Gemeenteraadslid moet uitlatingen over pretparkeigenaar rectificeren; verbod en dwangsom afgewezen Een gemeenteraadslid noemde de nieuwe eigenaar van een speeltuin- en attractiepark in een radio-interview 'een spijkerharde speculant' die 'net doet of hij het voor de kinderen in de wijk doet'. Later zei hij in een YouTube-interview dat de eigenaar in een andere gemeente politieke partijen had willen omkopen met donaties van elk een ton, om hun stemgedrag te beïnvloeden. De eigenaar vond dat zijn eer en goede naam werden aangetast en stapte naar de rechter.
Het park staat op grond van de gemeente, uitgegeven in erfpacht tot eind 2030. Over wat daarna met de grond moet gebeuren lopen de meningen uiteen: de eigenaar wil het park behouden, het raadslid wil betaalbare woningen. Beiden zoeken de publiciteit. De eigenaar vroeg in kort geding een rectificatie op de sociale media van het raadslid, een opdracht om ook Rijnmond, het AD en Pretparkuur om rectificatie te vragen, een verbod op soortgelijke uitlatingen en een dwangsom van € 17.500 per overtreding.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag verwierp eerst het bevoegdheidsverweer. Het raadslid woont elders, maar de uitlatingen waren ook in Den Haag te horen, en dat volstaat. Zijn beroep op een SLAPP, een strategische rechtszaak tegen publieke participatie, haalde niets uit: de Europese richtlijn geldt alleen bij grensoverschrijdende zaken en bevat geen bevoegdheidsregels.
Bij de inhoud woog de rechter de vrijheid van meningsuiting tegen de bescherming van de goede naam. Politici genieten daarbij een krachtige bescherming, en de eigenaar mengt zich zelf met forse uitspraken in het publieke debat. Toch ging het raadslid te ver. Hij presenteerde zijn woorden als feiten en kon niet onderbouwen dat de eigenaar peperdure woningen wil bouwen of dat het hem puur om geld gaat. De feiten wijzen eerder de andere kant op: de eigenaar investeerde naar eigen zeggen € 18.000.000, het park opende snel, kinderen uit de wijk kwamen gratis binnen en het eten is goedkoop. Dat de eigenaar zijn sloopbedrijven had en een plek aan tafel wil, was niet onrechtmatig. De omkopingsbeschuldiging was onrechtmatig. Het raadslid gaf zelf toe dat die niet klopte. Zijn latere videobericht op Instagram zag de rechter niet als rectificatie, omdat die opmerking tussen andere onderwerpen verscheen.
De rechter maakte de gevraagde maatregelen minder ruim. Een bevel om media te laten rectificeren wees hij af, want het raadslid is niet verantwoordelijk voor wat media berichten. Een algemeen verbod op onrechtmatige uitlatingen kwam er niet, omdat van een volksvertegenwoordiger mag worden verwacht dat hij zich aan de wet houdt. Ook een dwangsom wees hij af: die zou het publieke debat onbedoeld kunnen belemmeren.
De voorzieningenrechter beval het raadslid binnen 72 uur na betekening een rectificatie te plaatsen op zijn Instagram- en LinkedIn-kanaal, met de door de rechter vastgestelde tekst. Hij veroordeelde hem in de proceskosten van € 1.858,94 en wees het meer of anders gevorderde af.
Rechtbank Den Haag · 20 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht CBb vernietigt weigering ACM om reisbranche-mails openbaar te maken Een reisondernemer vroeg in juli 2023 aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) om openbaarmaking van documenten over het toezicht op de reisbranche: e-mails en een brief die de toezichthouder had uitgewisseld met de reisbranchevereniging ANVR en de Consumentenbond. De ACM wees die verzoeken af. Na bezwaar bleef de weigering in januari 2024 in stand. Het ging om 100 e-mails en één brief.
De ACM baseerde haar weigering op twee bepalingen uit de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt. De stukken van de ANVR en de Consumentenbond mocht zij volgens artikel 7 niet openbaar maken, omdat het gegevens zijn die zij voor haar toezicht heeft verkregen. Haar eigen e-mails hield zij tegen op grond van artikel 12w, in samenhang met artikel 12u. Dat artikel zegt dat openbaarmaking achterwege blijft als die in strijd is of zou kunnen komen met het doel van het toezicht. Volgens de ACM zouden marktpartijen zich terughoudender opstellen bij het delen van informatie als die later openbaar kan worden, en dat schaadt de effectiviteit van haar toezicht.
De rechtbank Rotterdam verklaarde het beroep van de ondernemer op 23 januari 2025 ongegrond. Daartegen stelde de ondernemer hoger beroep in bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). Hij vond dat de ACM per passage van elk document had moeten motiveren waarom openbaarmaking het toezicht zou schaden. Ook vond hij dat de rechtbank ten onrechte was voorbijgegaan aan de bredere reikwijdte van zijn tweede verzoek: dat betrof volgens hem ook andere documenten dan e-mails met de ANVR en de Consumentenbond.
Het CBb stuurde de ACM op 17 augustus 2026 een brief met kritische vragen over haar ruime uitleg van artikel 12w. Naar aanleiding daarvan meldde de ACM op 10 september 2026 dat zij 25 van de e-mails toch openbaar kan maken. Daarnaast bleek haar zoekslag naar relevante documenten onvolledig te zijn geweest. Een nieuwe zoekslag had al nieuwe documenten opgeleverd en was nog niet klaar.
Op de zitting van 14 september 2026 erkende de ACM dat haar beslissing op bezwaar voor vernietiging in aanmerking komt. Zij had te lichtvaardig geconcludeerd dat openbaarmaking van die 25 e-mails het toezicht zou schaden, en haar eerste zoekslag was te beperkt. De ACM zei toe alle documenten opnieuw te beoordelen: de eerder gevonden e-mails en de brief, de nieuw gevonden stukken en wat er nog bijkomt. Zij vroeg daarvoor vier maanden.
Omdat de ACM de onrechtmatigheid erkende, slaagt het hoger beroep. Het CBb gaf geen oordeel over de uitleg van de artikelen 7 en 12w, omdat nog onduidelijk is welke documenten er uiteindelijk in beeld komen. Het vernietigde de uitspraak van de rechtbank, verklaarde het beroep tegen de beslissing op bezwaar alsnog gegrond en vernietigde die beslissing.
De ACM moet uiterlijk op 1 februari 2027 een nieuwe beslissing op het bezwaar nemen, met inachtneming van de afspraken die partijen op de zitting hebben gemaakt. Tegen die nieuwe beslissing staat alleen beroep open bij het CBb zelf. De ACM moet bovendien het betaalde griffierecht van € 950 vergoeden en de proceskosten van € 3.736 betalen.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 27 oktober 2026
Bestuursrecht Stichting Veehandelscentrum Noord Nederland verliest verzet tegen openbaarmaking NVWA-inspectiestukken Stichting Veehandelscentrum Noord Nederland, een veehandelsbedrijf uit Leeuwarden, probeerde via de rechter te voorkomen dat inspectiestukken van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) over verzamelplaatsen voor dieren openbaar worden gemaakt. Die stukken bevatten namen van bedrijven, aantallen geleverde dieren en inspectierapporten over een periode van vier jaar. De informatie werd opgevraagd door Stichting Wakker Dier op grond van de Wet open overheid.
Wakker Dier had in december 2024 een verzoek ingediend bij de minister van Landbouw voor alle documenten over NVWA-toezicht op verzamelplaatsen, waaronder inspectierapporten, boeterapporten, schriftelijke waarschuwingen en beeldmateriaal. Het Veehandelscentrum maakte bezwaar tegen de openbaarmaking en stapte na het ongegrond verklaren van dat bezwaar naar de rechtbank. Tegelijkertijd vroeg het om een spoedmaatregel om de publicatie voorlopig tegen te houden.
Het Veehandelscentrum beriep zich op twee weigeringsgronden uit de Wet open overheid. Ten eerste stelde het dat de namen van toeleveranciers en aantallen geleverde dieren vertrouwelijke bedrijfsinformatie zijn. Door een tekort aan slachtdieren is de markt sterk concurrerend, en het bedrijf vreesde dat concurrenten de informatie zouden gebruiken om toeleveranciers gericht te benaderen.
De voorzieningenrechter ging daar niet in mee. De namen in de rapporten zijn eigen bevindingen van de NVWA, opgesteld tijdens inspecties. Ze zijn dus niet door de bedrijven zelf vertrouwelijk aan de overheid meegedeeld, wat een vereiste is voor deze weigeringsgrond. Daarmee valt de informatie niet onder de bescherming van dit artikel.
Als tweede grond voerde het Veehandelscentrum aan dat openbaarmaking van de namen van eiseres en haar zakenrelaties een uitnodiging zou vormen voor activisten. Het bedrijf wees op een incident bij een slachterij in Apeldoorn, waarvoor het als leverancier optreedt. De rechter erkende de vrees van het bedrijf, maar oordeelde dat er onvoldoende concrete aanwijzingen zijn voor een dreiging van extremistische acties jegens het Veehandelscentrum zelf. Het bedrijf heeft nog nooit te maken gehad met dierenrechtenactivisten. Het krantenartikel over het incident in Apeldoorn legt geen verband met dierenrechtenactivisme en bevat slechts de mededeling dat er een incident is geweest en dat de politie onderzoek doet.
Omdat de rechter het beroep ongegrond verklaarde, was er geen reden om de spoedmaatregel toe te wijzen. De openbaarmaking van de NVWA-stukken mag dan ook doorgaan. Het Veehandelscentrum krijgt het griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van de proceskosten.
Rechtbank Noord-Nederland · 28 oktober 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Inwoner van Milsbeek verliest Wob-zaak over verkeerstellingen, maar krijgt € 2.000 voor trage procedure In februari 2021 vroeg een inwoner van Milsbeek de gemeente Gennep om openbaarmaking van documenten over verkeersonderzoeken bij het ontwerpbestemmingsplan voor een nieuwe verbindingsweg bij Milsbeek. In de toelichting op dat plan stond onder meer dat de weg door circa 3.000 motorvoertuigen per etmaal zou worden gebruikt, volgens het Verkeersmodel Noord-Limburg. Hij wilde de documenten waarop die aantallen zijn gebaseerd. Het college van burgemeester en wethouders gaf een technische rapportage van het Verkeersmodel 2018, het voorlopig ontwerp en twee kaarten van Royal HaskoningDHV vrij.
Na bezwaar, wijziging van het besluit op 15 maart 2023 en een beroep oordeelde de rechtbank Limburg op 10 april 2024 dat het college het verzoek te beperkt had opgevat en een nieuwe zoekslag moest doen. Daarna oordeelde de rechtbank dat het college voldoende inzichtelijk had gemaakt hoe het had gezocht en dat het geloofwaardig was dat er niet meer documenten waren dan er al waren verstrekt. De inwoner ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij vond dat het college zijn verzoek nog steeds te beperkt had opgevat, dat de zoekslag niet inzichtelijk genoeg was en dat er meer documenten moesten zijn. Hij wees op een verslag van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak waarin staat dat het Verkeersmodel 2018 is gekalibreerd met circa 1.000 nieuwe verkeerstellingen.
De Afdeling gaat daar niet in mee. Het college heeft de reikwijdte correct vastgesteld: de berekende aantallen zijn alleen gebaseerd op het Verkeersmodel 2018, en het college zocht ook naar informatie die bij de actualisatie in 2018 is gebruikt, zoals de verkeerstellingen uit het derde onderdeel van het verzoek. De zoekslag was voldoende inzichtelijk. Medewerkers zochten in mailboxen en het digitale systeem, de archieven zijn geraadpleegd, en het college vroeg Royal HaskoningDHV welke documenten de gemeente had aangeleverd. Zo bleek dat de gemeente in 2019 het document tellingen op wegen in beheer bij de gemeente had geleverd.
Over meer documenten zegt de Afdeling dat het aan de verzoeker is om aannemelijk te maken dat er toch meer berusten bij het bestuursorgaan, als de mededeling van het bestuursorgaan niet ongeloofwaardig is. Het college legde uit dat in Gennep 59 verkeerstellingen zijn gehouden, dat alle documenten daarover voor het model zijn gebruikt en openbaar zijn gemaakt, en dat de circa 1.000 tellingen uit het verslag in heel Limburg-Noord zijn gehouden, ook door andere gemeenten en de provincie. De inwoner gaf geen aanknopingspunten voor het tegendeel.
Wel kent de Afdeling schadevergoeding toe voor de te lange procedure. Voor zaken met bezwaar, beroep en hoger beroep is vier jaar in beginsel redelijk. Het bezwaarschrift kwam op 9 maart 2021 binnen, dus op het moment van deze uitspraak is de redelijke termijn met 1 jaar en 8 maanden overschreden. Bij een forfaitair tarief van € 500 per half jaar komt dat op € 2.000. De overschrijding komt voor 3/20 deel voor rekening van het college, voor 11/20 deel van de rechtbank en voor 6/20 deel van de Afdeling.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het college moet € 300 schadevergoeding betalen, de Staat via de minister van Justitie en Veiligheid € 1.100 en de Staat via de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties € 600. Verder betalen het college € 70 en de Staat € 257 en € 140 aan proceskosten voor het verzoek om schadevergoeding. Voor het hoger beroep hoeft het college geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 21 oktober 2026
Bestuursrecht