Raad van State: schapenstal in Klarenbeek mag, vergunning blijft na herroeping eerdere vergunning staan Twee omwonenden in Klarenbeek, in de gemeente Voorst, probeerden te voorkomen dat naast hen een schapenstal wordt gebouwd. Het college van burgemeester en wethouders van Voorst had daarvoor op 27 december 2022 een omgevingsvergunning tweede fase verleend aan de aanvragers. De omwonenden maakten bezwaar, maar het college verklaarde dat bezwaar op 22 mei 2023 ongegrond. Daarna gingen zij naar de rechter.
De procedure verliep in twee fasen. De bouw van de stal is in twee stappen vergund: eerst een vergunning eerste fase, die het college al op 14 januari 2022 verleende en waaraan voorschriften zijn verbonden, daarna de vergunning tweede fase waar het in deze zaak om draait. De omwonenden vochten de tweede vergunning aan. De rechtbank Gelderland verklaarde hun beroep op 2 november 2023 ongegrond. Daartegen kwam een van de omwonenden in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daar is de zaak op 9 oktober 2026 behandeld.
De Afdeling besliste dat de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) nog van toepassing is. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden, maar de aanvraag is op 14 november 2022 ingediend. Voor zulke aanvragen blijft het oude recht gelden tot het besluit onherroepelijk is.
Het hoofdargument van de omwonenden was dat de vergunning eerste fase wel bestaat, maar in de praktijk onbruikbaar is. Volgens hen kunnen de vergunninghouders niet aan de voorschriften van die vergunning voldoen. Dat zou betekenen dat het net zo is alsof er nooit een vergunning eerste fase is verleend, en dan had de vergunning tweede fase niet mogen worden afgegeven.
De Afdeling volgt dat niet. De rechtbank heeft volgens de Afdeling terecht overwogen dat het een kwestie van handhaving is als vergunninghouders de voorschriften van de vergunning eerste fase niet naleven. Dat zij daar mogelijk niet aan kunnen voldoen, maakt niet dat de vergunning tweede fase niet verleend had kunnen worden. Ook het feit dat de vergunning eerste fase bij een uitspraak van dezelfde dag is herroepen, is volgens de Afdeling geen reden om het bestreden besluit te vernietigen.
Het hoger beroep is daarmee ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, zodat de vergunning voor de schapenstal in stand blijft. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Spoedrechter laat kap van bomen langs Bunderbosch in Maastricht toe voor 66 woningen Op de plek van een voormalig autodemontagebedrijf aan de Rijksweg in Maastricht komen 66 nieuwe woningen. Om dat mogelijk te maken heeft de gemeente het omgevingsplan gewijzigd en aan Vroendaal B.V. een omgevingsvergunning verleend om bomen en struwelen te kappen in de groenstrook langs de Bunderbosch. Die strook is in 2001 aangelegd om het bedrijfsterrein af te schermen van de woonomgeving. Een omwonende, die tegenover de bouwlocatie woont, wilde de kap tegenhouden en vroeg de voorzieningenrechter van de Raad van State om een spoedmaatregel.
Vroendaal wil de bomen deze winter vellen, voor het nieuwe broedseizoen begint, zodat de grond bouwrijp gemaakt kan worden. De omwonende had al beroep ingesteld tegen zowel de wijziging van het omgevingsplan als de vergunning. Hij vroeg de rechter de vergunning te schorsen, voor zover die ziet op het kappen van de houtopstand, totdat op dat beroep is beslist.
De omwonende voerde aan dat het besluit onvoldoende gemotiveerd is, omdat het college van burgemeester en wethouders niet inzichtelijk heeft gemaakt hoe het de waarden uit de Bomenverordening heeft afgewogen. Ook zou het college niet hebben meegewogen dat de bomen behouden kunnen blijven als de bouw in fasen wordt uitgevoerd. Verder stelde hij dat ten minste tien bomen ten onrechte als 'struweel en kleine bomen' zijn aangemerkt.
De voorzieningenrechter volgt dat niet. De vier essen bij de woning van de omwonende blijven staan. De te kappen bomen zijn volgens het college voornamelijk elzen, en dat heeft de omwonende niet gemotiveerd bestreden. Ook de rapportage van Ecolybrium van 8 januari 2025, op grond waarvan geen beschermde natuurwaarden aanwezig zijn, heeft hij niet gemotiveerd weersproken. Het argument dat de bomen de woonwijk afschermen, gaat volgens de rechter niet op nu de bedrijfsfunctie verdwijnt. Het verlies aan groen wordt bovendien gecompenseerd door een herplantverplichting in de vergunning.
Het college legde uit waarom de hele strook weg moet. De vrije ruimte is nodig voor bouwkranen en de strook dient als aanvoerroute vanaf de Rijksweg, zodat het bouwverkeer niet door de woonwijk hoeft te rijden. De bomen bij het noordelijke appartementengebouw moeten bovendien weg voor de nieuwe riolering en de balkons. Dat zou ook gelden als er enkele kleine bomen over het hoofd zijn gezien, en een gefaseerde bouw verandert niets, omdat de hele strook voor de ontsluiting nodig blijft. De voorzieningenrechter vindt de motivering van het besluit weliswaar summier, maar ziet geen aanleiding voor het oordeel dat het college niet tot de kap mocht besluiten.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Het oordeel is voorlopig en bindt de rechter in de bodemprocedure niet. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Voorzieningenrechter wijst spoedverzoek tegen woningbouw De Bolstoren in Nieuw-Vennep af: beroep al ongegrond Een bewoner uit Nieuw-Vennep wilde voorkomen dat het voormalige kantoorgebouw De Bolstoren wordt omgebouwd tot 104 woningen met 580 m² horeca in de plint. Het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer had daarvoor twee omgevingsvergunningen verleend aan De Raad Development uit Katwijk. De man maakte bezwaar tegen die vergunningen en vroeg de voorzieningenrechter om een spoedmaatregel, een zogeheten voorlopige voorziening, zodat de bouwplannen intussen niet doorgaan.
Het college verklaarde het bezwaar op 20 oktober 2026 kennelijk niet-ontvankelijk. Volgens het college was de man te laat met zijn bezwaar, en niet om een reden die zijn termijnoverschrijding verschoonbaar maakte. De man ging daartegen in beroep bij de rechtbank. Daardoor gold zijn verzoek om een spoedmaatregel als een verzoek dat hangende dat beroep werd gedaan.
De voorzieningenrechter besliste zonder zitting. Dat mag als een verzoek kennelijk niet-ontvankelijk is, zoals artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt. Een spoedmaatregel kan alleen worden getroffen zolang er een bezwaar- of beroepsprocedure loopt. Die procedure was er niet meer. De rechtbank had op dezelfde dag, 10 november 2026, het beroep van de man tegen het besluit van het college ongegrond verklaard. Daarmee was er niets meer waarop een voorlopige voorziening kon aansluiten.
Over de inhoud van de vergunningen of over de vraag of de man te laat was met zijn bezwaar, oordeelde de voorzieningenrechter in deze uitspraak niet. Het oordeel in een spoedprocedure heeft bovendien een voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventuele bodemprocedure. De voorzieningenrechter zag geen reden voor een proceskostenveroordeling. Tegen de uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland verklaarde het verzoek om voorlopige voorziening niet-ontvankelijk. De omgevingsvergunningen voor de transformatie van De Bolstoren blijven daardoor ongemoeid.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht Rechter: McDonald's met drive-through in Rheden past niet in het bestemmingsplan Een restaurant voor McDonald's met drive-through en parkeerterrein aan de rand van Rheden komt er voorlopig niet. De rechtbank Gelderland oordeelde dat zo'n restaurant niet past binnen het bestemmingsplan en dat de gemeente de omgevingsvergunning daarom mocht weigeren.
Een bedrijf had op 22 december 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd voor de nieuwbouw van een restaurant met drive-through en parkeerterrein. Op het perceel zit nu nog een Chinees restaurant. Het college van burgemeester en wethouders van Rheden weigerde de vergunning op 16 mei 2024 voor alle activiteiten, omdat het plan in strijd zou zijn met het bestemmingsplan en met de redelijke eisen van welstand. Na bezwaar bleef het college op 5 november 2024 bij die weigering. Het bedrijf stapte naar de rechter. Omwonenden namen als derde-partijen deel aan de zaak, omdat zij een McDonald's in hun omgeving niet zien zitten. Een actiecomité van omwonenden telde de rechtbank niet mee als partij, omdat het geen eigen organisatie of ledenbestand heeft.
Het draaide om de vraag wat het bestemmingsplan hier toestaat. Voor het perceel zijn 'restaurants, cafetaria's, snackbars, ijssalons met eigen ijsbereiding, e.d.' toegestaan. Partijen waren het erover eens dat een McDonald's zonder drive-through daarbinnen past, en ook dat bij een snackbar of cafetaria eten mag worden afgehaald. Het bedrijf vond dat een drive-through daar gewoon bij hoort, mede omdat de verwijzing naar de bedrijfscode voor deze categorie ook fastfoodrestaurants omvat en een drive-through niet zonder restaurant kan functioneren.
De rechtbank zag dat anders. Omdat het plan de begrippen niet uitlegt en ook de toelichting geen houvast biedt, keek zij naar het normale spraakgebruik en naar het woordenboek Van Dale. Een restaurant is daar een plek waar personeel aan tafel bedient. Een cafetaria of snackbar is een plek met een snelbuffet waar je staand iets gebruikt. Een drive-through is niets van dat al. De toevoeging 'e.d.' (en dergelijke) helpt niet, want daarmee zijn alleen functies bedoeld die naar hun aard gelijk zijn aan een restaurant, cafetaria of snackbar. Een drive-through richt zich op langsrijdende automobilisten en heeft volgens de rechtbank aannemelijk een andere ruimtelijke uitstraling, vooral door de grotere verkeersaantrekkende werking.
De andere argumenten van het bedrijf haalden niets uit. Dat er nu feitelijk een afhaalrestaurant op het perceel zit, is niet van belang voor de uitleg van het plan. De bedrijfscode waarnaar het bedrijf verwees, staat niet in de planregel zelf. En een McDonald's met drive-through die volgens het bedrijf in Arnhem onder een gelijkluidende bestemming is gebouwd, zegt niets over dit bestemmingsplan. Dat de drive-through niet los te zien is van het restaurant, maakt juist dat het hele plan niet past.
Het college had daarnaast onderbouwd waarom het niet wilde meewerken aan een afwijking van het bestemmingsplan, omdat een goede ruimtelijke ordening dan ontbreekt. Daar had het bedrijf geen gronden tegen aangevoerd. De aangevraagde activiteiten (bouwen, aanleggen en het strijdige gebruik) zijn bovendien onlosmakelijk met elkaar verbonden, dus de vergunning kon niet voor een deel worden verleend. Daardoor kwam de rechtbank niet meer toe aan de klachten over de welstand.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond. De weigering van de omgevingsvergunning blijft in stand en het bedrijf krijgt geen proceskostenvergoeding.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank: bomenkap in Zandvoort pas na onherroepelijke ontgrondingsvergunning, beroep projectontwikkelaar ongegrond Een projectontwikkelaar wil op een perceel aan de Kennemerweg in Zandvoort een nieuw recreatiepark realiseren, met chalets en een grote vijver voor waterberging. Daarvoor moeten bomen wijken. Na een eerdere vergunning voor het kappen van 60 bomen en 4 stobben bleek dat nog eens 21 bomen weg moesten. Voor die 21 bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan.
Het college van burgemeester en wethouders van Zandvoort weigerde die vergunning eerst bij besluit van 14 maart 2025. Na bezwaar herroept het college die weigering bij besluit van 15 april 2026 en verleent het de vergunning alsnog. Aan die vergunning verbond het een voorschrift: de bomen mogen pas worden gekapt als de bij het college van gedeputeerde staten van Noord-Holland aangevraagde ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Zo'n vergunning is nodig om het terrein af te graven, bijvoorbeeld voor het graven van een meer en het aftoppen van het oude duin. Sandevoerde Ontwikkeling stelde beroep in tegen dat voorschrift.
Het bedrijf voerde primair aan dat het voorschrift in strijd is met de Omgevingswet. Artikel 16.79 regelt wanneer een omgevingsvergunning in werking treedt, en volgens het bedrijf is die regeling uitputtend. Daarom zou de bepaling in de gemeentelijke Bomenverordening waarop het voorschrift rust, onverbindend zijn. De rechtbank volgt dat niet. De vergunning is door de bekendmaking in werking getreden en de beroepstermijn loopt. Dat de vergunning nog niet gebruikt mag worden, betekent niet dat zij niet in werking is getreden. Het college mag een voorschrift opleggen om nutteloze kap te voorkomen zolang nog ongewis is of de werkzaamheden waarvoor de bomen moeten wijken, wel mogen plaatsvinden. Ook de artikelen 5.7 en 5.21 van de Omgevingswet staan daar niet aan in de weg. Een voorschrift dat kap voorkomt als een andere vergunning niet wordt verleend, dient volgens de rechtbank de bescherming van het leefmilieu en een goede omgevingskwaliteit.
Subsidiair stelde het bedrijf dat het voorschrift onevenredig is. Omwonenden en de Vereniging Sandevoerde grijpen volgens het bedrijf elke mogelijkheid aan om besluiten over de herontwikkeling aan te vechten, waardoor het project jaren vertraging oploopt. Bovendien zou de ontgrondingsvergunning niet essentieel zijn: zonder die vergunning kan het plan worden aangepast zodat minder dan 10.000 m2 of minder diep dan drie meter wordt afgegraven, en dan is geen vergunning nodig. Veel van de te kappen bomen staan bovendien op plekken waar chalets komen, los van de ontgronding.
Het college wees erop dat de hele herontwikkeling afhankelijk is van meerdere vergunningen van verschillende bevoegde gezagen, die nog geen van alle onaantastbaar zijn. Kappen voordat dat zo is, kan leiden tot onherstelbare schade, ondanks de herplantplicht. De ontgrondingsvergunning heeft volgens het college de meeste impact, omdat de herinrichting zonder die vergunning feitelijk onmogelijk is en het ontgronden op het kappen volgt.
De rechtbank vindt dat het college het voorschrift in redelijkheid heeft kunnen opleggen. Het college heeft voldoende en inzichtelijk gemotiveerd dat het onnodige kap wil voorkomen, en het voorschrift is daarom niet te verstrekkend of onevenredig.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het voorschrift blijft dus staan: de 21 bomen mogen pas worden gekapt als de ontgrondingsvergunning onherroepelijk is. Sandevoerde Ontwikkeling krijgt geen proceskostenvergoeding en ook het griffierecht wordt niet vergoed.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht