Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: schapenstal in Klarenbeek mag, vergunning blijft na herroeping eerdere vergunning staan Twee omwonenden in Klarenbeek, in de gemeente Voorst, probeerden te voorkomen dat naast hen een schapenstal wordt gebouwd. Het college van burgemeester en wethouders van Voorst had daarvoor op 27 december 2022 een omgevingsvergunning tweede fase verleend aan de aanvragers. De omwonenden maakten bezwaar, maar het college verklaarde dat bezwaar op 22 mei 2023 ongegrond. Daarna gingen zij naar de rechter.
De procedure verliep in twee fasen. De bouw van de stal is in twee stappen vergund: eerst een vergunning eerste fase, die het college al op 14 januari 2022 verleende en waaraan voorschriften zijn verbonden, daarna de vergunning tweede fase waar het in deze zaak om draait. De omwonenden vochten de tweede vergunning aan. De rechtbank Gelderland verklaarde hun beroep op 2 november 2023 ongegrond. Daartegen kwam een van de omwonenden in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daar is de zaak op 9 oktober 2026 behandeld.
De Afdeling besliste dat de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) nog van toepassing is. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden, maar de aanvraag is op 14 november 2022 ingediend. Voor zulke aanvragen blijft het oude recht gelden tot het besluit onherroepelijk is.
Het hoofdargument van de omwonenden was dat de vergunning eerste fase wel bestaat, maar in de praktijk onbruikbaar is. Volgens hen kunnen de vergunninghouders niet aan de voorschriften van die vergunning voldoen. Dat zou betekenen dat het net zo is alsof er nooit een vergunning eerste fase is verleend, en dan had de vergunning tweede fase niet mogen worden afgegeven.
De Afdeling volgt dat niet. De rechtbank heeft volgens de Afdeling terecht overwogen dat het een kwestie van handhaving is als vergunninghouders de voorschriften van de vergunning eerste fase niet naleven. Dat zij daar mogelijk niet aan kunnen voldoen, maakt niet dat de vergunning tweede fase niet verleend had kunnen worden. Ook het feit dat de vergunning eerste fase bij een uitspraak van dezelfde dag is herroepen, is volgens de Afdeling geen reden om het bestreden besluit te vernietigen.
Het hoger beroep is daarmee ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, zodat de vergunning voor de schapenstal in stand blijft. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State herroept vergunning voor schapenstal in Klarenbeek: geen bijbehorend bouwwerk In Klarenbeek, gemeente Voorst, wonen drie buren rond een hof bij een opgeknapte voormalige boerderij. Twee van hen kochten een nieuw gebouwde schuurwoning in het vertrouwen dat het erf volgens een vastgesteld erfinrichtings- en beplantingsplan zou worden ingericht. De derde buurman, de eigenaar van de boerderij, wilde van dat plan afwijken en ook een schapenstal bouwen. De gemeente verleende hem daarvoor in januari 2022 omgevingsvergunningen. Twee buren, onder wie appellant A, kwamen daartegen in verzet: zij vonden dat het erf van hun buurman verrommelt en wilden vasthouden aan het oorspronkelijke plan.
Het college van burgemeester en wethouders van Voorst verklaarde de bezwaren in juli 2022 gegrond en paste de voorschriften bij beide vergunningen aan. Daarna oordeelde de rechtbank Gelderland op 2 november 2023 dat het besluit over de erfinrichting onvoldoende was onderbouwd en vernietigde dat. Bij de vergunning voor de schapenstal vernietigde de rechtbank alleen de voorschriften drie tot en met zes, omdat het college die ten onrechte had gesteld. De rest van die vergunning bleef staan.
De Afdeling bestuursrechtspraak ging in hoger beroep op één punt dieper in dan de rechtbank. Appellant A had al in beroep aangevoerd dat voor de schapenstal niet de reguliere vergunningsprocedure kon worden gevolgd, maar de rechtbank had daar niets over gezegd. De Afdeling deed dat alsnog. De stal staat op grond met de bestemming agrarisch en buiten het bouwvlak, en dat mag alleen als de stal een bijbehorend bouwwerk is. Dat vereist dat het bouwwerk op hetzelfde perceel staat als het hoofdgebouw, hier de woning. Daarbij kijkt de Afdeling naar de feitelijke situatie. Het weiland met de stal is met een afrastering en bomen van de tuin gescheiden, zodat woning en stal geen geheel vormen. De stal is daarom geen bijbehorend bouwwerk en de vergunning kon niet op die grondslag worden verleend.
Over de erfinrichting en het beplantingsplan had het college inmiddels nieuwe besluiten genomen, op basis van een advies van een adviseur groen en landschap. Die besluiten vielen van rechtswege ook onder dit geding. De Afdeling vond ze, ondanks dat ze niet helemaal als besluit op bezwaar waren geschreven, duidelijk genoeg. Het college mocht uit het advies afleiden dat het aangepaste plan een minimaal gelijk beschermingsniveau voor de landschappelijke waarden biedt. Dat het plan volgens de buren de openheid van het hele landschap zou aantasten, vond de Afdeling niet terug in het oorspronkelijke plan: alleen de zichtbaarheid van de woning en jongveestal van de boerderij was daarvan onderdeel. Het inzetten van een adviseur in dienst van de gemeente was geen probleem, want geen rechtsregel dwingt tot een externe deskundige. Of de buurman het plan wel uitvoert en zijn erf onderhoudt, is een kwestie van handhaving en niet van deze procedure. De voorschriften over boomstammen en opslag van spullen mocht het college wel aan de vergunning verbinden.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep van appellant A gegrond en vernietigde de uitspraak van de rechtbank voor zover die de vergunning voor de schapenstal niet geheel had vernietigd. Ze vernietigde het besluit van 7 juli 2022 over de stal en herroept de vergunning van 14 januari 2022. Het college moet opnieuw beslissen op de aanvraag voor de schapenstal. De beroepen tegen de nieuwe besluiten over de erfinrichting en het beplantingsplan verklaarde de Afdeling ongegrond, zodat die besluiten blijven staan. Het college moet de proceskosten van appellanten vergoeden, € 1.868, en het griffierecht van € 274.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank: omwonende mag niet in bezwaar tegen overkappingen en kavelpaden in Tricht Een man die op zo'n 390 meter van een agrarisch bedrijf in Tricht woont, wilde niet dat daar teeltondersteunende overkappingen en kavelpaden werden aangelegd. De overkappingen staan jaarlijks van maart tot en met mei op de percelen. Hij vreesde aantasting van zijn woongenot en gevaren voor zijn gezondheid, onder meer door het gebruik van pesticiden. Zijn bezwaar tegen de omgevingsvergunning werd door de gemeente West Betuwe niet-ontvankelijk verklaard. Daar ging de rechtbank niet in mee.
De vergunning is op 17 november 2023 aangevraagd door een agrarisch bedrijf. Het college van burgemeester en wethouders verleende de vergunning bij besluit van 14 oktober 2025, voor het bouwen, het afwijken van het bestemmingsplan en het aanleggen van een werk. Het bezwaar van de man volgde daarna, en bij besluit van 19 december 2025 verklaarde het college dat niet-ontvankelijk. Daartegen stelde hij beroep in bij de rechtbank Gelderland. De rechtbank vond een zitting niet nodig en partijen vroegen daar ook niet om, zodat de zaak schriftelijk is afgedaan.
Het draait om de vraag of de man belanghebbende is. Alleen wie rechtstreeks belang heeft bij een besluit kan bezwaar maken en beroep instellen. Wie feitelijke gevolgen ondervindt van wat een besluit toestaat, is in beginsel belanghebbende, maar die gevolgen moeten van enige betekenis zijn voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie. De rechtbank kijkt daarvoor naar afstand, zicht, planologische uitstraling en milieugevolgen zoals geur, geluid, licht, trilling en emissie.
Op al die punten kwam de man tekort. Tussen zijn woning en de percelen ligt 390 meter, hij heeft geen zicht op de percelen en zijn eigen perceel grenst er niet aan. Dat hij regelmatig door het landschap rijdt en wandelt, onderscheidt hem volgens de rechtbank niet van anderen. Zijn lidmaatschap van de Vereniging Behoud Lingelandschap maakt dat evenmin anders. Over de pesticiden oordeelde de rechtbank dat het gebruik daarvan geen onderdeel is van de vergunning. Omdat de vergunning dat gebruik niet toestaat, kan zij ook niet leiden tot gezondheidsgevaren daardoor.
Het college is door het niet-ontvankelijke bezwaar niet toegekomen aan een inhoudelijke beoordeling, en dat was terecht. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ontvangt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter: omwonenden geen belanghebbenden bij kap van 21 bomen aan Kennemerweg in Zandvoort Op een perceel aan de Kennemerweg 16 in Zandvoort staan tientallen bomen die een projectontwikkelaar wil laten kappen. Voor 21 van die bomen vroeg Sandevoerde Ontwikkeling B.V. in oktober 2024 een omgevingsvergunning aan. Het college van burgemeester en wethouders weigerde de vergunning eerst, maar verleende haar in april 2026 alsnog nadat de ontwikkelaar bezwaar had gemaakt. Twee omwonenden uit Zandvoort vonden dat de bomen moesten blijven staan en gingen tegen die vergunning in beroep.
De zaak was al voor het beroep op de rechtbank niet eenvoudig. Het college had de vergunning niet gepubliceerd, terwijl de Omgevingswet dat voorschrijft. De omwonenden kregen pas op 7 juli 2026 een afschrift van het besluit onder ogen, via een brief van de rechtbank over een ander beroep. Zij stelden op 19 juli 2026 beroep in, na afloop van de termijn van zes weken. De rechtbank vond die termijnoverschrijding verschoonbaar, omdat de omwonenden pas laat van het besluit wisten. Het college ging daar zelf ook van uit.
Daarna kwam de vraag of de omwonenden wel belanghebbenden zijn. Alleen wie rechtstreeks door een besluit in zijn belang wordt geraakt, mag er beroep tegen instellen. De woningen van de twee eisers staan op 220 en 77 meter van de dichtstbijzijnde te kappen boom. Het college wees erop dat landschapselementen het zicht op de bomen geheel of gedeeltelijk wegnemen. Ook had het eerder bezwaren van dezelfde omwonenden tegen een andere vergunning voor de kap van 60 bomen en 4 stobben op hetzelfde perceel niet-ontvankelijk verklaard. De commissie bezwaarschriften had daarbij geoordeeld dat het zicht op de bomen te beperkt is om gevolgen van enige betekenis aan te nemen. Tegen die beslissing hebben de omwonenden geen beroep ingesteld, zodat die in rechte vaststaat.
De rechtbank volgde het college. Uit een kaart bleek dat de 21 bomen door de 60 eerder vergunde bomen heen en verspreid over het perceel staan, en dat de meeste verder van de woningen van de eisers staan. Door de begroeiing langs beide zijden van de Kennemerweg, het talud en de begroeiing aan de kant van de Zandvoortselaan is het zicht op de bomen te beperkt. De rechtbank nam daarbij ook de herplantplicht in aanmerking. Dat de omwonenden tijdens wandelingen in de buurt wel zicht hebben op de bomen, onderscheidt hen niet van willekeurige andere wandelaars. Wie een gebied af en toe of regelmatig bezoekt voor ontspanning heeft daarmee nog geen persoonlijk, rechtstreeks belang.
De rechtbank verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk, zodat het niet inhoudelijk is behandeld. De omwonenden krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Noord-Holland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht