Rechter houdt Dublinoverdracht van asielzoekster naar Kroatië tegen vanwege scheiding van echtgenoot Een asielzoekster zou op 25 september 2026 om 14.35 uur met een KLM-vlucht naar Zagreb worden overgebracht, terwijl haar echtgenoot in Nederland achterbleef. Het echtpaar was samen Nederland binnengekomen en woonde samen in een asielzoekerscentrum. Zijn asielprocedure loopt nog in Nederland. De vrouw moest volgens de Nederlandse overheid terug naar Kroatië omdat dat land op grond van de Europese Dublinregels verantwoordelijk is voor haar asielaanvraag.
De minister van Asiel en Migratie nam haar aanvraag daarom op 9 juni 2026 niet in behandeling. De vrouw ging daartegen in beroep en vroeg om een spoedmaatregel, maar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen, verklaarde het beroep op 16 september 2026 kennelijk ongegrond zonder zitting en wees ook de spoedmaatregel af. Op 24 september diende de vrouw verzet in, een rechtsmiddel tegen een uitspraak die zonder zitting is gedaan. Dezelfde dag liet de Dienst Terugkeer en Vertrek weten dat zij de volgende middag zou worden overgedragen. De vrouw maakte bezwaar tegen die feitelijke overdracht en vroeg op 25 september opnieuw om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de hoofdzaak.
Omdat de zittingsplaats Groningen het verzoek om logistieke redenen niet kon overnemen, nam de voorzieningenrechter in Rotterdam het als piketrechter op zich. Gezien het vertrek die middag deed zij uitspraak zonder zitting.
Eerst moest zij beoordelen of het verzoek wel ontvankelijk was. Bezwaar tegen de feitelijke overdracht zelf is volgens vaste rechtspraak van de Raad van State niet mogelijk zolang er nog een rechtsmiddel openstaat tegen het besluit waarop de overdracht berust. Dat was hier zo, want het verzet in Groningen liep nog. De voorzieningenrechter koppelde het verzoek daarom aan dat verzet en behandelde het bezwaar tegen de overdracht als een aanvulling op het verzetschrift. De vraag werd daarmee of het verzet een redelijke kans van slagen had.
De vrouw voerde aan dat zij door de overdracht van haar echtgenoot werd gescheiden, en beriep zich op het recht op gezinsleven uit artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. In de uitspraak van 16 september had de rechtbank daar alleen over gezegd dat zij geen aanvraag op die grond had gedaan en dat de Dublinprocedure alleen gaat over de vraag welk land verantwoordelijk is. De voorzieningenrechter vond dat te kort door de bocht. Een gezinsrelatie kan ook in een Dublinprocedure een rol spelen. Het verzet had op dit punt daarom een redelijke kans van slagen.
Bij de afweging van belangen erkende de voorzieningenrechter dat de minister een groot belang had om de vrouw op tijd over te dragen: de termijn daarvoor verliep op 26 september 2026. Toch woog het belang van de vrouw zwaarder. Zou zij worden overgedragen voordat het verzet was behandeld, dan verloor die procedure haar praktische betekenis, omdat zij niet meer gehoord zou kunnen worden. Niet was uit te sluiten dat het verzet alsnog tot een inhoudelijke behandeling van haar asielaanvraag leidt. Een overdracht op 25 september stond volgens de voorzieningenrechter op gespannen voet met het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe. De griffier belde de beslissing op 25 september om 13.00 uur door aan partijen, anderhalf uur voor de geplande vlucht. De vrouw mag niet aan Kroatië worden overgedragen totdat op haar verzet is beslist. De minister moet haar proceskosten van € 934 en het griffierecht vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 28 september 2026
Bestuursrecht Beroepen tegen opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in Beuningen ongegrond verklaard In een voormalig kantoorpand op het bedrijventerrein Schoenaker in Beuningen mag het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor tien jaar maximaal 55 alleenstaande minderjarige vreemdelingen opvangen. De gemeente Beuningen verleende daarvoor in maart 2026 een omgevingsvergunning. Omwonenden en een bedrijf (P3B Onroerend Goed B.V.) stapten naar de rechter omdat zij het daar niet mee eens waren.
Het kantoorgebouw staat op een perceel met de bestemming 'Kantoor', waarbinnen een asielopvang niet is toegestaan. De gemeente verleende daarom een vergunning om van het omgevingsplan af te wijken. Kern van de procedure was de vraag of het college daarvoor voldoende heeft gemotiveerd dat de opvang past bij een zogenoemde 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties', de wettelijke maatstaf waaraan zo'n afwijking moet voldoen.
Eigers voerden een reeks bezwaren aan. Zij vonden dat de sociale veiligheid onvoldoende was geborgd in de vergunningsvoorschriften, omdat veel maatregelen alleen in werkafspraken met het COA waren vastgelegd en niet publiekrechtelijk afdwingbaar zijn voor omwonenden. De rechtbank volgde dit betoog niet. De vergunning schrijft voor dat er 24 uur per dag beveiliging en hulpverleners aanwezig zijn, dat er een omwonendenoverleg wordt voortgezet, dat er een bedrijfsnoodplan is en dat omwonenden overlast kunnen melden. Verdergaande eisen, zoals een apart veiligheidsplan of gedetailleerde voorschriften over begeleiding van jongeren, zijn volgens de rechtbank te gedetailleerd voor een ruimtelijke vergunning en bovendien moeilijk handhaafbaar.
Over flora en fauna stelden eisers dat onzekerheid bestond over vleermuizen in het pand. De rechtbank stelde vast dat er wel degelijk nader onderzoek was gedaan: ecologen hadden op vijf momenten gekeken en twee verblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis aangetroffen. De ruimtelijke onderbouwing bevatte een verschrijving waardoor het leek alsof de uitkomsten nog niet bekend waren, maar die uitkomsten waren al verwerkt in hetzelfde document. Een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit is alleen nodig als de buitengevel wordt verbouwd, en dat staat niet in de plannen. De beroepsgrond slaagde niet.
Eisers bepleitten ook dat de gemeente alternatieven had moeten onderzoeken, zoals een locatie aan de Van Heemstraweg of een voormalig zorgcentrum in Winssen. De rechtbank wees dit af: zolang het project op de aangevraagde locatie zelf aanvaardbaar is, hoeft een gemeente alleen van een alternatief uit te gaan als dat een gelijkwaardig resultaat oplevert met duidelijk minder bezwaren. Aan die lat voldeden de aangedragen locaties niet: de Van Heemstraweg-locatie is niet in gemeentebezit en heeft geen leegstaand gebouw, en het zorgcentrum in Winssen is pas vanaf medio 2027 mogelijk beschikbaar.
Eén van de eisers, een bedrijf op afstand van de locatie, voerde aan dat de geluidbelasting en stikstofnormen werden overschreden en dat spuitzoneafstanden niet werden gehaald. De rechtbank liet deze bezwaren buiten beschouwing: de regels waarop een beroep werd gedaan, strekken ter bescherming van de minderjarige bewoners van de opvang zelf, niet van omringende bedrijven. Een partij kan in een bestuursrechtelijke procedure alleen met succes een beroep doen op regels die zijn eigen belangen beschermen.
De rechtbank verklaarde beide beroepen ongegrond. De omgevingsvergunning voor de opvanglocatie in Beuningen blijft daarmee in stand. Eisers krijgen het griffierecht niet terug en ontvangen geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 15 oktober 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter zet Nigeriaanse statushouder uit AZC na weigering van studio van 24 m2 Een Nigeriaanse man met een verblijfsvergunning moet het asielzoekerscentrum in een plaats in Noord-Brabant verlaten, omdat hij een aangeboden woning in Tilburg weigerde. Dat oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, op 11 november 2026 in een kort geding van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De man kreeg na zijn verblijfsvergunning een aankondiging dat zijn opvang zou eindigen. Hij werd gekoppeld aan de gemeente Tilburg, die hem een eenkamerstudio van 24 vierkante meter met eigen sanitair en keuken aanbood. Hij bezichtigde de woning op 14 augustus 2026 en weigerde haar. Zijn reden: hij lijdt aan PTSS en daardoor aan claustrofobie, en heeft een woning met een aparte slaapkamer nodig. In twee gesprekken (26 augustus en 2 september 2026) legde het COA hem uit wat een weigering betekent. Het COA vond de weigering onterecht en gaf hem 24 uur om de woning alsnog te accepteren. Daarna beëindigde het COA de opvang. Omdat de man bleef zitten en ook een sommatie van 14 september 2026 negeerde, vorderde het COA ontruiming.
De voorzieningenrechter vond de zaak spoedeisend: de man dreigt zijn huisvesting te verliezen en het COA heeft te maken met de algemeen bekende druk op de opvangcapaciteit. Inhoudelijk keek hij of het COA zorgvuldig had gehandeld. Dat was zo. Bij het huisvestingsgesprek van 2 oktober 2025 had de man op het formulier aangegeven dat hij niet was aangewezen op een woning met bijzondere eisen. Hij vroeg alleen om plaatsing in het noorden van Noord-Brabant. Het COA kan medische gegevens niet controleren bij het toewijzen van een woning en hoeft dat ook niet.
Het medisch dossier hielp de man niet. Daarin staat dat er geen psychiatrisch verleden was en melden aantekeningen uit 2022 slecht slapen en nachtmerries. Een diagnose claustrofobie ontbreekt. Pas in een aantekening van 13 oktober 2026 staat dat hij claustrofobisch werd van het aangeboden appartement, en dat is een mededeling van de man zelf, gedaan nadat hij de woning had gezien. De voorzieningenrechter achtte PTSS wel aannemelijk, omdat de man Nigeria moest ontvluchten vanwege zijn seksuele geaardheid. Maar dat betekent niet dat er bijzondere eisen aan zijn woning horen te gelden. Een verband tussen zijn klachten en het wonen in 24 vierkante meter met alle voorzieningen maakte hij niet aannemelijk. De rechter wees er ook op dat hogere eisen aan woonruimte de druk op de opvangcapaciteit zouden vergroten.
Bij de belangenafweging woog zwaar dat de man zijn eigen weigering heeft veroorzaakt, dat hij een netwerk heeft en elders kan verblijven, en dat het COA de plek nodig heeft voor andere asielzoekers. De reconventionele vorderingen van de man wees de rechter af. Een langere ontruimingstermijn tot hij een geschikte woning heeft gevonden zou voor onbepaalde tijd gelden, en het COA hoeft geen medisch onderzoek te starten.
De man moet de ruimte in het AZC binnen drie dagen na betekening van het vonnis ontruimen en ontruimd houden. Hij moet ook de proceskosten van € 2.254,01 betalen. De uitspraak is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank verklaart beroep tegen afwijzing van asielaanvraag Syrische man ongegrond Een Syrische man vroeg in december 2023 asiel aan in Nederland. Hij zei dat hij bij terugkeer naar Syrië gedood zou worden door mensen die zijn vader hadden bedreigd, omdat die weigerde voor het voormalige regime van Assad te werken. Daarnaast vreesde hij problemen vanwege zijn soennitische geloof en de algemene onveiligheid in Syrië.
De minister van Asiel en Migratie wees de aanvraag in april 2026 af. Wie de man is, welke nationaliteit hij heeft en waar hij vandaan komt, vond de minister wel geloofwaardig. Maar de problemen die hij zei te hebben ondervonden vanwege de kwestie met zijn vader, geloofde de minister niet. Ook zag de minister geen reden om hem bescherming te bieden vanwege de algemene veiligheidssituatie in Syrië: de man had volgens de minister geen persoonlijke omstandigheden genoemd waardoor hij een verhoogd risico zou lopen om slachtoffer te worden van willekeurig geweld.
Voordat de rechtbank aan de inhoud toekwam, moest zij eerst twee verzoeken beoordelen. De minister vroeg om de zaak versneld te behandelen omdat de man op de zogeheten Top X lijst staat: hij is twee keer veroordeeld tot gevangenisstraf, staat opnieuw terecht voor een verstoring van de openbare orde, kreeg meerdere keren een taakstraf opgelegd en zorgde voor overlast op de COA locaties waar hij verbleef. De rechtbank vervroegde de zitting daarom. De advocaat van de man vroeg op zijn beurt om de zaak juist aan te houden, in afwachting van een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over de veiligheidssituatie in Syrië. De rechtbank wees dat verzoek af: onduidelijk is wanneer die uitspraak komt, mogelijk pas in november 2026, en de man vormt met zijn gedrag een zware belasting voor een asielketen die toch al overbelast is.
De man voerde aan dat de minister zijn asielverhaal ten onrechte had beoordeeld volgens Werkinstructie 2024/6, een interne richtlijn die volgens hem niet in overeenstemming is met Europees recht. Hij verwees daarbij naar een andere rechtbank die daarover vragen heeft gesteld aan het Europees Hof. De rechtbank oordeelt dat mogelijke gebreken in die werkinstructie niet automatisch de hele beoordeling van zijn geloofwaardigheid onderuit halen. In dit geval had de minister zijn verklaringen, de overgelegde WhatsApp berichten en een video juist in onderlinge samenhang beoordeeld, en dat is precies wat het Unierecht vereist.
Over de dreiging van de buren oordeelt de rechtbank dat de man zelf heeft verklaard dat zijn vader het doelwit was, niet hijzelf, en dat hij nooit rechtstreeks door de buren is benaderd. Dat hij als oudste zoon voor zijn vader het meest dierbaar zou zijn en de buren hem daarom als middel tegen zijn vader zouden kunnen gebruiken, is volgens de rechtbank onvoldoende om een eigen, persoonlijke vrees voor vervolging aan te nemen.
Ook de algemene veiligheidssituatie in Syrië levert volgens de rechtbank geen grond op voor bescherming. Andere rechters van dezelfde rechtbank oordeelden al eerder dat in Syrië sprake is van de laagste categorie van willekeurig geweld, en de rechtbank ziet geen aanleiding om daarvan af te wijken. De gevechten tussen de overgangsregering en de Koerdische SDF in Aleppo, begin 2026, waren volgens de rechtbank ernstig maar van korte duur, waarna een akkoord met een staakt-het-vuren volgde. Het aantal geweldsincidenten in Syrië daalde bovendien ten opzichte van de periode daarvoor, en veel van het geweld dat wel plaatsvond was gericht tegen specifieke personen in plaats van willekeurig. De slechte humanitaire omstandigheden in het land hangen volgens de rechtbank vooral samen met de jarenlange oorlog, de sancties en het beleid van het inmiddels verdwenen regime van Assad, niet met de partijen die nu nog bij het conflict betrokken zijn, en tellen daarom nauwelijks mee bij deze beoordeling. De man noemde verder geen persoonlijke omstandigheden die zijn risico zouden vergroten.
De rechtbank verklaart het beroep tegen de afwijzing van de asielaanvraag ongegrond. De beslissing van de minister blijft daarmee in stand en de man krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter dwingt Hengelo Oekraïense broers na locatieverbod toch opvang te bieden, op straffe van dwangsom Twee Oekraïense ontheemden die sinds december 2022 in een gemeentelijke vluchtelingenopvang in Hengelo verbleven, stonden op 5 oktober 2026 plotseling op straat. Het college van burgemeester en wethouders ontzegde hun de toegang tot de opvanglocatie en legde permanente locatieverboden op. Reden: het overtreden van het huishoudelijk reglement door het bezit van (materialen voor het vervaardigen van) drugs en een steekwapen. Daarmee werden ook alle voorzieningen stopgezet.
De twee mannen maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening, die geldt zolang het bezwaar loopt. Op 9 oktober 2026 trof de voorzieningenrechter al een ordemaatregel: het college moest hen tot de zitting een vorm van onderdak bieden. Het college weigerde dat uit te voeren, omdat het de veiligheid in gevaar zag. De gemachtigde van de mannen boekte daarna zelf een hotel, uitdrukkelijk op kosten van het college, en vroeg de rechter om aan een nieuwe voorziening een dwangsom te verbinden.
Voor de rechter stelde het college dat het locatieverbod geen besluit in juridische zin was. De locatiemanager zou het namens de gemeente als eigenaar en beheerder van de opvang hebben opgelegd, en niet namens het college in een publiekrechtelijke taak. De voorzieningenrechter volgde dat niet. De brieven van 5 oktober 2026 zijn volgens haar wel degelijk besluiten, omdat de toegang tot de locatie werd ontzegd en alle voorzieningen werden stopgezet. Dat het college met het verbod niet de bedoeling had de opvang te beëindigen, doet daar niets aan af: het is wel het feitelijke gevolg. Ook het spoedeisend belang was er. Het verblijf in een hotel dat de gemachtigde voorschiet, is een tijdelijke oplossing om dakloosheid te voorkomen.
De rechter beperkte zich tot een belangenafweging en gaf geen voorlopig oordeel over de vraag of de verboden rechtmatig zijn. Het college wees op de veiligheid van de 473 bewoners, onder wie 80 kinderen, op het financiële belang om geen externe opvang te hoeven inhuren en op het bezwaar dat verzoekers zouden worden beloond voor slecht gedrag met verblijf in een 'luxe' opvang. De voorzieningenrechter hield daar tegenover dat de Europese richtlijn over tijdelijke bescherming geen recht op luxe opvang zoals een hotel geeft. Wel volgt uit het arrest Haqbin van het Hof van Justitie van de EU dat ook bij een mogelijke overlastgever de verplichting blijft bestaan om in de meest elementaire behoeften te voorzien, waaronder een basale vorm van huisvesting. Volgens de rechter heeft het college niet aannemelijk gemaakt dat het er alles aan heeft gedaan om externe opvang te regelen; het volstond met de stelling dat het daarvoor geen mogelijkheden zag.
Het argument dat de mannen genoeg geld hebben om zelf onderdak te regelen, haalde het evenmin. Het college baseerde dat alleen op het feit dat een van hen geen bezwaar had gemaakt tegen het stopzetten van zijn financiële toelage. Of beiden werkelijk voldoende inkomen hebben voor bijvoorbeeld een hotel van circa € 100 per nacht, ongeveer € 3.000 per maand, is volgens de rechter onvoldoende duidelijk. De juridische discussie over de uitleg van de richtlijn kan in de bezwaarfase worden gevoerd. De rechter voegde eraan toe dat de verplichtingen van het college de mannen niet ontslaan van hun eigen verantwoordelijkheid: bieden zij passende opvang aan, dan moeten zij daarvan gebruikmaken en de huisregels respecteren. Omdat niet kan worden uitgesloten dat het bezwaar kans van slagen heeft, woog het belang van verzoekers om niet dakloos te zijn zwaarder.
Gelet op het feit dat het college de eerdere ordemaatregel naast zich neerlegde, verbond de rechter een dwangsom aan de uitspraak. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe en handhaaft de voorziening van 9 oktober 2026: het college moet binnen 24 uur na de uitspraak opvang bieden en dat blijven doen tot op het bezwaarschrift is beslist. Doet het dat niet, dan verbeurt het € 1.000 per persoon per dag (€ 2.000 in totaal per dag), met een maximum van € 30.000 per persoon en € 60.000 in totaal. Het college moet bovendien het griffierecht van € 200 vergoeden en € 1.868 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Overijssel · 19 oktober 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht