Hof korrelt € 4.636 van terugbetaling Dexia in effectenleasezaak; verjaring tijdig gestuit Een vrouw wilde van Dexia geld terug voor een effectenleaseovereenkomst die haar echtgenoot in september 2000 had gesloten, zonder dat zij daarvoor toestemming had gegeven. Zulke overeenkomsten kunnen worden vernietigd als de echtgenoot niet schriftelijk instemt. Zij deed dat in maart 2006 met een brief aan Dexia. Daarna draaide het in de rechtszaal vooral om de vraag of haar vordering inmiddels was verjaard.
De overeenkomst liep tien jaar en eindigde in 2010 met een eindafrekening die voor de echtgenoot negatief uitviel: een restschuld van € 2.127,87. De kantonrechter in Amsterdam oordeelde in augustus 2021 dat Dexia na de vernietiging alles moest terugbetalen wat zij uit de overeenkomst had ontvangen. Daarbij kwam de kantonrechter uit op € 8.989,59 voor de vrouw.
Dexia ging in hoger beroep tegen het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Amsterdam van 12 augustus 2021. Het bedrijf voerde aan dat de vordering uit onverschuldigde betaling was verjaard en dat de kantonrechter een verkeerd bedrag had vastgesteld.
Over de verjaring was het hof duidelijk. Een vordering uit onverschuldigde betaling verjaart na vijf jaar. Door een collectieve actie over effectenleaseovereenkomsten, waarvoor het hof in 2007 een afwikkelingsregeling verbindend verklaarde, was die termijn eerst gestuit tot en met 25 juli 2007. Het echtpaar had zich tijdig van die regeling afgemeld en was er dus niet aan gebonden. Daarna stuurde het bedrijf Leaseproces, dat veel gedupeerden bijstond, op 24 januari 2012 en 27 oktober 2016 brieven aan Dexia om de verjaring te stuiten. Die brieven noemden uitdrukkelijk ook de vorderingen van echtgenoten uit de artikelen 1:88 en 1:89 van het Burgerlijk Wetboek. Het hof had dat in een eerdere zaak al zo beoordeeld en bleef daarbij.
Dexia betwistte dat Leaseproces namens de vrouw mocht optreden. De wet laat een wederpartij toe verklaringen van een gevolmachtigde als ongeldig af te wijzen, maar alleen als zij meteen om bewijs van de volmacht vraagt. Dat had Dexia na de brief van 2012 niet gedaan. Ook was niet gebleken dat de volmacht later was ingetrokken of opgezegd. Daarmee was de verjaring tijdig gestuit en kon Dexia zich daar niet op beroepen. De dagvaarding was bovendien op 7 januari 2021 uitgebracht, binnen vijf jaar na de brief van oktober 2016.
Dexia kreeg op één punt gelijk. De kantonrechter had aangenomen dat de echtgenoot € 4.656,26 aan restschuld had betaald, maar uit het financiële overzicht van Dexia bleek dat het maar € 19,45 was. De vrouw erkende dat. Het toe te wijzen bedrag daalde daardoor van € 8.989,59 naar € 4.352,78.
Het hof vernietigde het vonnis dus alleen voor de hoogte van dat bedrag en bekrachtigde het voor het overige. Dexia moet de vrouw € 4.352,78 betalen en wordt als overwegend in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van het hoger beroep, begroot op € 1.633,00 plus € 189,00 nasalaris. Heeft Dexia op grond van het vonnis van de kantonrechter meer betaald dan dit bedrag, dan moet de vrouw het verschil met wettelijke rente terugbetalen.
Gerechtshof Amsterdam · 20 oktober 2026
Civiel Recht Hof bekrachtigt: Dexia moet beleggingsschade vergoeden na advies van tussenpersoon zonder vergunning Een man uit Zuid-Holland sloot eind jaren negentig zes effectenleaseovereenkomsten af, een soort geldlening om mee te beleggen. Hij deed dat via Duinstede Adviesgroep, een tussenpersoon bij wie hij al verzekeringen en een hypotheek had. Hij wilde een financiële reserve opbouwen voor later. Op advies van Duinstede nam hij een extra hypotheek van € 21.632,46 op de overwaarde van zijn woning en stak dat geld in een Capital Effect-product van Dexia. Later volgden nog twee andere Dexia-producten. Over de risico's zou niet zijn gesproken, en de man had geen ervaring met beleggen.
De vraag in deze zaak was of Duinstede de man heeft geadviseerd zonder daarvoor de vereiste vergunning te hebben, en of Dexia dat wist of had moeten weten. Als dat zo is, handelt Dexia onrechtmatig en moet zij de volledige schade vergoeden. De kantonrechter van de rechtbank Den Haag oordeelde in zijn vonnis van 3 april 2025 dat dit het geval was en veroordeelde Dexia ook in de proceskosten. Dexia ging daartegen in hoger beroep bij het Gerechtshof Den Haag.
Het hof begint bij de vraag of Duinstede heeft geadviseerd. Daarvoor is een gepersonaliseerde aanbeveling nodig: een product dat als geschikt voor deze afnemer wordt voorgesteld of dat is gebaseerd op zijn persoonlijke omstandigheden. Volgens het hof is dat hier het geval. De wensen en financiële situatie van de man zijn besproken, hij heeft zijn financiële doel genoemd, en Duinstede heeft daarna specifieke producten van één aanbieder aangeraden. Dat tussenpersonen veelvuldig op huisbezoek gingen en volgens een vast patroon een op de persoon toegesneden advies gaven, maakt zijn verhaal extra aannemelijk.
Dexia betwistte dit bij gebrek aan wetenschap en wees erop dat de gebeurtenissen meer dan twintig jaar geleden speelden. Het hof accepteert dat niet. Dexia heeft haar producten juist via tussenpersonen verkocht omdat die kopers persoonlijk konden adviseren, en had daarom moeten nagaan of zij vergunningplichtig adviseerden. Dat zij nu niet meer weet wat er is gezegd, is volgens het hof haar eigen nalatigheid en komt voor haar rekening. Ook is niet gebleken dat Dexia de betrokken medewerker van Duinstede ooit heeft bevraagd over deze zaak. Het hof laat Dexia daarom niet toe tot tegenbewijs.
Dexia voerde verder aan dat adviseren en klanten aanbrengen onder de toenmalige regels geen vergunning vereiste. Het hof verwerpt dat met verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 2 september 2016. Daaruit volgt dat een tussenpersoon die niet alleen klanten aanbrengt maar ook adviseert, een vergunning nodig heeft. Dat de toezichthouder nooit liet weten dat tussenpersonen zonder vergunning niet mochten adviseren, helpt Dexia niet: als professionele effecteninstelling draagt zij het risico van een mogelijk onjuiste inschatting. Dexia heeft haar tussenpersonen zelf omschreven als onafhankelijke, gespecialiseerde adviseurs en wist of moest weten dat zij geen vergunning hadden.
Een laatste grief ging over de eerste overeenkomst. Die was gesloten door de man en zijn inmiddels overleden ex-partner. Volgens Dexia kon hij daarom niet de volledige schade vorderen. Het hof wijst dat af. Een deelgenoot in een gemeenschap mag op eigen naam een vordering voor de hele gemeenschap instellen, en uit niets blijkt dat de gemeenschap al was ontbonden. De regel over de onderlinge aandelen van deelgenoten raakt alleen hun onderlinge verhouding, en Dexia staat daarbuiten.
De grieven van Dexia slagen dus niet. Het hof bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter, zodat Dexia de volledige schade van de man moet vergoeden. Partijen kunnen het bedrag zelf berekenen aan de hand van het vonnis. Dexia moet ook de proceskosten in hoger beroep betalen: € 362,00 griffierecht, € 1.935,00 voor het salaris van de advocaat en € 189,00 aan nakosten, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het arrest is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Den Haag · 20 oktober 2026
Civiel Recht Hof laat Dexia bewijzen dat echtgenote vóór 2000 wist van effectenlease Een man sloot in maart 1999 met een rechtsvoorgangster van Dexia een effectenleaseovereenkomst, een financieringsconstructie waarbij beleggen in aandelen met geleend geld werd gecombineerd. Zijn toenmalige echtgenote gaf daar geen schriftelijke toestemming voor. In februari 2006 liet zij Dexia per brief weten dat zij de overeenkomst vernietigde. De overeenkomst was al in april 2004 geëindigd, met een verlies van € 656,98 volgens de eindafrekening.
De man stapte naar de rechter. De kantonrechter in de rechtbank Amsterdam verklaarde voor recht dat de overeenkomst was vernietigd en veroordeelde Dexia om te betalen wat zij op grond van een eerdere berekening verschuldigd was, plus wettelijke rente en proceskosten. Dexia ging daartegen in hoger beroep.
Het gerechtshof Amsterdam kwam nu tot een tussenarrest. Het hof stelt vast dat de effectenleaseovereenkomst valt onder koop op afbetaling, zodat de echtgenote de overeenkomst mocht vernietigen als er geen schriftelijke toestemming was. Dat is hier het geval. De vraag is of dat recht nog bestond toen zij de vernietigingsbrief stuurde. Voor zo'n vernietiging geldt een verjaringstermijn van drie jaar. Die termijn begint te lopen zodra de echtgenote daadwerkelijk weet van de overeenkomst. Het gaat dus om haar kennis van de feiten, niet om haar kennis van de juridische mogelijkheden.
De Hoge Raad heeft eerder geoordeeld dat de verjaring voor alle overeenkomsten is gestuit op 13 maart 2003, de dag waarop een collectieve actie van onder meer Stichting Eegalease werd ingesteld. Overeenkomsten die vanaf 13 maart 2000 zijn gesloten zijn daardoor tijdig gestuit. Hetzelfde geldt voor oudere overeenkomsten waarvan de echtgenote pas na 13 maart 2000 hoorde. Voor deze overeenkomst uit 1999 hangt de uitkomst dus af van de vraag of de echtgenote al vóór 13 maart 2000 van de overeenkomst op de hoogte was. Dexia moet dat stellen en bewijzen, omdat zij zich op verjaring beroept.
Dexia voerde aan dat echtgenoten dit soort uitgaven normaal gesproken met elkaar bespreken, zeker bij een totale leasesom van € 20.420,11 voor beide overeenkomsten. Volgens Dexia werd er € 6.920,45 via incasso betaald, vermoedelijk vanaf een gezamenlijke en/of-rekening, en zou de echtgenote de gezamenlijke belastingaangifte hebben gelezen, waarin de betaalde rente werd afgetrokken. De man betwistte dat. Verklaringen die hij in eerste aanleg overlegde, wilde Dexia buiten beschouwing laten omdat de gebeurtenissen zo lang geleden zijn.
Het hof oordeelt dat Dexia haar stelling voldoende gemotiveerd heeft. Dat de betalingen van een gezamenlijke rekening zijn gedaan, is echter niet komen vast te staan. Daaruit kan het hof dus geen vermoeden afleiden dat de echtgenote op de hoogte was. Het hof laat Dexia daarom toe om te bewijzen dat de echtgenote vóór 13 maart 2000 van de overeenkomst wist. Wil Dexia dat bewijs met getuigen leveren, dan worden die gehoord op 4 november voor raadsheer-commissaris mr. M.M. Kruithof in het Paleis van Justitie aan het IJdok 20 in Amsterdam.
Iedere verdere beslissing, onder meer over de grieven van Dexia en de proceskosten, houdt het hof aan tot na de bewijslevering.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht A-G: BNG miste € 57 miljoen rentekorting terecht door te late rapportage aan DNB, cassatie verwerpen BNG Bank leende vijftien miljard euro in het kader van een stimuleringsprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB). Het programma, TLTRO-III genoemd, moest banken aanzetten om geld door te lenen aan bedrijven en huishoudens om de economie te stimuleren. Banken die aan bepaalde voorwaarden voldeden, kregen een extra rentekorting van 0,5 procent. Voor BNG ging het om bijna € 57 miljoen. Wie de korting wilde, moest vóór 17 augustus 2021 een aparte rapportage indienen bij De Nederlandsche Bank (DNB).
BNG diende die rapportage niet op tijd in. Ook binnen de extra termijn van veertien dagen die het ECB-besluit biedt, kwam er niets binnen. Pas nadat DNB had laten weten dat de korting niet zou worden toegekend, leverde BNG de gegevens alsnog aan. Volgens het ECB-besluit vervalt het recht op de korting dan. DNB hield na overleg met de ECB aan die lijn vast. BNG vorderde in de procedure het misgelopen bedrag alsnog, zowel via de redelijkheid en billijkheid als via het Europese evenredigheidsbeginsel.
De rechtbank Amsterdam wees de vorderingen af op 31 mei 2023, en het gerechtshof Amsterdam bekrachtigde dat vonnis op 27 mei 2025. BNG ging in cassatie. Advocaat-generaal Drijber, die dit advies schreef voor de Hoge Raad, concludeert tot verwerping van het beroep. Het middel van BNG heeft twee hoofdonderdelen.
Het eerste onderdeel betoogt dat het ECB-besluit niet rechtstreeks van toepassing is op de verhouding tussen DNB en BNG. Dan zou het Nederlandse contractenrecht gelden en zou ruimte bestaan om de korting toch toe te kennen omdat het beroep van DNB op de termijn onaanvaardbaar is. De A-G meent dat dit onderdeel geen belang heeft. Een bank die vrijwillig meedoet aan het programma aanvaardt de voorwaarden uit het besluit, ook als dat besluit niet uit zichzelf voor haar bindend zou zijn. Bovendien heeft het hof de termijnregel wel degelijk getoetst aan het Europese evenredigheidsbeginsel, en daarmee juist het beroep op een billijkheidscorrectie beoordeeld. Inhoudelijk acht de A-G de overweging van het hof juist. Een algemeen besluit van een EU-instelling is verbindend en rechtstreeks toepasselijk, zonder dat het in nationaal recht hoeft te worden omgezet. BNG verwart volgens hem rechtstreekse toepasselijkheid met directe werking van afzonderlijke bepalingen.
Het tweede onderdeel gaat over het evenredigheidsbeginsel. Een hoofdvraag is of het verval van de rentekorting een sanctie is. Dat is van belang, omdat sancties strenger worden getoetst dan een ongunstig gevolg van een overschreden termijn. De A-G volgt het hof: het gaat in wezen om een dwingende aanvraagtermijn, en het niet ontstaan van een aanspraak is het normale gevolg van het overschrijden daarvan. Hij verwijst naar eerdere arresten van het Hof van Justitie over landbouwpremies, zoals Denkavit/FORMA, Toeters en Verberk en Schonewille-Prins. Dat de ECB in de considerans van het wijzigingsbesluit over 'sancties' spreekt, verandert dat niet. Het besluit is alleen aangepast om de regeling evenrediger te maken. De boete tijdens de extra termijn is wel een sanctie, maar dat maakt het verval van het recht daarna nog geen sanctie. Verordening 2532/98 over sancties van de ECB is om dezelfde reden niet van toepassing.
Daarna toetst de A-G de maatregel zelf. Op het gebied van monetair beleid heeft de ECB een ruime beoordelingsvrijheid, zodat alleen een kennelijke beoordelingsfout telt. De termijnen in het ECB-tijdschema vormen een samenhangend geheel: banken moeten tijdig rapporteren, centrale banken moeten daarna de gegevens controleren en de rente vaststellen, en banken stemmen hun doorleengedrag af op de uitkomst. Een strikte uiterste termijn dient een eenvormige werking van het programma en gelijke behandeling van alle deelnemende banken. Dat BNG inhoudelijk wel aan de voorwaarden voldeed en dat de vertraging beperkt was, doet daar volgens de A-G niet aan af. Op de vraag of een andere indiening een andere uitkomst had opgeleverd, gaat de toetsing van de maatregel zelf niet in. Het oordeel van het hof over de gevolgen in het concrete geval was bovendien een overweging ten overvloede, waartegen de klachten geen belang hebben.
De A-G ziet ook geen reden om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Alle onderdelen van het middel falen. Zijn conclusie: verwerping van het cassatieberoep.
Parket bij de Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht Rechtbank: geldverstrekker mocht geen winstdeling vragen bij herfinanciering, € 416.000 terug Een vastgoedontwikkelaar leende in de zomer van 2025 bijna € 5,6 miljoen bij een investeringsmaatschappij uit Capelle aan den IJssel om twee panden te verbouwen en daarna met winst te verkopen. De leningen, € 3,9 miljoen voor het ene en € 1,7 miljoen voor het andere pand, waren gedekt met hypotheekrechten en borgstellingen. De afspraak was dat de geldverstrekker naast 8 procent rente per jaar een winstdeling kreeg 'bij verkoop van het project': minimaal 7,5 procent van de hoofdsom, plus 20 procent van de winst boven 15 procent.
De relatie liep stuk. De geldverstrekker kreeg op 1 september 2025 een vordering van de officier van justitie om gegevens te verstrekken over de ontwikkelaar, haar moedervennootschap en haar bestuurder, vanwege een strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast twijfelde zij aan facturen die de ontwikkelaar via het bouwdepot wilde laten uitbetalen. Die facturen kwamen van een bedrijf waarvan de echtgenoot van de bestuurder indirect bestuurder was, en die man heeft volgens de rechtbank een voor een financier negatief verleden. Toen de geldverstrekker haar eigen bouwbegeleider de bouwplaats wilde laten bezoeken, liet de ontwikkelaar per e-mail weten dat hij pas welkom was als de betalingen waren gedaan. De geldverstrekker zegde daarop de leningen op per 31 december 2025.
De ontwikkelaar moest de panden herfinancieren. Bij die herfinanciering rekende de geldverstrekker toch winstdeling, € 291.850 voor het eerste en € 124.812,71 voor het tweede pand. Voor het tweede pand kwam daar € 85.065,20 aan vertragingsrente bij, omdat de lening pas op 12 februari 2026 werd afgelost. De ontwikkelaar betaalde alles, soms onder protest, en wilde het geld terug. In een kort geding had de voorzieningenrechter de vorderingen in februari 2026 nog afgewezen.
In de bodemprocedure legt de rechtbank de overeenkomst uit. Winstdeling is volgens de tekst alleen verschuldigd 'bij verkoop'. De panden waren niet verkocht, er was geen winst gerealiseerd en tegenover de nieuwe financiering stond een terugbetalingsverplichting. De overeenkomsten waren eenzijdig door de professionele geldverstrekker opgesteld en er was niet over onderhandeld. Ook uit de termsheets en aanbiedingsbrieven bleek geen winstdeling buiten verkoop. De geldverstrekker had die situatie vooraf duidelijk moeten bespreken, maar dat was niet gebeurd. Dat zij zonder winstdeling geen vergoeding kreeg voor het uitlenen, omdat ze de rente doorbetaalde aan obligatiehouders, maakt dat niet anders; ze had ook kunnen aansturen op een executieverkoop. De ontwikkelaar had de winstdeling dus onverschuldigd betaald. Dat zij de afloscijfers had betaald, gold niet als erkenning van de schuld, want dat gebeurde onder tijdsdruk via de notaris en zij had eerder al laten weten dat geen winstdeling verschuldigd was.
De opzegging was daarentegen terecht. Door de bouwplaats te weigeren en daaraan een betalingseis te verbinden, handelde de ontwikkelaar in strijd met de overeenkomst en de bouwdepotvoorwaarden, en gebruik van de opzeggingsbevoegdheid was niet onaanvaardbaar. De vertragingsrente was daarom verschuldigd. Een beroep op schuldeisersverzuim slaagt niet, omdat de geldverstrekker de ontwikkelaar er niet van weerhield het wel verschuldigde te betalen. Het beroep van de geldverstrekker op verrekening wegens negatieve reviews wijst de rechtbank af, omdat de tegenvordering onvoldoende is onderbouwd. De gevraagde buitengerechtelijke incassokosten van € 4.283,64 zijn ook afgewezen, omdat niet was aangetoond dat er incassowerkzaamheden zijn verricht.
De rechtbank veroordeelt de geldverstrekker tot terugbetaling van € 291.850 en € 124.812,71, beide met wettelijke rente, en tot betaling van € 14.848,94 aan proceskosten. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad, ondanks het restitutierisico bij een mogelijk hoger beroep. De vordering tot terugbetaling van de vertragingsrente wijst de rechtbank af.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht