Rechter verleent zorgmachtiging van zes maanden aan vrouw met psychose De rechtbank Amsterdam heeft een zorgmachtiging verleend voor een 34-jarige vrouw met een psychotische ontregeling, nadat de officier van justitie daarom had verzocht. De machtiging maakt onder meer een opname en gedwongen medicatie mogelijk.
De vrouw lijdt volgens de rechtbank aan een psychische stoornis, namelijk een psychotische ontregeling binnen het schizofreniespectrum. Die stoornis veroorzaakt ernstig nadeel: de rechtbank noemt onder meer levensgevaar, ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade, ernstige verwaarlozing, maatschappelijke teloorgang en gevaar voor de veiligheid van personen en goederen. Om dit nadeel af te wenden en haar gezondheid te stabiliseren of te herstellen heeft de vrouw zorg nodig.
De vrouw zelf is het niet eens met een opname en vindt medicatie niet nodig. Ze vindt bovendien dat er onwaarheden in haar dossier staan. Haar advocaat bepleitte dat zorg op vrijwillige basis mogelijk zou zijn, maar de rechtbank volgt dat standpunt niet. Zonder een zorgmachtiging bestaat volgens de rechtbank de vrees dat de vrouw direct na opname met ontslag zou gaan en zou stoppen met haar behandeling en medicatie. Verplichte zorg is daarom nodig.
De zorgmachtiging is bedoeld om de vrouw tijdens een opname opnieuw in te stellen op antipsychotica en haar lichamelijke conditie te stabiliseren. De rechtbank baseert haar beslissing op het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting, waar de vrouw werd bijgestaan door haar advocaat en waar ook een arts is gehoord.
De machtiging staat een groot aantal vormen van verplichte zorg toe: het toedienen van vocht, voeding en medicatie, medische controles en andere medische of therapeutische handelingen, het beperken van haar bewegingsvrijheid, insluiting en toezicht voor telkens maximaal twee weken per toepassing, onderzoek aan kleding of lichaam en van haar woon- of verblijfsruimte, controle op gedragsbeïnvloedende middelen, beperkingen in het gebruik van communicatiemiddelen en opname in een accommodatie. Volgens de rechtbank zijn er geen minder ingrijpende alternatieven die hetzelfde effect hebben, en zijn de toegewezen maatregelen evenredig en naar verwachting effectief.
De rechtbank verleent de zorgmachtiging voor de duur van zes maanden, tot en met 27 februari 2027, en wijst het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 27 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Wrakingsverzoek te laat ingediend na mondeling vonnis in Wvggz-zaak Een man diende een verzoek in om de behandelend rechter in zijn zaak te wraken. Wraking is een rechtsmiddel waarmee een procespartij kan vragen een rechter van een zaak te halen, als er twijfels zijn over diens onpartijdigheid.
De zaak speelde in het kader van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), een procedure over verplichte zorg. Op 14 oktober 2026 behandelde rechter mr. H. den Haan de zaak op zitting. Nog diezelfde dag deed hij mondeling uitspraak. Partijen konden om 16:00 uur telefonisch kennis nemen van de beslissing. De advocaat van verzoeker nam rond dat tijdstip contact op en werd zo op de hoogte gesteld van de uitkomst.
Verzoeker diende zijn wrakingsverzoek in om 16:33 uur op dezelfde dag, dus ná kennisneming van de einduitspraak. Dat bleek doorslaggevend voor de beoordeling door de wrakingskamer.
De wrakingskamer legde uit dat een wrakingsverzoek alleen kan worden ingediend zolang de behandelend rechter nog niet in de hoofdzaak heeft beslist. Zodra de einduitspraak is gedaan, is de procedure afgerond en is er geen "behandelend rechter" meer in de zin van artikel 36 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Op dat moment vervalt de mogelijkheid om een wrakingsverzoek in te dienen.
De wrakingskamer zag geen aanleiding voor een mondelinge behandeling en besliste op stukken. De kamer verklaarde verzoeker niet-ontvankelijk in zijn wrakingsverzoek: het verzoek was te laat.
Rechtbank Midden-Nederland · 20 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hoge Raad verwerpt cassatieberoep tegen zorgmachtiging zonder nadere motivering Een man die al jarenlang onder gedwongen zorg staat, verblijft in een accommodatie van zorgaanbieder Parnassia en kreeg op 18 september 2025 van de rechtbank Den Haag een nieuwe, aansluitende zorgmachtiging voor de duur van een jaar. De officier van justitie had om twee jaar gevraagd, maar de rechtbank koos voor een kortere termijn om de man meer perspectief te bieden. Zijn advocaat had tijdens de mondelinge behandeling aangevoerd dat de medische verklaring achter de machtiging gebrekkig was, omdat daarin geen rekening was gehouden met een rapport van het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). Volgens haar liet dat rapport zien dat niet zozeer het psychotische beeld van de man op de voorgrond staat, maar problematiek die eigenlijk onder de Wet zorg en dwang zou vallen. De rechtbank volgde dat betoog niet en verleende de machtiging toch.
De man stelde tegen die beschikking cassatieberoep in bij de Hoge Raad. Voordat de Hoge Raad zelf een oordeel velt, brengt in cassatiezaken meestal eerst de advocaat-generaal een advies uit. Die advocaat-generaal, L.M. Coenraad, concludeerde dat het cassatieberoep zou moeten worden verworpen: een CCE-rapport is volgens de wet geen verplichte bron voor de medische verklaring in een Wvggz-procedure, en de advocaat van de man had onvoldoende onderbouwd waarom de inhoud van dat rapport zou moeten meewegen. De advocaat van de man reageerde nog schriftelijk op die conclusie, maar de officier van justitie diende geen verweerschrift in en verscheen ook niet in de procedure.
De Hoge Raad zelf heeft de klachten over de beschikking van de rechtbank vervolgens beoordeeld en kwam tot dezelfde uitkomst als de advocaat-generaal: de klachten kunnen niet leiden tot vernietiging van de beschikking van de rechtbank. Voor deze conclusie gaf de Hoge Raad geen inhoudelijke motivering. Dat mag in cassatiezaken op grond van artikel 81, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie, als de beoordeling van de aangevoerde klachten geen antwoord vergt op vragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Met andere woorden: de Hoge Raad achtte de zaak niet principieel genoeg om er in een uitgebreid arrest op in te gaan, en volstond met de vaststelling dat de klachten falen.
Het gevolg is dat de beschikking van de rechtbank Den Haag van 18 september 2025 definitief in stand blijft. De zorgmachtiging voor de duur van een jaar, die loopt tot en met 18 september 2026, houdt daarmee stand, ook al had de advocaat van de man met een beroep op het CCE-rapport geprobeerd die machtiging aan te vechten of in elk geval te bekorten.
De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep, zonder daarbij een proceskostenveroordeling uit te spreken.
Hoge Raad · 11 september 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank verlengt crisismaatregel voor man met psychose, beperkt tot twee weken Een man die op 11 augustus 2026 al gedwongen was opgenomen vanwege een ernstige psychische crisis, blijft ook de komende twee weken onder verplichte zorg. De rechtbank Amsterdam verlengde de crisismaatregel op verzoek van de officier van justitie, ondanks het verweer van de man dat er niets met hem aan de hand is.
Een crisismaatregel is een spoedmaatregel uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) die wordt ingezet als de situatie zo ernstig en acuut is dat niet kan worden gewacht op de gewone, langduriger procedure voor een zorgmachtiging. Bij deze man was volgens de behandelend arts sprake van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel: levensgevaar, risico op ernstig lichamelijk letsel, agressie-opwekkend gedrag en gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen. Vermoedelijk werd dit veroorzaakt door een manisch psychotische ontregeling, mogelijk uitgelokt door slaaptekort en cocaïnegebruik.
De mondelinge behandeling vond plaats bij zorgaanbieder Arkin. De officier van justitie, die het verzoek om verlenging had ingediend, vond een nadere toelichting niet nodig en was niet bij de zitting aanwezig. Wel waren de man zelf, zijn advocaat en de behandelend arts gehoord.
De advocaat van de man verzocht primair om afwijzing van het verzoek. Volgens de man was er geen sprake van een psychische stoornis: hij had die weliswaar ooit gehad, maar dat was toen hij negentien was, en de nu gebruikte informatie was volgens hem vooral afkomstig van zijn vader. Ook vond hij de situatie niet ernstig genoeg om met een crisismaatregel in te grijpen; er had volgens hem gewacht kunnen worden op de reguliere procedure voor een zorgmachtiging. Subsidiair vroeg de advocaat om de maatregel te beperken tot maximaal één week.
De arts bracht daartegenin dat er bij de man sprake was van achterdocht en een wisselende bereidheid om mee te werken aan behandeling. De man wilde graag andere medicatie krijgen, zodat hij zou kunnen blijven motorrijden. Volgens de arts was de crisismaatregel juist nodig om ervoor te zorgen dat de man de juiste medicatie kreeg, zijn slaap zou verbeteren en hij verder kon stabiliseren.
De rechtbank volgde het oordeel van de arts en achtte een uitgebreid pakket aan verplichte zorg noodzakelijk om het gevaar af te wenden, waaronder het toedienen van vocht, voeding en medicatie, medische controles, beperking van de bewegingsvrijheid, insluiting, toezicht, onderzoek van kleding en verblijfsruimte, beperking van bezoekrecht en opname in een instelling. Volgens de rechtbank was deze zorg evenredig en naar verwachting effectief, en waren er geen minder ingrijpende alternatieven met hetzelfde effect voorhanden, ook al verzette de man zich ertegen.
Wel vond de rechtbank dat de gevraagde duur wat lang was: één week zou te kort zijn om nieuwe medicatie goed in te stellen, maar de rechtbank zag aanleiding om de maatregel te beperken tot twee weken in plaats van de volledige periode die daarvoor normaal gesproken beschikbaar is.
De rechtbank verleende een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel voor de genoemde vormen van verplichte zorg, met een looptijd tot en met 28 augustus 2026, en wees het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 14 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank verleent zorgmachtiging van zes maanden bij bipolaire stoornis De officier van justitie verzocht de rechtbank Amsterdam om een zorgmachtiging voor een vrouw die op dat moment verbleef bij GGZ inGeest. Een zorgmachtiging is een rechterlijke toestemming voor verplichte geestelijke gezondheidszorg, bedoeld voor situaties waarin iemand door een psychische stoornis zichzelf of anderen ernstig in gevaar brengt en zorg op vrijwillige basis niet mogelijk is.
Uit de medische verklaring bleek dat de vrouw lijdt aan een bipolaire I-stoornis, op dat moment in een manische episode met psychotische kenmerken. Zelf erkende zij die diagnose niet, maar de rechtbank zag geen aanleiding om aan de medische bevindingen te twijfelen. De stoornis leidt volgens de rechtbank tot ernstig nadeel: het risico op ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade, maatschappelijke teloorgang en het oproepen van agressie bij anderen door hinderlijk gedrag.
De vrouw was via het GGD Vangnet en Advies in beeld gekomen na meldingen bij de politie over verstoring van de openbare orde en huisvredebreuk. Ook was zij behandeld voor uitdroging en een verstoorde zoutbalans in het lichaam, veroorzaakt door de manisch-psychotische toestand waarin zij verkeerde. In het verleden vertoonde zij bovendien kenmerken van katatonie, een toestand die onbehandeld tot ernstige lichamelijke complicaties en orgaanfalen kan leiden.
De vrouw was ingesteld op medicatie, maar er was nog weinig verbetering merkbaar en ontslag uit de kliniek was nog niet in zicht. Behandelaren overwogen dan ook of de medicatie aangepast moest worden. Ter zitting gaf de vrouw aan dat zij naar huis wilde en de opname en behandeling niet vrijwillig accepteerde. Volgens de rechtbank was klinische behandeling echter noodzakelijk om de manisch-psychotische ontregeling verder te behandelen, en waren er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis.
De rechtbank kende op basis van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting op de zitting een groot pakket aan verplichte zorgmaatregelen toe, allemaal voor de duur van zes maanden: het toedienen van vocht en medicatie, medische controles, andere medische en therapeutische handelingen, het beperken van de bewegingsvrijheid, insluiten, toezicht houden, onderzoek van kleding of lichaam en van de woon- of verblijfsruimte op middelen en gevaarlijke voorwerpen, controle op de aanwezigheid van gedragsbeïnvloedende middelen, beperkingen in de vrijheid om het eigen leven in te richten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen, en opname in een zorginstelling.
De rechtbank overwoog dat er geen minder ingrijpende alternatieven waren die hetzelfde doel konden bereiken, en dat de toegewezen maatregelen evenredig en naar verwachting effectief zijn. Daarbij is rekening gehouden met wat nodig is om de vrouw weer te kunnen laten deelnemen aan het maatschappelijk leven en om haar eigen veiligheid en die van haar omgeving te waarborgen.
De rechtbank verleent de gevraagde zorgmachtiging voor de duur van zes maanden, geldig tot en met 13 februari 2027, en wijst het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 13 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht