Zes jaar geëist, vier jaar cel voor omkoping gemeenteambtenaar en drugshandel; vrijspraak voor vier feiten Een man uit Amsterdam kocht jarenlang een gemeenteambtenaar om om persoons- en adresgegevens van kentekenhouders op te zoeken, en verkocht die gegevens door aan opdrachtgevers uit het criminele milieu. Dat blijkt uit het vonnis van de rechtbank Overijssel. Hij handelde daarnaast in cocaïne en had ruim 3,6 kilo amfetamine en 24 gram MDMA in huis. De rechtbank legt hem vier jaar gevangenisstraf op.
Het onderzoek begon in augustus 2024 bij de Rijksrecherche. Die onderzocht een buitengewoon opsporingsambtenaar van de gemeente Amsterdam, die tegen betaling kentekens opzocht in gemeentelijke systemen en de resultaten doorgaf aan een 'informatiemakelaar'. Later kwam een tweede ambtenaar in beeld die op dezelfde manier gegevens leverde. Op de Google Pixel-telefoon die bij de aanhouding van de verdachte op 20 mei 2025 bij Schiphol in beslag werd genomen, stonden Signal-chats waarin hij kentekens doorspeelde aan een tussenpersoon. Die liet de kentekens opzoeken bij een van de ambtenaren en stuurde de gegevens terug. De verdachte vroeg doorgaans 350 euro per kenteken en gaf de informatie via apps met berichten die zichzelf vernietigen door aan zijn opdrachtgevers.
De verdachte stelde dat hij alleen kentekenplaten liet dupliceren voor gestolen auto's. De rechtbank vindt dat niet aannemelijk. In de chats vraagt hij zelf wanneer hij 'de info' krijgt, ontvangt hij persoons- en adresgegevens en is niet gezien dat hij kentekenplaten overhandigde.
Lastiger was de vraag of hij ook de man was voor wie de eerste ambtenaar bevragingen deed. Zij verklaarde tegenover de rechter-commissaris onder ede dat hij dat niet was. De rechtbank gelooft haar niet. In een afgeluisterd telefoongesprek met haar zoon op 6 juni 2025 verwees zij naar een man die was aangehouden als informatiemakelaar, op een plaats en datum die overeenkomen met de aanhouding van de verdachte. Ze verklaarde bij de rechter-commissaris bovendien bang te zijn en niets met hem te maken te willen hebben, en wilde niet zeggen wie haar contact dan wel was. Daarbij komen overeenkomsten tussen de verdachte en haar beschrijving van de man (de oudste van zijn gezin, uit dezelfde buurt, een dure Volkswagen), chatgegevens die naar zijn vriendin leiden en bevragingen van zijn eigen kenteken en BSN door de ambtenaar. Zij ontving geld en een horloge. De rechtbank bewijst daarom omkoping en het medeplegen van het overnemen en doorgeven van niet-openbare gegevens.
Van vier andere feiten spreekt de rechtbank hem vrij. Ten aanzien van de beschieting van een woning in Leiden op 15 oktober 2024, waarvoor de verdachte inlichtingen zou hebben verschaft, kan niet worden vastgesteld dat zijn opzet daarop gericht was. Deelname aan een crimineel samenwerkingsverband acht de rechtbank niet bewezen, omdat niet vaststaat dat het oogmerk gericht was op levensdelicten, ernstig geweld, bedreiging, diefstal met geweld of afpersing. Het witwassen van ongeveer 30.000 euro is evenmin bewezen: niet vast te stellen is dat dit geld uit misdrijf afkomstig was of dat de verdachte het had. Ook verklaart de rechtbank een deel van de tenlastelegging van het samenwerkingsverband nietig: de zinsnede 'althans het plegen van misdrijven' is te vaag om je tegen te kunnen verdedigen.
In de tweede zaak, over drugs, bewijst de rechtbank de handel in cocaïne. De chats tonen dagelijks contact over blokken, prijzen en leveringen, waarbij de verdachte als tussenpersoon optrad en ook zelf klanten had. Handel in 3- of 4-MMC is niet bewezen. Ook het bezit van MDMA en amfetamine is bewezen. De stoffen, aangetroffen in de woonkamer en de vriezer van de woning waar hij verbleef, werden alleen met indicatieve tests onderzocht, maar de chats over MDMA en de precursor PMK en de gebruikelijke bewaarmethode van amfetamine bieden volgens de rechtbank voldoende steun. Dat hij van niets wist, vindt de rechtbank niet aannemelijk.
Bij de straf weegt zwaar dat de verdachte als informatiemakelaar fungeerde voor criminelen en zich moest realiseren dat de gegevens konden dienen voor gewelddadige misdrijven, en dat hij het vertrouwen in overheidsorganisaties aantastte. Dat hij de feiten pleegde tijdens een proeftijd weegt ook mee. De reclassering ziet geen mogelijkheden voor toezicht en adviseert geen bijzondere voorwaarden. De officier van justitie eiste zes jaar cel; de verdediging pleitte voor een straf gelijk aan het voorarrest. De rechtbank veroordeelt de verdachte tot vier jaar gevangenisstraf, zonder voorwaardelijk deel, met aftrek van voorarrest. Vier gsm's worden verbeurdverklaard, het busje CS-gas wordt onttrokken aan het verkeer, en de Audi en een GPS-tracker worden teruggegeven.
Rechtbank Overijssel · 3 november 2026
Strafrecht Rechtbank Amsterdam wijst incidenten van tien energieleveranciers over bevoegdheid en splitsing af in WAMCA-zaak over wijzigingsbedingen Drie stichtingen hebben een collectieve rechtszaak aangespannen tegen tien Nederlandse energieleveranciers. De kern van het geschil: de energieleveranciers gebruiken in hun variabele contracten met consumenten en andere kleinverbruikers een zogeheten wijzigingsbeding, artikel 19.3 van de Algemene Voorwaarden 2017 van branchevereniging Energie-Nederland. Dat beding laat de leveranciers toe hun tarieven eenzijdig te wijzigen. Volgens de stichtingen is dat beding oneerlijk en onredelijk bezwarend, omdat consumenten niet goed kunnen inschatten wat de financiële gevolgen voor hen zijn. De stichtingen vorderen vernietiging van het beding en terugbetaling of schadevergoeding voor alle getroffen afnemers.
De zaak is ingesteld door Stichting Eerlijke Handelspraktijken (SEH) op 30 juni 2025, gevolgd door Stichting Consumenten Competition Claims (SCCC) en Stichting Consumer Justice (SCJ). De procedure valt onder de WAMCA, de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie, die is bedoeld om massazaken gecoördineerd als één zaak te behandelen. Gedaagden zijn Budget Thuis, Eneco, Energiedirect, Essent, Greenchoice, Vattenfall, Greenchoice Zakelijk, ENGIE, Oxxio en Vandebron.
De energieleveranciers stelden in zogenoemde incidenten drie processuele verweren. Ten eerste voerden acht van hen aan dat de rechtbank Amsterdam niet bevoegd is om over hun zaken te oordelen. Ten tweede vroegen diezelfde partijen om splitsing van de zaak, zodat elk van hen afzonderlijk zou worden behandeld. Ten derde vroegen alle tien inzage in interne documenten van de stichtingen, zoals communicatie met hun procesfinanciers en met organisaties als de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis.
De rechtbank verwierp alle drie de verweren. Over de bevoegdheid oordeelde de rechtbank dat alle energieleveranciers hetzelfde wijzigingsbeding gebruiken, namelijk artikel 19.3 van de AV 2017. Dat is één gezamenlijke gebeurtenis in de zin van de WAMCA, en de feitelijke en rechtsvragen zijn gelijksoortig. Omdat drie leveranciers in Amsterdam zijn gevestigd, is de rechtbank Amsterdam bevoegd voor alle tien. Splitsing wees de rechtbank eveneens af: juist het doel van de WAMCA is zulke massazaken als één geheel te behandelen.
Over de inzageverzoeken oordeelde de rechtbank dat de energieleveranciers al inzage hadden gekregen in de financieringsafspraken van de stichtingen met hun procesfinanciers, via een eerder gegeven bevel. Voor de overige gevraagde documenten, zoals communicatie over de oprichting van de stichtingen en de motieven daarvoor, ontbreekt voldoende belang. De rechtbank overwoog dat de vraag wie het initiatief heeft genomen voor de stichting, niet relevant is voor de vraag of de stichting voldoende onafhankelijk opereert. Over de benoeming van twee leden van de raad van toezicht van SCJ constateerde de rechtbank dat zij op persoonlijke titel zijn benoemd en dat concrete aanwijzingen voor gebrekkige onafhankelijkheid ontbreken.
De inhoudelijke beoordeling van de zaak is nog niet begonnen. De rechtbank wacht eerst op een arrest van de Hoge Raad, dat op 4 december 2026 wordt verwacht in een vergelijkbare zaak tussen een individuele consument en Vattenfall over hetzelfde wijzigingsbeding. Het hof Amsterdam had in die zaak in maart 2025 geoordeeld dat het beding oneerlijk is, maar Vattenfall heeft cassatie ingesteld en de advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot vernietiging. De rechtbank acht dat arrest van cruciaal belang voor de verdere behandeling van deze collectieve procedure en geeft partijen de gelegenheid daarop te reageren.
In de incidenten over bevoegdheid en splitsing veroordeelde de rechtbank acht energieleveranciers elk in de proceskosten van de drie stichtingen, begroot op € 842,00 per stichting. Budget Thuis en Vattenfall, die geen bevoegdheids- of splitsingsincident hadden opgeworpen, hoeven die kosten niet te betalen. De kosten van de inzageverzoeken worden gecompenseerd: iedere partij draagt haar eigen kosten.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Voorzieningenrechter laat Herbalife distributeur schrappen om manipulatie van marketingplan Een Nederlandse distributeur van Herbalife-producten mag zijn membership niet terugkrijgen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam oordeelt dat het voldoende aannemelijk is dat hij het beloningssysteem van Herbalife heeft gemanipuleerd. Hij vroeg in kort geding herstel van zijn membership en schadevergoeding voor gemiste inkomsten.
Herbalife verkoopt gewichtsbeheersing, sportvoeding en verzorgingsproducten uitsluitend via onafhankelijke distributeurs, 'Members' genoemd. Wie nieuwe Members aanbrengt, de 'upline', ontvangt royalty's over de bestellingen van zijn 'downline'. Die royalty's lopen op naarmate bestellingen lager in de keten worden geplaatst, omdat dan meer lagen erover verdienen. De man werd in 2020 Member via zijn schoonmoeder en bracht in 2024 twee eigen downlines aan. Naast zijn werk voor Herbalife heeft hij een bedrijf dat websites bouwt en beheert. Daarvoor deed hij technisch werk voor de webshops van beide downlines.
Herbalife begon in 2025 een onderzoek naar mogelijke manipulatie van het Sales & Marketingplan, een gedraging die de Gedragsregels uitdrukkelijk verbieden. Na gesprekken en analyse van besteldata, volumepatronen, verzendadressen en apparaatgegevens besloot Herbalife op 7 januari 2026 het membership te beëindigen per 7 juli 2026. De beoordelingscommissie handhaafde die beslissing op 20 mei 2026. Herbalife verweet de man onder meer dat hij de Google-advertentiecampagnes en websites van zijn upline en downlines beheerde. Daarmee kon hij sturen welke webshop, en dus welke Member, bestellingen binnenhaalde. Ook zouden bestellingen vanaf hetzelfde apparaat zijn geplaatst en soms binnen dezelfde minuut, en zouden de Members veel gemeenschappelijke verzendadressen hebben. De twee downlines konden bovendien nauwelijks vragen beantwoorden over het marketingplan en hun eigen positie.
De man betwistte elke overtreding en verklaarde de patronen uit minder eigen werkzaamheden en uit downlines die een eigen klantenkring opbouwden. De voorzieningenrechter vindt dat onvoldoende. Het volume dat eerst op zijn naam stond, schoof na de komst van de downlines naar hen toe, terwijl het totaal vrijwel gelijk bleef en hij meer compensatie ontving. Hij had zijn werkzaamheden voor de Google-advertenties en de websites inzichtelijk kunnen maken, maar deed dat niet. Herbalife heeft haar verwijt voorshands voldoende onderbouwd en de man heeft het niet kunnen ontzenuwen. Hij kreeg bovendien een opzegtermijn van zes maanden, had in januari 2024 een training over marketingplanmanipulatie gevolgd en kon op de onderzoeksbevindingen reageren. Daarom acht de rechter het hoogst onwaarschijnlijk dat de bodemrechter de opzegging onrechtmatig zal vinden.
Omdat herstel van het membership in kort geding alleen kan als aannemelijk is dat de bodemrechter de eiser volgt, wijst de rechter die vordering af. De schadevorderingen, bijna € 2.900 per maand aan gemiste royalty's over zijn downlines en ruim € 1.600 per maand aan eigen inkomsten, vallen daarmee ook weg. Er is niet aannemelijk gemaakt dat sprake is van voor vergoeding in aanmerking komende schade.
De voorzieningenrechter weigert alle gevraagde voorzieningen en veroordeelt de man in de proceskosten van Herbalife van € 4.449, te vermeerderen met € 98 aan nakosten en wettelijke rente als hij niet binnen veertien dagen na aanschrijving betaalt.
Rechtbank Amsterdam · 6 november 2026
Civiel Recht A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht