A-G bepleit vernietiging: hof miste motivering bij beroep op exoneratie na brand en ventilatieschade aan scheepskraan Een containerschip van Thome c.s. lag voor reparatie van een kraan bij een scheepswerf op Curaçao. In februari 2022 gingen daar twee dingen mis. Eerst vatte het verpakkingsmateriaal van de nieuwe draailager vlam, waarbij de stofafdichting verbrandde. Tien dagen later werd de giek van de kraan door ventilatie met te hoge luchtdruk, volgens rapporten 5 tot 7 bar, over een lengte van ongeveer twaalf meter vervormd. De werf herstelde de schade en stuurde een rekening van USD 506.991,31 voor het herstel van het ventilatie-incident. Samen met de oorspronkelijke opdracht en het meerwerk kwam dat op USD 896.584,39. De werf beriep zich op een retentierecht, en omdat het schip al verkocht was, betaalden Thome c.s. onder protest. Daarna vorderden zij het bedrag terug als onverschuldigd betaald, met daarnaast vertragingsschade.
Het contract bevatte een exoneratiebeding: de werf is alleen aansprakelijk bij opzet of 'gross negligence', en dan nog tot 25 procent van de prijs. Het gerecht in eerste aanleg wees de vorderingen van Thome c.s. toe. Het Gemeenschappelijk Hof wees ze in hoger beroep af. Het ging uit van de voor de werf meest ongunstige toedracht, maar vond dat daaruit geen grove nalatigheid van personeel of management volgde. Ook zag het geen erkenning van aansprakelijkheid en geen rechtsverwerking. Daartegen kwamen Thome c.s. in cassatie.
De advocaat-generaal bespreekt het middel in drie onderdelen. Klachten dat het hof het beding niet volgens de Haviltex-maatstaf heeft uitgelegd, dat het beding niet ziet op een vordering uit onverschuldigde betaling, en dat het hof is uitgegaan van een onjuiste ervaringsregel over personeel dat met machines werkt, falen volgens hem. Het hof redeneerde vanuit de ondergrens die Thome c.s. zelf hanteerden: het bewust nemen van grote risico's. Ook de ervaringsregel kon het hof meenemen.
Wel slaagt volgens de A-G de motiveringsklacht over rov. 3.8-3.10. Thome c.s. voerden concrete feiten aan: het ventileren met 5 tot 7 bar zonder manometer of procedure, het snijden met een brander in strijd met de instructie om een slijpmachine te gebruiken, het ontbreken van een brandwacht en het ontbreken van veiligheidsprotocollen, terwijl een eerder incident met een opgeblazen kraan op dezelfde werf bekend was. Het hof legt niet uit waarom die feiten, als ze juist zijn, niet kunnen volstaan voor grove nalatigheid. Het blijft aan de oppervlakte met algemene observaties over ervaring en 'hindsight bias'.
Ook het oordeel over erkenning en rechtsverwerking houdt volgens de A-G geen stand. Het hof leest de e-mail van 1 maart 2022 ('Accordingly...') zonder te kijken naar het verzoek van Thome c.s. waarop die antwoordde, namelijk bevestigen dat alle herstelkosten voor de werf zijn. Het betrekt de e-mails van 2 en 4 maart 2022 niet, en beziet het uitblijven van meerwerkopdrachten niet in samenhang met de gang van zaken sinds 25 februari 2022. Een zekere erkenning door de commercial manager van de werf is bovendien niet duidelijk gewogen.
Omdat rov. 3.14 over de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid op die eerdere oordelen voortbouwt, kan het ook niet standhouden. Ten overvloede merkt de A-G op dat het hof niet uitlegt waarom er geen wanverhouding is tussen de kosten van het oorspronkelijke werk en van het herstel, en dat omstandigheden als de aansprakelijkheidsverzekering van de werf en het ontbreken van onderhandelingen over het beding niet kenbaar zijn meegewogen.
De conclusie strekt tot vernietiging van het vonnis van 12 augustus 2025 en tot terugwijzing van de zaak.
Parket bij de Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter laat administratiekantoor € 3.877 incasseren van klant zonder schriftelijke opdracht Een ondernemer uit Rotterdam deed jarenlang haar administratie, loonbelasting, btw-aangiften en jaarstukken door een extern kantoor. Afspraken over de prijs legden ze nooit op papier vast, en een schriftelijke overeenkomst was er ook niet. Tussen februari 2021 en oktober 2024 stuurde het kantoor meerdere facturen, waarvan een deel onbetaald bleef. De ondernemer stelde dat ze niets hoefde te betalen, en dat zij in elk geval de eigen vordering mocht verrekenen.
Het kantoor eiste in de dagvaarding van 29 juli 2025 een hoofdsom van € 4.094,75, plus € 534,48 aan incassokosten en € 879,19 aan handelsrente. De zaak werd op 29 september 2026 ter zitting besproken. De kantonrechter van de rechtbank Rotterdam wees de vordering voor het grootste deel toe.
Het eerste verweer was dat er geen schriftelijke overeenkomst bestond. Dat hielp de ondernemer niet. Een overeenkomst van opdracht is vormvrij en kan ook mondeling of stilzwijgend tot stand komen. Omdat de ondernemer de dienstverlening, waaronder het indienen van belastingaangiften, had gebruikt, stond voor de kantonrechter vast dat er een overeenkomst was. Dat er geen prijzen waren afgesproken, maakte dat niet anders: dan is een redelijk loon verschuldigd. De facturen, met bedragen van € 157,30 tot € 1.173,80, vond de kantonrechter niet onredelijk, en de ondernemer had dat ook onvoldoende betwist.
De ondernemer voerde verder aan dat de openstaande facturen niet als schuld in de jaarrekeningen stonden die het kantoor zelf had opgesteld. Het kantoor wees echter op de jaarstukken over 2023, waarin onder de post accountants- en administratiekosten wel degelijk een schuld aan het kantoor was opgenomen. De ondernemer kon dat ter zitting niet weerleggen. Het beroep op verjaring faalde ook: de oudste factuur dateert van 12 februari 2021, dus de termijn van vijf jaar was bij de dagvaarding nog niet verstreken. Dat facturen laat waren verstuurd of aangiften laat waren ingediend, maakte de betalingsplicht niet minder.
De ondernemer wilde ook een bedrag van ongeveer € 3.000 verrekenen voor cosmetische producten die zij aan het kantoor zou hebben gestuurd. Het kantoor stelde dat zij die producten gewoon via de webshop had besteld en betaald. De ondernemer onderbouwde haar claim niet met facturen, bestelbonnen of afleverbewijzen, dus de kantonrechter liet het beroep op verrekening buiten beschouwing. Ook de geschatte kosten van € 4.000 tot € 6.000 voor een nieuwe accountant leverden niets op: er was geen formele tegenvordering ingesteld en als verweer was het onvoldoende onderbouwd. Stukken waar de gemachtigde van de ondernemer ter zitting naar verwees, maar die niet in het geding waren gebracht, liet de kantonrechter ook buiten beschouwing.
Over de hoofdsom week de kantonrechter af van de eis. In de dagvaarding stond € 4.094,75, maar de in de tekst genoemde factuurbedragen kwamen bij elkaar op € 3.876,95. Daarvan ging de kantonrechter uit.
De ondernemer moet het kantoor € 3.876,95 betalen, met wettelijke handelsrente vanaf de vervaldata van de facturen tot de dag van volledige betaling. Daarnaast komt er € 512,70 aan buitengerechtelijke incassokosten. De proceskosten zijn begroot op € 1.104,40, omdat de ondernemer voor het grootste deel ongelijk kreeg. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dus het kantoor mag het meteen laten uitvoeren, ook als de ondernemer in hoger beroep gaat. Het anders of meer gevorderde, onder meer het hogere bedrag aan hoofdsom, wees de kantonrechter af.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter verbiedt ziekenhuis Nij Smellinghe nierkankerzorg na besluit zorgverzekeraars Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten moet stoppen met operaties en andere behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. De voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel verbiedt het ziekenhuis die zorg nog langer te verlenen, zodat die in Friesland geconcentreerd wordt bij Frisius MC in Leeuwarden. Het gaat om een beslissing in kort geding, een snelle voorlopige procedure.
Achtergrond is het Integraal Zorgakkoord (IZA) van september 2022, dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport sloot met veertien zorgorganisaties. Daarin staat dat hoogcomplexe oncologische zorg meer geconcentreerd moet worden en dat minimale aantallen behandelingen per ziekenhuislocatie gelden, de zogeheten volumenormen. Voor de lokale behandeling van (verdenking op) niercelkanker werd die norm vastgesteld op 50 behandelingen per locatie per jaar. Voor partiële nefrectomieën, operaties waarbij een deel van de nier wordt verwijderd, geldt daarnaast een bestaande norm van 20 per jaar. De brancheorganisaties Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), waarvan Nij Smellinghe lid is, ondertekenden het akkoord.
In Friesland bieden zowel Frisius MC als Nij Smellinghe deze zorg aan, terwijl er te weinig patiënten zijn om beide aan de norm te laten voldoen. De ziekenhuizen kwamen er onderling niet uit. Daarom besloten de marktleiders Zilveren Kruis en VGZ in oktober 2025 tot herallocatie, het verplaatsen van de zorg op basis van de cijfers. Frisius haalde de normen, Nij Smellinghe niet: in 2024 had Nij Smellinghe 31 behandelingen en geen enkele partiële nefrectomie, en gemiddeld over 2022 tot en met 2024 waren dat 48 behandelingen en 4 partiële nefrectomieën. De verzekeraars kopen sinds 1 januari 2026 geen partiële nefrectomieën meer in bij Nij Smellinghe en vanaf 1 januari 2027 ook de overige lokale behandelingen niet meer. Nij Smellinghe bleef de ingrepen echter uitvoeren en verwijst voor de vergoeding naar artikel 13 van de Zorgverzekeringswet: de patiënt krijgt 75 procent vergoed en het ziekenhuis draagt de overige 25 procent zelf.
Nij Smellinghe stelde zich niet gebonden te achten aan het akkoord, omdat de NVZ niet bevoegd zou zijn geweest om verplichtingen voor leden aan te gaan. De voorzieningenrechter vindt het aannemelijk dat de bodemrechter het besluit van de NVZ om het IZA aan te gaan nietig verklaart, omdat de statuten daar geen grondslag voor bieden. Toch is het ziekenhuis gebonden. Een nietig verenigingsbesluit kan niet worden tegengeworpen aan zorgverzekeraars die het gebrek niet kenden en niet hoefden te kennen, en daarover is geen discussie gevoerd. Bovendien had Nij Smellinghe zelf op 9 september 2022 tijdens de ledenvergadering ingestemd en heeft het nooit eerder betwist gebonden te zijn. Daarmee is het ziekenhuis ook gebonden aan de afspraken die uit het akkoord voortvloeien, tot en met het Concentratiebesluit.
Ook de inhoudelijke bezwaren van het ziekenhuis slagen niet. De verzekeraars keken terecht naar de cijfers over 2024, het afgelopen jaar toen het besluit viel, en niet naar 2025 of 2026. Het gemiddelde over drie jaar pakte voor het ziekenhuis eerder gunstig uit. Omdat de partijen op het derde escalatieniveau uit de afgesproken procesbeschrijving waren beland, mochten de verzekeraars alleen op de volumenormen letten en was het besluit niet te vroeg genomen. De doorzettingsmacht van de minister speelt geen rol, want de normen en de uitvoering ervan zijn juist afgesproken. Het verweer dat het ziekenhuis aan andere SONCOS-normen voldoet, gaat niet op omdat die niet bepalend waren voor het besluit.
De rechter ziet verschil tussen niet meer inkopen van zorg en het verbieden van behandelingen, maar vindt het verbod toch toewijsbaar. Door de ingrepen voort te zetten schendt Nij Smellinghe een verbintenis uit het akkoord, en de verzekeraars hebben recht op nakoming. Dat de gevolgen voor het ziekenhuis ingrijpend zijn, weegt volgens de rechter niet op tegen hun belang. ZN heeft als partij bij het akkoord eveneens voldoende belang om te procederen.
De voorzieningenrechter gebiedt Nij Smellinghe het Concentratiebesluit uit te voeren en verbiedt het ziekenhuis om vanaf 30 dagen na het vonnis partiële nefrectomieën te verrichten en vanaf 1 januari 2027 de overige lokale behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. Het ziekenhuis moet de proceskosten van € 2.815,57 betalen.
Rechtbank Overijssel · 12 november 2026
Civiel Recht Rotterdamse vrouw met problematische schulden toegelaten tot schuldsanering voor 18 maanden Een vrouw uit de regio Rotterdam kwam niet meer uit haar schulden. Eerder probeerde zij via schuldhulpverlening een oplossing te vinden, maar dat lukte niet. Daarom vroeg zij de rechtbank om toelating tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp), een wettelijk traject waarin iemand een aantal jaren moet rondkomen van een vastgesteld bedrag en de rest van het inkomen aan de schuldeisers afdraagt. Wie zich aan de regels houdt, krijgt daarna een 'schone lei'.
Op 4 november 2026 behandelde de rechtbank Rotterdam het verzoek op zitting. Naast de vrouw zelf waren een schuldhulpverlener van Geldplein en een maatschappelijk werkster van het Centrum Voor Dienstverlening (CVD) aanwezig.
De rechtbank oordeelt dat de vrouw aan alle eisen voldoet. Zij verkeert in een problematische schuldensituatie en was te goeder trouw bij het ontstaan en onbetaald laten van haar schulden. Daarbij kijkt de rechtbank vooral naar de afgelopen drie jaar. Ook verwacht de rechtbank dat zij de verplichtingen van de regeling zal nakomen. Omdat haar belangen vooral in Nederland liggen, is de Nederlandse rechter bevoegd de procedure te openen.
De vrouw had niet gevraagd om een eerdere ingangsdatum. Zo'n datum kan worden bepaald als iemand in het traject vóór de Wsnp al maximaal heeft afgelost en zich zoveel mogelijk heeft ingespannen om inkomsten te verwerven, bij arbeidsgeschiktheid meestal door fulltime te werken of aantoonbaar te solliciteren. Volgens de rechtbank blijkt uit de stukken en de zitting niet dat de vrouw dat heeft gedaan. De regeling gaat daarom in op de dag van het vonnis.
Tijdens de regeling moet de vrouw zich aan een aantal verplichtingen houden: informatie geven, zich inspannen om inkomen te verwerven, geen nieuwe schulden maken, schuldeisers niet benadelen en inkomen boven het vrij te laten bedrag en bepaalde bezittingen afdragen. Een bewindvoerder controleert dat en beheert de boedel, dat wil zeggen alles wat de vrouw nu bezit of tijdens de regeling verkrijgt. De eerste dertien maanden geldt een postblokkade: alle post gaat eerst naar de bewindvoerder, die haar na controle doorstuurt.
De rechtbank spreekt de schuldsaneringsregeling uit, met een duur van achttien maanden en een ingangsdatum van 12 november 2026. Mr. M.C. Franken wordt rechter-commissaris en P.H.L. Adam bewindvoerder. De bewindvoerder mag een voorschot op zijn vergoeding nemen, voor zover de boedel daarvoor toereikend is. Houdt de vrouw zich aan alle verplichtingen, dan eindigt het traject met een schone lei.
Rechtbank Rotterdam · 12 november 2026
Civiel Recht; Insolventierecht Rechter dwingt RBC bankrelatie met Union Caribe voort te zetten Union Caribe, een geldtransactiebedrijf met vestigingen op Curaçao, Aruba en Sint Maarten, verzorgt internationale overboekingen voor particulieren. Het grootste deel daarvan gaat in US-dollars. Daarvoor is het bedrijf afhankelijk van een US-dollarrekening bij RBC Royal Bank, die zelf een US-dollarrekening aanhoudt bij de Amerikaanse bank Wells Fargo. In maart 2026 zegde RBC de bankrelatie op Sint Maarten op, met ingang van 25 juli 2026. Die opzegging werd niet onderbouwd. De relatie liep daarna gewoon door.
Op 7 oktober 2026 volgde een nieuwe brief, die Union Caribe pas op 20 oktober zag: de US-dollarrekening zou per 16 oktober worden gesloten, omdat de correspondentbank RBC had gevraagd geen US-dollartransacties namens Union Caribe meer te verwerken. Union Caribe stapte naar de rechter in kort geding. Zij stelde dat zij zonder deze rekening haar activiteiten moet staken en dat geen andere bank op Sint Maarten haar als klant wil.
RBC voerde aan dat zij als bank aan antiwitwasregels is gebonden. Zij wees op de omvang van de contante geldstromen, de verificatie van de herkomst van geld, het cliëntonderzoek bij klanten en overboekingen via een ander geldtransactiebedrijf. Volgens RBC had Union Caribe nagelaten een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren. Daarnaast zou RBC door de instructie van Wells Fargo niet aan de vorderingen kunnen voldoen.
Het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten gaat uit van de contractsvrijheid van banken, maar die is niet onbegrensd. Banken hebben een maatschappelijke functie en een zorgplicht, en bedrijven hebben een zwaarwegend belang bij een betaalrekening. De rechter weegt daarom het belang van de bank af tegen dat van de klant. Volgens het Gerecht kon RBC de relatie niet opzeggen zonder dat te onderbouwen. De enkele verwijzing naar de instructie van Wells Fargo is onvoldoende, omdat noch die instructie noch de brief van RBC een verdere onderbouwing bevat.
De uitgebreide correspondentie tussen RBC en Union Caribe op Aruba kan RBC niet achteraf in dit kort geding gebruiken. De opzeggingen waren gericht aan Union Caribe op Sint Maarten, over rekeningen op Sint Maarten. RBC had moeten uitleggen waarom de Arubaanse gronden ook daar gelden. Bovendien kon niemand namens RBC tijdens de zitting uitleggen waarom Wells Fargo had verzocht geen transacties meer te verwerken. Die brief was gericht aan de vestiging op Aruba, zodat niet vaststaat dat Wells Fargo ook de transacties van Union Caribe op Sint Maarten wil weigeren. Een onderscheid tussen de US-dollarrekening en de rekening in lokale valuta maakt het Gerecht daarom niet.
Het belang van Union Caribe bij voortzetting weegt zwaarder dan dat van RBC bij beëindiging. Het Gerecht wijst de vordering om de relatie voort te zetten tot een bodemzaak onherroepelijk is beslist of voor een vaste termijn af, omdat zo'n procedure jaren kan duren en RBC in de tussentijd alsnog een grond voor opzegging kan krijgen. Ook de gevraagde dwangsom wijst het Gerecht af, omdat RBC heeft gezegd een vonnis op te volgen.
Het Gerecht beveelt RBC de bankrelatie met Union Caribe op de gebruikelijke voorwaarden en zonder nieuwe beperkingen voort te zetten, of onmiddellijk te herstellen als zij al is beëindigd. RBC moet de proceskosten van Union Caribe betalen, begroot op Cg. 3.000, en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht