Rechter mag zich verschonen in strafzaken over criminele organisatie na eerdere procesafspraken met medeverdachte Een Rotterdamse strafrechter heeft een paar weken geleden de zaak behandeld van een man die wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie. In die zaak waren procesafspraken gemaakt tussen het openbaar ministerie en de verdachte, en de meervoudige kamer waarvan de rechter deel uitmaakte bevestigde die afspraken. Op 16 november 2026 zou dezelfde rechter drie strafzaken behandelen tegen medeverdachten uit dezelfde organisatie, over hetzelfde feitencomplex in dezelfde periode. Ook in die drie zaken waren procesafspraken gemaakt.
De rechter vond dat hij daardoor niet meer vrij stond om die zaken te behandelen en diende op 12 november 2026 een schriftelijk verzoek in om zich te mogen verschonen. Verschoning is het middel waarmee een rechter zich terugtrekt uit een zaak om zijn onpartijdigheid te waarborgen. Over zo'n verzoek beslist niet de rechter zelf, maar een aparte verschoningskamer van de rechtbank. Die kamer kreeg toegang tot stukken uit de dossiers van de drie strafzaken en tot de procesafspraken uit de eerder behandelde zaak.
De verschoningskamer ging uit van de regel dat een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn. Dat vermoeden wijkt alleen bij uitzonderlijke omstandigheden die zwaarwegende aanwijzingen geven dat de rechter vooringenomen is of dat de vrees voor vooringenomenheid bij een partij objectief gerechtvaardigd is. De kamer zag geen aanwijzing dat de rechter zelf niet onpartijdig zou zijn. Voor de vraag of de vrees voor partijdigheid objectief gerechtvaardigd is, woog zij de aangevoerde omstandigheden samen met het feit dat de rechter zelf om verschoning vroeg. Die combinatie vormt volgens de kamer op zichzelf een zwaarwegende aanwijzing.
De verschoningskamer wees het verschoningsverzoek daarom toe. De rechter neemt de behandeling van de drie strafzaken, die op 16 november 2026 zouden beginnen, dus niet meer waar.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Strafrecht Rechter in Amsterdam bevoegd in regres van Achmea na verkeersongeval, ook tegen Letse verzekeraar Op 2 januari 2016 draaide een Letse automobilist in Amsterdam met zijn auto om, door een u-turn te maken, op de weg richting het Centraal Station. Op het moment dat die draai bijna voltooid was, kwam een Nederlandse bestuurder aanrijden. Hij week naar rechts uit en reed daarbij drie voetgangers aan: een Israëlisch echtpaar en een Engelse man. Alle drie raakten gewond, de Engelse man zeer ernstig.
Achmea, de WAM-verzekeraar van de Nederlandse bestuurder, nam de schaderegeling op zich. De schade van de twee Israëlische voetgangers (€ 31.514,23) werd volledig afgewikkeld en door het Nederlands Bureau Motorrijtuigenverzekeraars, als vertegenwoordiger van de Letse verzekeraar, aan Achmea terugbetaald. Met de zwaargewonde Engelsman sloot Achmea op 5 januari 2021 een schikking voor € 2.131.060,91. Dat bedrag wil Achmea nu verhalen op de Letse verzekeraar Baltijas Aprodsinasana Nams AAS (BAN) en op de Letse bestuurder, die in Duitsland woont. Achmea vraagt de rechtbank Amsterdam om vast te stellen dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het ongeval en om hen te veroordelen tot betaling van dat bedrag.
Dit vonnis gaat nog niet over die vordering zelf, maar over een voorvraag: mag de Amsterdamse rechter de zaak wel behandelen? BAN en de bestuurder stellen van niet. Volgens hen is er geen bevoegdheidsregel waarop de Nederlandse rechter kan steunen. Zij voeren aan dat Achmea zelf geen onrechtmatige daad is aangedaan: het ongeval trof de voetgangers, en Achmea betaalde op grond van haar verzekeringsovereenkomst, een contractuele verplichting. Daarnaast stelt BAN dat zij niet bij het ongeval aanwezig was en dat haar verplichtingen voortvloeien uit de verzekeringsovereenkomst met de bestuurder.
De rechtbank toetst de bevoegdheid aan de Brussel I bis-Verordening, de Europese regeling voor internationale bevoegdheid in burgerlijke zaken. De hoofdregel, de rechter van de woonplaats van de gedaagde, helpt Achmea niet, want de gedaagden wonen of zijn gevestigd in Letland en Duitsland. Wel bevat de verordening een bijzondere regel voor verbintenissen uit onrechtmatige daad: dan is ook de rechter bevoegd van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU gaat het daarbij zowel om de plaats waar de schade intrad als om de plaats van de gebeurtenis die de schade veroorzaakte.
De rechtbank oordeelt dat Achmea zich daarop kan beroepen. Haar vordering is een regresvordering: zij verhaalt wat zij heeft betaald op de partij die volgens haar uiteindelijk voor de schade moet opdraaien. Zo'n vordering is afgeleid van de vordering uit onrechtmatige daad, en de aard van die vordering verandert niet doordat een ander haar overneemt of erin treedt. De bijzondere bevoegdheidsregel blijft daarom aan de vordering verbonden. Ook de rechtspraak van het Hof van Justitie sluit hierbij aan: een vordering valt buiten de contractuele sfeer als voor de beoordeling van de verweten gedraging de verzekeringsovereenkomst niet hoeft te worden uitgelegd. Achmea verwijt BAN in de kern dezelfde gedraging als de bestuurder, namelijk het ongeoorloofde manoeuvre in Amsterdam, en niet een schending van de verzekeringsovereenkomst. Dat die gedraging in Amsterdam plaatsvond, is niet in geschil.
Voor de vordering tegen de bestuurder zelf geldt hetzelfde: ook die is een regresvordering die kan aansluiten bij de vordering uit onrechtmatige daad waar zij van is afgeleid. De rechtbank Amsterdam is dus voor beide vorderingen bevoegd.
De rechtbank wijst de vorderingen tot onbevoegdverklaring af. BAN en de bestuurder moeten elk de proceskosten in het incident van Achmea betalen, begroot op € 842,00 per gedaagde. De hoofdzaak gaat verder: BAN en de bestuurder mogen op 23 december 2026 een conclusie van antwoord indienen.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht Hof legt na terugwijzing ontnemingsbetaling van € 796.435 op in Utrechtse drugs- en witwaszaak Een man uit de regio Utrecht werd veroordeeld voor handel in hennep, witwassen en valsheid in geschrift: hij kocht panden in Amersfoort met valse werkgeversverklaringen en huurovereenkomsten en wisselde in vier jaar tijd twaalf keer ongeveer € 25.000 aan briefjes van € 50 om voor biljetten van € 500. Het openbaar ministerie wilde daarvan het wederrechtelijk verkregen voordeel ontnemen. Over die ontnemingszaak heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden nu opnieuw geoordeeld.
Het hof deed dat in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Utrecht van 1 februari 2012, nadat de Hoge Raad op 18 december 2018 het eerdere arrest van het hof van 1 februari 2017 had vernietigd en de zaak had teruggewezen. De rechtbank had destijds een betalingsverplichting van € 1.093.565,47 opgelegd. Het hof vernietigt dat vonnis omdat het tot een andere schatting van het voordeel komt.
De verdediging vond eerst dat het openbaar ministerie helemaal niet-ontvankelijk moest worden verklaard. De zaak duurde zo lang dat de man getuigen niet meer kon ondervragen: een bankmedewerker die zich niets meer kon herinneren, twee getuigen die zijn overleden en een getuige in Malta. Het hof verwerpt dat verweer. Alleen bij de bankmedewerker is de verdediging mogelijk tekortgedaan, maar het hof laat diens verklaring buiten beschouwing, waardoor de inbreuk niet zo ernstig is dat de procedure als geheel oneerlijk was. De overleden getuigen konden volgens het hof niets toevoegen, omdat de huurinkomsten uit de panden sowieso voortkomen uit valsheid in geschrift. Voor de getuige in Malta is een videoverhoor gehouden en de raadsman benutte de kans om schriftelijk vragen in te sturen niet.
Voor de berekening gebruikt het hof de kasopstelling van de politie, maar met aanpassingen. Het gaat uit van twaalf geldwisselingen voor in totaal € 300.000 in plaats van de € 637.500 die de politie en het openbaar ministerie aannamen, en trekt daar verbouwingen en luxegoederen van af om dubbeltellingen te voorkomen. Geldbedragen waarvoor de man in de strafzaak is vrijgesproken van witwassen telt het hof niet mee. De contante huurinkomsten uit de panden gelden niet als legaal inkomen. Dat levert € 633.942,50 aan voordeel op. Daar komt € 172.492,80 bij aan rente over in beslag genomen geld en over de overwaarde van de verkochte panden, tot een totaal van € 806.435,30.
Een beroep op beperkte draagkracht wijst het hof af: het is niet zeer waarschijnlijk dat de man in de toekomst geen draagkracht heeft. Wel krijgt hij korting voor de overschreden redelijke termijn. De overschrijding tot en met 1 februari 2017 was al verrekend in de strafzaak, maar daarna duurde het nog negen jaar en negen maanden voordat het hoger beroep in de ontnemingszaak klaar was. Daarvoor haalt het hof € 10.000 van het bedrag af.
Het hof schat het wederrechtelijk verkregen voordeel op € 806.435,30 en legt de man een betalingsverplichting op van € 796.435,30 aan de Staat. De gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd, bepaalt het hof op 1.080 dagen.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 9 november 2026
Strafrecht Rechter beveelt medisch onderzoek na verkeersongeval, verzekeraar betaalt € 18.782 voorschot Een man raakte in 2022 betrokken bij een verkeersongeval. De verzekeraar van de tegenpartij heeft erkend aansprakelijk te zijn. Wat partijen verdeeld houdt, is of de klachten die de man nu nog heeft echt door dat ongeval komen, en of het medisch dossier compleet genoeg is om dat te beoordelen. Daarom vroeg hij de kantonrechter van de rechtbank Rotterdam om een voorlopig deskundigenonderzoek te bevelen. Dat is een onderzoek door onafhankelijke deskundigen vóórdat er een hoofdprocedure is, zodat partijen weten waar ze aan toe zijn.
De verweerder voerde op de zitting aan dat de kantonrechter niet bevoegd zou zijn, omdat de schade naar verwachting hoger is dan € 25.000. De kantonrechter wees dat verweer af. Een bevoegdheidsverweer moet volgens de wet al in het verweerschrift staan en was te laat gedaan. Ook had de rechter geen reden om de zaak uit eigen beweging door te sturen naar de handelskamer, zeker nu partijen het inmiddels eens waren over de invulling van het onderzoek.
Partijen spraken af dat eerst een neuroloog de man onderzoekt en daarna een psychiater. De psychiater mag pas beginnen nadat hij het definitieve rapport van de neuroloog heeft ontvangen, en moet dat rapport meewegen. Beide deskundigen hebben toegezegd het onderzoek uit te voeren.
De kantonrechter nam de vragen over die partijen hadden afgesproken, de zogenoemde IWMD-vraagstelling uit 2025. Daarin wordt onder meer gevraagd naar de klachten van de man, de diagnose, zijn beperkingen, de vraag of nog verbetering of verslechtering te verwachten is, en hoe zijn situatie zou zijn geweest zonder het ongeval. Op gezamenlijk verzoek kwamen er twee instructies bij. De deskundigen moeten beoordelen of de beschikbare medische informatie voldoende is en, zo niet, welke aanvullende informatie nodig is. Ook krijgen ze te horen dat de man sinds medio juli een paar uur per week als Uber Eats-bezorger werkt en bestellingen per fiets bezorgt, wat hem volgens hemzelf veel moeite kost.
De neuroloog begrootte zijn onderzoek op € 7.287,23 inclusief btw, de psychiater op € 11.495 inclusief btw. Partijen hadden geen bezwaar tegen die bedragen. De rechter stelde het voorschot daarom vast op in totaal € 18.782,23. Omdat de verzekeraar de aansprakelijkheid voor het ongeval heeft erkend en partijen dit zo hebben afgesproken, moet zij dat voorschot betalen. Wie de kosten uiteindelijk draagt, wordt pas na het onderzoek bepaald, in een eventuele bodemprocedure.
De kantonrechter beval het deskundigenonderzoek, benoemde de neuroloog en de psychiater en gaf de verzekeraar twee weken na ontvangst van de nota van het Landelijk Dienstencentrum voor de Rechtspraak om € 18.782,23 voor te schieten. De deskundigen moeten binnen drie maanden na de start van hun onderzoek hun definitieve rapport inleveren en partijen de kans geven op de conceptrapporten te reageren. Alle verdere beslissingen houdt de rechter aan.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechtbank wijst iPhone-batterijclaim tegen Apple af: te weinig steun van gedupeerden voor Stichting Aequitas Honderdduizenden Nederlanders bezaten in 2017 en 2018 een iPhone waarvan de prestaties werden afgeremd door een software-update. Volgens Stichting Aequitas Belangenbehartiging heeft Apple die gebruikers niet eerlijk geïnformeerd over problemen met de batterij en over de energiebeheerfunctie die de snelheid van het toestel verminderde. De stichting wil via een collectieve actie dat Apple de schade vergoedt, die zij voorlopig begroot op € 316.600.000. De rechtbank Amsterdam komt niet aan de vraag toe of Apple iets te verwijten valt, want de stichting mocht deze procedure niet voeren.
Het gaat om de iPhone 6, 6 Plus, 6s, 6s Plus, de eerste generatie SE en de iPhone 7 en 7 Plus. Bij sommige van deze toestellen schakelde de telefoon onverwacht uit, vooral bij een laag oplaadniveau, een oudere batterij of lage temperaturen. Apple introduceerde daarop met de update iOS 10.2.1 van 23 januari 2017 een energiebeheerfunctie die pieken in het stroomverbruik beperkt. Voor de iPhone 7 volgde iOS 11.2 op 2 december 2017. De laatste relevante update verscheen op 29 maart 2018. Stichting Aequitas verwijt Apple dat het bedrijf niet duidelijk meldde dat de prestaties van de toestellen daardoor opzettelijk werden vertraagd.
De zaak is aangespannen tegen Apple Inc. uit Californië en de Nederlandse vennootschappen Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail Netherlands. Het is een collectieve actie onder de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA). De rechter beoordeelt eerst of de belangenorganisatie ontvankelijk is, en pas daarna of de claim inhoudelijk deugt.
De rechtbank toetst vooral aan het representativiteitsvereiste. Een belangenorganisatie moet de steun hebben van een voldoende groot deel van de groep voor wie zij opkomt. De Hoge Raad overwoog op 17 juli 2026 in een andere WAMCA-zaak dat het niet genoeg is dat een niet te verwaarlozen aantal personen achter de actie staat. Het aantal deelnemers moet worden afgezet tegen de totale groep.
Bij Stichting Aequitas hadden zich bij dagvaarding 14.705 deelnemers aangemeld, op de datum van de mondelinge behandeling volgens de stichting 16.362. Stichting Aequitas zelf schat het aantal getroffen iPhones op ruim 4,4 miljoen. Omdat het aanmeldformulier uitgaat van één iPhone per deelnemer en de stelling dat veel mensen meerdere toestellen hadden niet is onderbouwd, stelt de rechtbank de totale groep ongeveer gelijk aan dat aantal. Dan steunt slechts 0,33 procent (bij 14.705 deelnemers) tot 0,37 procent (bij 16.362 deelnemers) van de groep de vordering.
Die kleine achterban kan alleen voldoende zijn als andere omstandigheden dat goedmaken. Stichting Aequitas wees erop dat alle iPhone-modellen onder de deelnemers vertegenwoordigd zijn en dat ConsumentenClaim de aanmeldingen verwerkt. De rechtbank vindt dat onvoldoende. Over de samenstelling van de totale groep is niets bekend, dus zegt de verdeling over de modellen niets over een goede afspiegeling. Dat ConsumentenClaim de administratie verzorgt, zegt volgens de rechtbank evenmin iets over de steun onder gedupeerden.
Daar komt bij dat niet vaststaat dat de aangemelde deelnemers wel tot de groep behoren zoals de stichting die zelf heeft gedefinieerd. Volgens het rapport van RSM Netherlands Accountants zijn niet vastgelegd welke update zij installeerden, of zij toen in Nederland woonden, of zij het batterijvervangingsprogramma voor de iPhone 6s hebben gebruikt en hoeveel van hen als bedrijf in plaats van als particulier handelden. De overige ontvankelijkheidseisen bespreekt de rechtbank niet meer.
Apple vroeg ook om een vervijfvoudigde proceskostenveroordeling, omdat de vorderingen tegen de Nederlandse Apple-vennootschappen summierlijk ondeugdelijk zouden zijn. De rechtbank wijst dat af. Tegen Apple Inc. is dat verweer niet gevoerd, en niet is gebleken dat voor de Nederlandse gedaagden meer kosten zijn gemaakt. Daarom geldt het gewone liquidatietarief.
De rechtbank verklaart Stichting Aequitas niet-ontvankelijk in haar vorderingen en veroordeelt haar in de proceskosten van Apple, begroot op € 19.639. Dat bedrag bestaat uit € 10.188 griffierecht, € 9.262 salaris voor de advocaat en € 189 nakosten.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht