Rechtbank Amsterdam wijst incidenten van tien energieleveranciers over bevoegdheid en splitsing af in WAMCA-zaak over wijzigingsbedingen Drie stichtingen hebben een collectieve rechtszaak aangespannen tegen tien Nederlandse energieleveranciers. De kern van het geschil: de energieleveranciers gebruiken in hun variabele contracten met consumenten en andere kleinverbruikers een zogeheten wijzigingsbeding, artikel 19.3 van de Algemene Voorwaarden 2017 van branchevereniging Energie-Nederland. Dat beding laat de leveranciers toe hun tarieven eenzijdig te wijzigen. Volgens de stichtingen is dat beding oneerlijk en onredelijk bezwarend, omdat consumenten niet goed kunnen inschatten wat de financiële gevolgen voor hen zijn. De stichtingen vorderen vernietiging van het beding en terugbetaling of schadevergoeding voor alle getroffen afnemers.
De zaak is ingesteld door Stichting Eerlijke Handelspraktijken (SEH) op 30 juni 2025, gevolgd door Stichting Consumenten Competition Claims (SCCC) en Stichting Consumer Justice (SCJ). De procedure valt onder de WAMCA, de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie, die is bedoeld om massazaken gecoördineerd als één zaak te behandelen. Gedaagden zijn Budget Thuis, Eneco, Energiedirect, Essent, Greenchoice, Vattenfall, Greenchoice Zakelijk, ENGIE, Oxxio en Vandebron.
De energieleveranciers stelden in zogenoemde incidenten drie processuele verweren. Ten eerste voerden acht van hen aan dat de rechtbank Amsterdam niet bevoegd is om over hun zaken te oordelen. Ten tweede vroegen diezelfde partijen om splitsing van de zaak, zodat elk van hen afzonderlijk zou worden behandeld. Ten derde vroegen alle tien inzage in interne documenten van de stichtingen, zoals communicatie met hun procesfinanciers en met organisaties als de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis.
De rechtbank verwierp alle drie de verweren. Over de bevoegdheid oordeelde de rechtbank dat alle energieleveranciers hetzelfde wijzigingsbeding gebruiken, namelijk artikel 19.3 van de AV 2017. Dat is één gezamenlijke gebeurtenis in de zin van de WAMCA, en de feitelijke en rechtsvragen zijn gelijksoortig. Omdat drie leveranciers in Amsterdam zijn gevestigd, is de rechtbank Amsterdam bevoegd voor alle tien. Splitsing wees de rechtbank eveneens af: juist het doel van de WAMCA is zulke massazaken als één geheel te behandelen.
Over de inzageverzoeken oordeelde de rechtbank dat de energieleveranciers al inzage hadden gekregen in de financieringsafspraken van de stichtingen met hun procesfinanciers, via een eerder gegeven bevel. Voor de overige gevraagde documenten, zoals communicatie over de oprichting van de stichtingen en de motieven daarvoor, ontbreekt voldoende belang. De rechtbank overwoog dat de vraag wie het initiatief heeft genomen voor de stichting, niet relevant is voor de vraag of de stichting voldoende onafhankelijk opereert. Over de benoeming van twee leden van de raad van toezicht van SCJ constateerde de rechtbank dat zij op persoonlijke titel zijn benoemd en dat concrete aanwijzingen voor gebrekkige onafhankelijkheid ontbreken.
De inhoudelijke beoordeling van de zaak is nog niet begonnen. De rechtbank wacht eerst op een arrest van de Hoge Raad, dat op 4 december 2026 wordt verwacht in een vergelijkbare zaak tussen een individuele consument en Vattenfall over hetzelfde wijzigingsbeding. Het hof Amsterdam had in die zaak in maart 2025 geoordeeld dat het beding oneerlijk is, maar Vattenfall heeft cassatie ingesteld en de advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging. De rechtbank acht dat arrest van cruciaal belang voor de verdere behandeling van deze collectieve procedure en geeft partijen de gelegenheid daarop te reageren.
In de incidenten over bevoegdheid en splitsing veroordeelde de rechtbank acht energieleveranciers elk in de proceskosten van de drie stichtingen, begroot op € 842,00 per stichting. Budget Thuis en Vattenfall, die geen bevoegdheids- of splitsingsincident hadden opgeworpen, hoeven die kosten niet te betalen. De kosten van de inzageverzoeken worden gecompenseerd: iedere partij draagt haar eigen kosten.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad vernietigt boete van € 250.000 voor verboden grondverkoop: hof matigde niet onder aflossing Een B.V. kocht in 2011 van de gemeente Peel en Maas een stuk grond om duurzame woningen te bouwen volgens het 'cradle-to-cradle'-principe. De koopprijs was € 455.000. In de koopovereenkomst stond dat de koper zijn rechten en plichten niet mocht overdragen zonder schriftelijke toestemming van de gemeente. Wie dat toch deed, verbeurde een boete van € 250.000.
Het oorspronkelijke bouwplan bleek niet levensvatbaar. Met toestemming van de gemeente verkocht de B.V. twee percelen aan derden. Over de resterende ruim 1.300 vierkante meter grond schreef zij in 2018 aan de gemeente dat een lokale ondernemer daar nieuwbouwwoningen wilde realiseren, en zij vroeg om toestemming voor de overdracht. In juli 2018 mailde zij dat zij ervan uitging dat er geen bezwaren waren als de gemeente niets meer van zich liet horen. Een schriftelijke toestemming kwam er niet. Toch droeg de B.V. de grond op 23 november 2018 over aan een projectontwikkelaar, voor € 195.000 exclusief btw. Direct daarna werd de B.V. ontbonden. De opbrengst kwam terecht bij de beheermaatschappij die bestuurder van de B.V. was.
De gemeente stapte naar de rechter tegen die beheermaatschappij en tegen de drie bestuurders daarvan. Zij vorderde € 250.000 schadevergoeding, gelijk aan de contractuele boete. Volgens de gemeente had de beheermaatschappij onrechtmatig gehandeld door actief te bewerkstelligen dat de B.V. haar verplichtingen niet nakwam. De aansprakelijkheid van de bestuurders baseerde zij op een wetsartikel over aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden van bestuurders van rechtspersonen. De rechtbank Limburg wees de vordering toe tot € 195.000. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende in 2025 het volledige bedrag van € 250.000 toe.
In cassatie bij de Hoge Raad voerden de beheermaatschappij en de bestuurders onder meer aan dat het hof de boete had moeten matigen. De wet geeft de rechter de mogelijkheid een afgesproken boete te verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Het hof had matiging afgewezen. Het woog daarbij mee dat de beheermaatschappij onrechtmatig jegens de gemeente had gehandeld door de schuld die de B.V. aan haar had, af te lossen.
Daarmee ging het hof volgens de Hoge Raad de fout in. De boete is afgesproken tussen de gemeente en de B.V., en alleen die verhouding is van belang bij de vraag of de boete moet worden gematigd. De rechtsverhouding tussen de beheermaatschappij en de gemeente, en een eventuele wettelijke schadeplicht van de beheermaatschappij, speelt bij die beoordeling geen rol. Het hof had dat onderscheid niet gemaakt. De overige klachten van het middel konden niet tot cassatie leiden; de Hoge Raad hoefde dat niet verder te motiveren.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof 's-Hertogenbosch van 18 maart 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De gemeente moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 voor salaris, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechtbank Rotterdam houdt oordeel aan over bevoegdheid in geschil tussen koper en Nestex over auto en geldlening Een vrouw dagvaardde het Belgische bedrijf Nestex B.V. voor de Rechtbank Rotterdam na een mislukte aankoop van een Audi Q3 Sportback en een onbetaalde geldlening. Nestex betwistte de bevoegdheid van de Nederlandse rechtbank en beriep zich op een forumkeuze in haar algemene voorwaarden, die de exclusieve bevoegdheid toekent aan de rechtbank in het Belgische arrondissement waar Nestex is gevestigd.
De zaak draait om twee geschillen tegelijk. De vrouw kocht in juli 2025 een auto van Nestex voor € 34.500, maar de wagen bleek bij aflevering meerdere gebreken te hebben. Na een ingebrekestelling en sommatie weigerde Nestex te repareren of de koopsom terug te betalen, waarop de vrouw de koopovereenkomst buitengerechtelijk ontbond. Zij vordert € 39.365, bestaande uit de koopprijs, een BPM-aanslag en herstelkosten. Daarnaast had zij in de zomer van 2025 in totaal € 45.000 aan Nestex geleend voor de aankoop en doorverkoop van auto's. Nestex betaalde slechts € 2.000 terug en trok zich na de ontbinding van de koopovereenkomst volledig terug uit het contact. De vrouw vordert het resterende geleende bedrag van ruim € 44.800 terug.
Omdat Nestex in België is gevestigd, moet de rechtbank nagaan of zij internationaal bevoegd is. Dat toetst zij aan de Europese verordening Brussel I bis, die de bevoegdheid van rechtbanken in de EU regelt bij grensoverschrijdende burgerlijke en handelszaken. De rechtbank concludeert dat zij in beginsel bevoegd is voor beide vorderingen: de geldlening moet worden terugbetaald in Capelle aan den IJssel, de woonplaats van de vrouw, en de auto moest daar ook worden afgeleverd. Beide aanknopingspunten wijzen naar het rechtsgebied van Rechtbank Rotterdam.
Over de geldlening is de rechtbank bovendien duidelijk: de algemene voorwaarden van Nestex zijn alleen van toepassing op offertes, bestellingen, verkopen en werkzaamheden, niet op leningsovereenkomsten. De forumkeuze voor de Belgische rechter in artikel 9.2 van die voorwaarden staat de bevoegdheid van de Rotterdamse rechtbank voor de lening dan ook niet in de weg.
Voor de koopovereenkomst ligt dat anders. Die valt wél binnen het toepassingsbereik van de algemene voorwaarden. De vrouw betwist echter dat zij die voorwaarden ooit heeft aanvaard: zij stelt dat ze pas achteraf, bij de factuur van 2 november 2025, zijn meegezonden, en dus ná het sluiten van de koopovereenkomst. Dat is een cruciaal punt, omdat een forumkeuze op grond van Brussel I bis alleen geldig is als zij tijdig en uitdrukkelijk is overeengekomen. Nestex heeft op deze stelling nog niet kunnen reageren.
De rechtbank houdt haar oordeel over de bevoegdheid ten aanzien van de koopvordering aan en verwijst de zaak naar de rol van 11 november 2026, zodat Nestex alsnog bij akte kan reageren op het standpunt van de vrouw over de tijdigheid van de algemene voorwaarden. Iedere verdere beslissing is aangehouden.
Rechtbank Rotterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Kantonrechter wijst achterstand van € 16.874 af: opslagbedrijf rekende oneerlijk meer dan afgesproken Een vrouw uit de regio Amsterdam huurde in 2019 via de website van Inbox Storage een opslagruimte van 13 m³ voor € 155 per maand. In de bevestigingsmail stond dat de prijs inclusief een gratis basisverzekering was en dat er geen prijsverhogingen zouden plaatsvinden. In november 2019 breidde Inbox Storage de ruimte uit naar 30 m³ en berekende daarvoor een eenmalig bedrag van € 251. De vrouw bleef daarna € 155 per maand betalen. Vanaf 2022 betaalde zij niet meer per maand, maar op 26 oktober 2022 maakte zij nog € 3.100 over.
Inbox Storage eiste van de vrouw € 16.874,52 aan achterstallige betalingen. Volgens het bedrijf was de prijs inmiddels € 396,80 per maand. Daarnaast wilde Inbox Storage dat de overeenkomst werd ontbonden en dat de vrouw de opslagruimte binnen tien dagen zou ontruimen. Het bedrijf noemde de overeenkomst primair een huurovereenkomst en subsidiair een bewaarnemingsovereenkomst. De vrouw voerde aan dat zij had afgesproken € 155 per maand te betalen, zonder prijsverhogingen en inclusief basisverzekering, en dat zij alles had betaald.
De kantonrechter stelde eerst vast of de overeenkomst een consumentenovereenkomst was, want dan moet de rechter die uit zichzelf toetsen aan het consumentenrecht. Inbox Storage beweerde pas tijdens de zitting dat het om een zakelijke overeenkomst ging. De vrouw gebruikte de opslag voor haar persoonlijke spullen. Dat de overeenkomst op haar artiestennaam stond, was volgens de rechter onvoldoende: zij legde uit dat dit haar geboortenaam is, en de handelsnaam van haar eenmanszaak in het handelsregister was een andere. Een microfoon tussen de spullen veranderde daar niets aan, omdat de foto's vooral inboedel lieten zien. Dat in het bestelproces het vakje 'zakelijk' was aangevinkt, vond de rechter ook niet genoeg, omdat naar alle omstandigheden moet worden gekeken.
Vervolgens oordeelde de kantonrechter dat Inbox Storage een oneerlijke handelspraktijk had gepleegd. De prijs was eenzijdig verhoogd, terwijl de vrouw vooraf niet was verteld dat dat kon en welke kosten daarbij hoorden. De mail met 'geen prijsverhogingen' wekte bij een gemiddelde consument de verwachting dat de afgesproken prijs gelijk zou blijven. Dat die zin volgens Inbox Storage alleen de prijs per m³ betrof, stond er niet in. Bovendien rekende Inbox Storage vanaf september 2025 € 39,47 per maand voor verzekering, terwijl de basisverzekering was toegezegd. Het bedrijf gaf tijdens de zitting zelf toe dat dit niet had gemogen.
Ook de algemene voorwaarden bevatten volgens de rechter oneerlijke bedingen. Het prijswijzigingsbeding (CPI-index plus 4 procent) verstoort het evenwicht tussen consument en bedrijf. Het beding over wettelijke handelsrente en incassokosten kan ertoe leiden dat een consument meer betaalt dan wettelijk is toegestaan. En het recht van de consument om bij een prijsverhoging te ontbinden wordt in artikel 6.5 uitgesloten. Daar komt bij dat Inbox Storage maar één van de meerdere genoemde sets voorwaarden had overgelegd, en onder een andere titel dan in de bestelbevestiging.
Omdat Inbox Storage in strijd met de professionele toewijding had gehandeld, is de overeenkomst vernietigbaar. De vrouw gaf aan de overeenkomst te willen vernietigen en dat werd erkend. Daardoor moet Inbox Storage haar spullen teruggeven en heeft het bedrijf niets meer van haar te vorderen. De kantonrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde Inbox Storage in de proceskosten van € 50 aan verletkosten voor de vrouw.
Rechtbank Amsterdam · 5 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank veroordeelt BMW-dealerfamilie tot schadevergoeding na ontduiken meerwaarderegeling Na 33 jaar samenwerking in een commanditaire vennootschap voor een BMW-dealer in de buurt van de ASML-campus wilde een van de partners met pensioen. Bij zijn uittreding in 2022 sloot hij via zijn vennootschap afspraken over een geldlening van € 480.000 en een meerwaarderegeling: als het vastgoed van de dealervennootschap binnen 15 jaar aan een derde werd verkocht, zou hij recht hebben op 31 procent van de meerwaarde boven de vastgestelde waarde van € 1.782.500. In de tussentijd gold een rente van 10 procent per jaar.
Slechts enkele maanden na het sluiten van deze afspraken droeg de vennootschap het vastgoed echter over aan een vennootschap van de kinderen van de andere partner, loste de geldlening vervroegd af en stelde dat de meerwaarderegeling daarmee was uitgewerkt. De uittredende partner stelde dat mondeling was afgesproken dat zo'n overdracht binnen de familie niet als vervreemding in de zin van de meerwaarderegeling zou gelden, zodat de regeling nog steeds van kracht was.
In een voorlopig getuigenverhoor verklaarde de uittredende partner dat hij op 24 december 2021 uitdrukkelijk had gevraagd wat er zou gebeuren bij overdracht aan de kinderen. De andere partner zou hebben geantwoord dat die vraag na 33 jaar samenwerking niet gesteld hoefde te worden en dat zo niet met elkaar werd omgegaan. De adviseur die bij dat gesprek aanwezig was, kon bevestigen dat de vraag was gesteld, maar herinnerde zich het antwoord niet meer. De andere partner ontkende dat het onderwerp zo aan de orde was geweest, maar deed dat in de ogen van de rechtbank weinig stellig.
De rechtbank oordeelde dat de mondelinge afspraak was bewezen. Zij wees op de geloofwaardigheid van de verklaring van de uittredende partner, op de ondersteuning die de verklaring van de adviseur bood door diens opvallende geheugenverlies over een essentieel punt, en op de niet-overtuigende ontkenning van de andere partner. Doorslaggevend was ook de zakelijke ratio van de constructie: als een interne overdracht de meerwaarderegeling al zou beëindigen, hadden die afspraken geen enkele reële betekenis. De wederpartij kon die zakelijke logica niet weerleggen.
Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de bestuurders persoonlijk aansprakelijk zijn, omdat zij welbewust hebben meegewerkt aan een transactie die de uittredende partner zou benadelen en de dealervennootschap leeg achterliet. Ook de vennootschap van de kinderen is aansprakelijk: gelet op de nauwe familiebanden en hun actieve rol in de onderneming konden de kinderen niet onwetend zijn geweest van de wanprestatie.
De rechtbank verklaarde voor recht dat de meerwaarderegeling nog steeds geldt en veroordeelde alle gedaagden hoofdelijk tot vergoeding van de schade, waaronder de gederfde rente en de eventuele gederfde meerwaarde bij een toekomstige verkoop aan een derde. De vier gedaagden moeten ook de proceskosten betalen, begroot op € 23.971,92.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht