Woo-verzoek over extreemrechtse accounts bij NCTV: geen extra openheid, wel € 500 voor trage zaak In zijn Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 54 verwees de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) naar extreemrechtse accounts op sociale media. Een man vroeg de minister van Justitie en Veiligheid op 14 september 2021 om alle informatie over die accounts openbaar te maken. Ook wilde hij de correspondentie zien achter de antwoorden op Kamervragen over 'Vizier op Links'. De minister vond eerst 13 documenten en maakte die deels openbaar. Namen, interne e-mailadressen, operationele werkwijzen en persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren bleven weggelakt. Na bezwaar en twee herstelbesluiten in 2023 groeide de lijst tot 33 documenten.
De rechtbank Den Haag verklaarde het beroep van de man op 8 januari 2024 gegrond. Volgens de rechtbank had de minister informatie ten onrechte weggelakt met de enkele vermelding dat die al openbaar was, en onvoldoende uitgelegd waarom hij ook informatie die geen persoonsgegevens bevat had geweigerd ter bescherming van de privacy. De minister moest opnieuw beslissen. Op andere punten kreeg de man ongelijk: een nieuwe inventarislijst was niet nodig, de zoekslag was voldoende en de weigering van interne e-mailadressen en beleidsopvattingen hield stand. De man ging in hoger beroep tegen die uitspraak van de rechtbank Den Haag van 8 januari 2024. Op 23 februari 2024 nam de minister een nieuw besluit, waarin hij geciteerde delen van kranten en socialemediaberichten alsnog openbaar maakte, maar een twitterbericht bleef weigeren. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State behandelde de zaak op 12 mei 2026.
De Afdeling geeft de man op geen enkel punt gelijk. Een inventarislijst is niet verplicht; het gaat erom dat inzichtelijk is welke informatie bij het besluit is betrokken, en dat is hier zo. De minister legde uit dat hij in werkmappen en mailboxen van de betrokken redacteuren, analisten en afdelingen heeft gezocht, ook naar een artikel over een NCTV-medewerker dat de man noemde. De Afdeling vindt die uitleg geloofwaardig. De man onderbouwde niet met concrete gegevens dat er meer documenten of opgeslagen twitterberichten zouden zijn.
Na inzage in de vertrouwelijke stukken oordeelt de Afdeling dat de minister interne e-mailadressen mocht weigeren, omdat openbaarmaking tot misbruik kan leiden. Ook informatie van andere organisaties dan de NCTV mocht geheim blijven. De NCTV is zelf geen inlichtingendienst en is afhankelijk van informatie van binnen- en buitenlandse leveranciers, die zich terughoudender opstellen als zij er niet op kunnen vertrouwen dat hun gegevens vertrouwelijk blijven.
Over de persoonlijke beleidsopvattingen krijgt de man op één punt gelijk in de redenering: de wet wil de ambtenaren beschermen, niet hun opvattingen, en die moeten zo veel mogelijk geanonimiseerd openbaar worden. Toch mocht de minister de passage in een mailwisseling over de Kamervragen weigeren. Het ging om gevoelige persoonlijke duidingen van een NCTV-ambtenaar aan een collega van een ministerie, en openbaarmaking, ook anoniem, kan de vrije gedachtewisseling tussen ambtenaren belemmeren.
Ook het beroep tegen het nieuwe besluit faalt. Krantenberichten zijn al openbaar en hoeven niet opnieuw openbaar gemaakt te worden. Namen uit socialemediaberichten die niet meer voor iedereen toegankelijk zijn, mocht de minister weigeren. Die gegevens werden verspreid in het kader van doxing door extreemrechtse accounts, en vermelding in NCTV-correspondentie vergroot de kans op nieuwe intimidatie.
Wel duurde de procedure te lang. De minister ontving het bezwaarschrift op 18 mei 2022, en voor twee rechterlijke instanties geldt een termijn van vier jaar. Die is met 4 maanden en een week overschreden, geheel door de Afdeling zelf.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep tegen het nieuwe besluit ongegrond. De Staat moet de man € 500 schadevergoeding betalen wegens de overschrijding van de redelijke termijn en € 467 aan proceskosten.
Raad van State · 30 september 2026
Bestuursrecht Gemeente Leeuwarden moet nog beslissen op omvangrijk Woo-verzoek Een man die bij de gemeente Leeuwarden een beroep deed op de Wet open overheid, wacht al maanden op een volledig besluit over zijn verzoek. De rechtbank Noord-Nederland stelde hem nu in het gelijk: de gemeente had allang moeten beslissen en krijgt een nieuwe termijn, op straffe van een dwangsom.
De man diende op 30 januari 2026 een Woo-verzoek in, dat hij enkele dagen later aanvulde en vervolgens verving door een nieuw verzoek. De gemeente wilde de behandeling eerst opschorten in afwachting van besluitvorming over de verhuizing van bedrijf Strong ID, maar de man liet weten dat hij dat niet wilde. Omdat het verzoek zeer omvangrijk bleek, ging de gemeente op 26 februari 2026 met hem in overleg over de manier waarop het verzoek zou worden afgehandeld. Volgens de gemeente waren daarbij afspraken gemaakt die maakten dat de wettelijke termijn van vier weken niet meer gold. Volgens de man ging het gesprek alleen over de praktische aanpak van het omvangrijke verzoek, en niet over het opschuiven van de wettelijke termijn.
Omdat er ook na dat overleg geen besluit kwam, stelde de man de gemeente op 10 maart 2026 formeel in gebreke: hij liet weten dat hij naar de rechter zou stappen als er niet binnen twee weken alsnog werd beslist. De gemeente liet daarop weten dat zij niet in gebreke was, omdat er volgens haar een afwijkende beslistermijn was afgesproken.
De rechtbank volgde die redenering niet. De wet bepaalt dat een bestuursorgaan bij een te omvangrijk verzoek met de aanvrager in overleg kan treden over de volgorde waarin documenten worden aangeleverd, maar dat zo'n overleg op zichzelf geen gevolgen heeft voor de beslistermijn. Omdat de gemeente met de man geen concrete afspraak had gemaakt over een latere beslissing, was er geen sprake van een rechtsgeldige opschorting van de termijn. De gemeente had dus uiterlijk op 5 maart 2026 moeten beslissen, en die termijn was allang verstreken toen de man in gebreke stelde.
Uit de stukken bleek dat het gaat om een verzoek waarbij meer dan 1600 documenten moeten worden beoordeeld, verdeeld over 49 verschillende onderdelen. Op 28 mei 2026 nam de gemeente al een deelbesluit en maakte een deel van de documenten openbaar, maar daarmee was het verzoek nog niet volledig afgehandeld. Op de zitting liet de gemeente weten dat voor de resterende ongeveer 600 documenten nog een kwartaal tot zes maanden nodig zou zijn. De rechtbank hield er ook rekening mee dat de aanleiding voor het verzoek, de voorgenomen verhuizing van Strong ID, inmiddels niet meer doorgaat.
Gelet op de omvang van het verzoek gaf de rechtbank de gemeente een ruime nieuwe termijn: zij moet binnen zes maanden na verzending van deze uitspraak alsnog een volledig besluit nemen. Wordt die termijn niet gehaald, dan moet de gemeente een dwangsom van € 100 per dag aan de man betalen, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, droeg de gemeente op binnen zes maanden een volledig besluit te nemen op straffe van een dwangsom van € 100 per dag met een maximum van € 15.000, en veroordeelde de gemeente tot vergoeding van het griffierecht van € 200 en de proceskosten van € 1.417,04 aan de man.
Rechtbank Noord-Nederland · 14 augustus 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechter houdt schorsing van Woo-uitspraak tegen Raad van State in stand Een verzoek van Stichting de Verbeelding om een eerder getroffen spoedmaatregel op te heffen, is door de voorzieningenrechter van de Raad van State afgewezen. Daardoor blijft een voor de Raad van State gunstige uitspraak over openbaarmaking van documenten voorlopig geschorst, in afwachting van het hoger beroep.
De zaak gaat terug op verzoeken die de stichting in het voorjaar van 2025 bij de Raad van State indiende op grond van de Wet open overheid, de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur. De stichting wilde stukken inzien, maar de Raad van State wees de verzoeken af: gedeeltelijk omdat ze zagen op de eigen rechtsprekende afdeling, gedeeltelijk omdat er geen documenten waren gevonden die onder het verzoek vielen. Ook de bezwaren van de stichting tegen deze afwijzingen werden ongegrond verklaard.
De stichting stapte naar de rechtbank Midden-Nederland, die op 16 december 2025 in haar voordeel besliste. De rechtbank verklaarde de beroepen tegen beide besluiten gegrond, vernietigde de besluiten en gaf de Raad van State zes weken de tijd om nieuwe besluiten op de bezwaren te nemen. De Raad van State ging tegen die uitspraak in hoger beroep en vroeg meteen om een voorlopige voorziening, zodat de uitspraak niet meteen hoefde te worden uitgevoerd. Op 20 februari 2026 kreeg de Raad van State dat verzoek toegewezen: de voorzieningenrechter schorste de uitspraak van de rechtbank voor de duur van het hoger beroep.
Op 8 juni 2026 vroeg de stichting om die schorsing weer op te heffen. Zij voerde aan dat de omstandigheden ingrijpend waren veranderd: de vicepresident van de Raad van State was vertrokken en opgevolgd, en de gronden van het hoger beroep waren nog altijd niet ingediend. Daaruit leidde de stichting af dat de Raad van State zijn hoger beroep had laten varen, waardoor er volgens haar geen reden meer was om de rechtbankuitspraak nog langer geschorst te houden.
De Raad van State liet daarop weten dat die veronderstelling niet klopte: hij was niet teruggekomen van het hoger beroep en wilde dat ook niet. Voor het indienen van de gronden had de Afdeling bestuursrechtspraak uitstel verleend tot en met 30 juli 2026, en op die dag waren de gronden ook daadwerkelijk ingediend.
De voorzieningenrechter stelde vast dat de aanname van de stichting feitelijk onjuist was en dat het verzoekschrift ook overigens geen aanknopingspunten bevatte om de voorlopige voorziening op te heffen. Het verzoek werd daarom kennelijk ongegrond bevonden, zonder dat daarvoor een zitting nodig was. De voorzieningenrechter wijst het verzoek tot opheffing van de schorsing af en ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.
Raad van State · 20 augustus 2026
Bestuursrecht Raad van State: hoger beroep over Woo-verzoek bij deken misbruik van recht Een man uit Nederland diende op 9 juni 2023 een verzoek in op grond van de Wet open overheid (Woo) bij de deken van de orde van advocaten in het arrondissement Gelderland. Hij wilde documenten openbaar krijgen waaruit zou blijken wat een advocaat die aan een verdachte is toegevoegd, mag doen. Aanleiding was een strafzaak waarin hij zelf als verdachte optrad en waarin hij de strategie van zijn toegevoegde raadsman niet wenste te volgen. Het verzoek was in lastig te volgen, bloemrijke bewoordingen gesteld en verwees onder meer naar Europese richtlijnen.
De deken kon uit het verzoek niet afleiden van welke documenten de man openbaarmaking wilde. Zij vroeg hem daarom op 17 juli 2023 per e-mail zijn verzoek te preciseren. De man weigerde dat: hij vond dat het verzoek van de deken buiten de wettelijke termijn kwam en dat zijn verzoek geen precisering nodig had. Bij besluit van 26 juli 2023 nam de deken het verzoek niet in behandeling. Het bezwaar daartegen verklaarde zij bij besluit van 14 september 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep ongegrond bij uitspraak van 16 oktober 2024. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk. De termijn van twee weken voor een verzoek om precisering is geen fatale termijn, dus de deken mocht ook daarna nog om verduidelijking vragen. Omdat de man daar uitdrukkelijk geen gevolg aan gaf, mocht de deken het verzoek buiten behandeling laten.
De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stelde dat het precisieverlangen niet past bij de bedoeling van de wetgever. Het verplichte documentregister is uit het wetsvoorstel gehaald, waardoor volgens hem de opgave van een 'aangelegenheid' zou volstaan. Ook vond hij dat de deken met haar eigen zoeksoftware zelf een zoekslag had kunnen doen.
De Afdeling kwam daar niet aan toe. Zij verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. De man doet herhaalde verzoeken, voert een grote hoeveelheid kansloze procedures, dient onduidelijke processtukken in en werkt onvoldoende mee. Zijn procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. Hij wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft, en heeft de bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom zonder redelijk doel gebruikt.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht. De inhoud van het beroep is dus niet beoordeeld. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Staat hoeft taxatiewaarde van Paleis Soestdijk niet openbaar te maken, bevestigt Raad van State Voor hoeveel verkocht de Staat Paleis Soestdijk, en wat was het landgoed volgens de Staat zelf minimaal waard? Op die tweede vraag kreeg een man geen antwoord. Hij vroeg het Rijksvastgoedbedrijf op 13 oktober 2022 om een notitie uit 2017 openbaar te maken. Daarin staat de taxatiewaarde van Landgoed Paleis Soestdijk, gebaseerd op een rapport van onderzoeksbureau Ecorys. De minister van Binnenlandse Zaken wilde de bedragen niet vrijgeven.
De Raad van State beoordeelt de zaak in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 27 maart 2024. De rechtbank had het beroep van de man tegen de weigering van de minister gegrond verklaard, omdat de belangenafweging aanvankelijk onvoldoende was gemotiveerd. Tijdens de zitting vulde de minister die motivering aan. De rechtbank liet de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit daarom in stand, zodat de weigering overeind bleef. Daartegen kwam de man in hoger beroep. Hij wil alleen nog dat de taxatiewaarde zelf openbaar wordt.
De minister beriep zich op de Wet open overheid (Woo). Die wet maakt informatie van de overheid in beginsel openbaar, tenzij zwaarwegende belangen zich daartegen verzetten. Eén daarvan zijn de economische en financiële belangen van de Staat. Volgens de minister geeft de taxatiewaarde inzicht in de manier waarop de Staat vastgoed taxeert en hoe hij onderhandelt. Marktpartijen zouden dat bij toekomstige transacties in hun voordeel kunnen gebruiken.
De man voerde drie bezwaren aan. Ten eerste was er volgens hem geen democratisch toezicht op de verkoop. Hij wees op een ander Woo-besluit waarin de gemeente Baarn zegt niet over de taxatiewaarde te beschikken. Ten tweede had de minister volgens hem niet echt gewicht gegeven aan het belang van openbaarheid, zoals het belang van burgers om te weten voor hoeveel nationaal bezit werd verkocht. Ook had de minister niet voldoende gemotiveerd waarom de informatie ondanks haar ouderdom van meer dan vijf jaar geheim moest blijven. Ten derde twijfelde hij eraan of uit één taxatiewaarde wel een taxatiemethode is af te leiden. De verkoopprijs was bepaald door het hoogste bod, niet door onderhandelingen, en andere partijen zijn wel open over hun taxatiemethode.
De Afdeling bestuursrechtspraak laat het eerste bezwaar buiten beschouwing als persoonlijk belang van de man en rekent het tot het algemene belang van een goede en democratische bestuursvoering. Dat belang weegt volgens de Raad van State zwaar, ook zonder nadere onderbouwing. Toch is het in dit geval niet doorslaggevend.
De minister heeft op de zitting toegelicht hoe de taxatiewaarde tot stand komt. Er wordt gewerkt met openbare kengetallen over onder meer oppervlakte, staat van het gebouw en bestemming, die in een taxatiemodel worden ingevoerd. Derden kunnen op dezelfde manier taxeren. De Staat voegt daar echter interne toetsingswaarden aan toe, zoals onderhoudskosten die in de miljoenen lopen. Het resultaat is de ondergrens waarvoor de Staat wil verkopen. Wordt dat bedrag openbaar, dan is het verschil met een taxatie door derden zichtbaar. Dat geeft volgens de Afdeling gedeeltelijk inzicht in de verkoopstrategie en het interne afwegingskader van de Staat. Marktpartijen kunnen hun bod dan afstemmen op de ondergrens. Dat het landgoed uniek is, doet daar niet aan af, want voor andere bijzondere objecten van de Staat geldt hetzelfde afwegingskader.
Ook de ouderdom van de notitie, uit 2017, verandert dit niet. Voor informatie ouder dan vijf jaar geldt een verzwaarde motiveringsplicht. De minister heeft voldoende gemotiveerd dat systematiek en strategie niet zijn veranderd en nog steeds worden gebruikt. Bedragen kunnen bovendien worden geïndexeerd en teruggerekend, zodat marktpartijen er nog steeds hun voordeel mee kunnen doen. Het beroep van de man op een uitspraak van de Afdeling van 2 juli 2025 slaagt niet: in die zaak was de motivering te algemeen, hier heeft de minister uitvoerig uitgelegd waarom openbaarmaking de belangen van de Staat kan schaden.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank, voor zover aangevallen. De minister hoeft de taxatiewaarde van Landgoed Paleis Soestdijk dus niet openbaar te maken en hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht