Raad van State: woonboot-bewoners kunnen woontoren Leeuwarden niet tegenhouden, tien beroepen niet-ontvankelijk Op een kantoorperceel aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden, waar tot voor kort het kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar stond, mag een woontoren van 43 meter hoog komen. De gemeenteraad stelde in januari 2025 een bestemmingsplan vast dat op dit perceel maximaal 150 woningen toestaat. In de eerste fase komt in de zuidwestelijke hoek een nieuwe toren met maximaal 35 appartementen en kleinschalige commerciële voorzieningen op de begane grond. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand omgebouwd tot woongebouw, met een extra bouwlaag op enkele plekken en nieuwe balkons. Ontwikkelaar is OWC De Friesland B.V.
Bewoners van woonboten die aan de kade van de Harlingertrekweg liggen, kwamen in beroep tegen het deel van het plan dat de woontoren mogelijk maakt. Zeventien mensen tekenden het beroepschrift. De gemeenteraad vond dat niet iedereen belanghebbende was. Tien van hen wonen op 192 tot 362 meter van de toren. De Raad van State oordeelde dat zij geen gevolgen van enige betekenis zullen ondervinden, omdat de afstand daarvoor te groot is. Hun beroep is daarom niet-ontvankelijk en de Afdeling bestuursrechtspraak behandelde het niet inhoudelijk.
De andere zeven bewoners liggen op 18 tot 100 meter van de toren en hebben er zicht op. De raad stelde dat ook zij geen belanghebbenden zijn, omdat zij geen exclusief gebruiksrecht hebben op de grond waarop hun boot ligt. Zij hebben alleen een ligplaatsvergunning voor gemeentelijk vaarwater. De Afdeling wees dat af: met die vergunning mogen zij daar met hun woonboot liggen en wonen, waardoor hun belang zich voldoende onderscheidt van dat van willekeurige anderen. Hun beroep is ontvankelijk.
Inhoudelijk slaagde geen van hun bezwaren. Hinder tijdens de bouw, zoals geluid, trillingen en bouwverkeer, betreft volgens de Afdeling de uitvoering van het plan en niet het plan zelf, en valt daarom buiten de toetsing. Over privacy overwoog de Afdeling dat de dichtstbijzijnde woonboten op 20 meter van de toren en 15 meter van de horeca liggen, ruim boven de norm van 2 meter uit het Burgerlijk Wetboek. De woonruimten liggen grotendeels onder de kade en de ramen zijn klein. Het uitzicht verandert wel, maar niet onevenredig, in een stedelijk gebied waar de bewoners nu ook al tegen bebouwing aankijken. De zonnestudie liet zien dat de toren niet tot nauwelijks tot minder zonuren leidt, en de bewoners bestreden die studie niet.
Ook het verwachte windprobleem hield geen stand. Volgens het windonderzoek is er geen risico op windgevaar voor voetgangers en fietsers, en de bewoners onderbouwden niet waarom dat onderzoek onjuist zou zijn. Het verkeersonderzoek rekent met 293 tot 299 extra motorvoertuigen per etmaal, die de Tesselschadestraat zonder knelpunten kan verwerken. De parkeerbehoefte van 395 plaatsen in fase 1 en 301 in fase 2 wordt gedekt door ongeveer 200 plaatsen op eigen terrein en 200 op het aangrenzende terrein. Dat de voorzieningen in de buurt, zoals scholen, huisartsen en supermarkten, onder druk komen, onderbouwden de bewoners helemaal niet. Dat hun belangen niet zijn meegewogen, vond de Afdeling evenmin aannemelijk.
Op het plan was het recht van vóór 1 januari 2024 nog van toepassing, omdat het ontwerp op 21 december 2023 ter inzage lag en dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Afdeling verklaarde het beroep van de tien bewoners op grote afstand niet-ontvankelijk en het beroep van de overige zeven ongegrond. Het plan blijft daarmee in stand. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: bezwaar tegen last voor huisvesting arbeidsmigranten in Vaassen terecht niet-ontvankelijk De eigenaar van een pand in Vaassen met drie huisnummers laat daar arbeidsmigranten wonen. De gemeente Epe vindt dat niet toegestaan en greep in. De burgemeester legde op 1 juli 2024 een last onder bestuursdwang op, omdat de eigenaar zonder exploitatievergunning een openbare inrichting zou exploiteren. Op 14 april 2025 volgde een tweede besluit van het college van burgemeester en wethouders: een last onder dwangsom om het gebruik van het pand voor huisvesting van arbeidsmigranten te beëindigen en beëindigd te houden. Die last rust op het bestemmingsplan Oosterhof Heggerenk, dat van rechtswege onderdeel is van het omgevingsplan van de gemeente.
De eigenaar kwam in verzet, maar zonder succes. Zijn bezwaren tegen beide besluiten werden niet-ontvankelijk verklaard, en de rechtbank Gelderland oordeelt nu dat dit terecht gebeurde. De rechtbank benadrukt dat de zaak niet gaat over de vraag of het huisvesten van arbeidsmigranten past binnen de functie pension. Zij beoordeelt alleen of de bezwaren terecht niet in behandeling zijn genomen.
Bij de last onder dwangsom draaide het om de bezwaartermijn van zes weken. Het besluit is op 14 april 2025 verzonden, zodat de termijn op 26 mei 2025 eindigde. Het bezwaarschrift is gedateerd op 27 mei 2025 en op 2 juni 2025 per post ontvangen. De eigenaar voerde aan dat zijn gemachtigde al op 22 april 2025 per e-mail had geschreven dat hij 'ter sauvering van zijn rechten' tijdig bezwaar zou instellen. De rechtbank vindt dat onvoldoende: daarmee werd alleen aangekondigd dat bezwaar zou volgen, niet dat het al was gemaakt. Dat de eigenaar nog overleg wilde met de gemeente, bevestigt volgens de rechtbank slechts dat hij nog niet had besloten bezwaar te maken. Het college hoefde hem ook niet te wijzen op de juiste manier van bezwaar maken, via de website of per post, want dat stond al in de bezwaarclausule. De termijnoverschrijding was dus niet verschoonbaar.
De eigenaar betoogde bovendien dat de last onder dwangsom een vervangend besluit was voor de ingetrokken last onder bestuursdwang, zodat het lopende beroep zich van rechtswege ook tegen het nieuwe besluit zou richten. De rechtbank wijst dat af. De besluiten zijn genomen door verschillende bestuursorganen op verschillende wettelijke grondslagen: de burgemeester op een bepaling in de Algemene plaatselijke verordening 2024, het college op het bestemmingsplan. Dat beide besluiten aan dezelfde eigenaar zijn gericht, schept onvoldoende samenhang.
In de zaak over de last onder bestuursdwang had de eigenaar geen procesbelang meer. De burgemeester had die last op 11 april 2025 al ingetrokken, waarmee de eigenaar bereikt had wat voor hem feitelijk van betekenis was. Een inhoudelijke beoordeling van zijn bezwaar had daarom geen nut meer.
Tijdens de zitting zei de eigenaar behoefte te hebben aan overleg en het college verklaarde bereid daarover in gesprek te gaan. De rechtbank verklaart beide beroepen ongegrond. De eigenaar krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State bevestigt boete van € 132.750 voor kinderarbeid bij pizzakoeriers Zes kinderen jonger dan zestien jaar bezorgden in oktober 2022 pizza's voor een franchisenemer, zonder toezicht, onder tijdsdruk en op een elektrische fiets. Bij het afrekenen aan de deur droegen ze contant geld bij zich, waardoor ze het risico liepen te worden overvallen. Sommigen werkten ook nog na 21:00 uur. De Arbeidsinspectie stelde in de periode van 29 september tot en met 26 oktober 2022 op 59 momenten kinderarbeid vast.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde de ondernemer daarvoor bij besluit van 29 augustus 2023 een boete op. Per overtreding gold een basisbedrag van € 2.000. Dat werd vermenigvuldigd met 0,75 vanwege de bedrijfsgrootte en met 1,5 vanwege de ernst van de overtreding. Bij 59 overtredingen kwam het totaal uit op € 132.750. Het bezwaar van de ondernemer werd bij besluit van 7 maart 2024 ongegrond verklaard.
De zaak lag nu bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 23 april 2025. Die rechtbank had het beroep ongegrond verklaard. De ondernemer voerde aan dat de boete had moeten worden gematigd met 50 of 75 procent wegens verminderde verwijtbaarheid. Hij was een beginnend ondernemer en werd tijdelijk wegens ziekte vervangen door zijn broer. Volgens hem was het totaalbedrag door de optelling van 59 boetes te hoog, zeker nu hij een betalingsregeling had moeten treffen. Ook vond hij een waarschuwing passender en vond hij de verhoging met factor 1,5 onterecht.
De Afdeling wees die argumenten af. De gronden waren grotendeels een herhaling van wat de rechtbank al gemotiveerd had beoordeeld. Een situatie waarin een kind met contant geld over straat moet, is gevaarlijk, en dat maakt de overtreding ernstig. De minister mocht daarom direct een boete opleggen zonder eerst te waarschuwen, en de boete terecht met 1,5 verhogen. Over de vraag of het boetestelsel past bij de eisen die de rechtspraak stelt aan boetes op grond van de Wet arbeid vreemdelingen, hoefde de Afdeling niet te oordelen. Zij zou in deze zaak toch bij de hoogste verwijtbaarheidscategorie uitkomen.
Dat de ondernemer startend was en tijdelijk werd vervangen, maakte zijn verwijtbaarheid volgens de Afdeling niet minder. Hij had niet aannemelijk gemaakt dat dit zo was. De rechtbank zag ook terecht geen reden om het totaalbedrag onevenredig te vinden. De wet staat toe dat voor elke overtreding een boete wordt opgelegd en stelt geen maximum aan de optelling.
Ook de maatregelen die de ondernemer naar eigen zeggen nam, brachten geen verandering. Hij ontsloeg de koeriers onder de zestien de dag na de controle, maar het werknemersreglement dat hij overlegde bevatte alleen afspraken over beschikbaarheid in een app. Daaruit bleek niet dat hij uit eigen beweging en zo snel mogelijk een systeem invoerde dat voorkomt dat jongeren onder de zestien worden ingeroosterd voor koeriersdiensten.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De boete van € 132.750 blijft daarmee in stand. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst noodvoorziening toeslagenaffaire af: man zat nooit in CAF-onderzoek Een man uit Noord-Nederland vroeg in januari 2023 bij de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening van € 500 aan. Hij zei in een acute financiële noodsituatie te zitten: hij kon zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten niet meer betalen. Hij had schulden bij de Belastingdienst van € 14.597, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. De noodvoorziening bestaat voor mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal en een uitkering uit de Wet hersteloperatie toeslagen kunnen krijgen.
De Dienst Toeslagen wees de aanvraag in maart 2023 af en hield die afwijzing na bezwaar in december 2023 in stand. De Dienst vond dat er geen acute noodsituatie was die onder het doel van de regeling valt, omdat de noodvoorziening niet bedoeld is voor huurachterstand en deurwaarderskosten. Ook was niet aannemelijk dat zijn financiële problemen mogelijk een gevolg waren van een van de situaties die de wet noemt. De man was nooit betrokken bij een CAF-onderzoek, het onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators waarbij de Belastingdienst/Toeslagen vooringenomen te werk ging. Ook was hem geen betalingsregeling of schuldregeling geweigerd omdat hij ten onrechte van opzet of grove schuld werd beticht.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde zijn beroep op 30 mei 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank zat hij niet in een acute financiële noodsituatie. Daarvan is sprake als iemand te weinig geld heeft voor noodzakelijke uitgaven, zoals levensonderhoud, medicijnen of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het betalen van een flexibel krediet of advocaatkosten valt daar volgens de rechtbank niet onder.
In hoger beroep hield de man vol dat hij wel in een noodsituatie zat. Ook voerde hij aan dat diverse bestuursorganen hem vooringenomen hadden behandeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam tot hetzelfde resultaat als de rechtbank, maar om een andere reden.
De Afdeling liet in het midden of de man in een acute financiële noodsituatie zat. De wet stelt namelijk een extra voorwaarde: het moet aannemelijk zijn dat de noodsituatie mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen bij een CAF-onderzoek, of van de weigering van een betalingsregeling vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. De man betwistte niet dat hij nooit bij een CAF-onderzoek betrokken was. Alleen daarom al voldoet hij niet aan de eerste voorwaarde. De stukken die hij overlegde gingen bovendien niet over handelen van de Dienst Toeslagen. Uit die stukken bleek ook niet dat hem een betalingsregeling of schuldregeling was geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Beveiliger houdt toestemming kwijt na mishandeling van buurvrouw; rechter vernietigt besluit, maar laat het gelden Een vrouw die als beveiliger werkte, mag dat werk niet meer doen nadat de politie haar toestemming introk. De aanleiding was een ruzie met een buurvrouw. Volgens de buurvrouw ontstond die ruzie omdat de kleinkinderen van de vrouw bloemen plukten uit een bloembak van de buurvrouw. De vrouw sprak de buurvrouw daarop aan. Daarna zou een scheldpartij zijn ontstaan, waarbij de vrouw de woorden 'Tering Turk' zou hebben gebruikt. De vrouw zou vervolgens een flesje hebben gegooid dat het kleinkind van de buurvrouw op het hoofd raakte, en daarna aan de haren van de buurvrouw hebben getrokken. De buurvrouw deed aangifte van mishandeling en discriminatie.
De officier van justitie legde de vrouw op 10 februari 2026 met een strafbeschikking een geldboete van € 250 op wegens mishandeling, met daarnaast een schadevergoeding van € 250. De verdenking van belediging met discriminatoir oogmerk werd geseponeerd wegens onvoldoende bewijs. De korpschef van de politie vond de vrouw daarna niet betrouwbaar genoeg voor het beveiligingswerk en trok op 21 april 2026 de toestemming in die zij via haar werkgever, een beveiligingsbedrijf, had gekregen. In het bestreden besluit van 13 juli 2026 hield hij daaraan vast. De vrouw ging in beroep en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening, zodat zij haar werk kon hervatten. Zij voerde aan dat zij door het besluit geen inkomsten meer had en schulden had opgebouwd. De rechter nam daarom een spoedeisend belang aan.
De vrouw voerde eerst aan dat zij niet goed was gehoord, omdat een advocaat van de korpschef de hoorzitting had gehouden en niet een hoorambtenaar van de politie zelf. De rechter verwierp dat. Ook een externe gemachtigde mag horen als aan de overige eisen uit de Algemene wet bestuursrecht is voldaan. De vrouw had er bovendien op de hoorzitting geen bezwaar tegen gemaakt, en de rechter zag niet hoe zij hierdoor in haar belangen was geschaad.
Het geschil ging verder over de vraag of de korpschef de toestemming mocht intrekken. Dat hij daartoe bevoegd was, stond niet ter discussie. De vrouw vond de maatregel niet evenredig en vond dat hij te weinig rekening hield met haar persoonlijke omstandigheden. Volgens vaste rechtspraak is intrekking op zichzelf een toegestaan middel om de betrouwbaarheid van beveiligers te bewaken, maar de korpschef moet uitleggen waarom de maatregel in het concrete geval passend en noodzakelijk is. Dat had hij in het bestreden besluit onvoldoende gedaan: zijn overwegingen gingen vooral over de vraag of van de terugkijktermijn van vier jaar mocht worden afgeweken, en niet over de evenredigheid. De rechter zag daarin een motiveringsgebrek.
De rechter oordeelde dat de intrekking inhoudelijk wel standhoudt. Een waarschuwing past volgens haar niet bij mishandeling, omdat van een beveiliger veel zelfbeheersing wordt verwacht in conflictsituaties. De vrouw wees op stressvolle omstandigheden, namelijk het overlijden van haar stiefvader in mei 2025 en haar examen in juni 2025. De rechter wees erop dat er tijd zat tussen die gebeurtenissen en de mishandeling op 25 september 2025, zodat een verband niet zonder meer valt in te zien. Ook was er minder dan een jaar verstreken sinds de strafbeschikking, dus de kans op herhaling kon niet als nihil worden gezien. Haar spijt en haar wens om snel weer aan het werk te gaan wogen niet zwaarder dan het belang van betrouwbare beveiliging. Zij had niet aannemelijk gemaakt dat zij geen ander werk kon doen en had volgens de zitting recht op een Wajonguitkering.
De voorzieningenrechter verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het besluit van 13 juli 2026 wegens strijd met artikel 7:12 van de Awb. Omdat het gebrek met de toelichting in de procedure is hersteld, blijven de rechtsgevolgen van het besluit in stand: de toestemming blijft ingetrokken en de vrouw mag geen beveiligingswerk verrichten. Het verzoek om een voorlopige voorziening wees zij af. De korpschef moet de proceskosten van € 2.802 aan de vrouw vergoeden en het betaalde griffierecht van twee keer € 200 terugbetalen.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht