Rechtbank vernietigt woningkoop om verzwegen scheur in gevel: verkoper moet € 157.500 koopsom terugbetalen Een echtpaar kocht in maart 2022 een woonhuis in Limburg, maar kwam er na de levering achter dat de voorgevel een forse scheur had. De verkoper wist daarvan, zo oordeelt de rechtbank Limburg, en zweeg erover. De koop wordt daarom vernietigd wegens dwaling, en de verkoper moet de volledige koopsom van € 157.500 terugbetalen.
De zaak draait om een woning die de verkoper zelf eerder had gekocht en verbouwd. Voor de koop liet het echtpaar een bouwkundige keuring uitvoeren. Daarin stond onder meer een actieve lekkage, zodat de kopers van de vochtproblemen uit dat rapport wisten. Ze stelden dat er meer aan de hand was: eerdere lekkages, scheurvorming en verzakkingen die de verkoper kende maar niet noemde. In een tussenvonnis van 20 augustus 2025 kregen de kopers de opdracht dat te bewijzen. Er volgde een getuigenverhoor met onder meer een buurman en twee deskundigen, onder wie een constructeur.
Over de vochtproblemen is de rechtbank kort. De kopers slaagden er niet in te bewijzen dat er andere lekkages waren dan die in het keuringsrapport. Ze beweerden dat onder het laminaat in de keuken vochtschade zat, maar daarvoor hadden ze alleen hun eigen verklaring. Onder het bewijsrecht dat tot 1 januari 2025 gold, kan zo'n verklaring van een partij niet in het eigen voordeel bewijzen, tenzij ze onvolledig bewijs aanvult. Dat de scheur in de gevel vocht binnenliet, was niet aangetoond.
Over de scheur oordeelt de rechtbank anders. De verkoper had tijdens de procedure steeds gezegd dat hij geen scheurvorming had gezien. Een foto uit 2020 laat echter een grote diagonale scheur zien in een muur die hij op dat moment gedeeltelijk met isolatieplaten (tempex) bedekte. Tijdens het verhoor gaf hij toe dat hij de gerepareerde scheur wel had gezien bij de bezichtiging, maar er niet met de makelaar over had gesproken. De constructeur verklaarde dat het een zettingsscheur was die door dichtsmeren hooguit cosmetisch was hersteld. Volgens de rechtbank had de verkoper moeten weten dat de scheur mogelijk niet goed was hersteld, en had hij die moeten melden of laten onderzoeken.
De rechtbank neemt ook aan dat de verkoper de scheur heeft verhuld. Hij plaatste isolatieplaten op slechts twee van de vier muren, precies de muren bij de hoek met de scheur. Zijn uitleg dat die muren minder mooi waren, botste met zijn eigen verklaring dat de andere muren het slechtste waren. Zijn verhaal dat hij niet bij de andere muren kon komen omdat de buurman dat niet toestond, werd door die buurman weersproken. Volgens de rechtbank heeft de geloofwaardigheid van de verkoper een ernstige deuk opgelopen. Dat de vragenlijst van de makelaar de vraag naar gerepareerde scheuren met 'nee' beantwoordde, helpt hem niet: hij zat erbij toen die werd ingevuld en was zelf verantwoordelijk voor de juistheid.
Niet bewezen is dat de verkoper wist van verzakkingen of van de stutten die eerder bij de woning stonden, noch dat hij het verslag van een bezwaarschriftencommissie over instortingsgevaar kende. De scheur is echter genoeg. De rechtbank vindt voldoende aannemelijk dat de kopers de woning niet voor deze prijs hadden gekocht als ze ervan hadden geweten; de verkoper betwistte dat niet.
Daarmee zijn de primaire vorderingen toewijsbaar en komt de rechtbank niet toe aan de subsidiaire vorderingen. De rechtbank vernietigt de koopovereenkomst en de aanvulling daarop wegens dwaling. De verkoper moet binnen 30 dagen na betekening van het vonnis de koopsom van € 157.500 terugbetalen, met wettelijke rente vanaf 21 april 2022. Zijn verzoek om zes maanden de tijd wijst de rechtbank af, omdat de kopers hun geld snel terug moeten kunnen krijgen. Verder moet hij € 7.514,04 aan verwervingskosten vergoeden, € 3.696,61 aan beslagkosten en € 2.985,74 aan buitengerechtelijke incassokosten. De rechtbank veroordeelt hem ook tot betaling van de proceskosten van € 17.269,94, waaronder € 4.241,05 aan onderzoekskosten van de deskundige en € 847 aan verhoorkosten van de deskundigen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank wijst claim af: koper grondspeculatie bij Van Odenhoven niet misleid over kans op bouwgrond In 2007 en 2008 kocht een man via de verkoper Van Odenhoven twee percelen landbouwgrond, in Vries en Westerbork, voor samen € 33.000. Hij zag de grond als belegging: als de gemeente de bestemming ooit van landbouw naar bouwgrond zou wijzigen, zou de grond veel meer waard worden. Zo'n wijziging is er tot op heden niet gekomen.
Na een uitzending van het consumentenprogramma Radar over grondspeculatie in april 2024 schakelde de man Stichting GrondhandelClaim in. Die riep in september 2024 namens hem de vernietiging van de koopovereenkomsten in en vroeg Van Odenhoven de grond terug te nemen en de koopsommen terug te betalen. Van Odenhoven weigerde. De man en zijn echtgenote vorderden daarop bij de rechtbank onder meer terugbetaling van € 33.000, met rente. Hun stelling: de koop kwam tot stand door dwaling, omdat Van Odenhoven te optimistische en misleidende informatie gaf over de ontwikkelmogelijkheden en de waardevastheid van de percelen.
De vorderingen van de echtgenote wijst de rechtbank meteen af. Zij is geen partij bij de koopovereenkomsten, en alleen het feit dat de percelen in de huwelijksgemeenschap vallen geeft haar geen eigen vorderingsrecht. Daarna toetst de rechtbank de koopcontracten ambtshalve, dus zonder dat daarom is gevraagd, aan het consumentenrecht, omdat een handelaar en een consument de kopers waren. Er staan geen oneerlijke bedingen in.
Over de dwaling oordeelt de rechtbank dat de man niet heeft bewezen dat hem is toegezegd dat de grond binnen twintig jaar van bestemming zou wijzigen of meer dan 100 procent rendement zou opleveren. Hij kon zich tijdens de zitting niet herinneren dat zulke mededelingen zijn gedaan. De brochures die hij kreeg zijn volgens de rechtbank wel optimistisch en rooskleurig van toon, maar bevatten ook voorbehouden: woorden als 'kans', 'lijkt' en 'misschien', en een disclaimer dat bestemmingsplannen kunnen veranderen en er geen garantie is op waardestijging. Daarbij kwam dat de koopovereenkomsten zelf zeiden dat de verkoper geen enkele garantie gaf op een bestemmingswijziging. De man kreeg die contracten per post en had dus bedenktijd.
Dat de man naar eigen zeggen geen rekening hield met het uitblijven van een bestemmingswijziging, komt volgens de rechtbank voor zijn rekening. Hij had uit de informatie moeten begrijpen dat een wijziging onzeker was. Ook de belofte in de brochure dat de grond bij uitblijven van een wijziging 'tenminste nog een inflatie' zou volgen, is volgens de rechtbank niet onjuist. Die zin sloeg op de agrarische waarde. De man wist dat hij meer betaalde dan die waarde, onder meer omdat de website sprak van een 'landbouw plus prijs'. Bovendien stond bij de zin een verwijzing naar de disclaimer dat er geen garantie op waardevermeerdering werd gegeven.
Ook de ontwikkelmogelijkheden van de percelen waren niet onjuist voorgesteld. Voor Westerbork dateerde de structuurvisie waar de man naar verwees van ná de aankoop, en de brochure meldde terecht dat die visie nog in voorbereiding was. De bijgevoegde gemeentelijke stukken wezen op een woningbehoefte van ongeveer 200 woningen, terwijl op inbreidingslocaties slechts ruimte was voor 100, zodat andere locaties in aanmerking konden komen. Voor Vries was het juist dat de gemeente toen koos voor uitbreiding in het oosten en zuidoosten, terwijl het perceel in het zuidwesten ligt. Maar het perceel lag vlak bij de bebouwde kom en het was volgens de rechtbank niet ondenkbaar dat ook daar in de verdere toekomst gebouwd kon worden. Een reële kans op bestemmingswijziging ontbrak dus niet.
De rechtbank wijst alle vorderingen af. De man en zijn echtgenote moeten hoofdelijk de proceskosten van Van Odenhoven betalen van € 4.944. Dat betekent dat ieder van hen voor het hele bedrag kan worden aangesproken. Als zij niet binnen veertien dagen betalen, komt er € 98 bij, plus de kosten van betekening.
Rechtbank Amsterdam · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Curaçaose rechter stopt sloop door stichting rond woningen op landgoed Zeegening Twee vrouwen wonen al tientallen jaren in twee huizen op het terrein Zeegening op Curaçao. In juli 2026 haalde een stichting zonder hun toestemming de omheining, de poort en de brievenbus rond hun woningen weg. Daarna legde ze een wal van puin aan voor hun huizen, waardoor de toegang tot de woningen veranderde. De vrouwen vroegen de rechter in een kort geding, een spoedprocedure, om de werkzaamheden te laten stoppen en de schade te laten herstellen.
De stichting is door het gerecht aangesteld als vereffenaar, dus als beheerder die de zaken regelt, van de onbeheerde nalatenschap van een man die in 1928 overleed. Tot die nalatenschap behoort Zeegening, een terrein van 330.000 vierkante meter. De stichting liet een verkavelingsplan opstellen, dat de overheid goedkeurde, en begon met het kaalschrapen van een groot deel van het terrein om kavels te kunnen verkopen. Volgens de vrouwen zijn zij door verjaring eigenaar geworden van het stuk grond waarop hun huizen staan. De stichting betwist dat.
De rechter ging in de kern mee met de vrouwen. Als vereffenaar mocht de stichting wel werken aan de uitvoering van haar plan, maar niet eigenmachtig een einde maken aan het bezit dat anderen uitoefenen, zeker niet na protest en met eigendomsaanspraken in het spel. Het vereffenaarschap en het goedgekeurde verkavelingsplan kunnen volgens de rechter geen afbreuk doen aan eigendom dat eventueel is verkregen. Ze laten ook onverlet dat rekening moet worden gehouden met serieuze aanspraken op voortgezet gebruik. Het weghalen van de omheining, de poort en de brievenbus was daarom onrechtmatig.
Of de vrouwen echt eigenaar zijn geworden door verjaring, liet de rechter nadrukkelijk open. Dat hoeft in een kort geding niet te worden vastgesteld. Wel nam hij aan dat zij na tientallen jaren bewoning als 'gebruiker' kunnen worden aangemerkt in de zin van de artikelen 3:200a en verder van het Burgerlijk Wetboek. Op grond daarvan zouden zij in een aparte procedure in aanmerking kunnen komen voor toekenning van een deel van de grond die zij gebruiken. De stichting had de bestaande situatie moeten respecteren zolang daarover geen duidelijkheid bestond.
De rechter gebruikte voor zijn beslissing een stuk van 4.079 vierkante meter, zoals aangegeven op een situatieschets van de vrouwen. Voor het andere stuk van 2.451 vierkante meter dat de vrouwen ook wilden beschermen, was onvoldoende gebleken dat zij het daadwerkelijk in bezit hadden. Dat deel van de vorderingen wees hij af.
Op de zitting had de stichting verzekerd dat zij de woningen verder met rust zou laten. Volgens de rechter nam dat het belang van de vrouwen bij een verbod niet weg, gelet op wat er eerder was gebeurd. Ook stelde de rechter op 8 oktober 2026 aan beide partijen een minnelijke oplossing voor: de stichting zou meewerken aan het op naam stellen van de percelen, de vrouwen zouden de kosten dragen en daarna geen bodemprocedures voeren. Daarover is in dit vonnis niets beslist.
De rechter beveelt de stichting om met onmiddellijke ingang alle bouw-, sloop-, graaf-, egalisatie- en verkavelingswerkzaamheden te staken op het stuk van 4.079 vierkante meter, op straffe van een dwangsom van Cg 5.000 per overtreding met een maximum van Cg 50.000. Binnen een maand moet de stichting de puinwal voor de woningen verwijderen, op straffe van Cg 100 per dag tot maximaal Cg 10.000. Binnen drie maanden moet zij de afrastering en afscherming, voor zover redelijkerwijs mogelijk, terugbrengen in een staat die lijkt op die van voor de verwijdering, met dezelfde dwangsom van Cg 100 per dag tot maximaal Cg 10.000. De stichting wordt veroordeeld in de proceskosten, waaronder Cg 1.500 gemachtigdensalaris, en de vrouwen mogen kosteloos procederen. Het meer of anders gevorderde is afgewezen en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 22 oktober 2026
Civiel Recht Raad van State bevestigt afwijzing van verzoek Zwollenaar om kadastrale grens aan te passen Een man uit Zwolle probeerde via een bestuursrechtelijke procedure de kadastrale grens van zijn perceel in lijn te brengen met de juridische eigendomsgrens die in een civiele procedure was vastgesteld. De Raad van State wees zijn hoger beroep af en bevestigde daarmee het oordeel van de rechtbank Overijssel.
De zaak gaat terug tot december 1998, toen de man grond kocht van zijn toenmalige buren. Een landmeter stelde destijds de grenzen van het perceel vast en legde die vast in een zogeheten relaas van bevindingen. Op basis daarvan werd de basisregistratie kadaster (BRK) in 1999 bijgewerkt. De man stelde later dat die meting niet klopte en dat de kadastrale grens afweek van wat hij en zijn buren werkelijk hadden beoogd bij de aankoop, zoals omschreven in de notariële leveringsakte.
Na een eerdere bestuursrechtelijke procedure, die in 2022 ook al door de Raad van State was afgewezen, diende de man in 2023 een nieuw verzoek in. Dit keer verwees hij naar de uitkomst van een civiele procedure uit 2021, waarin de juridische eigendomsgrens tussen zijn perceel en dat van zijn buurman was vastgesteld. Hij vroeg de bewaarder van het kadaster om de kadastrale grens aan te passen aan die eigendomsgrens, zonder dat er een nieuw perceelnummer zou ontstaan.
De bewaarder wees het verzoek opnieuw af. De procedure van artikel 7t van de Kadasterwet biedt alleen de mogelijkheid om zogenoemde misslagen te herstellen: fouten die zijn ontstaan doordat de BRK afwijkt van het brondocument waarop de bijwerking is gebaseerd. In dit geval was er geen verschil tussen de BRK en het relaas van bevindingen. Dat de man het inhoudelijke resultaat van de meting betwist, valt buiten het bereik van deze procedure.
De Raad van State volgde dit standpunt. Een verzoek om herstel kan alleen worden ingewilligd als er een verschil bestaat tussen de kadastrale registratie en het brondocument. De bewaarder is daarbij uitsluitend gehouden aan het relaas van bevindingen en niet aan andere documenten zoals notariële akten. Dat de meting in 1998 en 1999 mogelijk gebrekkig is geweest, kan nu niet meer tot aanpassing leiden. De man had dit bezwaar eerder aan de orde moeten stellen, ook al omdat hij het perceel in 2006 heeft verkocht en in 2018 opnieuw in eigendom heeft gekregen zonder de kwestie aan te kaarten. Dat hij dat heeft nagelaten, komt voor zijn eigen rekening.
De man beriep zich ook op het eigendomsrecht, zoals beschermd door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De Raad van State verwierp dit betoog. Een registratie in de BRK verandert de civielrechtelijke eigendomsverhoudingen niet. Het feit dat de kadastrale registratie niet overeenkomt met de vastgestelde eigendomsgrens en dat dit niet via de kadastrale herstelregeling kan worden rechtgezet, betekent op zichzelf geen schending van het eigendomsrecht.
De Raad van State bevestigde de uitspraak van de rechtbank Overijssel. De bewaarder van het kadaster hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 28 oktober 2026
Bestuursrecht Rechter: gemeente legde inschrijving terecht opzij bij bouwproject Zwanenburg De gemeente Haarlemmermeer wil de locatie van de voormalige mavo in Zwanenburg laten ontwikkelen tot een appartementencomplex met 18 middeldure en dure woningen. Ze verkoopt de grond aan de ontwikkelaar met de beste combinatie van prijs en kwaliteit, via een Europese aanbesteding in de vorm van een concurrentiegerichte dialoog. Twee partijen schreven in. De gemeente sprak eerst het voornemen uit om de opdracht te gunnen aan de inschrijver met de hoogste score, een ontwikkelaar die daarvoor 90 van de 100 punten kreeg. Zes dagen later trok ze dat voornemen in en koos ze voor de nummer twee.
De aanleiding was een klacht van die nummer twee. Die wees erop dat de winnaar bijna de helft van de auto's in een halfverdiepte parkeergarage onder het gebouw wilde stallen. Volgens de aanbestedingsstukken moest het parkeren op het terrein achter het gebouw plaatsvinden. Bovendien zou de garage het toegestane aantal bouwlagen overschrijden. De gemeente gaf toe dat haar eigen beoordelingsteam dit over het hoofd had gezien en verklaarde de inschrijving alsnog ongeldig. De ontwikkelaar die eerst als winnaar was aangewezen, stapte naar de voorzieningenrechter in Haarlem en eiste dat de gemeente het intrekken van het gunningsvoornemen zou terugdraaien. Subsidiair wilde hhij dat de aanbesteding werd ingetrokken en opnieuw gehouden.
De voorzieningenrechter wijst die vorderingen af. Het leidraad en het kavelpaspoort bevatten meerdere keren dezelfde zin: het parkeren vindt plaats op het terrein achter het gebouw. Voor de fietsenstalling lieten de stukken de inschrijvers wel de keuze tussen inpandig en in de tuin. Dat verschil maakt volgens de rechter duidelijk dat voor autoparkeren geen ruimte was om elders te kiezen. Een behoorlijk geïnformeerde en oplettende inschrijver kon dat begrijpen. Tijdens de dialoogronde stelde niemand een vraag over ondergronds of halfverdiept parkeren, en de ontwikkelaar zelf had er toen nog niet over nagedacht. Wie de stukken ruimer las dan bedoeld, had vragen moeten stellen, aldus de rechter.
Dat de gemeente pas na de klacht van de concurrent ingreep, is zuur voor de oorspronkelijke winnaar, maar verandert niets. Een ongeldige inschrijving moet terzijde worden gelegd, ook als dat pas later blijkt. Ook het aantal bouwlagen was een zelfstandige reden. Het begrip bouwlaag staat niet in de aanbestedingsstukken, maar de rechter sluit aan bij het omgevingsplan en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Volgens die maatstaven overschrijdt de halfverdiepte garage het maximum, en dat heeft de ontwikkelaar niet gemotiveerd weersproken. Dat de maximale bouwhoogte niet wordt overschreden, doet daar niet aan af.
De ontwikkelaar voerde ook aan dat de winnende partij een niet-toegestane variant had ingediend, omdat haar plan ruimte liet om het gebouw iets te verschuiven. De rechter volgt dat niet. Het ging om één inschrijving, en de speling in het bouwvlak is geen variant. De rechter wijst alle vorderingen af en veroordeelt de ontwikkelaar in de proceskosten van zowel de gemeente als de tussenkomende partij: € 2.101 aan ieder, met wettelijke rente als niet binnen veertien dagen wordt betaald.
Rechtbank Noord-Holland · 15 oktober 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht