Raad van State: geen VOG voor man met kinderpornoverleden die zomerkampen wil begeleiden Een man uit Noord-Holland wilde begeleider worden bij zomerkampen voor kinderen. In zijn eigen jeugd hadden zulke kampen hem door een moeilijke periode geholpen, en dat wilde hij doorgeven aan andere kinderen. Voor die functie had hij een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig, een document waarmee de overheid verklaart dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde baan. De minister weigerde die verklaring.
De reden was zijn strafblad. In 2018 had de rechtbank Noord-Holland hem veroordeeld voor het bezit en de verspreiding van kinderpornografie. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met een proeftijd van twee jaar en 240 uur werkstraf. Het gerechtshof Amsterdam bevestigde dat vonnis in 2019. De minister wees de aanvraag in september 2023 af en verklaarde het bezwaar in januari 2024 ongegrond. De rechtbank vond die weigering op 23 augustus 2024 rechtmatig. Daartegen ging de man in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De man voerde aan dat de kans op herhaling nihil is. Volgens hem is niet gebleken van een pedofiele stoornis, is het reclasseringstoezicht goed afgesloten en zijn er sinds zijn veroordeling geen nieuwe incidenten geweest. Hij wees op zijn ontwikkeling: hij had een EHBO-cursus gevolgd, werkte als au-pair in het buitenland en woonde niet meer in een beschermde woonvorm. Ook hanteert Club Adventure, de organisatie waarvoor hij de VOG nodig had, een vier-ogenbeleid, zodat een begeleider zo min mogelijk alleen met een kind is. Weigeren was daarom volgens hem evident onevenredig.
De Afdeling oordeelde anders. Omdat het om een zedendelict gaat van minder dan twintig jaar geleden en om een functie met een afhankelijkheidsrelatie, geldt een verscherpt toetsingskader. Dan mag de VOG alleen worden afgegeven als weigeren evident onevenredig is. Volgens de Afdeling is dat niet zo. Uit het reclasseringsadvies van 5 februari 2018 blijkt dat het herhalingsrisico als laag tot gemiddeld werd ingeschat. Dat is niet nihil. Een eindgesprek in maart 2023 waarin het risico nihil zou zijn genoemd, is niet schriftelijk aan de Afdeling voorgelegd. Het vier-ogenbeleid sluit het risico op één-op-één contact met minderjarigen niet uit. Het belang van de bescherming van kwetsbare kinderen weegt daarom zwaarder dan zijn wens om begeleider te worden.
Zijn verzoek om een deskundige aan te wijzen die de recidivekans onderzoekt, wees de Afdeling af. Er was volgens haar geen reden om aan de conclusies uit het dossier te twijfelen. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De man krijgt dus geen VOG voor het werk bij de zomerkampen. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank beveelt Dienst Toeslagen na 60 weken wachten alsnog te beslissen op bezwaar, met dwangsom Een vrouw uit de regio Utrecht kreeg een definitieve beschikking over haar compensatie kinderopvangtoeslag en maakte daar bezwaar tegen. De Dienst Toeslagen ontving dat bezwaarschrift op 27 maart 2025. Een besluit bleef daarna uit. Meer dan anderhalf jaar later heeft de rechtbank de dienst opgedragen binnen twee weken alsnog een beslissing te nemen, op straffe van een dwangsom.
De dienst had de definitieve beschikking op 27 december 2024 genomen. De beslistermijn voor het bezwaar begon op 28 maart 2025 te lopen en verliep op 31 juli 2025. Daarna gebeurde niets. In juli 2026 stelde de vrouw de dienst via haar gemachtigde in gebreke, een schriftelijke waarschuwing dat een besluit te lang uitblijft. De dienst ontving die brief op 10 juli 2026. Meer dan twee weken later, op 19 augustus 2026, stelde zij beroep in tegen het niet tijdig beslissen. Dat is de route die de wet daarvoor voorschrijft. Dat de beslistermijn was overschreden, was tussen partijen niet in geschil. De Dienst Toeslagen diende een verweerschrift in.
De rechtbank hield geen zitting, omdat dat in deze zaak niet nodig was. Zij verklaarde het beroep gegrond. Omdat de dienst nog geen besluit had genomen, moet hij dat alsnog doen. De rechtbank gebruikte daarvoor de maatstaf die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 26 maart 2025 formuleerde. Bij beroepen tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar is een nadere beslistermijn van zestig weken na het verstrijken van de wettelijke termijn realistisch. Zijn die zestig weken bij de uitspraak al verstreken, dan geldt een termijn van twee weken na verzending van de uitspraak. Hier waren sinds 31 juli 2025 al meer dan zestig weken verstreken, dus gold de korte termijn.
De rechtbank bepaalde dat de dienst voor elke dag dat hij die termijn overschrijdt een dwangsom van € 100 moet betalen, tot een maximum van € 15.000. Volgens de rechtbank zijn die bedragen volgens het beleid van de rechtspraak het uitgangspunt in dit soort zaken en was er geen reden om ervan af te wijken.
De Dienst Toeslagen moet de proceskosten van de vrouw vergoeden. De rechtbank stelde die vast op € 467: één punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde van € 934 per punt en een wegingsfactor van 0,5. Ook moet de dienst het betaalde griffierecht van € 54 terugbetalen.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit. Zij droeg de Dienst Toeslagen op uiterlijk twee weken na verzending van de uitspraak een besluit op bezwaar bekend te maken. Bij overschrijding betaalt de dienst een dwangsom van € 100 per dag, met een maximum van € 15.000. Verder veroordeelde zij de dienst in de proceskosten van € 467 en droeg zij hem op het griffierecht van € 54 te vergoeden.
Rechtbank Midden-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechter: wijkstichting is geen belanghebbende in zaak over dassenraster bij voetbalveld In Overhees, een wijk in Soest, ligt een voetbalclub vlak bij een bosgebied met een dassenburcht. De das foerageert op een van de voetbalvelden en beschadigt het veld. De gemeente Soest, eigenaar van de velden, vroeg daarom op 22 juli 2024 bij de provincie Utrecht een omgevingsvergunning aan voor een flora- en faunaactiviteit: het plaatsen van een dassenraster rondom het veld, zodat de dassen geen schade meer aanrichten.
Gedeputeerde staten van Utrecht verleenden die vergunning op 28 november 2024, geldig tot en met 1 oktober 2028. Stichting Behoud Overhees, die opkomt voor de leefomgeving in de wijk, maakte bezwaar. Op 23 september 2025 verklaarden gedeputeerde staten dat bezwaar gegrond. Zij trokken de vergunning in en verleenden meteen een nieuwe vergunning voor hetzelfde doel, met een aangepaste motivering. Daartegen ging de stichting in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland.
Tegen de verwachting van de stichting kwam de rechtbank niet toe aan de vraag of de vergunning terecht was verleend. Bij de voorbereiding van de zitting zag de rechtbank aanleiding om uit zichzelf te onderzoeken of de stichting wel belanghebbende is. Alleen een belanghebbende kan bij de bestuursrechter beroep instellen. De rechtbank vroeg de stichting daarom op 3 september 2026 een overzicht te sturen van haar feitelijke werkzaamheden sinds de oprichting op 30 november 2023. De provincie stelde pas op de zitting van 16 september 2026 dat de stichting geen belanghebbende is. De stichting vond het teleurstellend dat de rechtbank dit zo laat aan de orde stelde.
Voor een rechtspersoon geldt dat het algemene belang dat zij behartigt zowel in haar statuten als in haar feitelijke werkzaamheden terug moet komen. Hoe ruimer de doelstelling, hoe zwaarder de eisen aan de werkzaamheden. De doelstelling van de stichting, het bevorderen van het leefmilieu van Overhees, waaronder behoud en versterking van de aangrenzende natuur en het landschap, vond de rechtbank in orde. Het voetbalveld ligt bovendien binnen het werkgebied.
De werkzaamheden waren het probleem. Over twee jaar bezien noemde de stichting een bewonersbijeenkomst, een kerstkaartenactie, een nieuwsbrief, een informatieavond over grondwater, overleg met de gemeente over de herinrichting van openbaar groen, een bijdrage aan een scoutingactiviteit en een reactie op een concept-omgevingsprogramma over water. Volgens de rechtbank is dat vrij beperkt, zeker bij zo'n ruime doelstelling. Alleen het overleg over het groen aan het Hazepad zou als natuurwerk kunnen tellen, maar daarbij werden boomsoorten gewijzigd met het oog op zonnepanelen, wat vooral de bewoners diende. De informatieavond over grondwater was vooral gericht op wateroverlast voor bewoners. De overige activiteiten zag de rechtbank niet als relevant. Dat de rechtbank niet alleen naar dassenbescherming keek maar naar alle natuurwerkzaamheden in Overhees en omgeving, veranderde daar niets aan.
De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk. De stichting krijgt haar griffierecht niet terug en geen vergoeding van haar proceskosten. De omgevingsvergunning voor het dassenraster blijft daarmee in stand.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht