Rechter verbiedt ziekenhuis Nij Smellinghe nierkankerzorg na besluit zorgverzekeraars Ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten moet stoppen met operaties en andere behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. De voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel verbiedt het ziekenhuis die zorg nog langer te verlenen, zodat die in Friesland geconcentreerd wordt bij Frisius MC in Leeuwarden. Het gaat om een beslissing in kort geding, een snelle voorlopige procedure.
Achtergrond is het Integraal Zorgakkoord (IZA) van september 2022, dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport sloot met veertien zorgorganisaties. Daarin staat dat hoogcomplexe oncologische zorg meer geconcentreerd moet worden en dat minimale aantallen behandelingen per ziekenhuislocatie gelden, de zogeheten volumenormen. Voor de lokale behandeling van (verdenking op) niercelkanker werd die norm vastgesteld op 50 behandelingen per locatie per jaar. Voor partiële nefrectomieën, operaties waarbij een deel van de nier wordt verwijderd, geldt daarnaast een bestaande norm van 20 per jaar. De brancheorganisaties Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), waarvan Nij Smellinghe lid is, ondertekenden het akkoord.
In Friesland bieden zowel Frisius MC als Nij Smellinghe deze zorg aan, terwijl er te weinig patiënten zijn om beide aan de norm te laten voldoen. De ziekenhuizen kwamen er onderling niet uit. Daarom besloten de marktleiders Zilveren Kruis en VGZ in oktober 2025 tot herallocatie, het verplaatsen van de zorg op basis van de cijfers. Frisius haalde de normen, Nij Smellinghe niet: in 2024 had Nij Smellinghe 31 behandelingen en geen enkele partiële nefrectomie, en gemiddeld over 2022 tot en met 2024 waren dat 48 behandelingen en 4 partiële nefrectomieën. De verzekeraars kopen sinds 1 januari 2026 geen partiële nefrectomieën meer in bij Nij Smellinghe en vanaf 1 januari 2027 ook de overige lokale behandelingen niet meer. Nij Smellinghe bleef de ingrepen echter uitvoeren en verwijst voor de vergoeding naar artikel 13 van de Zorgverzekeringswet: de patiënt krijgt 75 procent vergoed en het ziekenhuis draagt de overige 25 procent zelf.
Nij Smellinghe stelde zich niet gebonden te achten aan het akkoord, omdat de NVZ niet bevoegd zou zijn geweest om verplichtingen voor leden aan te gaan. De voorzieningenrechter vindt het aannemelijk dat de bodemrechter het besluit van de NVZ om het IZA aan te gaan nietig verklaart, omdat de statuten daar geen grondslag voor bieden. Toch is het ziekenhuis gebonden. Een nietig verenigingsbesluit kan niet worden tegengeworpen aan zorgverzekeraars die het gebrek niet kenden en niet hoefden te kennen, en daarover is geen discussie gevoerd. Bovendien had Nij Smellinghe zelf op 9 september 2022 tijdens de ledenvergadering ingestemd en heeft het nooit eerder betwist gebonden te zijn. Daarmee is het ziekenhuis ook gebonden aan de afspraken die uit het akkoord voortvloeien, tot en met het Concentratiebesluit.
Ook de inhoudelijke bezwaren van het ziekenhuis slagen niet. De verzekeraars keken terecht naar de cijfers over 2024, het afgelopen jaar toen het besluit viel, en niet naar 2025 of 2026. Het gemiddelde over drie jaar pakte voor het ziekenhuis eerder gunstig uit. Omdat de partijen op het derde escalatieniveau uit de afgesproken procesbeschrijving waren beland, mochten de verzekeraars alleen op de volumenormen letten en was het besluit niet te vroeg genomen. De doorzettingsmacht van de minister speelt geen rol, want de normen en de uitvoering ervan zijn juist afgesproken. Het verweer dat het ziekenhuis aan andere SONCOS-normen voldoet, gaat niet op omdat die niet bepalend waren voor het besluit.
De rechter ziet verschil tussen niet meer inkopen van zorg en het verbieden van behandelingen, maar vindt het verbod toch toewijsbaar. Door de ingrepen voort te zetten schendt Nij Smellinghe een verbintenis uit het akkoord, en de verzekeraars hebben recht op nakoming. Dat de gevolgen voor het ziekenhuis ingrijpend zijn, weegt volgens de rechter niet op tegen hun belang. ZN heeft als partij bij het akkoord eveneens voldoende belang om te procederen.
De voorzieningenrechter gebiedt Nij Smellinghe het Concentratiebesluit uit te voeren en verbiedt het ziekenhuis om vanaf 30 dagen na het vonnis partiële nefrectomieën te verrichten en vanaf 1 januari 2027 de overige lokale behandelingen bij (verdenking op) nierkanker. Het ziekenhuis moet de proceskosten van € 2.815,57 betalen.
Rechtbank Overijssel · 12 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter zet 87 huurders van camping De Westeinder uit huis na opzegging; ontruiming binnen zes maanden Op camping De Westeinder in Rijsenhout wonen tientallen mensen op een gehuurde staplaats, vaak in een eigen stacaravan of chalet. Veel van hen staan op het adres van de camping ingeschreven, een deel met hulp van de vorige eigenaar. Begin 2024 kocht Resort Westeinderplassen B.V. de camping. Het bedrijf wil het terrein grootschalig herontwikkelen en zegde alle huurovereenkomsten op. De kantonrechter in Haarlem oordeelt nu dat die opzegging geldig is en dat de huurders hun plaats moeten ontruimen.
De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Westeinderplassen zegde de huur voor het eerst op in januari 2024, tegen 1 oktober 2024, en later uit coulance tegen 1 januari 2025. Een groot deel van de huurders had zich verenigd in Stichting Belangen Camping de Westeinder en weigerde in te stemmen. In een eerdere procedure oordeelde de kantonrechter bij vonnissen van 22 januari 2025 dat de opzegging niet rechtsgeldig was, omdat er geen individueel aanbod voor een passende schadevergoeding bij zat. Westeinderplassen liet daarna per huurder een taxatierapport opmaken en zegde de huur op 2 mei 2025 opnieuw op, nu tegen 30 april 2026 en met een individueel aanbod tot schadevergoeding. Op 28 oktober 2025 dagvaardde het bedrijf 96 huurders. Voor 9 van hen is de vordering later ingetrokken. Drie huurders kwamen niet opdagen en tegen hen is verstek verleend. De overige huurders voerden verweer en stelden zelf ook vorderingen in.
De huurders betoogden onder meer dat zij woonruimte huren en daarom de strengere huurbescherming voor woningen geldt. Dat volgt de rechter niet. Wie alleen de grond huurt en daar zelf een stacaravan op zette, huurt geen woonruimte. Ook bij huurders die een stacaravan van Westeinderplassen huren, is niet onderbouwd dat het bedrijf ooit akkoord ging met verhuur als woonruimte. Wel stelt de rechter vast dat de stacaravans door de latere werkzaamheden van huurders (tuinen, erfafscheidingen, terrassen, gevelbeplating) inmiddels als onroerende zaken gelden, maar dat verandert het huurregime niet.
Ook het beroep op Europees consumentenrecht slaagt niet. De richtlijn over oneerlijke bedingen ziet op contractuele bedingen, en in de huurovereenkomsten staat geen afwijkend opzegbeding. De informatieplichten uit de richtlijn consumentenrechten gelden niet voor overeenkomsten waarbij rechten op onroerende zaken worden verkregen, en daar valt de huur van een staplaats onder. Het verweer dat de opzeggingsbrieven niet iedereen hebben bereikt, verwerpt de rechter ook: de brieven gingen naar bekende adressen, de stichting als vertegenwoordiger ontving ze en ze zijn bij de dagvaardingen gevoegd.
Huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen in beginsel zonder reden worden opgezegd, met een termijn van één maand. De redelijkheid en billijkheid kunnen echter meebrengen dat een zwaarwegende reden, een langere termijn of een schadevergoeding nodig is. Dat speelt hier, omdat veel huurders op de camping wonen en de vorige eigenaar dat heeft gestimuleerd. De rechter vindt de herontwikkeling en herstructurering een voldoende zwaarwegende reden, die ook in de opzeggingsbrieven kenbaar was gemaakt. De opzegtermijn van circa twaalf maanden is ruim voldoende. Ook het individuele aanbod tot schadevergoeding volstaat voor de geldigheid van de opzegging.
Of de aangeboden bedragen in elk geval toereikend zijn, kan de rechter nu niet beoordelen. Daarom wijst hij een vordering van de huurders toe en verwijst de vergoedingskwestie naar een schadestaatprocedure, waarin per huurder wordt gekeken wat aanvullend nodig is. Aanspraak op volledige schadevergoeding, vervangende woonruimte of de wettelijke verhuiskostenvergoeding voor woonruimte hebben de huurders niet. Partijen mogen onderling alsnog afspraken maken.
Bij de ontruimingstermijn weegt de rechter het belang van de huurders zwaar, vooral dat van de minderjarige kinderen op de camping, voor wie niet aannemelijk is dat andere woonruimte beschikbaar is. Dat de herstructurering volgens het bedrijf nu stilligt, speelt ook mee. De termijn wordt zes maanden na betekening van het vonnis, ook voor de huurders die niet zijn verschenen. De gevorderde dwangsom van € 1.000 per dag wijst de rechter af, omdat niet is onderbouwd dat de huurders niet vrijwillig zullen vertrekken en een deurwaarder de ontruiming kan uitvoeren. De ontruiming wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard: huurders kunnen een eventueel hoger beroep afwachten.
De vordering van de huurders tot huurprijsvermindering van 50 procent wegens bomenkap, sloop van sanitair en gesloten horeca wijst de rechter af. Westeinderplassen heeft al een korting van 20 procent verleend en de huurders hebben niet onderbouwd dat die niet genoeg is. De achterstallige huur en gebruiksvergoedingen kent de rechter toe, omdat de huurders de bedragen niet gemotiveerd hebben betwist. Het winterstageld voor 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 (€ 783,03, of € 1.204,06 voor één huurder) is tijdsevenredig verschuldigd tot de dag van oplevering. Vorderingen voor de periode vanaf 1 april 2027 worden afgewezen. De huurders moeten elk € 168,86 aan proceskosten in conventie betalen en € 3,00 in reconventie.
De rechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd per 30 april 2026 en veroordeelt de huurders tot ontruiming binnen zes maanden na betekening van het vonnis. Tevens moeten tientallen huurders de openstaande bedragen betalen (variërend van € 39,26 tot € 13.006,50), terwijl Westeinderplassen wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die iedere huurder individueel lijdt, nader op te maken bij staat.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter dwingt school tot betaling van € 18.889 na te late opzegging van drie jaar lopend softwarecontract Een school die in 2018 een online leeromgeving afnam bij Profijt Software, moet het volledige bedrag van € 18.889,54 betalen voor het schooljaar 2025-2026. De school meende dat zij het contract op 1 april 2025 netjes had opgezegd, maar volgens de kantonrechter liep de overeenkomst gewoon door.
Profijt Software levert online software voor het onderwijs. Op 9 oktober 2018 sloot het bedrijf met de school een overeenkomst voor een online leeromgeving. Die had een looptijd van drie jaar, ingaand op 1 september 2018. In de overeenkomst stond ook dat de 'Nederland ICT Voorwaarden' van toepassing waren, met een verwijzing naar de website van het bedrijf. Volgens artikel 4.2 van die voorwaarden uit 2014 wordt een contract telkens stilzwijgend verlengd voor dezelfde periode als de oorspronkelijke looptijd, tenzij een van beide partijen schriftelijk opzegt met een termijn van drie maanden voor het einde van de periode. Dat betekende hier verlenging met telkens drie jaar.
Op 1 april 2025 liet de school weten dat zij het contract per 1 september 2025 wilde beëindigen. Profijt Software was het daar niet mee eens: door de stilzwijgende verlengingen liep het contract volgens het bedrijf tot 1 september 2027. Toen de school de factuur van 7 juli 2025 voor het schooljaar 2025-2026 (€ 17.101,76) niet betaalde, stapte Profijt Software naar de kantonrechter. Het bedrijf vorderde daarnaast € 841,76 aan rente en € 946,02 aan buitengerechtelijke incassokosten.
De school voerde een reeks verweren. Ten eerste vond zij dat de nieuwere voorwaarden uit 2020 golden, waarin de stilzwijgende verlenging maximaal een jaar bedraagt. Dan zou haar opzegging van 1 april 2025 op tijd zijn geweest. De kantonrechter volgde dat niet. Profijt Software had onweersproken gesteld dat de versie uit 2014 op het moment van het sluiten van de overeenkomst op de website stond. De overeenkomst verwees daarnaar, en de school had daar eenvoudig kennis van kunnen nemen. Daarmee waren de voorwaarden uit 2014 van toepassing.
Ten tweede riep de school de bescherming in die consumenten krijgen tegen onredelijk bezwarende bedingen, via de zogenoemde reflexwerking. Die route sloot de kantonrechter af: de positie van de school lijkt onvoldoende op die van een consument. Alleen de stelling dat zij als relatief kleine school de deskundigheid van Profijt Software had ingehuurd, was daarvoor niet genoeg.
Ten derde wees de school op de bepaling dat de overeenkomst 'tussentijds per 1 september 2019 kan worden beëindigd'. Dat zou volgens haar een jaarlijkse opzegmogelijkheid betekenen. De kantonrechter oordeelde van niet. De looptijd van drie jaar staat duidelijk in het contract. Profijt Software had bovendien tijdens de zitting uitgelegd dat het eerste jaar op verzoek van de school als proefjaar diende, en de school betwistte dat niet. Ook past die uitleg bij de tekst, want daarin staat specifiek het jaartal 2019 en niet bijvoorbeeld 'jaarlijks'.
Tot slot voerde de school aan dat de kantonrechter niet bevoegd was. Profijt Software zou ook al een factuur voor 2026-2027 hebben gestuurd, waardoor de totale vordering boven de grens van € 25.000 voor kantonzaken uit zou komen. De kantonrechter overwoog dat het contract jaarlijks een nieuwe vordering oplevert, omdat de licenties elk jaar op 1 september worden gefactureerd. In deze zaak ging het alleen om de factuur voor 2025-2026, dus de kantonrechter was bevoegd.
De conclusie van de kantonrechter was dat de school het contract niet rechtsgeldig had opgezegd en dat het doorloopt tot september 2027. Daarom moet de school € 18.889,54 betalen, vermeerderd met de wettelijke handelsrente van 10,15 procent over € 17.101,76 vanaf 10 februari 2026. Ook de € 946,02 aan buitengerechtelijke incassokosten wordt toegewezen. De school moet daarnaast de proceskosten van € 2.640,52 betalen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard, wat betekent dat Profijt Software het ook mag laten uitvoeren als de school in hoger beroep gaat.
Rechtbank Amsterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter wijst eis van krakers af om aansluiting op drinkwater van Dunea Vier bewoners van een gekraakt huis in Den Haag zaten zonder water. De dienstkraan, de afsluiter in de stoep voor de woning, was in mei 2024 door drinkwaterbedrijf Dunea dichtgedraaid wegens leegstand. Een van de krakers eiste in kort geding, een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter, dat Dunea de woning weer aansluit op het drinkwaternet en daar water levert tegen gangbare consumententarieven.
De man beriep zich op het mensenrecht op drinkwater en op artikel 8 van de Drinkwaterwet, dat een drinkwaterbedrijf verplicht een aanbod te doen voor aansluiting en levering. Ook wees hij erop dat Dunea een dag na de dagvaarding van 19 oktober 2026 de aansluitleidingen van de hoofdleiding had losgekoppeld en de dienstkraan had afgedopt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag volgde hem niet. Uit de verdragsartikelen over een behoorlijke levensstandaard en gezondheid volgt volgens de rechter niet dat een drinkwaterbedrijf iedereen in alle gevallen toegang tot drinkwater moet geven; voorwaarden en beperkingen zijn toegestaan. Het arrest van het hof Den Haag van 19 maart 2024, waar de man naar verwees, ging over afsluiting van huishoudens met minderjarige kinderen. Dat is een andere situatie, want kinderen worden extra beschermd door bepalingen met directe werking, en ook voor hen geldt geen algemeen afsluitverbod.
Ook artikel 8 van de Drinkwaterwet helpt de man niet. Uit de parlementaire geschiedenis blijkt dat drinkwaterbedrijven in hun algemene voorwaarden gevallen mogen benoemen waarin zij niet aansluiten of leveren. Volgens de voorwaarden van Dunea moet de aanvrager instaan voor het akkoord van de eigenaar, en mag Dunea daarvan een schriftelijke verklaring verlangen. Woningstichting Haag Wonen, de eigenaar, had die toestemming niet gegeven. Zij had Dunea in juli 2026 juist gevraagd de watermeter te verwijderen, omdat de woning gesloopt zou worden.
De rechter woog ook mee dat de bewoners op 28 augustus 2026 zelf de dienstkraan hadden opengedraaid en water afnamen zonder Dunea daarvan te laten weten. Nadat Dunea de kraan weer had afgesloten, draaiden zij hem nog een of twee keer open. Pas toen Dunea er op 25 september 2026 een slot op zette, vroegen zij een aansluiting aan. Dat verschilt van krakers die een paar weken wachten voordat zij een aansluiting aanvragen.
De timing van het afkoppelen op 20 oktober 2026 maakt dat niet anders. Dunea legde onweersproken uit dat de opdracht al eerder was uitgezet en dat haar monteurs sinds 18 september 2026 de aansluitingen van veel panden in de buurt ontmantelden. Dat was nodig om te voorkomen dat water uit dode leidingdelen terugloopt in het net en de waterkwaliteit schaadt. Herstel van de aansluiting kost nu geld, en de man heeft die situatie volgens de rechter zelf in de hand gewerkt. Zijn beroep op onredelijk bezwarende algemene voorwaarden strandde, omdat die zijn gebaseerd op het model van de brancheorganisatie Vewin.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de man in de proceskosten van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen, vermeerderd met € 98 bij niet tijdige betaling en met wettelijke rente.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht