Rechtbank veroordeelt BMW-dealerfamilie tot schadevergoeding na ontduiken meerwaarderegeling Na 33 jaar samenwerking in een commanditaire vennootschap voor een BMW-dealer in de buurt van de ASML-campus wilde een van de partners met pensioen. Bij zijn uittreding in 2022 sloot hij via zijn vennootschap afspraken over een geldlening van € 480.000 en een meerwaarderegeling: als het vastgoed van de dealervennootschap binnen 15 jaar aan een derde werd verkocht, zou hij recht hebben op 31 procent van de meerwaarde boven de vastgestelde waarde van € 1.782.500. In de tussentijd gold een rente van 10 procent per jaar.
Slechts enkele maanden na het sluiten van deze afspraken droeg de vennootschap het vastgoed echter over aan een vennootschap van de kinderen van de andere partner, loste de geldlening vervroegd af en stelde dat de meerwaarderegeling daarmee was uitgewerkt. De uittredende partner stelde dat mondeling was afgesproken dat zo'n overdracht binnen de familie niet als vervreemding in de zin van de meerwaarderegeling zou gelden, zodat de regeling nog steeds van kracht was.
In een voorlopig getuigenverhoor verklaarde de uittredende partner dat hij op 24 december 2021 uitdrukkelijk had gevraagd wat er zou gebeuren bij overdracht aan de kinderen. De andere partner zou hebben geantwoord dat die vraag na 33 jaar samenwerking niet gesteld hoefde te worden en dat zo niet met elkaar werd omgegaan. De adviseur die bij dat gesprek aanwezig was, kon bevestigen dat de vraag was gesteld, maar herinnerde zich het antwoord niet meer. De andere partner ontkende dat het onderwerp zo aan de orde was geweest, maar deed dat in de ogen van de rechtbank weinig stellig.
De rechtbank oordeelde dat de mondelinge afspraak was bewezen. Zij wees op de geloofwaardigheid van de verklaring van de uittredende partner, op de ondersteuning die de verklaring van de adviseur bood door diens opvallende geheugenverlies over een essentieel punt, en op de niet-overtuigende ontkenning van de andere partner. Doorslaggevend was ook de zakelijke ratio van de constructie: als een interne overdracht de meerwaarderegeling al zou beëindigen, hadden die afspraken geen enkele reële betekenis. De wederpartij kon die zakelijke logica niet weerleggen.
Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de bestuurders persoonlijk aansprakelijk zijn, omdat zij welbewust hebben meegewerkt aan een transactie die de uittredende partner zou benadelen en de dealervennootschap leeg achterliet. Ook de vennootschap van de kinderen is aansprakelijk: gelet op de nauwe familiebanden en hun actieve rol in de onderneming konden de kinderen niet onwetend zijn geweest van de wanprestatie.
De rechtbank verklaarde voor recht dat de meerwaarderegeling nog steeds geldt en veroordeelde alle gedaagden hoofdelijk tot vergoeding van de schade, waaronder de gederfde rente en de eventuele gederfde meerwaarde bij een toekomstige verkoop aan een derde. De vier gedaagden moeten ook de proceskosten betalen, begroot op € 23.971,92.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst factuur van € 32.431 voor schoonmaak scheepstank af: toezegging om te betalen niet bewezen Een binnenvaartschip, de Oostzee, liet in 2021 en in 2024 zijn tanks reinigen door Martens Havenontvangstinstallatie Vlissingen. Martens heeft de werkzaamheden nooit betaald gekregen. Het bedrijf stuurde een rekening naar de huidige eigenaar van het schip, een BV uit Vlaardingen, en spande een procedure bij de rechtbank Rotterdam aan. De eigenaar betwistte dat zij kon worden aangesproken en stelde daarnaast zelf schade te hebben geleden, omdat bij de reiniging in 2024 brandstof verloren zou zijn gegaan.
In een eerder tussenvonnis van 8 april 2026 had de rechtbank de zaak al voor een groot deel beslist. De rekening voor het werk uit 2024, ruim € 39.000, lag voor toewijzing gereed. De tegeneis van de eigenaar over de verloren brandstof lag voor afwijzing gereed. Over het werk uit 2021 was nog niets beslist. Daarvoor eiste Martens € 32.431,63, maar de eigenaar had die opdracht niet zelf gegeven. Martens stelde daarom dat een vertegenwoordiger van de eigenaar, de financieel directeur van het concern waartoe de BV behoort, had toegezegd de rekening te zullen betalen. De rechtbank droeg Martens op dat te bewijzen.
Martens liet drie getuigen horen. Zij vertelden over gesprekken in november 2024 en april 2025 op het kantoor in Vlaardingen. Volgens hen zei de financieel directeur dat de rekening zou worden betaald als de verzekeraar het geld had uitgekeerd, en wilde hij dat samen laten gaan met een aanbod om ook de andere tanks te reinigen. Berichten waarin hij dat zou hebben bevestigd, waren automatisch verwijderd. De directeur zelf verklaarde als getuige van de eigenaar dat hij niets had toegezegd. Het geld was volgens hem nooit binnengekomen, omdat de verzekeraar het had verrekend met andere facturen. De BV waar het om ging was een lege vennootschap die zonder geld niet kon betalen.
De rechtbank vond dat Martens niet in de bewijsopdracht is geslaagd. De verklaringen van de getuigen gingen niet verder dan wat zij eerder schriftelijk hadden verklaard. Geen van hen verklaarde met zekerheid dat de directeur namens de eigenaar had toegezegd te betalen, en een van hen wist niet eens welke BV hij bedoelde. Er was dus niets wezenlijks veranderd ten opzichte van de situatie voor de bewijslevering. Zonder vaststaande toezegging ontbreekt ook de grondslag voor betaling op basis van een betalingsafspraak.
De rechtbank wijst de vordering van € 32.431,63 voor het werk uit 2021 daarom af. De eigenaar moet wel de rekening van € 39.146,46 voor het werk uit 2024 betalen, met wettelijke rente vanaf 26 juni 2025. De tegeneis van de eigenaar wordt afgewezen. De eigenaar betaalt daarnaast € 7.859,88 aan proces- en beslagkosten, omdat zij al in het tussenvonnis grotendeels in het ongelijk was gesteld. De kosten van de getuigenverhoren over het werk uit 2021 zijn daarbij niet meegeteld. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Gerecht Curaçao: Xibi handelde onrechtmatig door rol van VMSC over te nemen na veroordeling tot € 73 miljoen Op 13 mei 2024 veroordeelde het gerecht in Curaçao VMSC Curazao tot betaling van bijna USD 73 miljoen aan Caterpillar Crédito, de financieringstak van de Caterpillar-groep. Wat daarna gebeurde, is nu het onderwerp van een nieuwe procedure. Binnen enkele maanden nam een zusterbedrijf, Xibi, de rol van VMSC over. Volgens Cat Crédito was dat bedoeld om te voorkomen dat zij haar geld nog kon verhalen.
VMSC was jarenlang het kanaal waarlangs de internationale betalingen van de Venezolaanse Caterpillar-dealer Venequip, en later van het samenwerkingsverband Consorcio, liepen. VMSC beschikte daarvoor over een dollarrekening. Na het vonnis van 13 mei 2024 gebeurde het volgende. Op 8 maart 2024 nam de bestuurder van VMSC en Consorcio, [betrokkene 2], de aandelen in Xibi over en werd bestuurder van Xibi. In juli 2024 werd de statutaire doelomschrijving van Xibi gelijkgetrokken met die van VMSC. In augustus 2024 lanceerde Xibi een website met dezelfde producten, hetzelfde telefoonnummer en hetzelfde mailadres als VMSC. Vanaf medio 2024 liet [betrokkene 2] klanten weten dat zij voortaan op de rekening van Xibi moesten betalen. Cat Crédito kon via een bankbeslag slechts USD 32.000 van de toegewezen vordering incasseren. Het hof bekrachtigde het vonnis op 16 juni 2026; VMSC heeft cassatieberoep ingesteld, dat nog loopt.
Cat Crédito vorderde primair dat VMSC en Xibi worden vereenzelvigd, zodat zij haar vordering ook op Xibi kon verhalen. Subsidiair vroeg zij een verklaring dat Xibi onrechtmatig had gehandeld, met veroordeling tot schadevergoeding. In een incident vorderde zij bovendien inzage in documenten van VMSC en Xibi, om haar stellingen over het plan van de twee vennootschappen verder te onderbouwen.
Het gerecht wees de vereenzelviging af. Volgens de rechtspraak van de Hoge Raad is vereenzelviging alleen gerechtvaardigd in uitzonderlijke omstandigheden, en daartoe had Cat Crédito niets gesteld buiten haar betoog dat sprake was van misbruik van het identiteitsverschil. Ook de klassieke grondslag voor misbruik van identiteitsverschil ging hier niet op: dat vraagt in beginsel dat dezelfde persoon beide rechtspersonen beheerst. De uiteindelijk belanghebbende van VMSC is [betrokkene 1], die van Xibi is [betrokkene 2]. De stelling dat [betrokkene 2] tot de familiekring van [betrokkene 1] behoort, vond het gerecht te speculatief.
Toch werd Xibi aansprakelijk gehouden. Het gerecht overwoog dat ook een rechtspersoon onrechtmatig kan handelen door mee te werken aan het overnemen van de activiteiten van een andere rechtspersoon, terwijl zij weet dat dit gebeurt om verhaal van een rechterlijke veroordeling te frustreren. Dat was hier het geval. Het ging niet om het eenvoudig wisselen van dienstverlener door Consorcio, maar om een doelbewuste operatie. De geldstromen werden aan het bereik van Cat Crédito onttrokken, en de operatie slaagde daarin. Xibi wist van het doel, want haar bestuurder was de initiatiefnemer en zijn kennis wordt aan haar toegerekend. Dat het Consorcio vrijstond om van VMSC af te stappen, deed niet ter zake: de vraag was of Xibi aan de operatie mocht meewerken. Volgens het gerecht had Xibi daarvan moeten afzien. Of er daadwerkelijk vermogen van VMSC naar Xibi is gegaan, was daarvoor niet bepalend; de actieve medewerking aan het omleiden van de geldstromen was al onrechtmatig.
De hoogte van de schade wordt in deze procedure niet vastgesteld. Daarvoor is een schadestaatprocedure nodig, en die verwijzing was al mogelijk omdat schade aannemelijk is. Het argument van VMSC en Xibi, onderbouwd met een deskundigenrapport, dat VMSC toen al niet meer winstgevend was, was daarvoor onvoldoende.
De incidentele vordering tot inzage in bescheiden, op grond van artikel 843a Rv, werd afgewezen. Voor de subsidiaire vordering was inzage niet nodig, omdat die ook zonder toewijsbaar was; een debat over de hoogte van de schade kan in de schadestaatprocedure worden gevoerd. Voor de primaire vordering had inzage nog van belang kunnen zijn, maar Cat Crédito had niets aangedragen dat wees op uitzonderlijke omstandigheden voor vereenzelviging.
Het gerecht verklaarde voor recht dat Xibi onrechtmatig heeft gehandeld en veroordeelde Xibi tot vergoeding van de schade, op te maken bij staat. Omdat VMSC en Xibi grotendeels in het ongelijk zijn gesteld, moeten zij de proceskosten van Cat Crédito betalen van Cg 12.786,50, plus Cg 250 aan nakosten. In het incident moet Cat Crédito de proceskosten van VMSC en Xibi vergoeden van Cg 12.000, plus Cg 250 aan nakosten.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 9 november 2026
Civiel Recht Curator Scheepswerf Grave vangt bot: causaal verband met onrechtmatig handelen Gemeente Land van Cuijk niet bewezen De curator van de failliete Scheepswerf Grave heeft in een schadestaatprocedure geprobeerd schadevergoeding te krijgen van de Gemeente Land van Cuijk. Hoewel eerder al in een hogerberoepsprocedure was vastgesteld dat de gemeente onrechtmatig handelde, wees de rechtbank alle vorderingen af omdat het oorzakelijk verband tussen dat onrechtmatig handelen en de gevorderde schade niet is aangetoond.
De scheepswerf in de binnenstad van Grave bouwde en repareerde binnenvaartschepen en had een milieuvergunning om schepen tot maximaal 110 meter te bouwen. In 2010 vroeg de werf een ruimere vergunning aan voor schepen tot 135 meter. De gemeente stuurde de provincie echter een brief waarin ze ten onrechte meldde dat er planologische bezwaren bestonden. Vervolgens nam de gemeente in het ontwerpbestemmingsplan van 28 februari 2012 een lengtebeperking van 110 meter op. De rechtbank oordeelde eerder, en het gerechtshof bevestigde dit in 2019, dat die lengtebeperking in het bestemmingsplan onrechtmatig was. Op 17 april 2012 werd de scheepswerf in surseance van betaling geplaatst en op 8 mei 2012 failliet verklaard.
De curator stelde dat de scheepswerf door de lengtebeperking een grote order van het cruisebedrijf Viking River Cruises had misgelopen, het zogeheten 'Project 1973': de bouw van tweemaal twee schepen van 135 meter. Zonder die order zou de scheepswerf niet failliet zijn gegaan, zo luidde de redenering. Op dat verband was de gehele schadeclaim gebaseerd.
De rechtbank volgde de curator daarin niet. Uit het dossier bleek dat Viking River Cruises in december 2011, het moment waarop de scheepswerf de potentiële opdrachtgever nadrukkelijk vroeg de offerte te tekenen, helemaal niet op de hoogte was van de lengtebeperking. De bestuurder van de scheepswerf had die informatie bewust niet gedeeld. De beperking kon dus op dat moment geen rol hebben gespeeld in de beslissing van Viking River Cruises om de offerte niet te tekenen.
Bovendien ontbreekt er simpelweg een reactie van Viking River Cruises op de laatste offerte van 14 december 2011. Er is alleen een e-mail uit 2016 van een tussenpersoon, waaruit volgt dat de lengtebeperking 'een van de redenen' was om niet met de scheepswerf in zee te gaan. De rechtbank vond dit onvoldoende, juist omdat de rederij al eerder had geweigerd de offerte te tekenen, terwijl ze de beperking nog niet kende. De curator heeft ook geen getuigen van Viking River Cruises aangeboden. De stukken voor de periode tussen 14 december 2011 en 28 februari 2012 ontbreken volledig, zodat de rechtbank niet kon vaststellen waarom de order uiteindelijk niet doorging.
De rechtbank wees er verder op dat niet de scheepswerf, maar Viking River Cruises aan zet was om te tekenen. Dat de scheepswerf de order zou hebben tegengehouden vanwege de vergunningskwestie is dan ook niet verenigbaar met het feit dat de scheepswerf juist aandrong op snelle ondertekening. De rechtbank erkende dat dit een pijnlijke conclusie is voor de curator, maar oordeelde dat de beschikbare stukken geen ander oordeel toelaten.
Alle vorderingen van de curator werden afgewezen. De curator moet de proceskosten van de gemeente betalen, begroot op € 19.639.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht