Hof houdt tussenpersoon aansprakelijk voor brandschade, niet de verzekeraar Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden draait de eerdere uitspraak in de langlopende zaak over een afgebrande nieuwbouwwoning volledig om. Niet de verzekeraar, maar de assurantietussenpersoon die het echtpaar bijstond, moet de schade van bijna € 400.000 vergoeden.
De rechtbank Overijssel had op 29 januari 2025 geoordeeld dat de verzekeraar de woonhuisverzekering ten onrechte had beëindigd, dat de nieuwbouwwoning onder de dekking van die verzekering viel, en veroordeelde de verzekeraar tot het verlenen van dekking en het betalen van een voorschot van € 183.003,08. De vordering van het echtpaar tegen de tussenpersoon, die zij subsidiair hadden ingesteld voor het geval de verzekeraar niet aansprakelijk zou zijn, kwam daardoor niet meer aan de orde. Naar aanleiding van dat vonnis heeft de verzekeraar het volledige schadebedrag van € 396.821,01 al aan het echtpaar uitgekeerd.
In hoger beroep komt het hof tot een ander oordeel over de kernvraag: viel de nieuwbouwwoning onder de bestaande verzekering? Volgens het hof niet. De polis dekte specifiek de oude, gesloopte woning, met een eigen omschrijving van bouwaard en omvang. Dat de nieuwe woning bijna twee keer zo groot is en nooit bewoond is geweest voordat de brand uitbrak, maakt volgens het hof dat deze niet onder dezelfde dekkingsomschrijving valt. Het hof wijst er ook op dat bij een eerdere verhuizing van het echtpaar een geheel nieuwe polis met een nieuw polisnummer werd afgegeven, wat laat zien dat de verzekeraar telkens opnieuw een risico-inschatting maakt per woning. Dat de tussenpersoon en de verzekeraar in 2019 al spraken over de plannen om de oude woning te slopen, verandert dat volgens het hof niet, omdat er destijds nog geen concreet zicht was op de daadwerkelijke sloop. Omdat de nieuwbouwwoning niet verzekerd was, hoeft de verzekeraar niet uit te keren. Het echtpaar moet het al ontvangen bedrag van € 396.821,01 aan de verzekeraar terugbetalen, met wettelijke rente, en de proceskosten van de verzekeraar dragen.
Vervolgens beoordeelt het hof de tweede zaak, die het echtpaar tegen de tussenpersoon had ingesteld voor het geval de verzekeraar niet zou hoeven uitkeren. Eerst verwerpt het hof het verweer van de tussenpersoon dat deze vordering niet opnieuw aan de orde kon komen omdat de rechtbank er destijds niet inhoudelijk over had geoordeeld: volgens het hof was het vonnis van de rechtbank ook op dit punt een eindvonnis, zodat het echtpaar wel degelijk ontvankelijk is in dit hoger beroep.
Inhoudelijk oordeelt het hof dat de tussenpersoon haar zorgplicht heeft geschonden. Als professionele assurantietussenpersoon had zij moeten onderkennen dat de sloop van de oude woning en de bouw van een nieuwe woning gevolgen konden hebben voor de dekking van de bestaande verzekering, ook zonder dat de verzekeraar haar daarop had gewezen. Zij had het echtpaar tijdig moeten waarschuwen dat voor de nieuwbouwwoning een nieuwe of aangepaste verzekering nodig was. Dat heeft zij nagelaten, terwijl zij al vanaf 2019 wist van de sloop- en bouwplannen en in latere jaren nog betrokken was bij de financiering van de nieuwbouw en het afsluiten van andere verzekeringen voor het echtpaar. Het hof verwerpt ook het verweer dat het echtpaar eigen schuld zou hebben omdat het de aanvang van de sloop en de oplevering niet aan de tussenpersoon had doorgegeven: omdat de tussenpersoon nooit had gewaarschuwd voor het risico van onderverzekering, kon het echtpaar het belang van die meldingen niet kennen.
Het hof oordeelt dat het echtpaar door deze fout schade heeft geleden, omdat zij bij een tijdige waarschuwing tijdig een passende verzekering hadden kunnen afsluiten. Het hof sluit voor de omvang van de schade aan bij het bedrag dat eerder door deskundigen was getaxeerd. De tussenpersoon wordt daarom veroordeeld tot betaling van € 396.721,01 aan schadevergoeding, vermeerderd met wettelijke rente, en tot betaling van de proceskosten van het echtpaar in beide instanties.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 25 augustus 2026
Civiel Recht Rechter dwingt Zilveren Kruis verslavingszorg van Spoor 6 in Zuid-Afrika weer te beoordelen Verslavingszorginstelling Spoor 6 uit Bussum stuurt cliënten die een klinische opname nodig hebben naar een partnerkliniek in Kaapstad, Zuid-Afrika. Onderdeel van de behandeling is een therapeutisch proefverlof: cliënten oefenen buiten de kliniek met prikkels uit het dagelijks leven, zoals het wijnschap in de supermarkt, en maken kennis met zelfhulpgroepen. Zilveren Kruis en de zusterverzekeraars Interpolis, FBTO en De Friesland vergoedden deze behandeling sinds in ieder geval 2011, hoewel Spoor 6 geen contract met hen heeft.
In de zomer van 2026 veranderde dat. Zilveren Kruis eiste voortaan dat het proefverlof in de eigen leefomgeving van de cliënt plaatsvindt, omdat taal, cultuur, sociale contacten en dagelijkse activiteiten in het buitenland te veel verschillen. Op 7 augustus 2026 liet de verzekeraar weten dat hij vanaf 1 augustus geen machtigingsaanvragen voor klinische behandeling via Spoor 6 meer in behandeling neemt. Spoor 6, dat daardoor veel omzet verloor, stapte naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag in een kort geding.
Volgens de Zorgverzekeringswet hebben verzekerden recht op zorg die voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Ook zorgaanbieders zonder contract kunnen volgens de Hoge Raad opkomen tegen beleid van een verzekeraar dat de verzekerde zorg structureel beperkt. De kernvraag was dus of klinische verslavingszorg in het buitenland, met proefverlof aldaar, nog aan die maatstaf voldoet. Omdat de verzekeraars deze zorg jarenlang vergoedden, moesten zij aannemelijk maken dat dit niet zo is.
Zilveren Kruis wees op rapporten van het Zorginstituut uit 2014, zorgstandaarden en richtlijnen voor alcohol en drugs, een richtlijn van medisch specialisten, een advies van het Zorginstituut uit 2025 en een rapport van de Inspectie uit juli 2026 over kleine verslavingszorgaanbieders. Ook noemde de verzekeraar klachten van verzekerden die de buitenlandse setting te ver van de werkelijkheid thuis vonden. Spoor 6 wees erop dat die stukken al jaren bestonden toen Zilveren Kruis nog gewoon betaalde, dat naasten via online gesprekken bij de behandeling worden betrokken en dat het Zorginstituut in 2023 juist schreef dat proefverlof niet per se thuis hoeft plaats te vinden.
De voorzieningenrechter gaf Spoor 6 voorlopig gelijk. De beleidswijziging berust niet op nieuwe richtlijnen, standpunten of wetenschappelijke publicaties; het Inspectierapport gaat over de kwaliteit van aanbieders, niet over buitenlandse zorg in het algemeen. De bezwaren van de verzekeraar zijn op zichzelf te volgen, maar dat is niet genoeg. De klachten van verzekerden zijn niet concreet gemaakt, en het advies van het Zorginstituut wijst proefverlof in het buitenland niet af. Dat proefverlof thuis passender of effectiever zou zijn, betekent nog niet dat behandeling in het buitenland geen verzekerde zorg is. Een definitief oordeel hoort in een bodemprocedure, waarbij een standpunt van het Zorginstituut zeer zou helpen.
De voorzieningenrechter beval Zilveren Kruis, Interpolis, FBTO en De Friesland om aanvragen sinds 1 augustus 2026 en nieuwe aanvragen in behandeling te nemen zonder de eis van proefverlof in de eigen omgeving, en verbood hen een behandeling op die enkele grond niet te vergoeden. Per verzekeraar geldt een dwangsom van € 20.000 per dag, met een maximum van € 500.000. De verzekeraars moeten € 2.101 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Den Haag · 2 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter Breda is niet bevoegd in zorgverzekeringszaak: verhuizing bepaalt rechtbank Een vrouw uit de regio Rotterdam kreeg te maken met een vordering van zorgverzekeraar a.s.r. over een bedrag van € 221,04. Omdat zij niet op de dagvaarding reageerde, veroordeelde de kantonrechter in Breda haar op 17 september 2025 bij verstek tot betaling van dat bedrag, met wettelijke rente en proceskosten. Zij ging daartegen in verzet, onder meer met het argument dat de Bredase rechter helemaal niet over de zaak mocht oordelen.
Haar verweer draaide om haar woonplaats. Zij stelde dat zij haar verhuizing naar haar nieuwe woonplaats al op 15 juli 2025 had doorgegeven aan de gemeente en dat die verhuizing op 19 augustus 2025 administratief was verwerkt. Daarmee woonde zij op het moment van de dagvaarding niet meer in het gebied waar de rechtbank Zeeland-West-Brabant bevoegd is.
a.s.r., dat door een gemachtigde werd vertegenwoordigd, betwistte dat niet. De verzekeraar wees erop dat de gemeentelijke basisadministratie op 19 augustus 2025 nog het oude adres liet zien, maar zei niet te betwisten dat de vrouw bij het uitbrengen van de dagvaarding op 2 september 2025 al in haar nieuwe woonplaats woonde. Zij liet het oordeel over de bevoegdheid aan de kantonrechter over en had er geen bezwaar tegen dat de zaak naar Rotterdam zou gaan.
De kantonrechter legde uit hoe de bevoegdheid werkt. Volgens artikel 99 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering is de rechtbank van de woonplaats van de gedaagde bevoegd. Het bepalende moment is de dag waarop de dagvaarding wordt betekend, want dan wordt de procedure aanhangig gemaakt. Omdat vaststond dat de vrouw op dat moment al in haar nieuwe woonplaats woonde, was Breda niet de juiste plek.
De kantonrechter verklaarde zich daarom onbevoegd en verwees de zaak in de stand waarin die zich bevindt naar het team kanton van de rechtbank Rotterdam. Partijen moeten de zaak zelf aanhangig maken in Rotterdam: ieder van hen mag de ander bij exploot oproepen tegen een nieuwe roldatum. Over de vraag of de vrouw die € 221,04 moet betalen, is dus nog niets beslist.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter laat Achmea tussentijds in hoger beroep in letselschadezaak over vaststellingsovereenkomst Een zelfstandig ondernemer in de bouw raakte in 2024 betrokken bij een verkeersongeval. Sindsdien heeft hij fysieke en psychische klachten en werkt hij niet meer. Verzekeraar Achmea erkende de aansprakelijkheid van haar verzekerde. Over de schade ontstond daarna een tweespalt: Achmea vond dat met een vaststellingsovereenkomst, een afspraak waarmee de schadekwestie definitief wordt afgesloten, een slotuitkering van € 75.000 was overeengekomen. De man vond van niet.
Die vraag lag eerder voor in een deelgeschilprocedure, een versnelde procedure over één onderdeel van een letselschadezaak. In haar beschikking van 8 april 2026 oordeelde de rechtbank dat er geen vaststellingsovereenkomst was gesloten en dat de man dus geen finale kwijting had verleend. De man had het aanbod van Achmea niet aanvaard, omdat hij aan zijn eigen tegenaanbod de voorwaarde had verbonden dat zijn buitengerechtelijke kosten integraal zouden worden vergoed. Achmea ging daar niet in mee.
Achmea is het niet eens met die beschikking. Volgens haar waren partijen het wel eens over de hoogte van de schade, en was dat bedrag betaald. Alleen over de hoogte van de buitengerechtelijke kosten was nog geen overeenstemming. Omdat een eindbeslissing in de lopende bodemprocedure lang op zich kan laten wachten, vroeg Achmea in een incident (een tussenprocedure binnen de hoofdzaak) om verlof om nu al hoger beroep in te stellen tegen de beschikking in het deelgeschil.
De rechtbank stelde eerst vast dat het verzoek op tijd was ingediend: binnen drie maanden na de eerste roldatum, zoals de wet voorschrijft. Daarna wees zij op de bedoeling van de wetgever. Uit de toelichting bij de wet blijkt dat tussentijds hoger beroep nuttig kan zijn als de beschikking een cruciale kwestie betreft die bepalend is voor de afloop van de zaak. Dan kunnen partijen die kwestie bij het gerechtshof uitprocederen, zonder eerst de hele procedure in eerste aanleg af te ronden, met alle kosten en vertraging van dien. In de deelgeschilbeschikking was bovendien zonder voorbehoud beslist dat er geen vaststellingsovereenkomst was. Daaraan is de rechter in de bodemprocedure gebonden, alsof het een tussenvonnis in die procedure was.
De man voerde geen verweer tegen de vordering en liet de beslissing aan de rechtbank over. Die oordeelde dat de vordering moest worden toegewezen. Gezien de erkende aansprakelijkheid moet in de bodemprocedure nog worden vastgesteld in hoeverre de klachten door het ongeluk zijn veroorzaakt en welke schadevergoeding Achmea moet betalen. Daarvoor zijn eerst nadere medische gegevens nodig, vermoedelijk een medisch deskundigenbericht en mogelijk nog een debat met bewijslevering over de schade door gemist inkomen. Dat duurt geruime tijd en is overbodig als het hof alsnog tot het oordeel komt dat er wel een vaststellingsovereenkomst was.
De rechtbank staat daarom tussentijds hoger beroep toe tegen de beschikking van 8 april 2026. De hoofdzaak wordt in afwachting van dat hoger beroep naar de parkeerrol van 7 april 2027 verwezen, zodat partijen zich dan over de stand van zaken kunnen uitlaten. Iedere verdere beslissing houdt de rechtbank aan.
Rechtbank Rotterdam · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter wijst vordering tot inzage pensioenpolis bij Nationale-Nederlanden af Een man die vroeger bij kunststofproducent Wavin werkte, vroeg de kantonrechter in Rotterdam om Nationale-Nederlanden, Wavin en het pensioenfonds van Wavin te veroordelen tot het verstrekken van een collectieve pensioenpolis, met alle bijbehorende bijlagen en verzekeringsvoorwaarden. Hij vermoedde dat er bij Nationale-Nederlanden nog een polis voor ouderdomspensioen voor hem lag, naast de polis voor zijn invaliditeitspensioen.
De man was in 1989 arbeidsongeschikt geworden en ontving sindsdien tot zijn 65e invaliditeitspensioen van het pensioenfonds van Wavin, dat dit risico had herverzekerd bij Nationale-Nederlanden, destijds nog Delta Lloyd. In 1991 kreeg hij een brief van Delta Lloyd waarin stond dat Wavin een premievrijstelling had aangevraagd en gekregen. In die brief stond echter een ander polisnummer dan het nummer van zijn bekende invaliditeitspensioen. Dat verschil in nummers bracht hem op het idee dat er misschien nog een aparte polis voor ouderdomspensioen bestond. Naast de pensioenpolis eiste hij ook de statuten van Wavin die golden ten tijde van zijn arbeidsongeschiktheid.
Nationale-Nederlanden, Wavin en het pensioenfonds bestreden de vordering. Wavin had de gevraagde statuten al verstrekt, ook nog eens na de dagvaarding. De overige stukken waren volgens de drie partijen niet meer beschikbaar, en de man zou daar volgens hen ook geen belang bij hebben.
De kantonrechter stelde eerst vast dat het deel van de vordering over de statuten van Wavin geen doel meer diende, omdat die stukken al waren overhandigd. Voor de rest van de vordering, de collectieve polis met bijlagen en voorwaarden, gelden volgens de wet strikte voorwaarden voor een recht op inzage: de verzoeker moet partij zijn bij een rechtsbetrekking waarvoor de stukken van belang zijn, hij moet daar voldoende belang bij hebben, de stukken moeten voldoende bepaalbaar zijn, de andere partij moet erover beschikken, en er mogen geen gewichtige redenen zijn die zich tegen afgifte verzetten.
De rechter oordeelde dat de man onvoldoende belang had aangetoond. Zijn enige aanknopingspunt was de brief uit 1991 met het afwijkende polisnummer en de vermelding van een premievrijstelling. Nationale-Nederlanden en de andere partijen legden uit dat dit afwijkende nummer het nummer van de collectieve herverzekeringsovereenkomst tussen Wavin en Nationale-Nederlanden was, waarbinnen de individuele aanspraken van deelnemers, waaronder de man, apart werden geadministreerd onder een nummer opgebouwd uit het collectieve contractnummer met een eigen toevoeging. Ook de premievrijstelling bleek, blijkens een latere brief uit 1993, te gaan over de premie die Wavin aan Nationale-Nederlanden verschuldigd was voor de herverzekering van het invaliditeitspensioen, niet over een aparte polis voor de man zelf. Zijn twijfels over de hoogte van zijn ouderdomspensioen, geuit tijdens de zitting, vormden volgens de rechter evenmin een aanwijzing voor een aparte polis bij Nationale-Nederlanden; daarvoor ligt een gesprek met Wavin of het pensioenfonds meer voor de hand.
Daarnaast stond niet vast dat de gedaagde partijen nog over de gevraagde stukken beschikten. Zij hadden aangevoerd dat de overeenkomst tussen Nationale-Nederlanden en het pensioenfonds al in 1994 was geëindigd en dat het dossier daarna, na het verstrijken van de wettelijke bewaartermijn, was vernietigd.
De kantonrechter wijst de vorderingen van de man volledig af en veroordeelt hem in de proceskosten: € 720,00 aan Nationale-Nederlanden en € 720,00 gezamenlijk aan Wavin en het pensioenfonds, telkens te vermeerderen met wettelijke rente.
Rechtbank Rotterdam · 28 augustus 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht