in de opzeggingsbrieven kenbaar was gemaakt. De opzegtermijn van circa twaalf maanden is ruim voldoende. Ook het individuele aanbod tot schadevergoeding volstaat voor de geldigheid van de opzegging.
Of de aangeboden bedragen in elk geval toereikend zijn, kan de rechter nu niet beoordelen. Daarom wijst hij een vordering van de huurders toe en verwijst de vergoedingskwestie naar een schadestaatprocedure, waarin per huurder wordt gekeken wat aanvullend nodig is. Aanspraak op volledige schadevergoeding, vervangende woonruimte of de wettelijke verhuiskostenvergoeding voor woonruimte hebben de huurders niet. Partijen mogen onderling alsnog afspraken maken.
Bij de ontruimingstermijn weegt de rechter het belang van de huurders zwaar, vooral dat van de minderjarige kinderen op de camping, voor wie niet aannemelijk is dat andere woonruimte beschikbaar is. Dat de herstructurering volgens het bedrijf nu stilligt, speelt ook mee. De termijn wordt zes maanden na betekening van het vonnis, ook voor de huurders die niet zijn verschenen. De gevorderde dwangsom van € 1.000 per dag wijst de rechter af, omdat niet is onderbouwd dat de huurders niet vrijwillig zullen vertrekken en een deurwaarder de ontruiming kan uitvoeren. De ontruiming wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard: huurders kunnen een eventueel hoger beroep afwachten.
De vordering van de huurders tot huurprijsvermindering van 50 procent wegens bomenkap, sloop van sanitair en gesloten horeca wijst de rechter af. Westeinderplassen heeft al een korting van 20 procent verleend en de huurders hebben niet onderbouwd dat die niet genoeg is. De achterstallige huur en gebruiksvergoedingen kent de rechter toe, omdat de huurders de bedragen niet gemotiveerd hebben betwist. Het winterstageld voor 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 (€ 783,03, of € 1.204,06 voor één huurder) is tijdsevenredig verschuldigd tot de dag van oplevering. Vorderingen voor de periode vanaf 1 april 2027 worden afgewezen. De huurders moeten elk € 168,86 aan proceskosten in conventie betalen en € 3,00 in reconventie.
De rechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd per 30 april 2026 en veroordeelt de huurders tot ontruiming binnen zes maanden na betekening van het vonnis. Tevens moeten tientallen huurders de openstaande bedragen betalen (variërend van € 39,26 tot € 13.006,50), terwijl Westeinderplassen wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die iedere huurder individueel lijdt, nader op te maken bij staat.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Recreatiepark-geschil: rechtbank wijst € 16.114 toe voor bouwgebreken maar houdt oordeel over perceel en verhuurplicht aan Een echtpaar kocht in 2020 een recreatiewoning op een bungalowpark voor € 283.300. Na oplevering in 2023 bleek er van alles mis: een ontbrekende grindkoffer voor de hemelwaterafvoer, een kapot draaikiepraam in de badkamer, ontbrekende deurrubberen, gebrekkig schilderwerk aan de gevels, een niet goed ingewerkte loodafdichting, een ontbrekende noodoverstort op het dak, een warmtepomp zonder verplichte werkschakelaar en een ontbrekend energielabel. Daarnaast waren er klachten over het park zelf: waterplassen op de wegen, gevaarlijk aangelegde verlichting en geen deugdelijke afvalvoorziening.
De eigenaren van het recreatiepark wierpen daar tegenover dat het om een bungalow ging en niet om een reguliere woning, zodat er lagere eisen zouden gelden. De rechtbank verwierp dat verweer: ook een recreatiewoning moet aan de voor dat type woning geldende eisen van het bouwbesluit voldoen en deugdelijk zijn ingericht met de overeengekomen voorzieningen. Dat het om een vakantieverblijf gaat, maakt dat niet anders.
Voor de meeste bouwgebreken wees de rechtbank de gevorderde bedragen (gedeeltelijk) toe, waarbij zij bij uiteenlopende offertes steeds de lagere, beter onderbouwde bedragen aannam. De vordering over de voor- en achterdeur werd afgewezen: het verschil met de minimale deurbreedten uit het bouwbesluit was zodanig gering dat er geen rechtens relevant gebrek was aangetoond. De kosten voor nieuwe sloten werden evenmin toegewezen omdat niet was komen vast te staan dat de eigenaren sleutels hadden achtergehouden of er slordig mee waren omgegaan.
Het echtpaar vorderde ook een boete wegens te late oplevering: de bouw duurde veel langer dan de overeengekomen 100 werkbare werkdagen. De rechtbank bevestigde dat de oplevertermijn een fatale termijn was, maar wees de schadeclaim toch af. Het echtpaar had ter zitting zelf verklaard dat zij het hele jaar wilden recreëren en helemaal niet van plan waren te verhuren. Daarmee viel de grondslag voor de gevorderde misgelopen huurinkomsten weg, en voor de overige schadeberekeningmethoden was onvoldoende gesteld.
Over de omvang van het perceel staat een aparte strijd. Het echtpaar stelt 409 m² te hebben gekocht maar een stuk minder te hebben gekregen door onjuist geplaatste hagen en overbouw door naburige kavels. De partijen spraken naar stelling van het echtpaar op 1 november 2023 af hoe de grenzen hergetrokken zouden worden. De rechtbank belastte het echtpaar met het bewijs van die afspraken en hield iedere beslissing over het perceel aan.
Over de verhuurverplichting oordeelde de rechtbank dat de koopovereenkomst weliswaar als uitgangspunt heeft dat de woning 245 dagen per jaar beschikbaar moet zijn voor verhuur, maar dat het echtpaar voldoende had aangevoerd om tegenbewijs te mogen leveren. Het echtpaar stelt dat de verkopers tijdens de onderhandelingen hebben gezegd dat die bepaling er puur voor de gemeente in stond en in de praktijk niets voorstelde. De rechtbank stelde verder vast dat de verhuurplicht, voor zover die bestaat, in elk geval niet de verplichting inhoudt om uitsluitend via het parkbedrijf te verhuren. Die vordering van de parkeigenaren werd afgewezen.
Het parkverbod dat de eigenaren aan een van de kopers hadden opgelegd wegens het niet betalen van de volledige parkkosten, werd door de rechtbank buiten werking gesteld. Het echtpaar had de betaling gedeeltelijk mogen opschorten omdat het parkbedrijf zelf eerder tekortschoot in de parkvoorzieningen. Een opschorting van ongeveer een derde van de betalingsverplichtingen achtte de rechtbank proportioneel. Het verzoek om artikel 11 van het parkreglement, dat het parkverbod mogelijk maakt, geheel te vernietigen, wees de rechtbank af: de bepaling bevat voldoende waarborgen en is niet onredelijk bezwarend.
De rechtbank veroordeelde de parkeigenaren tot het treffen van maatregelen tegen wateroverlast, het herstellen van de parkverlichting en het voeren van overleg over de afvalinzameling. De vordering over de slagboom werd afgewezen omdat tijdens de procedure al een nieuwe elektrische slagboom was geplaatst. De parkeigenaren werden ook veroordeeld om mee te werken aan de vestiging van erfdienstbaarheden voor gemeenschappelijke muren en nutsvoorzieningen, maar niet aan een erfdienstbaarheid van weg naar de openbare weg, omdat die buiten de reikwijdte van de contractuele verplichting viel.
De rechtbank wees in totaal € 16.114,22 aan schadevergoeding toe voor de bouwgebreken. Over de percelen en de verhuurverplichting wordt eerst bewijs geleverd voordat de rechtbank verder beslist.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht