Raad van State: klooster Mariabosch in Baexem hoeft geen gemeentelijk monument te worden, sloop mag In Baexem, gemeente Leudal, staat het kloostercomplex Mariabosch. Het bestaat uit een kapel uit 1933, een middendeel uit 1877 met een tussendeel uit 1934 en een poortgebouw uit 1954. Sinds 2010 is het complex geen klooster meer. Het middendeel, waarvan het Oude Klooster uit 1877 deel uitmaakt, is niet in gebruik. In 2012 zijn de kapel, het poortgebouw en andere onderdelen als gemeentelijk monument aangewezen. Het middendeel niet, want dat zou worden vervangen door nieuwbouw. Het complex moet huisvesting bieden aan onder meer het Samen Zorgen Huis Leudal, dat sinds 2019 in de kapel zit.
Erfgoedvereniging Bond Heemschut vroeg het college van burgemeester en wethouders van Leudal in 2019 om het Oude Klooster alsnog als monument aan te wijzen. Volgens de vereniging heeft dit oudste deel van het complex een grote cultuurhistorische waarde. Het college wees de aanvraag af bij besluit van 22 december 2020 en hield die afwijzing na bezwaar overeind in een besluit van 22 februari 2022. Het college erkende de cultuurhistorische waarde, maar vond dat de herontwikkeling van het hele complex tot zorglocatie zwaarder weegt. Daarvoor moet het hele middendeel worden gesloopt. Het college baseerde zich op artikel 5, derde lid, van de Erfgoedverordening Leudal 2018. Daarin staat dat een pand niet wordt aangewezen als de eigenaar aantoonbaar onevenredig wordt benadeeld of de ontwikkelmogelijkheden aantoonbaar onevenredig worden beperkt.
De rechtbank Limburg verklaarde het beroep van Bond Heemschut op 4 april 2025 gegrond wegens een motiveringsgebrek. Het college had dat gebrek volgens de rechtbank hersteld met een nadere motivering van 25 september 2024. Daarom liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand. Ook kende zij de vereniging een schadevergoeding van € 875 toe van het college en € 875 van de Staat wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bond Heemschut ging in hoger beroep tegen het in stand laten van de rechtsgevolgen.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwerpt alle bezwaren. Eerst het verwijt dat het college niet op de aanvraag zou hebben beslist. De vereniging had in bezwaar inderdaad al aangevoerd dat zij alleen het Oude Klooster bedoelde en niet het hele middendeel. Toch is er geen gebrek in de besluitvorming. Het Oude Klooster maakt deel uit van het middendeel, en doordat het college vasthield aan sloop van het hele middendeel, beslistte het ook over het Oude Klooster.
Ook het verwijt dat het college onzorgvuldig te werk ging, slaagt niet. Een waardebepaling met het puntensysteem uit de beleidsregels had niets veranderd, omdat de cultuurhistorische waarde niet ter discussie stond. Het alternatieve plan van de vereniging was bovendien beoordeeld en bleek niet uitvoerbaar, omdat delen ervan op gronden liggen met een beschermingszone in het omgevingsplan. De vereniging kon dat plan schriftelijk toelichten en had dat ook mondeling kunnen doen op de hoorzitting in bezwaar. Het college onderzocht wel degelijk of het Oude Klooster te behouden was: uit een studie van Satijnplus Architecten uit 2009 bleek dat behoud van het middendeel door de slechte bouwkundige staat niet mogelijk was.
Ook het herstel van het motiveringsgebrek houdt stand. Alleen bij sloop van het hele middendeel kunnen er 40 nieuwbouwappartementen komen. Bij behoud van het Oude Klooster zijn dat er hooguit 20: 10 in het gerenoveerde middendeel en 10 in een nieuwbouwblok. Het alternatieve plan van de vereniging met 36 appartementen strijdt met het omgevingsplan vanwege onder meer een veiligheidszone, een geurzone en een beschermingszone voor een watergang. Dat de vereniging dit niet gemotiveerd betwistte, telde mee. Met 20 appartementen stijgen de kosten per appartement zo sterk dat de herontwikkeling in gevaar komt. De Afdeling deelt ook het oordeel dat het Oude Klooster in slechte bouwkundige staat verkeert, zoals blijkt uit een rapport van DOOK erfgoedwerk van 30 augustus 2024. Een visuele inspectie door de vereniging waarbij de buitengevels nog goed leken, verandert dat niet.
Bij de belangenafweging telt volgens de Afdeling mee dat naast monumentenzorg ook volkshuisvesting, leefbaarheid en toegang tot medische zorg spelen, en dat het behoud van de waardevollere delen van het complex in het gedrang komt als de herontwikkeling niet doorgaat. Het college mocht daarom meer gewicht geven aan het voorkomen van onevenredige benadeling van de eigenaar dan aan behoud van het Oude Klooster.
Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het Oude Klooster wordt dus geen gemeentelijk monument en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter zet 87 huurders van camping De Westeinder uit huis na opzegging; ontruiming binnen zes maanden Op camping De Westeinder in Rijsenhout wonen tientallen mensen op een gehuurde staplaats, vaak in een eigen stacaravan of chalet. Veel van hen staan op het adres van de camping ingeschreven, een deel met hulp van de vorige eigenaar. Begin 2024 kocht Resort Westeinderplassen B.V. de camping. Het bedrijf wil het terrein grootschalig herontwikkelen en zegde alle huurovereenkomsten op. De kantonrechter in Haarlem oordeelt nu dat die opzegging geldig is en dat de huurders hun plaats moeten ontruimen.
De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Westeinderplassen zegde de huur voor het eerst op in januari 2024, tegen 1 oktober 2024, en later uit coulance tegen 1 januari 2025. Een groot deel van de huurders had zich verenigd in Stichting Belangen Camping de Westeinder en weigerde in te stemmen. In een eerdere procedure oordeelde de kantonrechter bij vonnissen van 22 januari 2025 dat de opzegging niet rechtsgeldig was, omdat er geen individueel aanbod voor een passende schadevergoeding bij zat. Westeinderplassen liet daarna per huurder een taxatierapport opmaken en zegde de huur op 2 mei 2025 opnieuw op, nu tegen 30 april 2026 en met een individueel aanbod tot schadevergoeding. Op 28 oktober 2025 dagvaardde het bedrijf 96 huurders. Voor 9 van hen is de vordering later ingetrokken. Drie huurders kwamen niet opdagen en tegen hen is verstek verleend. De overige huurders voerden verweer en stelden zelf ook vorderingen in.
De huurders betoogden onder meer dat zij woonruimte huren en daarom de strengere huurbescherming voor woningen geldt. Dat volgt de rechter niet. Wie alleen de grond huurt en daar zelf een stacaravan op zette, huurt geen woonruimte. Ook bij huurders die een stacaravan van Westeinderplassen huren, is niet onderbouwd dat het bedrijf ooit akkoord ging met verhuur als woonruimte. Wel stelt de rechter vast dat de stacaravans door de latere werkzaamheden van huurders (tuinen, erfafscheidingen, terrassen, gevelbeplating) inmiddels als onroerende zaken gelden, maar dat verandert het huurregime niet.
Ook het beroep op Europees consumentenrecht slaagt niet. De richtlijn over oneerlijke bedingen ziet op contractuele bedingen, en in de huurovereenkomsten staat geen afwijkend opzegbeding. De informatieplichten uit de richtlijn consumentenrechten gelden niet voor overeenkomsten waarbij rechten op onroerende zaken worden verkregen, en daar valt de huur van een staplaats onder. Het verweer dat de opzeggingsbrieven niet iedereen hebben bereikt, verwerpt de rechter ook: de brieven gingen naar bekende adressen, de stichting als vertegenwoordiger ontving ze en ze zijn bij de dagvaardingen gevoegd.
Huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen in beginsel zonder reden worden opgezegd, met een termijn van één maand. De redelijkheid en billijkheid kunnen echter meebrengen dat een zwaarwegende reden, een langere termijn of een schadevergoeding nodig is. Dat speelt hier, omdat veel huurders op de camping wonen en de vorige eigenaar dat heeft gestimuleerd. De rechter vindt de herontwikkeling en herstructurering een voldoende zwaarwegende reden, die ook in de opzeggingsbrieven kenbaar was gemaakt. De opzegtermijn van circa twaalf maanden is ruim voldoende. Ook het individuele aanbod tot schadevergoeding volstaat voor de geldigheid van de opzegging.
Of de aangeboden bedragen in elk geval toereikend zijn, kan de rechter nu niet beoordelen. Daarom wijst hij een vordering van de huurders toe en verwijst de vergoedingskwestie naar een schadestaatprocedure, waarin per huurder wordt gekeken wat aanvullend nodig is. Aanspraak op volledige schadevergoeding, vervangende woonruimte of de wettelijke verhuiskostenvergoeding voor woonruimte hebben de huurders niet. Partijen mogen onderling alsnog afspraken maken.
Bij de ontruimingstermijn weegt de rechter het belang van de huurders zwaar, vooral dat van de minderjarige kinderen op de camping, voor wie niet aannemelijk is dat andere woonruimte beschikbaar is. Dat de herstructurering volgens het bedrijf nu stilligt, speelt ook mee. De termijn wordt zes maanden na betekening van het vonnis, ook voor de huurders die niet zijn verschenen. De gevorderde dwangsom van € 1.000 per dag wijst de rechter af, omdat niet is onderbouwd dat de huurders niet vrijwillig zullen vertrekken en een deurwaarder de ontruiming kan uitvoeren. De ontruiming wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard: huurders kunnen een eventueel hoger beroep afwachten.
De vordering van de huurders tot huurprijsvermindering van 50 procent wegens bomenkap, sloop van sanitair en gesloten horeca wijst de rechter af. Westeinderplassen heeft al een korting van 20 procent verleend en de huurders hebben niet onderbouwd dat die niet genoeg is. De achterstallige huur en gebruiksvergoedingen kent de rechter toe, omdat de huurders de bedragen niet gemotiveerd hebben betwist. Het winterstageld voor 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 (€ 783,03, of € 1.204,06 voor één huurder) is tijdsevenredig verschuldigd tot de dag van oplevering. Vorderingen voor de periode vanaf 1 april 2027 worden afgewezen. De huurders moeten elk € 168,86 aan proceskosten in conventie betalen en € 3,00 in reconventie.
De rechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd per 30 april 2026 en veroordeelt de huurders tot ontruiming binnen zes maanden na betekening van het vonnis. Tevens moeten tientallen huurders de openstaande bedragen betalen (variërend van € 39,26 tot € 13.006,50), terwijl Westeinderplassen wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die iedere huurder individueel lijdt, nader op te maken bij staat.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State: hoger beroep in Woo-zaak misbruik van recht, man krijgt geen inhoudelijke behandeling Een man vroeg in juli 2022 bij het ministerie van Justitie en Veiligheid om openbaarmaking van stukken op grond van de Wet open overheid (Woo). Zijn drie verzoeken hingen samen met een strafzaak die uit een aangifte van eind 2017 is voortgekomen. Hij wilde weten op grond van welke documenten het Openbaar Ministerie een brief aan een notaris, over de erfenis van zijn ouders, als belaging kon aanmerken. Hij vroeg ook om e-mails, sms-berichten en telefoontjes van twee personen die buiten het strafdossier zouden zijn gebleven, en om stukken over het vermogen van een echtgenote bij een echtscheiding.
De minister wees alle drie de verzoeken af. Volgens het ministerie gaat het om informatie uit een strafdossier of om uitleg over regels die al openbaar zijn in het Wetboek van Strafvordering. Voor strafdossiers gelden bijzondere openbaarmakingsregels, en die gaan voor op de Woo. De minister verwees de man naar artikel 30 van het Wetboek van Strafvordering, waarmee hij kan vragen om kennis te nemen van stukken uit een strafdossier. Het bezwaar van de man tegen de afwijzingen verklaarde de minister op 29 september 2022 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant oordeelde op 4 juli 2023 dat de minister de verzoeken mocht afwijzen. De rechtbank volgde daarbij de vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State: bijzondere openbaarmakingsbepalingen, zoals die uit het Wetboek van Strafvordering, hebben voorrang op de Woo. De man ging hiertegen in hoger beroep. Hij voerde aan dat hij juist om stukken had gevraagd die niet in het strafdossier zitten en dus wel onder de Woo vallen.
De Afdeling bestuursrechtspraak kwam daar niet aan toe. Ze verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde ze zijn hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Hij doet herhaaldelijk dezelfde verzoeken, dient een grote hoeveelheid kansloze klachten in en voert veel procedures. Ook levert hij onduidelijke processtukken aan en werkt hij onvoldoende mee. Zijn gedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. Van hem mag worden verwacht dat hij weet dat zijn hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De man had ook gevraagd om prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad. De Afdeling zag daarvoor geen aanleiding. Hij had niet aangegeven waarop die vragen gericht zouden moeten zijn en had zijn verzoek niet onderbouwd. Daarom oordeelde de Afdeling dat hij zijn bevoegdheid om hoger beroep in te stellen evident zonder redelijk doel heeft gebruikt.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk en beoordeelde de inhoud ervan dus niet. De uitspraak van de rechtbank blijft daarmee overeind. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Kantonrechter wijst afrekening servicekosten Woonwaard af, huurder krijgt € 2.844 terug Een huurder van een appartement aan de [adres 1] in Alkmaar kreeg van haar verhuurder Woonwaard een afrekening van de servicekosten over 2023 en 2024. Woonwaard vorderde nog een bedrag bij haar, maar de huurder vond de berekening niet te controleren en vroeg op haar beurt om terugbetaling van te veel betaalde voorschotten. De kantonrechter in Alkmaar geeft de huurder gelijk.
Het geschil draait om de kosten voor warmte en stroom, die op basis van het individuele verbruik worden verdeeld. Woonwaard kreeg in een tussenvonnis van 19 augustus 2026 de kans de omvangrijke onderbouwing cijfermatig toe te lichten. In haar akte erkende zij dat zij de in 2024 betaalde voorschotten verkeerd had opgeteld: de huurder betaalde in dat jaar € 1.082,74. Daardoor daalde het gevorderde saldo van € 733,87 naar € 672,01.
Over de rest van de berekening blijft volgens de kantonrechter te veel onduidelijk. Woonwaard stelde dat de totale warmtekosten in 2023 € 78.589,72 bedroegen en in 2024 € 57.022,19, opgebouwd uit de afrekening van energiebedrijf Engie, de energiekosten van de verwarmingsketels en de servicekosten van Techem. Maar alleen de factuur van Engie over 2023 bedroeg al € 97.372,73, meer dan het uiteindelijke totaal. De bedragen uit de overgelegde producties kwamen bovendien niet terug in de berekening die Woonwaard als productie 31 overlegde. Een sluitende berekening ontbreekt daarmee, zowel voor 2023 als voor 2024.
Een tweede probleem is de yogastudio in hetzelfde pand. Die had tot 2024 geen eigen meter, zodat het verbruik moest worden geschat. Uit de stukken blijkt niet welk verbruik Woonwaard voor de studio aannam, waarop die schatting steunt en hoe is voorkomen dat dit verbruik bij de andere huurders terechtkwam. Woonwaard nam hierover geen inzichtelijk standpunt in, ook al had de huurder deze vraag van het begin af aan gesteld.
Op andere punten vond de kantonrechter de onderbouwing wel voldoende. De verdeling van de kosten over de twee gebouwen aan de [adres 1] en de [adres 2] is toegelicht. Dat de percentages in de akte niet optellen tot 100 procent beschouwt de rechter als een verschrijving, want het overzicht in productie 31 hanteert 71,77 en 28,23 procent. Ook de verdeling over de individuele huurders op basis van woonoppervlak (26,10 m2) en gemeten verbruik (5880 eenheden) is voldoende uitgelegd.
Omdat Woonwaard de stelplicht en bewijslast draagt en meerdere keren de kans kreeg de redelijkheid van de kosten aan te tonen, wijst de kantonrechter de vordering af. In de eigen vordering van de huurder stelt de rechter de kosten voor warmte en stroom vast volgens het rapport van de Huurcommissie, dat Woonwaard niet afzonderlijk betwistte. De servicekosten bedragen daarmee € 1.135,84 over 2023 en € 459,62 over 2024. Woonwaard moet € 2.844 terugbetalen aan onverschuldigd betaalde voorschotten en de proceskosten van de huurder betalen, begroot op € 759,60 in de zaak van Woonwaard en op nihil in de vordering van de huurder.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State: 27 appartementen in De Cocksdorp mogen, buurman verliest hoger beroep Op een hoek in het centrum van De Cocksdorp op Texel stond vroeger een supermarkt. Op die plek komt een appartementencomplex met 27 woningen. De buurman, die direct naast het perceel woont en achter zijn huis een bedrijfsgebouw heeft, wil dat niet. Hij vreest dat het gebouw te groot en te hoog wordt, dat zijn privacy verdwijnt en dat de straten rond het complex volstaan met geparkeerde auto's.
Het college van burgemeester en wethouders van Texel verleende op 9 maart 2022 een omgevingsvergunning voor het project. Het bouwplan wijkt af van het bestemmingsplan: de goothoogte is 6 meter in plaats van maximaal 4,5 meter, de bouwhoogte is 10 meter in plaats van 9 meter, een deel van de dakhelling klopt niet en aan de achterzijde wordt buiten het bouwvlak gebouwd. Na het bezwaar van de buurman nam het college op 27 februari 2025 een nieuw besluit, waarbij het bezwaar gedeeltelijk gegrond werd verklaard en de vergunning werd gewijzigd in stand gelaten. Een wijziging was dat de balkons minstens 2 meter van de zijdelingse perceelsgrens moeten blijven.
De zaak kwam in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de tussenuitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 18 september 2025 en de einduitspraak van 6 maart 2026. De rechtbank vond het parkeeronderzoek van het college onvoldoende en gaf het college de kans dat gebrek te herstellen. Daarna verklaarde de rechtbank het beroep op het punt parkeren gegrond, maar liet de rechtsgevolgen van het besluit in stand. Op alle andere punten bleef het besluit overeind. Omdat de vergunning is aangevraagd voor 1 januari 2024, is nog de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht van toepassing en niet de Omgevingswet.
Over de ruimtelijke inpassing oordeelt de Raad van State dat het college de belangen goed heeft afgewogen. De hoogtes zijn vergelijkbaar met die van de oude supermarkt en met andere panden in de straat. Een bezonningsstudie laat zien dat het complex maar een beperkte invloed heeft op de zon op het perceel van de buurman. Ook de gestelde grotere gebruiksintensiteit maakt de nadelen niet onevenredig. De buurman vreesde voor zijn bedrijfsvoering, maar op de zitting bleek dat het hem niet om geluidhinder ging, maar om overlast van zijn schoorsteen, die lager is dan het nieuwe gebouw. Volgens de Afdeling staat die schoorsteen nu al dichterbij andere bouwmogelijkheden dan de aanbevolen richtafstand. De privacy blijft ook voldoende gewaarborgd: de balkons liggen op minimaal 2 meter van de erfgrens, het perceel ligt midden in het centrum waar buren elkaar meer moeten dulden, en balkons op de eerste verdieping mochten volgens het bestemmingsplan al. De steeg naast zijn woning wordt weliswaar smaller, maar ligt binnen het bouwvlak waar gebouwd mag worden, en de buurman maakte geen privaatrechtelijk recht op die toegang aannemelijk.
Het parkeren was de kern van het geschil. Het bouwplan heeft een tekort van 18 parkeerplaatsen, 9 voor bewoners en 9 voor bezoekers. Het college mocht daarvan afwijken als dat geen onevenredige afbreuk doet aan de parkeersituatie. Onderzoeksbureau Goudappel mmat de parkeerdruk op vier dagen in oktober 2025, deels tijdens de herfstvakantie. In de straten direct rond het complex wordt de grens van 85 procent parkeerdruk regelmatig overschreden, maar in de zones op iets grotere loopafstand ligt de druk ruim onder die grens. De buurman had geen tegenrapport. Dat de metingen niet in het hoogseizoen plaatsvonden, is volgens de Afdeling onvoldoende: het college wees erop dat dan meer mensen de fiets nemen en dat alleen bij evenementen als de Durpermarkt vrijwel alle plekken vol zijn. Ook het argument dat foutparkeerders bij handhaving uitwijken, of dat het openbare parkeerterrein aan de Molenlaan met 104 plaatsen mede door een supermarkt wordt gebruikt, hielp hem niet.
De Raad van State verklaart het hoger beroep van de buurman ongegrond en bevestigt de uitspraken van de rechtbank voor zover aangevallen. De omgevingsvergunning voor de 27 appartementen blijft daarmee van kracht. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht