Rechter mag zich verschonen in strafzaken over criminele organisatie na eerdere procesafspraken met medeverdachte Een Rotterdamse strafrechter heeft een paar weken geleden de zaak behandeld van een man die wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie. In die zaak waren procesafspraken gemaakt tussen het openbaar ministerie en de verdachte, en de meervoudige kamer waarvan de rechter deel uitmaakte bevestigde die afspraken. Op 16 november 2026 zou dezelfde rechter drie strafzaken behandelen tegen medeverdachten uit dezelfde organisatie, over hetzelfde feitencomplex in dezelfde periode. Ook in die drie zaken waren procesafspraken gemaakt.
De rechter vond dat hij daardoor niet meer vrij stond om die zaken te behandelen en diende op 12 november 2026 een schriftelijk verzoek in om zich te mogen verschonen. Verschoning is het middel waarmee een rechter zich terugtrekt uit een zaak om zijn onpartijdigheid te waarborgen. Over zo'n verzoek beslist niet de rechter zelf, maar een aparte verschoningskamer van de rechtbank. Die kamer kreeg toegang tot stukken uit de dossiers van de drie strafzaken en tot de procesafspraken uit de eerder behandelde zaak.
De verschoningskamer ging uit van de regel dat een rechter wordt vermoed onpartijdig te zijn. Dat vermoeden wijkt alleen bij uitzonderlijke omstandigheden die zwaarwegende aanwijzingen geven dat de rechter vooringenomen is of dat de vrees voor vooringenomenheid bij een partij objectief gerechtvaardigd is. De kamer zag geen aanwijzing dat de rechter zelf niet onpartijdig zou zijn. Voor de vraag of de vrees voor partijdigheid objectief gerechtvaardigd is, woog zij de aangevoerde omstandigheden samen met het feit dat de rechter zelf om verschoning vroeg. Die combinatie vormt volgens de kamer op zichzelf een zwaarwegende aanwijzing.
De verschoningskamer wees het verschoningsverzoek daarom toe. De rechter neemt de behandeling van de drie strafzaken, die op 16 november 2026 zouden beginnen, dus niet meer waar.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Strafrecht Rechtbank legt 27 maanden cel op voor 25 kilo cocaïne op schip, 21 maanden minder dan geëist Op 15 december 2022 werd in de haven van Vlissingen aan boord van een motorschip een blauwe vuilniszak met 25 kilo cocaïne in beslag genomen. Een man uit Zeeland, die beroepshalve goederen aan schepen levert en ophaalt, werd door de douane aangetroffen bij zijn bakwagen bij de loopplank van dat schip. Hij droeg een geel reflecterende jas en een helm. Het Openbaar Ministerie vervolgde hem voor de invoer van de cocaïne en, als dat niet lukte, voor het aanwezig hebben ervan.
De rechtbank sprak hem vrij van de invoer. Uit het dossier valt niet op te maken waar de cocaïne aan boord is gekomen, en dus ook niet of dat buiten Nederland was. Alleen al daarom kon de verlengde invoer niet bewezen worden.
Het aanwezig hebben achtte de rechtbank wel bewezen. De verdachte had die dag geen enkele opdracht van zijn werkgever om in de haven te zijn. Hij had tussen 12.27 uur en 16.02 uur 22 keer telefonisch contact met een man die in het dossier 'ene [naam]' heet. Om 14.08 uur appte hij: 'Ik ben er en sta in de rij.' Het antwoord was: 'Broer, klaar deze klus.' Later deelde hij vanaf zijn telefoon een afbeelding van een scheepsruim met de aanduiding '2B' en een schematische tekening van het schip met een kruisje bij 2B. In het ruim erboven werd later een sleutelbos gevonden met een sleutel van het portiek van zijn toenmalige woning. Een kraanmachinist zag een man met hesje en helm een blauwe vuilniszak op zijn rug over het schip dragen en neerzetten bij het masthuis. De rechtbank concludeerde dat dit de verdachte was.
Volgens de rechtbank 'schreeuwen' die feiten om een uitleg, en die gaf hij niet. Hij verklaarde wisselend over de vraag of hij in een ruim was geweest en of hij de zak had vastgehouden. Zijn verklaring op zitting dat het contact met die man slechts een sociale afspraak betrof, schoof de rechtbank als ongeloofwaardig terzijde. Voor iemand die beroepshalve schepen bevoorraadt moest duidelijk zijn dat een zak die in opdracht van een ander van boord wordt gehaald geen legale inhoud heeft. De rechtbank nam daarom ten minste voorwaardelijk opzet aan. De verklaringen van bemanningsleden, waartegen de verdediging bezwaar had gemaakt omdat zij hen niet had kunnen ondervragen, gebruikte de rechtbank niet voor het bewijs.
Bij de straf ging de rechtbank uit van het oriëntatiepunt voor meer dan twintig kilo cocaïne: meer dan 36 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf, ook voor een eerste overtreder. Ten nadele van de verdachte woog dat hij geen verantwoordelijkheid nam en bleef volhouden van niets te weten. Ten voordele woog dat hij volgens het dossier slechts een klein radertje was in een grotere criminele organisatie en zich mogelijk eenmalig liet verleiden om een schuld van € 10.000 af te lossen. Ook hield hij zich sinds 15 september 2023 aan de strenge schorsingsvoorwaarden en kwam hij niet opnieuw met politie of justitie in aanraking.
Daarnaast was de redelijke termijn overschreden. Die liep vanaf 15 december 2022, de dag van de inverzekeringstelling, en had binnen twee jaar met een vonnis afgesloten moeten zijn. De overschrijding was bijna twee jaar. De rechtbank gaf daarvoor een strafvermindering van zes maanden. De officier van justitie had 48 maanden geëist, waarvan 6 maanden voorwaardelijk, en rekening gehouden met de termijnoverschrijding. Het locatieverbod voor Nederlandse havens dat de officier daarnaast vroeg, legde de rechtbank niet op: er zijn bijna vier jaar verstreken zonder aanwijzingen dat de man zich nog in een havengebied bevond, en hij werkt nu bij een bedrijf dat trapliften maakt.
De rechtbank veroordeelde de man tot een gevangenisstraf van 27 maanden, met aftrek van het voorarrest. Het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis is opgeheven.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 13 november 2026
Strafrecht Hof verklaart verdachte niet-ontvankelijk in hoger beroep na intrekking bezwaren tegen vonnis politierechter Een man uit de regio Amsterdam, geboren in 1995, had hoger beroep ingesteld tegen een vonnis van de politierechter. De inhoud van de strafzaak, waarvoor hij in eerste aanleg was berecht, komt in het arrest niet aan bod. Het hof hoefde de zaak niet inhoudelijk opnieuw te beoordelen, omdat de verdachte zijn hoger beroep uiteindelijk niet wilde laten doorgaan.
Het gerechtshof Amsterdam behandelde de zaak in hoger beroep tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Amsterdam van 9 december 2025. Het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep begon op 6 mei 2026. Een afsluitende zitting vond plaats op 30 oktober 2026. De verdachte kwam toen niet opdagen, waardoor het hof bij verstek uitspraak deed.
Voor de zitting had de raadsman van de verdachte op 20 oktober 2026 per e-mail laten weten dat zijn cliënt het hoger beroep niet langer wilde handhaven. Het hof beschouwde dat als een intrekking van de bezwaren die de verdachte eerder tegen het vonnis had opgegeven. De advocaat-generaal vorderde daarop dat de verdachte niet-ontvankelijk zou worden verklaard in zijn hoger beroep.
Het hof ging dain mee. Volgens artikel 416, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering kan een verdachte die zijn bezwaren intrekt in zijn hoger beroep niet-ontvankelijk worden verklaard, tenzij een rechtens te respecteren belang pleit voor nader onderzoek van de zaak. Het hof zag zo'n belang niet. Daarom hoefde het de zaak niet meer inhoudelijk te beoordelen.
Het gevolg is dat het vonnis van de politierechter van 9 december 2025 in stand blijft. Het hof verklaarde de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep.
Gerechtshof Amsterdam · 13 november 2026
Strafrecht Rechtbank houdt Somalische man in ISD-maatregel: recidiverisico blijft hoog Een 33-jarige Somalische man zit sinds oktober 2025 in een ISD-maatregel, de maatregel voor stelselmatige daders. Die is bedoeld om de maatschappij te beveiligen en herhaling van strafbare feiten te stoppen. Zijn verblijf in het justitieel complex verloopt moeizaam. Hij zit nog op een crisisafdeling van het Penitentiair Psychiatrisch Centrum, een afdeling voor gedetineerden met psychische problemen, en is pas op 6 oktober 2026 op de wachtlijst gezet voor een afdeling waar minder zorg wordt geboden.
De verdediging vroeg op 22 juli 2026 om een tussentijdse beoordeling van de maatregel. Op de zitting van 30 oktober 2026 pleitte de raadsman dat voortzetting niet langer zinvol is. Volgens hem stagneert het traject: na de overplaatsing duurde het bijna vijf maanden voor het onderzoek naar nadere diagnostiek begon, en het uitgestippelde traject is nooit van de grond gekomen. Als de resultaten bekend zijn, is de maatregel van twee jaar al bijna voorbij. Ook het perspectief op een traject buiten de gevangenis is volgens hem onzeker, en dat is niet aan zijn cliënt te wijten. Verder vindt de verdediging het recidivegevaar verwaarloosbaar klein.
Het justitieel complex adviseerde de maatregel voort te zetten. Zou de maatregel nu eindigen, dan gaat de man uit zorg en is het recidiverisico hoog. Een neuropsychologisch onderzoek is in de week van 12 oktober 2026 afgerond en wordt nog verwerkt. Op basis daarvan kan een indicatie voor de Wet langdurige zorg worden aangevraagd. Dat is nodig omdat de man geen band heeft met een gemeente. Met die indicatie kan hij landelijk worden aangemeld en kan de aanmelding bij het Leger des Heils Midden-Nederland opnieuw worden geopend. De senior casemanager vertelde op de zitting dat de uitkomsten van het onderzoek binnen vier weken klaar zijn en dat de aanvraag daarna nog zes weken duurt. Behandeling voor zijn verslaving en gedrag en sportlessen zijn stopgezet omdat hij niet goed meewerkte. De officier van justitie concludeerde ook tot voortzetting.
De rechtbank volgt dat. Ze toetst of beëindiging zou leiden tot onveiligheid, overlast of verloedering van het publieke domein, en of voortzetting niet zinvol is door een omstandigheid die buiten de macht van de veroordeelde ligt. Het recidiverisico is hoog, de behandeling is nog niet goed op gang gekomen en er is onvoldoende stabiliteit op de verschillende leefgebieden. Volgens de rechtbank is dat vooral aan zijn eigen gedrag en gebrek aan medewerking te wijten. De stelling dat de voortgang stagneert noemt de rechtbank aantoonbaar onjuist: er is onderzoek afgenomen, nadat hij dat eerst weigerde, en er volgen concrete stappen. De vertraging die wel is opgelopen komt door zijn eigen gedrag, waarvoor de verdediging onvoldoende oog lijkt te hebben.
De rechtbank oordeelt dat er geen omstandigheid buiten de macht van de man is die voortzetting nutteloos maakt. Ze beslist dat de ISD-maatregel moet worden voortgezet.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 13 november 2026
Strafrecht Hof verkort straf voor drugshandel in Breda met 2 maanden na overschrijding redelijke termijn Een man uit Breda handelde in 2018 samen met een medeverdachte in harddrugs en softdrugs. De politie volgde drie telefoonnummers waarop afnemers bestellingen plaatsten. Die zogeheten deallijnen werden volgens justitie door de twee mannen gebruikt. Observaties, afgeluisterde gesprekken en verklaringen van klanten moesten dat bewijzen. De rechtbank Zeeland-West-Brabant veroordeelde de man in 2021 voor handel in harddrugs en softdrugs, en sprak hem vrij van een derde feit.
De zaak ligt nu in hoger beroep bij het gerechtshof 's-Hertogenbosch, tegen het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 16 april 2021. De verdachte had onbeperkt beroep ingesteld. Tegen de vrijspraak van het derde feit kan een verdachte volgens de wet geen hoger beroep instellen, en daarom verklaarde het hof hem op dat punt niet-ontvankelijk.
De verdediging bepleitte vrijspraak en voerde drie verweren. Volgens de raadsman bleek niet dat de deallijnen van de verdachte waren. Hij vond verder dat de verklaringen van negen getuigen buiten het bewijs moesten blijven, omdat hij hen niet had kunnen ondervragen. Ook de observaties uit april 2018 mochten volgens hem niet meetellen voor een periode die op 1 mei 2018 begon. Het hof verwierp alle verweren.
Over de getuigen overwoog het hof dat zeven van hen wel waren gehoord door een rechter-commissaris of raadsheer-commissaris, in aanwezigheid van de verdediging. Twee getuigen konden niet meer worden gehoord omdat ze zijn overleden. De verdediging had in eerste aanleg niet gevraagd om hen te horen. Bovendien rust het bewijs niet in beslissende mate op hun verklaringen: de deallijnen, observaties, tapgesprekken en andere getuigen ondersteunen die verklaringen. Daarom is er volgens het hof geen schending van het recht op een eerlijk proces.
Een van de getuigen was door de politie gehoord zonder tolk. Het hof vond dat geen reden om die verklaring uit te sluiten. De verbalisanten hadden vastgelegd dat de getuige Nederlands voldoende beheerste. Zijn begeleidster van een jeugdzorginstelling zat erbij en greep niet in. Zijn antwoorden waren gedetailleerd, en hij herkende de verdachte op een foto bij zijn voornaam. Ook de observaties uit april 2018 mochten meewegen, omdat dealen in april redengevend kan zijn voor dealen in de maanden daarna.
Bij de straf wees het hof erop dat de redelijke termijn ook in hoger beroep is overschreden, naast de overschrijding in eerste aanleg. De advocaat-generaal eiste 10 maanden gevangenisstraf, waarvan 5 voorwaardelijk. De rechtbank had 12 maanden opgelegd, waarvan 2 voorwaardelijk. Het hof vernietigde het vonnis voor de straf en legde 10 maanden gevangenisstraf op, waarvan 2 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De tijd in voorarrest wordt daarvan afgetrokken. Voor het overige bevestigt het hof het vonnis.
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 12 november 2026
Strafrecht