Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: ouderschuld van € 41.684 niet over te nemen bij toeslagenhersteloperatie Een vrouw die gedupeerd is in de toeslagenaffaire leende € 41.684 van haar ouders. Op papier staat die lening in een onderhandse overeenkomst: een gewone schriftelijke afspraak zonder notaris. Daarin staat dat het bedrag uiterlijk op 1 december 2037 moet zijn afgelost. Aflossingstermijnen zijn er niet. De vrouw wilde dat de overheid deze schuld zou overnemen als onderdeel van het herstel van de schade die zij door de toeslagenaffaire opliep.
De Belastingdienst/Toeslagen weigerde dat bij besluit van 22 juli 2024. Het bezwaar daartegen verklaarde de minister van Financiën op 18 februari 2025 ongegrond. Volgens de minister voldoet de schuld niet aan de voorwaarden van de Wet hersteloperatie toeslagen: de lening is niet vastgelegd in een notariële akte en niet gebleken is dat de schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar was.
De rechtbank Amsterdam gaf de minister op 29 augustus 2025 gelijk. Zij overwoog dat de eindtermijn van 2037 nog niet is verstreken en dat er daarom geen achterstallige betalingen of opeisbare termijnbedragen zijn. Ook was niet gebleken dat de vrouw vóór 1 juni 2021 achterliep met de rente. Haar beroep op het gelijkheidsbeginsel strandde. De regeling is er niet om gedupeerden van elke betalingsverplichting te bevrijden, maar om te voorkomen dat zij worden geconfronteerd met incassomaatregelen. Het onderscheid tussen ouders met en zonder betalingsachterstand op 1 juni 2021 is volgens de wetgever gerechtvaardigd.
De vrouw ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 29 augustus 2025. Haar gronden herhaalden grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd, en zij gaf niet aan waarom de motivering van de rechtbank onjuist of onvolledig zou zijn. Dat haar vader mondeling zou hebben aangemaand tot betaling, vond de Afdeling onvoldoende zonder nadere stukken om te bewijzen dat de schuld opeisbaar was.
De vrouw verwees op de zitting ook naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 5 februari 2024. Daarin was geoordeeld dat het vereiste van een notariële akte buiten toepassing kon blijven. De Afdeling volgde dat niet: de wetgever heeft dit vereiste bewust in de wet opgenomen. Bovendien zou het niet-tegenwerpen van het aktevereiste haar niet baten, omdat dan nog steeds de eis van opeisbaarheid niet is gehaald.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De schuld van € 41.684 aan de ouders wordt dus niet overgenomen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: klooster Mariabosch in Baexem hoeft geen gemeentelijk monument te worden, sloop mag In Baexem, gemeente Leudal, staat het kloostercomplex Mariabosch. Het bestaat uit een kapel uit 1933, een middendeel uit 1877 met een tussendeel uit 1934 en een poortgebouw uit 1954. Sinds 2010 is het complex geen klooster meer. Het middendeel, waarvan het Oude Klooster uit 1877 deel uitmaakt, is niet in gebruik. In 2012 zijn de kapel, het poortgebouw en andere onderdelen als gemeentelijk monument aangewezen. Het middendeel niet, want dat zou worden vervangen door nieuwbouw. Het complex moet huisvesting bieden aan onder meer het Samen Zorgen Huis Leudal, dat sinds 2019 in de kapel zit.
Erfgoedvereniging Bond Heemschut vroeg het college van burgemeester en wethouders van Leudal in 2019 om het Oude Klooster alsnog als monument aan te wijzen. Volgens de vereniging heeft dit oudste deel van het complex een grote cultuurhistorische waarde. Het college wees de aanvraag af bij besluit van 22 december 2020 en hield die afwijzing na bezwaar overeind in een besluit van 22 februari 2022. Het college erkende de cultuurhistorische waarde, maar vond dat de herontwikkeling van het hele complex tot zorglocatie zwaarder weegt. Daarvoor moet het hele middendeel worden gesloopt. Het college baseerde zich op artikel 5, derde lid, van de Erfgoedverordening Leudal 2018. Daarin staat dat een pand niet wordt aangewezen als de eigenaar aantoonbaar onevenredig wordt benadeeld of de ontwikkelmogelijkheden aantoonbaar onevenredig worden beperkt.
De rechtbank Limburg verklaarde het beroep van Bond Heemschut op 4 april 2025 gegrond wegens een motiveringsgebrek. Het college had dat gebrek volgens de rechtbank hersteld met een nadere motivering van 25 september 2024. Daarom liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand. Ook kende zij de vereniging een schadevergoeding van € 875 toe van het college en € 875 van de Staat wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bond Heemschut ging in hoger beroep tegen het in stand laten van de rechtsgevolgen.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwerpt alle bezwaren. Eerst het verwijt dat het college niet op de aanvraag zou hebben beslist. De vereniging had in bezwaar inderdaad al aangevoerd dat zij alleen het Oude Klooster bedoelde en niet het hele middendeel. Toch is er geen gebrek in de besluitvorming. Het Oude Klooster maakt deel uit van het middendeel, en doordat het college vasthield aan sloop van het hele middendeel, beslistte het ook over het Oude Klooster.
Ook het verwijt dat het college onzorgvuldig te werk ging, slaagt niet. Een waardebepaling met het puntensysteem uit de beleidsregels had niets veranderd, omdat de cultuurhistorische waarde niet ter discussie stond. Het alternatieve plan van de vereniging was bovendien beoordeeld en bleek niet uitvoerbaar, omdat delen ervan op gronden liggen met een beschermingszone in het omgevingsplan. De vereniging kon dat plan schriftelijk toelichten en had dat ook mondeling kunnen doen op de hoorzitting in bezwaar. Het college onderzocht wel degelijk of het Oude Klooster te behouden was: uit een studie van Satijnplus Architecten uit 2009 bleek dat behoud van het middendeel door de slechte bouwkundige staat niet mogelijk was.
Ook het herstel van het motiveringsgebrek houdt stand. Alleen bij sloop van het hele middendeel kunnen er 40 nieuwbouwappartementen komen. Bij behoud van het Oude Klooster zijn dat er hooguit 20: 10 in het gerenoveerde middendeel en 10 in een nieuwbouwblok. Het alternatieve plan van de vereniging met 36 appartementen strijdt met het omgevingsplan vanwege onder meer een veiligheidszone, een geurzone en een beschermingszone voor een watergang. Dat de vereniging dit niet gemotiveerd betwistte, telde mee. Met 20 appartementen stijgen de kosten per appartement zo sterk dat de herontwikkeling in gevaar komt. De Afdeling deelt ook het oordeel dat het Oude Klooster in slechte bouwkundige staat verkeert, zoals blijkt uit een rapport van DOOK erfgoedwerk van 30 augustus 2024. Een visuele inspectie door de vereniging waarbij de buitengevels nog goed leken, verandert dat niet.
Bij de belangenafweging telt volgens de Afdeling mee dat naast monumentenzorg ook volkshuisvesting, leefbaarheid en toegang tot medische zorg spelen, en dat het behoud van de waardevollere delen van het complex in het gedrang komt als de herontwikkeling niet doorgaat. Het college mocht daarom meer gewicht geven aan het voorkomen van onevenredige benadeling van de eigenaar dan aan behoud van het Oude Klooster.
Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het Oude Klooster wordt dus geen gemeentelijk monument en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst noodvoorziening toeslagenaffaire af: man zat nooit in CAF-onderzoek Een man uit Noord-Nederland vroeg in januari 2023 bij de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening van € 500 aan. Hij zei in een acute financiële noodsituatie te zitten: hij kon zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten niet meer betalen. Hij had schulden bij de Belastingdienst van € 14.597, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. De noodvoorziening bestaat voor mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal en een uitkering uit de Wet hersteloperatie toeslagen kunnen krijgen.
De Dienst Toeslagen wees de aanvraag in maart 2023 af en hield die afwijzing na bezwaar in december 2023 in stand. De Dienst vond dat er geen acute noodsituatie was die onder het doel van de regeling valt, omdat de noodvoorziening niet bedoeld is voor huurachterstand en deurwaarderskosten. Ook was niet aannemelijk dat zijn financiële problemen mogelijk een gevolg waren van een van de situaties die de wet noemt. De man was nooit betrokken bij een CAF-onderzoek, het onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators waarbij de Belastingdienst/Toeslagen vooringenomen te werk ging. Ook was hem geen betalingsregeling of schuldregeling geweigerd omdat hij ten onrechte van opzet of grove schuld werd beticht.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde zijn beroep op 30 mei 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank zat hij niet in een acute financiële noodsituatie. Daarvan is sprake als iemand te weinig geld heeft voor noodzakelijke uitgaven, zoals levensonderhoud, medicijnen of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het betalen van een flexibel krediet of advocaatkosten valt daar volgens de rechtbank niet onder.
In hoger beroep hield de man vol dat hij wel in een noodsituatie zat. Ook voerde hij aan dat diverse bestuursorganen hem vooringenomen hadden behandeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam tot hetzelfde resultaat als de rechtbank, maar om een andere reden.
De Afdeling liet in het midden of de man in een acute financiële noodsituatie zat. De wet stelt namelijk een extra voorwaarde: het moet aannemelijk zijn dat de noodsituatie mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen bij een CAF-onderzoek, of van de weigering van een betalingsregeling vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. De man betwistte niet dat hij nooit bij een CAF-onderzoek betrokken was. Alleen daarom al voldoet hij niet aan de eerste voorwaarde. De stukken die hij overlegde gingen bovendien niet over handelen van de Dienst Toeslagen. Uit die stukken bleek ook niet dat hem een betalingsregeling of schuldregeling was geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht