Raad van State: vergunning voor toegangsweg kippenbedrijf Lopik blijft niet in stand wegens geluidshinder Een pluimveehouderij aan de Lopikerweg west in Lopik wilde een nieuwe toegangsweg aanleggen, tegenover de woning van twee buurtbewoners. Zij vreesden veel geluidsoverlast, vooral in de nacht, wanneer kuikens worden afgevoerd. De gemeente Lopik verleende in 2022 een omgevingsvergunning voor de weg, maar de buren stapten naar de rechter.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 13 december 2023. Die rechtbank had het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 29 september 2022 vernietigd, maar de rechtsgevolgen ervan in stand gelaten. Dat betekende dat de vergunning in de praktijk bleef gelden. De buren gingen daartegen in hoger beroep, omdat zij vonden dat de weg wel degelijk in strijd was met een goede ruimtelijke ordening.
De kern van het geschil was het aantal nachten waarin kuikens over de nieuwe weg worden afgevoerd. Partijen waren het erover eens dat nachtelijk transport alleen aanvaardbaar is als het maximaal 12 keer per jaar gebeurt. De rechtbank was ervan uitgegaan dat het om hooguit 8 nachten per jaar ging. Volgens de buren kon het echter tot 48 nachten per jaar oplopen, wat blijkt uit een akoestisch onderzoek dat de pluimveehouder zelf had laten uitvoeren.
De Raad van State stelt vast dat noch de aanvraag, noch de verleende vergunning het aantal nachten beperkt tot 8 of 12. De vergunning laat het dus toe dat de weg vaker dan 12 keer per jaar 's nachts wordt gebruikt voor het afvoeren van kuikens. Het college wees erop dat het bij overschrijding kan handhaven op grond van de omgevingsvergunning voor de pluimveehouderij zelf. Volgens de Afdeling doet dat niet af aan het feit dat de vergunning voor de weg dat extra gebruik wel toestaat. De weg, zoals die is vergund, is daarom in strijd met een goede ruimtelijke ordening.
De rechtbank heeft de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit dus ten onrechte in stand gelaten. Ook had de rechtbank het college moeten veroordelen tot vergoeding van de deskundigenkosten die de buren in beroep hadden gemaakt. De Afdeling doet dat alsnog, behalve voor kosten die alleen voor de zienswijze zijn gemaakt. Het college moet opnieuw op de aanvraag beslissen en daarbij ook meewegen dat de pluimveehouderij lijkt te worden beëindigd.
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover die de rechtsgevolgen in stand liet en geen deskundigenkosten toekende. Het college moet € 948,95 aan deskundigenkosten vergoeden, € 1.868,00 aan proceskosten in hoger beroep en € 279,00 aan griffierecht.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter: omwonenden geen belanghebbenden bij kap van 21 bomen aan Kennemerweg in Zandvoort Op een perceel aan de Kennemerweg 16 in Zandvoort staan tientallen bomen die een projectontwikkelaar wil laten kappen. Voor 21 van die bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling B.V. in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan. Het college van burgemeester en wethouders weigerde de vergunning eerst, maar verleende haar in april 2026 alsnog nadat de ontwikkelaar bezwaar had gemaakt. Twee omwonenden uit Zandvoort vonden dat de bomen moesten blijven staan en gingen tegen die vergunning in beroep.
De zaak was al voor het beroep op de rechtbank niet eenvoudig. Het college had de vergunning niet gepubliceerd, terwijl de Omgevingswet dat voorschrijft. De omwonenden kregen pas op 7 juli 2026 een afschrift van het besluit onder ogen, via een brief van de rechtbank over een ander beroep. Zij stelden op 19 juli 2026 beroep in, na afloop van de termijn van zes weken. De rechtbank vond die termijnoverschrijding verschoonbaar, omdat de omwonenden pas laat van het besluit wisten. Het college ging daar zelf ook van uit.
Daarna kwam de vraag of de omwonenden wel belanghebbenden zijn. Alleen wie rechtstreeks door een besluit in zijn belang wordt geraakt, mag er beroep tegen instellen. De woningen van de twee eisers staan op 220 en 77 meter van de dichtstbijzijnde te kappen boom. Het college wees erop dat landschapselementen het zicht op de bomen geheel of gedeeltelijk wegnemen. Ook had het eerder bezwaren van dezelfde omwonenden tegen een andere vergunning voor de kap van 60 bomen en 4 stobben op hetzelfde perceel niet-ontvankelijk verklaard. De commissie bezwaarschriften had daarbij geoordeeld dat het zicht op de bomen te beperkt is om gevolgen van enige betekenis aan te nemen. Tegen die beslissing hebben de omwonenden geen beroep ingesteld, zodat die in rechte vaststaat.
De rechtbank volgde het college. Uit een kaart bleek dat de 21 bomen door de 60 eerder vergunde bomen heen en verspreid over het perceel staan, en dat de meeste verder van de woningen van de eisers staan. Door de begroeiing langs beide zijden van de Kennemerweg, het talud en de begroeiing aan de kant van de Zandvoortselaan is het zicht op de bomen te beperkt. De rechtbank nam daarbij ook de herplantplicht in aanmerking. Dat de omwonenden tijdens wandelingen in de buurt wel zicht hebben op de bomen, onderscheidt hen niet van willekeurige andere wandelaars. Wie een gebied af en toe of regelmatig bezoekt voor ontspanning heeft daarmee nog geen persoonlijk, rechtstreeks belang.
De rechtbank verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk, zodat het niet inhoudelijk is behandeld. De omwonenden krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: te laat bezwaar tegen loodsvergunning in Oude Pekela blijft onontvankelijk door verkeerd adres Een man uit Oude Pekela kreeg pas op 9 november 2022 door dat naast zijn woning een loods werd uitgebreid. Toen er werkzaamheden begonnen op het hoekperceel tussen de Aa-stroom en de Industrieweg-Oost, hoorde hij voor het eerst dat het gemeentebestuur de benodigde omgevingsvergunning al op 12 juli 2022 had verleend. Een bezwaarschrift diende hij in op 18 november 2022, ruim na het verstrijken van de bezwaartermijn van zes weken. De gemeente verklaarde het bezwaar daarom niet-ontvankelijk. De man vond dat hij te goeder trouw te laat was.
Zijn verweer draaide om het adres. Het college van burgemeester en wethouders van Pekela had de vergunning gepubliceerd onder het adres Aa-stroom 8, het officiële adres van de bestaande loods. In de buurt stond het perceel echter al jarenlang bekend als Industrieweg-Oost 12. Dat adres kwam volgens de man voor in correspondentie en notariële akten voorafgaand aan de bouw en was ook vindbaar op Google Maps. Werklieden vertelden hem bovendien dat zij stroom aanlegden voor Industrieweg-Oost 12. Hij volgde de publicaties op dat adres en zag dus niets voorbijkomen. Van een burger zonder juridische kennis en zonder advocaat kon volgens hem niet worden verwacht dat hij de Basisregistratie Adressen en Gebouwen raadpleegde.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde het beroep tegen de niet-ontvankelijkverklaring op 28 juni 2024 ongegrond. Zij overwoog dat de gemeente mocht uitgaan van het officiële adres. Ook speelde mee dat een of meer van de mede-indieners van het beroep hadden verklaard dat zij de publicatie in het Gemeenteblad wel hadden zien langskomen maar er niets mee hadden gedaan. De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, waar hij werd bijgestaan door een advocaat uit Groningen.
De Afdeling oordeelt dat de termijnoverschrijding aan de man kan worden toegerekend. Zij benadrukt dat hij direct aanwonende is en dus de plaatselijke situatie kende. De bestaande loods werd destijds ontsloten via de toegangsweg aan de Aa-stroom 8. Aan de kant van de Industrieweg-Oost was alleen een overheaddeur en een loopdeur met een onverhard stuk gras en puin ervoor. Van een gebruikelijke ontsluiting naar die weg was geen sprake. Dat de man het perceel onder een ander adres kende, komt daarom voor zijn eigen risico, net als de mededelingen van de werklieden. Een advertentie op Funda met het adres Industrieweg-Oost 12 dateert bovendien van na de vergunningverlening en kon dus geen reden zijn om bij de bekendmaking van dat adres uit te gaan. Ook had hij navraag kunnen doen bij de gemeente naar de inhoud van de vergunning. Dat hij geen juridische kennis had en geen rechtsbijstand, verandert dat niet.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. Het bezwaar tegen de omgevingsvergunning blijft daarmee niet-ontvankelijk. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: 27 appartementen in De Cocksdorp mogen, buurman verliest hoger beroep Op een hoek in het centrum van De Cocksdorp op Texel stond vroeger een supermarkt. Op die plek komt een appartementencomplex met 27 woningen. De buurman, die direct naast het perceel woont en achter zijn huis een bedrijfsgebouw heeft, wil dat niet. Hij vreest dat het gebouw te groot en te hoog wordt, dat zijn privacy verdwijnt en dat de straten rond het complex volstaan met geparkeerde auto's.
Het college van burgemeester en wethouders van Texel verleende op 9 maart 2022 een omgevingsvergunning voor het project. Het bouwplan wijkt af van het bestemmingsplan: de goothoogte is 6 meter in plaats van maximaal 4,5 meter, de bouwhoogte is 10 meter in plaats van 9 meter, een deel van de dakhelling klopt niet en aan de achterzijde wordt buiten het bouwvlak gebouwd. Na het bezwaar van de buurman nam het college op 27 februari 2025 een nieuw besluit, waarbij het bezwaar gedeeltelijk gegrond werd verklaard en de vergunning werd gewijzigd in stand gelaten. Een wijziging was dat de balkons minstens 2 meter van de zijdelingse perceelsgrens moeten blijven.
De zaak kwam in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de tussenuitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 18 september 2025 en de einduitspraak van 6 maart 2026. De rechtbank vond het parkeeronderzoek van het college onvoldoende en gaf het college de kans dat gebrek te herstellen. Daarna verklaarde de rechtbank het beroep op het punt parkeren gegrond, maar liet de rechtsgevolgen van het besluit in stand. Op alle andere punten bleef het besluit overeind. Omdat de vergunning is aangevraagd voor 1 januari 2024, is nog de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht van toepassing en niet de Omgevingswet.
Over de ruimtelijke inpassing oordeelt de Raad van State dat het college de belangen goed heeft afgewogen. De hoogtes zijn vergelijkbaar met die van de oude supermarkt en met andere panden in de straat. Een bezonningsstudie laat zien dat het complex maar een beperkte invloed heeft op de zon op het perceel van de buurman. Ook de gestelde grotere gebruiksintensiteit maakt de nadelen niet onevenredig. De buurman vreesde voor zijn bedrijfsvoering, maar op de zitting bleek dat het hem niet om geluidhinder ging, maar om overlast van zijn schoorsteen, die lager is dan het nieuwe gebouw. Volgens de Afdeling staat die schoorsteen nu al dichterbij andere bouwmogelijkheden dan de aanbevolen richtafstand. De privacy blijft ook voldoende gewaarborgd: de balkons liggen op minimaal 2 meter van de erfgrens, het perceel ligt midden in het centrum waar buren elkaar meer moeten dulden, en balkons op de eerste verdieping mochten volgens het bestemmingsplan al. De steeg naast zijn woning wordt weliswaar smaller, maar ligt binnen het bouwvlak waar gebouwd mag worden, en de buurman maakte geen privaatrechtelijk recht op die toegang aannemelijk.
Het parkeren was de kern van het geschil. Het bouwplan heeft een tekort van 18 parkeerplaatsen, 9 voor bewoners en 9 voor bezoekers. Het college mocht daarvan afwijken als dat geen onevenredige afbreuk doet aan de parkeersituatie. Onderzoeksbureau Goudappel mmat de parkeerdruk op vier dagen in oktober 2025, deels tijdens de herfstvakantie. In de straten direct rond het complex wordt de grens van 85 procent parkeerdruk regelmatig overschreden, maar in de zones op iets grotere loopafstand ligt de druk ruim onder die grens. De buurman had geen tegenrapport. Dat de metingen niet in het hoogseizoen plaatsvonden, is volgens de Afdeling onvoldoende: het college wees erop dat dan meer mensen de fiets nemen en dat alleen bij evenementen als de Durpermarkt vrijwel alle plekken vol zijn. Ook het argument dat foutparkeerders bij handhaving uitwijken, of dat het openbare parkeerterrein aan de Molenlaan met 104 plaatsen mede door een supermarkt wordt gebruikt, hielp hem niet.
De Raad van State verklaart het hoger beroep van de buurman ongegrond en bevestigt de uitspraken van de rechtbank voor zover aangevallen. De omgevingsvergunning voor de 27 appartementen blijft daarmee van kracht. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: vergunning voor Nedmag-boringen in stand, maar onderzoek naar laagfrequent geluid ontbrak Het bedrijf Nedmag wint sinds 1972 magnesiumzout bij Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen. Om de winning uit te breiden wil het bedrijf twee nieuwe zoutwinningsputten maken op de locatie WHC-1 in Borgercompagnie. Daarvoor zijn twee omgevingsvergunningen verleend: één voor het uitbreiden en renoveren van de locatie en één voor de diepboringen zelf, een tijdelijke activiteit van ongeveer vier maanden met een mobiele boorinstallatie. Omwonenden en Stichting Stop Zoutwinning vrezen onder meer geluidhinder, bodemverontreiniging en gevolgen voor het milieu.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 1 november 2022. Die rechtbank liet de vergunning voor het uitbreiden en renoveren in stand, maar vernietigde de vergunning voor de diepboringen, omdat de staatssecretaris onvoldoende had onderzocht of laagfrequent geluid van de boringen tot onaanvaardbare hinder leidt. De Afdeling bevestigt die uitspraak. Alle hogerberoepsgronden tegen de vergunning voor het uitbreiden en renoveren falen. De staatssecretaris was bevoegd, omdat een inrichting die in hoofdzaak een mijnbouwwerk is als project van nationaal belang geldt. Een verklaring van geen bedenkingen van de provincie was niet nodig, omdat gipsinjectie alleen op de locatie WHC-2 plaatsvindt en dakolie als hulpstof niet geldt als ondergrondse opslag van gevaarlijke stoffen. Nieuw bodemonderzoek was niet nodig: het incident van 2018 vond op grote diepte plaats en in het grondwater is geen diesel of magnesiumchloride aangetroffen.
Ook over de vergunning voor de diepboringen geeft de Afdeling de rechtbank gelijk. Een milieueffectrapport was niet verplicht; een milieueffectbeoordeling was dat wel, en die is gemotiveerd uitgevoerd. De staatssecretaris mocht voor de beste beschikbare technieken aansluiten bij bestaande regels. Het boorapparaat veroorzaakt laagfrequent geluid, dat in de geluidnormen van het Besluit algemene regels milieu mijnbouw onvoldoende tot uiting komt en door een geluidscherm of gevels nauwelijks wordt tegengehouden. Onderzoek vooraf was dus nodig en ook mogelijk, bijvoorbeeld met meetgegevens van een vergelijkbare installatie of met berekeningen.
Na de rechtbankuitspraak verleende de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuwe vergunning voor de diepboringen, nu voor de putten VE-5 en VE-7. Dat besluit maakt van rechtswege ook onderwerp van dit geding uit. Daarin staan voorschriften over laagfrequent geluid, maar opnieuw is vooraf geen onderzoek gedaan. De Afdeling verklaart de beroepen daartegen van de stichting en drie omwonenden gegrond en vernietigt het besluit wegens strijd met de zorgvuldigheids- en motiveringsplicht. Dat de boringen inmiddels klaar waren, ontsloeg de staatssecretaris volgens de Afdeling niet van die plicht. De Vercammencurve, de norm in het voorschrift, laat een zekere hinder toe, maar de staatssecretaris mocht die redelijkerwijs als voldoende beschermend zien, mede omdat de activiteit tijdelijk is.
Toch blijven de rechtsgevolgen van de vernietigde vergunning geheel in stand. Het adviesbureau Noorman beoordeelde namelijk de geluidmetingen tijdens de boringen en vond geen waarden boven de Vercammencurve. De staatssecretaris beschouwt dat memo als het ontbrekende onderzoek, en de appellanten hebben de conclusies niet gemotiveerd bestreden. Daarmee is volgens de Afdeling alsnog aannemelijk gemaakt dat er geen onaanvaardbare hinder optreedt. Het onderzoek wordt heropend voor de verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De staatssecretaris moet de proceskosten van de stichting en de drie omwonenden vergoeden, elk € 700,50, en het griffierecht van € 548 betalen. Een andere partij, die geen hoger beroep wilde instellen, krijgt zijn griffierecht van € 274 terug.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht