Hof wijst vordering af tot erfdienstbaarheid voor oprit tussen buren Twee buren in Amsterdam liggen al jaren met elkaar overhoop over een strook grond van vier meter breed tussen hun woningen. De kadastrale grens loopt precies in het midden, zodat ieder twee meter van die strook in eigendom heeft. De man aan de ene kant woont er sinds 1982 en moet, om met zijn auto zijn achtertuin en garage te bereiken, een draai maken over de oprit van zijn buren. Die buren wonen er sinds 2017 en bouwden in 2018 een aanbouw aan de zijkant van hun huis, tot aan de erfgrens. Volgens de man werd het daardoor vrijwel onmogelijk om nog zonder schade aan zijn auto de bocht naar zijn tuin te maken.
De man stapte naar de rechtbank Amsterdam en vorderde primair een verklaring dat er door verjaring een erfdienstbaarheid was ontstaan: het recht om met de auto over het perceel van de buren te rijden. Subsidiair stelde hij dat sprake was van een buurweg, een ouder rechtsfiguur uit het BW van vóór 1992. Ook wilde hij dat de buren hun aanbouw zouden verwijderen of aanpassen. De rechtbank wees in 2023 alle vorderingen af en veroordeelde de man in de proceskosten. Volgens de rechtbank had hij niet het bezit van een erfdienstbaarheid gehad gedurende de volledige verjaringstermijn van twintig jaar, en kon hij aan een eventuele buurweg als nieuwe eigenaar geen rechten ontlenen omdat het om een persoonlijk recht ging.
In hoger beroep kwam de man opnieuw op tegen deze uitspraak. Het hof stelde voorop dat een erfdienstbaarheid door verjaring alleen kan ontstaan als iemand twintig jaar lang, na 1 januari 1992, het bezit van die erfdienstbaarheid heeft gehad. De man moet dan zelf aantonen sinds wanneer en in welke omvang hij de grond van de buren daarvoor heeft gebruikt.
Het hof ging de geschiedenis van beide percelen na: van de oorspronkelijke inrichting in 1982, via een steeg die de man zelf in 1989 aanlegde, tot de schuttingen en deuren die latere buren plaatsten en de aanbouw uit 2018. Daaruit bleek dat de man zelf op enig moment zijn houten uitbouw had vervangen door een stenen uitbouw, maar hij kon niet duidelijk maken wanneer dat gebeurde en of de afmetingen wel gelijk waren gebleven. Volgens het hof was eerder aannemelijk dat de nieuwe uitbouw juist breder was geworden. Ook ontbrak informatie over de afmetingen van de auto's waarmee hij door de jaren heen de bocht maakte. Daardoor kon niet worden vastgesteld vanaf wanneer en over welk deel van de grond van de buren de gestelde erfdienstbaarheid precies werd uitgeoefend, zodat de vordering niet kon worden toegewezen.
Ook het beroep op een buurweg strandde. Zelfs als voor 1992 al een buurweg zou zijn ontstaan door een afspraak tussen de toenmalige eigenaren, was niet gebleken dat de man daaraan bij de aankoop van zijn woning rechten kon ontlenen, en evenmin dat hij zelf latere afspraken had gemaakt die dat recht in stand hielden.
Het hof bekrachtigde daarom het vonnis van de rechtbank volledig en veroordeelde de man in de proceskosten van het hoger beroep, vastgesteld op € 2.923, te vermeerderen met wettelijke rente en nakosten.
Gerechtshof Amsterdam · 18 augustus 2026
Civiel Recht Rechter gelast verwijdering dakopbouw die over erfgrens buren is gebouwd Twee buurstellen in Amsterdam raakten verwikkeld in een geschil over een houten dakopbouw. Het ene stel had zijn woning in 2023 gekocht en het dak begin 2024 laten isoleren en van nieuwe bitumen dakbedekking laten voorzien. Het andere stel woonde sinds 2022 in de aangrenzende woning, waar een vorige eigenaar in 2017 een houten opbouw op het platte dak had gerealiseerd. Die opbouw bleek de erfgrens tussen beide percelen te overschrijden: aan de straatzijde 18 centimeter en aan de achterzijde 15 centimeter.
Kort na de renovatie ontstonden bij de ene buren waterlekkage- en vochtproblemen in de slaapkamer. Zij namen in 2024 herhaaldelijk contact op met de buren, onder meer via WhatsApp, met het verzoek om een offerte voor herstel goed te keuren of zelf een dakdekker in te schakelen. De buren reageerden niet inhoudelijk en bleken op enig moment zelfs het telefoonnummer en e-mailadres van hun buren te hebben geblokkeerd. Uiteindelijk lieten de gedupeerde buren een kadastrale erfgrensreconstructie uitvoeren en schakelden zij bouwkundig experts in. Die experts concludeerden dat de aansluitingen van de dakopbouw op het dak te wensen overlieten, onder meer doordat op plekken bij een schoorsteen geen deugdelijke waterkerende loodaansluitingen waren toegepast, en dat dit lekkage veroorzaakte.
De gedupeerde buren stapten naar de rechtbank Amsterdam en eisten onder meer verwijdering van het over de erfgrens gebouwde deel van de opbouw, medewerking aan toekomstig onderhoud aan hun dak, vergoeding van onderzoekskosten en van kosten voor herstel en resterend dakonderhoud. De andere buren verweerden zich met het argument dat de opbouw met toestemming van de vorige eigenaar was geplaatst, dat zij onevenredig zwaar zouden worden benadeeld door verwijdering en dat de opbouw niet de oorzaak was van de lekkage.
De rechtbank stelde voorop dat de erfgrensoverschrijding niet ter discussie stond en dus een inbreuk op het eigendomsrecht van de gedupeerde buren vormde, ongeacht wie de opbouw ooit had geplaatst: de huidige eigenaren zijn daarvoor verantwoordelijk. Een eventuele toestemming van de vorige eigenaar bond de nieuwe eigenaren niet, omdat niet was gebleken dat zij die verplichting uitdrukkelijk hadden overgenomen. In beginsel mag een eigenaar verwijdering van zo'n overbouw vorderen, tenzij sprake is van misbruik van bevoegdheid, bijvoorbeeld omdat de belangen van partijen sterk uit balans zijn. Daarvan was volgens de rechtbank geen sprake: de opbouw belemmert toekomstig dakonderhoud, de relatief geringe overschrijding van ongeveer anderhalve vierkante meter neemt dat niet weg, en de kosten voor aanpassing van de opbouw waren onvoldoende onderbouwd. Bovendien rekende de rechtbank het de andere buren aan dat zij eerdere, redelijke verzoeken om in gesprek te gaan simpelweg hadden genegeerd.
De vordering tot verwijdering van het over de erfgrens gebouwde deel van de opbouw werd daarom toegewezen, met een dwangsom bij niet-naleving. De vordering om in de toekomst mee te werken aan onderhoud wees de rechtbank af, omdat daarvoor op dit moment geen concrete aanleiding bestond en een dergelijke medewerkingsplicht al uit de wet volgt zodra dat wel nodig is. Voor de schade oordeelde de rechtbank dat de gebrekkige aansluitingen van de opbouw wel bijdroegen aan de vochtschade, maar dat ook de eigen aannemer van de gedupeerde buren fouten had gemaakt bij het aansluiten van hun nieuwe dakbedekking op de opbouw. Daarom kregen zij niet de volledig gevorderde herstel- en onderhoudskosten, maar een geschat bedrag van in totaal € 2.000. Wel moesten de andere buren de volledige onderzoekskosten van € 1.962,99 vergoeden, omdat dit redelijke kosten waren om de schade en aansprakelijkheid vast te stellen. Een vergoeding voor buitengerechtelijke kosten wees de rechtbank af omdat niet was gesteld dat daarvoor daadwerkelijk werkzaamheden waren verricht.
De rechtbank veroordeelde de buren met de dakopbouw hoofdelijk tot verwijdering van het overbouwde deel binnen dertig dagen, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag met een maximum van € 25.000, tot betaling van in totaal bijna € 4.000 aan schade- en onderzoekskosten, en tot de proceskosten van € 3.212,88.
Rechtbank Amsterdam · 26 augustus 2026
Civiel Recht Hof: buren mogen beveiligingscamera's met privacymasker houden, anders dan rechtbank oordeelde In een kleinschalig appartementencomplex van vijf woningen in Midden-Nederland hingen twee buren in 2022 beveiligingscamera's op. Eén camera kijkt uit over de voorzijde met twee parkeerplaatsen, de andere over het terras aan de achterzijde. De buren in het appartement ernaast vonden dat hun privacy werd geschonden. Zij voelden zich begluurd en eisten dat de camera's zouden verdwijnen.
De rechtbank Midden-Nederland gaf hen in een vonnis van 31 december 2024 grotendeels gelijk. De bewoners met de camera's moesten die verwijderen en verwijderd houden, mochten geen foto's of filmopnames meer maken van hun buren en kregen een dwangsom boven het hoofd. Ook moesten zij de buitengerechtelijke kosten en de proceskosten betalen. De bewoners gingen in hoger beroep, en dat beroep slaagt nu.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden begint bij de vraag van welke situatie het moet uitgaan. De buren stelden dat de camera's ook zonder privacymasker kunnen worden gebruikt, omdat de bewoners dat masker kunnen aanpassen of uitzetten. Het hof volgt dat niet. De bewoners hebben onderbouwd dat zij beide camera's met een privacymasker hebben ingesteld, waarbij een deel van het beeld door zwarte pixels onzichtbaar is. Dat het masker technisch ongedaan te maken is, is volgens het hof onvoldoende. Het gevoel begluurd te worden bewijst evenmin dat het masker uit staat. Foto's die de buren overlegden, zouden volgens de bewoners met een fototoestel of iPad zijn gemaakt, om vast te leggen dat de buren hun niet-aangelijnde hond over de gemeenschappelijke tuin lieten lopen. Gelet op stand, hoogte en hoek vindt het hof dat aannemelijk, en de buren reageerden daar niet verder op.
Met het privacymasker is het bereik van de camera's volgens het hof zeer beperkt. De camera aan de voorzijde ziet de twee parkeerplaatsen en een strook grond van enkele vierkante meters. Alleen één van die parkeerplaatsen is van de bewoners zelf; de andere is gemeenschappelijk. De camera aan de achterzijde ziet de glazen pui, het eigen terras en een smalle strook gras erachter. De privétuinen van de bewoners, ook die van de buren, zijn niet zichtbaar. Het overgrote deel van het gemeenschappelijke grasveld valt buiten beeld. Wie dicht langs het terras loopt, is vooral met voeten en onderbenen te zien. Omdat partijen geen contact met elkaar onderhouden, komt het zelden voor dat de buren op het terras van de bewoners staan.
Het hof weegt vervolgens de belangen. Bewoners mogen camera's plaatsen om hun eigendommen, vrijheid en veiligheid te beschermen, ook als er in het verleden geen inbraken of vernielingen waren. Dat recht is niet onbegrensd, en ook de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) speelt mee, omdat het vastleggen en bewaren van beelden van mensen het verwerken van persoonsgegevens is. De beelden worden lokaal op een recorder opgeslagen, niet in de cloud, en na zeven dagen automatisch gewist. Die bewaartermijn is niet kort, en de Autoriteit Persoonsgegevens noemt in een stappenplan een kortere termijn, maar dat is geen dwingend voorschrift. Het hof weegt mee dat de camera's niet voor bedrijfsmatige activiteiten maar voor privédoeleinden dienen en dat beelden vooral worden teruggekeken bij een incident, bijvoorbeeld om te zien of er dagen eerder al voorbereidende verkenningen plaatsvonden. Dat de beelden voor een ander doel worden gebruikt dan de bescherming van de eigendommen, is niet aannemelijk geworden.
De buren stelden ook alternatieven voor, zoals het omwisselen van de parkeerplaatsen of het plaatsen van een camera aan de buitengevel. Die zijn volgens het hof geen reële mogelijkheid. Daarvoor is medewerking van de vereniging van eigenaren nodig, bijvoorbeeld om de splitsingsakte te wijzigen, en die heeft zich juist tegen camera's gekeerd.
Daarnaast beoordeelt het hof een klacht over de procedure bij de rechtbank. Die had een plaatsopneming (een bezoek ter plaatse) gepland en wilde daarbij ook het appartement met de camera's bekijken. De bewoners verzetten zich tegen de aanwezigheid van de buren in hun woning, waarna de rechtbank de plaatsopneming afblies. Het hof vindt dat terecht: het beginsel van hoor en wederhoor brengt mee dat alle partijen bij zo'n bezichtiging aanwezig kunnen zijn. In hoger beroep vond de plaatsopneming alsnog plaats in aanwezigheid van alle partijen.
Het hof concludeert dat het belang van de bewoners bij bescherming van hun eigendommen en veiligheid zwaarder weegt dan het privacybelang van de buren. Het vernietigt het vonnis van de rechtbank en wijst alle vorderingen van de buren af. De buren moeten terugbetalen wat zij op grond van het vonnis hebben ontvangen en de proceskosten van beide instanties vergoeden: € 1.325 griffierecht en € 1.228 aan advocaatsalaris bij de rechtbank, en in hoger beroep € 362 griffierecht, € 147,81 aan betekeningskosten en € 2.580 aan advocaatsalaris. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 20 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad laat uitspraak over erfgrens en hek langs toerit tussen bedrijfspercelen staan Twee eigenaren van een bedrijfspand met loods voeren al jaren een burenruzie met het vastgoedbedrijf naast hen, in de uitspraak aangeduid als VM. Ze zijn het oneens over de plek van de erfgrens tussen hun percelen en over een hek dat VM plaatste langs een toerit waarover de eigenaren een recht van overpad hebben. Een oud hek tussen de percelen stond volgens het kadaster op de grond van VM, waardoor de eigenaren jarenlang een strook gebruikten die niet van hen bleek te zijn.
De rechtbank Noord-Nederland besliste in 2023 dat de eigenaren moesten dulden dat VM het oude hek op haar grond weghaalde en dat zij hun containers van die strook moesten verwijderen. VM moest het hek langs de toerit wel inkorten tot een meter voorbij de schuifdeur van de loods. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde dat vonnis op 13 mei 2025. Volgens het hof was de kadastrale grens ook de juridische grens, omdat de vader van de eigenaren in 2002 met de inmeting had ingestemd. Een beroep op verjaring faalde omdat het bezit ontbrak; containers op de strook maakten de eigenaren hooguit houder. Het hek langs de toerit hoefde niet verder weg, omdat vrachtwagens de loods konden bereiken door achteruit de toerit op te rijden als de eigenaren een stellage in hun loods verplaatsten. Het hof veroordeelde de eigenaren in de proceskosten.
De eigenaren stelden cassatieberoep in bij de Hoge Raad tegen dat arrest van 13 mei 2025. VM stelde op haar beurt voorwaardelijk incidenteel cassatieberoep in: een eigen beroep dat alleen behandeld hoefde te worden als de klachten van de eigenaren zouden slagen. Beide partijen lieten de zaak door hun advocaten toelichten.
Advocaat-generaal S.E. Bartels concludeerde op 3 juli 2026 tot verwerping van het cassatieberoep van de eigenaren. Hun advocaat reageerde daar nog schriftelijk op.
De Hoge Raad volgt de advocaat-generaal. De klachten tegen het arrest van het hof kunnen niet tot vernietiging leiden. Een motivering is volgens de Hoge Raad niet nodig, omdat de zaak geen vragen oproept die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Omdat het principale beroep faalt, is niet voldaan aan de voorwaarde waaronder VM haar incidentele beroep had ingesteld, en hoeft dat niet te worden behandeld.
Daarmee blijft het oordeel van het hof in stand: de kadastrale grens geldt, de betwiste strook hoort bij het perceel van VM en het hek langs de toerit hoeft niet verder te worden ingekort.
De Hoge Raad verwerpt het principale cassatieberoep en veroordeelt de eigenaren in de kosten van de cassatieprocedure. Die bedragen aan de kant van VM € 905 aan verschotten en € 2.200 aan salaris, te vermeerderen met de wettelijke rente als de eigenaren niet binnen veertien dagen betalen.
Hoge Raad · 2 oktober 2026
Civiel Recht Rechter verbiedt verkoop van appartement na verbouwing zonder toestemming VvE, bouwkundig onderzoek verplicht Een appartementseigenaar in Den Haag verbouwde in 2025 de woning direct onder het dak van een klein gesplitst pand met drie appartementen. Lookhill B.V. kocht de woning in februari 2025 om hem te verbouwen en door te verkopen. De aannemer werkte aan dragende muren en vloeren tussen de woning van Lookhill en die van de buurvrouw op de eerste verdieping. Die muren en vloeren zijn gemeenschappelijk bezit van alle eigenaars. Ook liet Lookhill een dakterras aanleggen, met een trap en een grotere lichtkoepel, zonder dat de vereniging van eigenaars (VvE) daarvoor toestemming had gegeven. Lookhill vroeg die toestemming ook niet.
De buurvrouw meldde na de start van de werkzaamheden meermaals schade in haar woning: scheuren en gaten in plafonds en muren en lekkage. Lookhill liet een deel daarvan herstellen. De VvE besloot op 9 februari 2026 met twee stemmen tegen en één stem voor (van Lookhill) om de gevraagde toestemming voor het dakterras te weigeren. De kantonrechter wees in een beschikking van 26 augustus 2026 de verzoeken van Lookhill af, onder meer het verzoek om het besluit te vernietigen. Het tegenverzoek van de buurvrouw verklaarde de kantonrechter niet-ontvankelijk, omdat dat bij dagvaarding had moeten worden ingeleid. Lookhill zegt het dakterras inmiddels te hebben verwijderd.
Op 2 oktober 2026 zette Lookhill de woning via Funda te koop. De buurvrouw vroeg de voorzieningenrechter in kort geding de verkoop en levering voor zes maanden te verbieden en een door haar aan te wijzen bouwkundige toegang tot de woning te laten krijgen. Zij wil laten onderzoeken of de ingrepen in de dragende muur, de dakconstructie en de vloeren de constructie van het pand hebben aangetast. De VvE steunt dat onderzoek: de bestuurder verklaarde op 24 juli 2026 dat de VvE een onafhankelijke vaststelling verlangt dat de constructie niet is aangetast. Lookhill voerde aan dat een verbod haar eigendomsrecht disproportioneel aantast, dat de buurvrouw ook na verkoop verhaal houdt en dat de VvE, en niet de buurvrouw persoonlijk, over zulke gemeenschappelijke gedeelten gaat.
De voorzieningenrechter volgde Lookhill daar niet in. Een appartementseigenaar mag een mede-eigenaar op eigen titel aanspreken als die zonder toestemming veranderingen in gemeenschappelijke gedeelten aanbrengt; dat recht verdwijnt niet doordat ook de VvE kan optreden. Het was niet bestreden dat Lookhill de veranderingen zonder toestemming had aangebracht. Volgens de rechter kan op basis van de stukken niet worden vastgesteld dat de werkzaamheden deugdelijk zijn uitgevoerd. Levering of ingebruikgeving aan een derde bemoeilijkt het onderzoek, omdat niet vaststaat dat die derde toegang geeft. De rechter wees de gevraagde zes maanden terug tot drie maanden en liet het te koop aanbieden en verkopen zelf wel toe. De inbreuk op het eigendomsrecht noemde hij beperkt en gerechtvaardigd door het belang van het onderzoek.
De voorzieningenrechter verbiedt Lookhill daarom om de woning gedurende drie maanden na het vonnis te leveren of in gebruik te geven, op straffe van een eenmalige dwangsom van € 50.000. Lookhill moet in die periode op één werkdag van 9.00 tot 17.00 uur een bouwkundige en maximaal twee helpers toegang geven om de trap, het plafond, het dak, de doorbraak in de muur en de vloeren te bekijken, te meten en te fotograferen, met een eenmalige dwangsom van € 10.000. De buurvrouw moet de datum minstens vijf werkdagen vooraf melden. Lookhill hoeft niet mee te delen of ze al een koopovereenkomst heeft gesloten, omdat ze ter zitting verklaarde dat de woning nog niet is verkocht. Lookhill betaalt de proceskosten van € 1.862,67; het meer of anders gevorderde wijst de rechter af.
Rechtbank Den Haag · 5 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht