Hoge Raad: geen concernvrijstelling overdrachtsbelasting bij vastgoedfonds-aandelen van B.V. Een besloten vennootschap uit een internationaal financieel concern nam op 15 april 2021 alle aandelen over in een Nederlandse B.V. die vastgoed bezat. Die overname gebeurde bij de liquidatie van een vastgoedfonds waarin beleggers units hadden gekocht. Over zulke verkrijgingen is overdrachtsbelasting verschuldigd. De vennootschap betaalde dat bedrag op aangifte, maar vond dat ze er niet voor hoefde te betalen en maakte bezwaar.
De vennootschap beriep zich op de zogeheten concernvrijstelling. Die geldt als de verkrijgende en de vervreemdende vennootschap tot hetzelfde concern behoren. In de structuur stond een Zwitserse beheerder, Funds AG, die juridisch eigenaar was van alle aandelen in twee houdstermaatschappijen. De ene houdstermaatschappij bezat de aandelen in de Nederlandse B.V. die werd overgenomen, de andere de aandelen in de overnemende vennootschap. De fondsen zelf hadden geen rechtspersoonlijkheid. Beleggers die units kochten, kregen een vordering op Funds AG ter waarde van hun evenredige deel in de activa en inkomsten van het fonds. Geen enkele belegger had 90 procent of meer van de units.
Het Gerechtshof Den Haag oordeelde in het voordeel van de vennootschap. Volgens het hof vertegenwoordigen aandelen van één soort het gehele belang in een vennootschap, zowel juridisch als economisch. Omdat alle betrokken vennootschappen maar één soort aandelen hadden, hoorden ze volgens het hof samen met Funds AG bij één concern. Dat de waardeontwikkeling van het vastgoed via het fondsrendement naar de beleggers ging, veranderde daar volgens het hof niets aan. De vrijstelling was daarom van toepassing. De staatssecretaris van Financiën ging in cassatie.
De Hoge Raad geeft de staatssecretaris gelijk. Voor een concern in de zin van de regeling is vereist dat de moedervennootschap het gehele of nagenoeg gehele economische belang heeft bij de aandelen in haar dochters. Wie juridisch eigenaar van de aandelen is, speelt daarbij geen rol. Een moedervennootschap heeft dat economische belang alleen als zij het gehele of nagenoeg gehele risico van waardeverandering en tenietgaan van de aandelen draagt en de opbrengsten ervan geheel of nagenoeg geheel geniet. Het hof ging dus uit van een onjuiste rechtsopvatting door te stellen dat bij één soort aandelen het economische belang vanzelf bij de aandeelhouder ligt.
De Hoge Raad deed de zaak zelf af. Op grond van de feiten die het hof had vastgesteld en waartegen niemand opkwam, dragen de fondsparticipanten in betekenende mate het risico van waardeverandering van de aandelen en genieten zij in betekenende mate de opbrengsten. Het belang bij de aandelen berust daarom niet geheel of nagenoeg geheel bij Funds AG. De betrokken vennootschappen vormen dus geen concern. Met een concern met een van de beleggers lukt het ook niet, omdat niemand van hen 90 procent of meer van de units houdt.
Ook het recente arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Nova Iberomoldes brengt geen verandering. Volgens de Hoge Raad blijkt uit de stukken niet dat hier verrichtingen hebben plaatsgevonden waarover een Europese richtlijn het heffen van indirecte belasting verbiedt.
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en vernietigt de uitspraken van zowel het hof als de rechtbank. Het beroep tegen de uitspraak van de inspecteur verklaart hij alsnog ongegrond, zodat de op aangifte voldane overdrachtsbelasting verschuldigd blijft. Er volgt geen proceskostenveroordeling.
Hoge Raad · 6 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State herstelt boete van € 40.000 aan restaurant voor loonadministratie van vier koks Een restaurant in Nederland had vier uit China afkomstige koks in dienst, maar hield niet bij hoeveel uren zij werkten. Inspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie konden daardoor niet nagaan of de koks het minimumloon kregen. Ook ontbrak een deugdelijke registratie van hun arbeids- en rusttijden. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde het restaurant daarom twee bestuurlijke boetes op: € 11.250 wegens overtreding van de Arbeidstijdenwet en € 40.000 wegens overtreding van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde in hoger beroep en incidenteel hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025. Die rechtbank had de overtredingen bevestigd, maar de boetes gematigd tot € 22.500 voor de Wml en € 7.500 voor de Atw. Over de Atw-boete ging het hof niet meer: de minister was ten onrechte uitgegaan van een middenbedrijf in plaats van een kleinbedrijf. De Wml-boete matigde de rechtbank omdat beide overtredingen met één goed ingerichte administratie hadden kunnen worden voorkomen.
Het restaurant voerde in incidenteel hoger beroep vrijwel dezelfde argumenten aan als eerder. Het wilde de koks als getuigen laten horen en vond dat er sprake was van eendaadse samenloop, waarbij een boete gematigd moet worden. De Afdeling wees dat af. De overtredingen rusten niet op verklaringen van de koks, maar op het ontbreken van een deugdelijke registratie en van bescheiden over de gewerkte uren. Daarom was het horen van de koks niet nodig. Eendaadse samenloop was er evenmin, want de overtredingen komen niet voort uit één fysieke nalatigheid.
In het hoger beroep van de minister kwam alleen de matiging van de Wml-boete aan de orde. Volgens de Afdeling heeft de minister terecht betoogd dat de rechtbank die boete niet had mogen matigen. Dat beide overtredingen een ondeugdelijke administratie als oorzaak hebben, is op zichzelf geen reden voor matiging. De overtreden normen beschermen verschillende belangen en brengen verschillende registratieverplichtingen mee. Door het ontbreken van de administratie valt bovendien niet na te gaan of werknemers zijn benadeeld, en dus ook niet om hen te compenseren. De minister heeft deugdelijk toegelicht dat de boete in verhouding staat tot de aard en ernst van de overtredingen. Het restaurant bracht geen omstandigheden naar voren die de boete onevenredig maken.
De Afdeling verklaart het hoger beroep van de minister gegrond en het incidenteel hoger beroep ongegrond. De uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd voor zover die de Wml-boete verlaagde, en het beroep daartegen wordt alsnog ongegrond verklaard. De oorspronkelijke boete van € 40.000 wegens overtreding van de Wml blijft daarmee in stand. De rest van de uitspraak, waaronder de verlaagde Atw-boete van € 7.500, blijft bevestigd. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter wijst billijke vergoeding af na melding grensoverschrijdend gedrag Een persoonlijk begeleider in de zorg vroeg op 25 december 2025 aan haar werkgever om niet meer samen met een bepaalde mannelijke collega te worden ingeroosterd. Ze vertelde desgevraagd dat dit te maken had met grensoverschrijdend gedrag van die collega. Haar tijdelijke contract, ingegaan op 17 juni 2025 voor tien maanden, werd daarna niet verlengd. Volgens de vrouw gebeurde dat omdat zij had geklaagd. Zij eiste daarom een billijke vergoeding van € 53.400 bruto, een schadevergoeding die een rechter kan toekennen als een werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
De werkgever liet de collega eerst anders inroosteren en voerde in januari 2026 meerdere gesprekken met de vrouw, haar leidinggevende en een HR-medewerker. Op 29 januari 2026 bekeek de werkgever samen met haar camerabeelden van een incident op 30 november 2025. Daarop is te zien dat zij meerdere keren bij de collega op schoot ging zitten en dat hij haar kort bij de keel aanraakte. Omdat de vrouw ruim een maand weigerde toestemming te geven om de collega te horen, kon hoor en wederhoor pas op 3 februari 2026 plaatsvinden. De collega noemde het contact aanvankelijk een wederzijdse flirt. Ook WhatsApp-berichten werden bekeken. Op 5 februari 2026 concludeerde de werkgever dat de melding niet kon worden vastgesteld. Hij stelde de vrouw vrij van werk en liet op 10 februari weten dat het contract na afloop op 16 april 2026 niet zou worden voortgezet.
De vrouw verweet de werkgever drie dingen: onvoldoende zorg voor de arbeidsomstandigheden, geen deugdelijk onderzoek en benadeling wegens haar melding, doordat het contract niet werd verlengd. De kantonrechter vond het onderzoek deugdelijk. Er waren meerdere gesprekken met verslagen, de camerabeelden en WhatsApp-gesprekken zijn bekeken en de bevindingen zijn steeds met de vrouw besproken. De werkgever heeft een protocol voor ongewenst gedrag en een externe vertrouwenspersoon. Een extern onderzoeksbureau inschakelen is niet verplicht, en een werkgever mag beschuldigingen niet zomaar voor waar aannemen.
De kantonrechter bekeek de camerabeelden zelf. Daaruit blijkt volgens hem niet dat de aanraking bij de keel anders dan flirterig of speels was bedoeld. De WhatsApp-berichten ondersteunen de klacht evenmin. De vrouw schreef die avond 'Haha liefff. Dat geurtje. Heb ik een stukje van jou nu bij mij' met een verliefd kijkende emoji, en zocht daarna meerdere keren contact. Zij probeerde de collega over te halen toch naar het kerstuitje te komen. Haar uitleg dat zij zeker wilde weten dat hij niet kwam, vond de rechter gelet op de formulering niet voor de hand liggend. De kantonrechter sluit niet uit dat zij het gedrag als ongewenst heeft ervaren, maar het bewijs ontbreekt. De collega kreeg wel een officiële waarschuwing voor het aanraken van de nek.
Volgens de kantonrechter besloot de werkgever het contract niet te verlengen omdat de arbeidsrelatie sterk onder druk stond en het vertrouwen was verdwenen, niet omdat de vrouw had geklaagd. Zij bleef eisen dat de collega werd overgeplaatst, wilde zelf niet naar een andere locatie, weigerde de beelden opnieuw te bekijken en wilde geen aangifte doen. Een werkgever heeft bij het verlengen van een tijdelijk contract veel eigen beoordelingsruimte, en die is niet overschreden. Ook als de werkgever onvoldoende zorg voor de arbeidsomstandigheden zou hebben gedragen, omdat een klachtenprocedure en onderzoeksprotocol ontbraken, is daarmee de hoge lat van ernstig verwijtbaar handelen niet gehaald.
De kantonrechter wees het verzoek om een billijke vergoeding af en veroordeelde de vrouw in de proceskosten van de werkgever, begroot op € 1.009.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Rechter laat Eagle LNG zustervennootschap AMS IP oproepen in reconventie in geschil over Bahama's-systemen In het geschil tussen het Groningse AMS (Automooring Solutions) en het Amerikaanse Eagle LNG over afgeleverde afmeersystemen in de Bahama's mag Eagle LNG een tweede vennootschap uit de AMS-groep, AMS IP, in de procedure betrekken. Dat heeft de rechtbank Rotterdam beslist in een tussenvonnis in een incident, een zijprocedure binnen de hoofdzaak.
De zaak draait om een vaststellingsovereenkomst die partijen in januari 2024 sloten. AMS vordert in de hoofdzaak dat Eagle LNG de laatste tranche van € 276.750,00 laat vrijgeven uit een escrow, een rekening waarop een derde geld bewaart tot aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Daarnaast eist AMS wettelijke handelsrente en € 3.158,75 aan buitengerechtelijke incassokosten. Volgens AMS is de installatie in de Bahama's afgerond en zijn de systemen op 18 mei 2024 in gebruik genomen. Eagle LNG betwist dat en stelt dat de systemen ondeugdelijk zijn en dat de commissioning, het in bedrijf stellen van de installatie, niet is voltooid. Zelf eist Eagle LNG in reconventie een schadevergoeding van USD 29.461.179,44.
In het incident wilde Eagle LNG AMS IP als extra partij in de reconventie betrekken, op grond van artikel 118 Rv. AMS IP is een zustervennootschap van AMS en houdt de intellectuele eigendomsrechten. Ook zij is partij bij de vaststellingsovereenkomst. Eagle LNG stelt dat AMS IP haar verplichtingen niet nakomt, onder meer het beschikbaar stellen van software en IE-rechten, en dat levering van werkende systemen daarvan afhangt.
AMS verzette zich daartegen. Zij wees erop dat het arrest van de Hoge Raad van 20 maart 2020, waarop Eagle LNG zich beroept, speelde in een zaak over de vennoten van een vennootschap onder firma en volgens haar niet verder reikt. De rechtbank ziet geen reden om de rechtsregel uit dat arrest zo eng uit te leggen. In literatuur en lagere rechtspraak bestaat volgens de rechtbank geen eensgezindheid, en recente uitspraken geven artikel 118 Rv juist een ruimere strekking. Doorslaggevend vindt de rechtbank dat een beperkte toepassing niet past bij een doelmatige procesvoering.
Vervolgens toetst de rechtbank of de vorderingen samenhangen en of de proceseconomie met behandeling in één procedure is gediend. Beide vragen beantwoordt zij bevestigend. In conventie en in reconventie, ook tegen AMS IP, gaat het om de vraag of de vaststellingsovereenkomst is nagekomen. Dat daarbij andere verplichtingen spelen, verandert dat niet. Het alternatief is een aparte procedure tegen AMS IP met een verzoek tot voeging, en dat kost tijd en geld. De vertraging door de oproeping is volgens de rechtbank betrekkelijk klein. Het argument van AMS dat AMS IP alleen is opgericht om IE-rechten te houden en niet bij het werk betrokken was, hoort bij de beoordeling van de hoofdzaak en kan in het incident niet worden beantwoord.
De rechtbank stelt Eagle LNG daarom in de gelegenheid om AMS IP op te roepen tegen 9 december 2026 en verwijst de zaak naar de rol van die datum. De proceskosten in het incident worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt. De hoofdzaak gaat verder met een conclusie van antwoord in reconventie van AMS en AMS IP, waarna op 9 februari 2027 een mondelinge behandeling volgt.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht