Hof houdt Dexia aansprakelijk voor advies van tussenpersoon zonder vergunning Financiële dienstverlener Dexia moet de volledige schade vergoeden van een klant die ruim twintig jaar geleden twee zogeheten effectenleaseovereenkomsten afsloot op advies van een tussenpersoon die daarvoor niet bevoegd was. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt daarmee het vonnis van de kantonrechter en wijst het hoger beroep van Dexia af.
Effectenlease is een beleggingsconstructie waarbij iemand geld leent om daarmee aandelen te kopen, in de hoop op koerswinst. Begin deze eeuw sloten veel Nederlanders zulke overeenkomsten af via tussenpersonen, vaak met grote financiële problemen tot gevolg toen de aandelenkoersen daalden. In deze zaak ging het om twee overeenkomsten van het type 'Capital Effect', die de klant afsloot via tussenpersoon L&S Adviesgroep. Deze tussenpersoon kwam al bij het gezin over de vloer om de ouders van de klant te adviseren, en betrok hem, die toen nog thuis woonde en spaargeld had opgebouwd, in de gesprekken. Volgens de klant adviseerde de medewerker van L&S hem uitdrukkelijk om zijn spaargeld te beleggen in het Capital Effect-product, waarbij werd voorgerekend hoeveel vermogen dat op zijn 65ste zou opleveren. Nadat de eerste overeenkomst winst had opgeleverd, adviseerde dezelfde medewerker hem deze te beëindigen en de opbrengst direct in een nieuwe overeenkomst te steken.
De kern van het geschil is of L&S hiermee onbevoegd beleggingsadvies heeft gegeven, en of Dexia dat wist of had moeten weten. Uit vaste rechtspraak volgt dat een tussenpersoon een vergunning nodig heeft zodra hij niet slechts klanten aanbrengt bij een aanbieder, maar hen ook een advies op maat geeft: een aanbeveling die is voorgesteld als geschikt voor die specifieke klant, bijvoorbeeld op basis van diens financiële situatie en doelen. Is dat het geval, en wist Dexia dat of had zij dat moeten beseffen, dan handelt Dexia onrechtmatig en moet zij de volledige schade vergoeden, zonder dat een eigen aandeel van de klant in de schade dan nog meetelt.
Dexia betwistte de precieze gang van zaken tussen de klant en de tussenpersoon, en wees erop dat het om herinneringen aan gebeurtenissen van meer dan twintig jaar geleden gaat. Het hof volgt Dexia hierin niet: de klant heeft een concreet en samenhangend beeld geschetst van hoe de tussenpersoon zijn financiële situatie besprak, doelen inventariseerde en vervolgens specifiek dit product aanbeval. Dat detailherinneringen ontbreken, zoals de naam van de medewerker, maakt dat verhaal niet ongeloofwaardig, zeker niet omdat uit talloze andere procedures bekend is dat tussenpersonen destijds volgens een vast patroon huisbezoeken aflegden en op maat gesneden adviezen gaven. Omdat Dexia hier onvoldoende tegenover heeft gesteld, komt zij niet meer in aanmerking voor het leveren van tegenbewijs.
Ook over de kennis van Dexia zelf oordeelt het hof duidelijk. Dexia presenteerde haar tussenpersonen destijds zelf, in jaarverslagen en interviews, als onafhankelijke, gespecialiseerde adviseurs die klanten van persoonlijk advies voorzagen, terwijl zij wist of moest weten dat deze tussenpersonen niet over de daarvoor benodigde vergunning beschikten. Dexia had daarom zelf moeten waarborgen dat haar tussenpersonen aan de geldende regels voldeden, in plaats van te vertrouwen op toezicht door de toenmalige beurswaakhond. Dat zij dit heeft nagelaten, komt voor haar eigen rekening en risico. Ook het argument dat pas uit latere rechtspraak van de Hoge Raad duidelijk werd waarop het precies aankwam, overtuigt het hof niet: uit eerdere massaclaims tegen Dexia had zij al veel eerder kunnen afleiden tegen welke verwijten zij zich moest verweren.
Omdat vaststaat dat de tussenpersoon vergunningplichtig advies heeft gegeven en dat Dexia dat wist of had moeten weten, bekrachtigt het hof het oordeel van de kantonrechter dat Dexia onrechtmatig heeft gehandeld en de schade van de klant volledig moet vergoeden. Het hof laat de precieze berekening van dat schadebedrag aan partijen zelf over, op basis van de rekenmethode die de kantonrechter al had vastgelegd. Dexia wordt daarnaast veroordeeld tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 2.470 aan griffierecht, salaris van de advocaat en nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht Rechter: DNB mag naam van bestuurder niet noemen bij boete voor illegale trustdiensten De Nederlandsche Bank (DNB) legde een bestuurder een boete van € 35.000 op omdat hij als enig bestuurder en aandeelhouder leiding gaf aan een vennootschap die van 12 juni 2020 tot 16 november 2023 zonder vergunning trustdiensten verleende. Het bedrijf stelde aan klanten een post- en bezoekadres ter beschikking en deed daarnaast ander werk voor hen. DNB wilde het boetebesluit, met de naam van de man, snel openbaar maken. De man vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam om een spoedmaatregel (een voorlopige voorziening) tegen die publicatie, in afwachting van zijn bezwaar.
Het onderzoek van DNB begon in 2022. Op 20 januari 2022 waarschuwde DNB het bedrijf dat aanvullende diensten naast domicilieverlening vergunningplichtig kunnen zijn. De bestuurder liet DNB weten dat het bedrijf alleen een adres ter beschikking stelde. DNB stelde vast dat het bedrijf met 31 klanten een uitgebreidere overeenkomst had gesloten, waarin het bewaren van boeken en bescheiden, vertaal- en correspondentiediensten en het verwerken van post waren opgenomen. Ook bij vijf klanten met de eenvoudige overeenkomst vond DNB e-mails waarin post werd doorgestuurd met uitleg en instructies.
De voorzieningenrechter oordeelt dat de overtreding voorlopig vaststaat. Het bewaren van de statuten en andere stukken van klanten hoort bij het voeren van een administratie. Het vertalen van stukken en het schrijven van begeleidende tekst bij doorgestuurde post is bijstand en geen receptiewerk, want daarvoor moet de post worden geopend en gelezen. Dat de bestuurder zijn diensten naar eigen zeggen al in 2021 had vereenvoudigd, verandert dat niet. De e-mails dateren deels van na de waarschuwing van DNB, onder meer over een naheffingsaanslag en een dwangbevel. De rechter noemt de overtreding ernstig. De bestuurder had in strijd met de waarheid verklaard dat hij alleen domicilie verleende. De boete van € 35.000 staat niet in wanverhouding tot de ernst, het verwijt en zijn draagkracht, want het basisbedrag was € 2.500.000 en DNB verlaagde de boete al fors vanwege zijn beperkte draagkracht.
Over de openbaarmaking oordeelt de rechter anders. De bestuurder maakte aannemelijk dat vermelding van zijn naam hem blijvend schaadt, onder meer in zijn huidige baan en bij een toekomstige functie in de financiële sector. De doelen van publicatie, zoals het waarschuwen van de markt en van mensen die schade kunnen hebben geleden, worden al bereikt door de naam van het bedrijf te noemen. DNB heeft niet uitgelegd waarom ook de naam van de bestuurder nodig is. De voorzieningenrechter vulde de motivering van het verzoek zelf aan, omdat de man dit punt niet had aangevoerd.
De voorzieningenrechter schorst het openbaarmakingsbesluit, voor zover DNB de naam van de bestuurder in het boetebesluit en het persbericht niet anonimiseert. DNB mag dus publiceren, maar zonder zijn naam. DNB moet het griffierecht van € 200 aan de bestuurder vergoeden. Een proceskostenveroordeling volgt niet, omdat de gronden tegen de boete falen en de grond voor de schorsing ambtshalve is aangevuld.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Bestuursrecht Rechter staat openbaarmaking van boete tegen trustkantoor toe Een trustkantoor probeert bij de rechtbank in Rotterdam te voorkomen dat De Nederlandsche Bank (DNB) een opgelegde boete van € 152.775 openbaar maakt met vermelding van de naam van het bedrijf. Niet de boete zelf is nog in geschil, wel de manier waarop DNB die naar buiten wil brengen.
DNB onderzocht tussen 2023 en 2024 zes dossiers van het trustkantoor en concludeerde dat het bedrijf in alle gevallen tekortschoot in het opstellen van een risicoprofiel van de vennootschappen waaraan het diensten verleende, en in bijna alle gevallen ook in het controleren van geldstromen en de herkomst van vermogen. Volgens DNB overtrad het kantoor daarmee de Wet toezicht trustkantoren 2018, wetgeving die onder meer moet voorkomen dat trustkantoren worden misbruikt voor witwassen. DNB legde een boete op die door een korting van 10% vanwege eigen herstelmaatregelen uitkwam op € 152.775. Het trustkantoor trok zijn bezwaar tegen deze boete zelf in, maar bleef strijden tegen het besluit om de boete met naam en toenaam openbaar te maken.
De wet verplicht DNB om boetes in de zwaarste categorie zo snel mogelijk openbaar te maken, tenzij dat voor de betrokkenen tot onevenredige schade zou leiden. Het trustkantoor voerde aan dat openbaarmaking niet alleen reputatieschade zou opleveren voor haarzelf, maar ook voor de internationale groep waartoe zij behoort: klanten in andere landen zouden vragen kunnen gaan stellen, buitenlandse toezichthouders zouden onderzoek kunnen starten en banken zouden de hele groep aan strengere controles kunnen onderwerpen. Het kantoor wees daarbij op een eerdere uitspraak van dezelfde rechtbank in een zaak over cryptodienstverleners, die volgens haar zou voorschrijven dat DNB dit soort schade serieuzer moet meewegen voordat zij tot naamsvermelding overgaat.
De rechter volgt dit betoog niet. Reputatieschade en de financiële gevolgen daarvan zijn volgens vaste rechtspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven een inherent gevolg van openbaarmaking van een sanctiebesluit, en op zichzelf onvoldoende om te spreken van onevenredige schade. Er moet iets extra's worden aangetoond, en dat is volgens de rechter niet gebeurd: het trustkantoor heeft niet aannemelijk gemaakt dat zijzelf of de groep in haar voortbestaan wordt bedreigd, en de rechter wijst er ook op dat de keuze om binnen de groep dezelfde handelsnaam te voeren een bewuste bedrijfsmatige keuze is geweest, met de voor- en nadelen die daarbij horen.
Daarnaast weegt de rechter mee dat openbaarmaking van dit soort besluiten meerdere doelen dient: het publiek en andere trustkantoren informeren over het optreden van de toezichthouder, gedupeerden de kans geven hun recht te halen, en andere partijen ontmoedigen om vergelijkbare overtredingen te begaan. Gezien de ernst en de duur van de overtreding, waarbij het kantoor jarenlang tekortschoot in fundamentele controles tegen witwassen, mocht DNB naar het oordeel van de rechter voldoende gewicht toekennen aan deze belangen. Ook voor banken, notarissen en andere partijen die zelf onderzoek moeten doen naar hun klanten, kan het van belang zijn te weten dat dit trustkantoor zijn wettelijke verplichtingen heeft geschonden.
De rechter verwerpt ten slotte ook het argument dat het tijdsverloop tussen de overtreding en het besluit tot openbaarmaking in het voordeel van het trustkantoor zou moeten meewegen: dat speelt volgens vaste rechtspraak geen rol bij deze afweging.
De rechtbank verklaart het beroep van het trustkantoor tegen het openbaarmakingsbesluit ongegrond en wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Wel schorst de rechter het besluit voor twee weken na bekendmaking van deze uitspraak, zodat het trustkantoor de tijd heeft om te beslissen of het hoger beroep instelt bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven en daar eventueel alsnog een spoedmaatregel kan vragen voordat de boete met naam openbaar wordt.
Rechtbank Rotterdam · 26 augustus 2026
Bestuursrecht Rechter vernietigt koop-constructie met 71% rente: woning blijft van vrouw die € 70.000 leende Een vrouw die snel geld nodig had, tekende op 4 oktober 2025 aan haar keukentafel een koopovereenkomst voor haar eigen woning. De koper, het vastgoedbedrijf Hooghuys uit Eindhoven, zou de woning kopen voor € 510.000 en betaalde al snel een voorschot van € 70.000. Wilde de vrouw van de verkoop af, dan moest zij dat voorschot terugbetalen plus een vergoeding van € 50.000. De rechtbank Den Haag oordeelt dat dit in werkelijkheid een lening was, en dat de constructie de wettelijke regels voor consumentenkrediet omzeilt.
De vrouw had eerder geld overgemaakt aan derden voor een vermeende crypto-belegging. Zij kreeg te horen dat zij nog één aanvullende storting moest doen voordat het vermogen zou vrijkomen. Toen zij zei dat zij geen geld meer had, dachten die derden mee over een oplossing en noemden zij de naam Hooghuys. Zij nam contact op met het bedrijf, dat in een advertentie op Marktplaats reclame maakt met het benutten van overwaarde. Tegenover Hooghuys vertelde zij niets over de crypto-belegging.
Hooghuys liet de overeenkomst op 13 oktober 2025 inschrijven in het Kadaster. Op 21 oktober 2025 vestigde de vrouw bij de notaris een hypotheekrecht van € 270.000 op de woning en een pandrecht op de inboedel, en ontving zij de € 70.000. In januari 2026 liet zij schrijven dat zij de overeenkomst vernietigde en het geleende bedrag wilde terugbetalen, maar de € 50.000 niet zou betalen. Hooghuys gaf geen rekeningnummer door en legde in maart 2026 beslag op de woning. In de rechtszaak eiste Hooghuys onder meer dat de vrouw de woning zou leveren, sleutels zou afgeven en bezichtigingen zou dulden, onder dreiging van dwangsommen. De vrouw vroeg in reconventie, voor het geval haar verweer slaagde, om het hypotheekrecht ongedaan te maken.
De rechtbank ziet dat de vrouw haar huis niet wilde verkopen. Zij wilde op korte termijn en voor korte tijd geld lenen. Het leningselement stond voorop, met de nadruk op het snelle voorschot en de mogelijkheid de transactie tegen betaling van € 50.000 ongedaan te maken. Over de verkoopprijs of de datum van overdracht is niet onderhandeld. Een lening van € 70.000 met een vergoeding van € 50.000 komt neer op een rente van ruim 71 procent. Het wettelijke maximum voor consumentenkrediet was 14 procent per jaar en is sinds 1 januari 2026 12 procent. Hooghuys wist dat zo'n kortlopende lening met deze rente en dit onderpand niet is toegestaan. Dat de vrouw niet eerlijk was over de reden van haar geldbehoefte, verandert daar niets aan.
De constructie is daarom in strijd met dwingende regels en de overeenkomst is vernietigbaar. De vrouw heeft die vernietiging terecht ingeroepen met haar brief van 21 januari 2026. Daarmee vervalt de grondslag van alle vorderingen van Hooghuys, die allemaal op de leveringsverplichting steunen. In reconventie oordeelt de rechtbank dat het hypotheekrecht en de pandrechten met de vernietiging waardeloos zijn geworden. De overige reconventionele vorderingen wijst zij af: de vrouw heeft geen belang bij een verklaring dat het om een geldlening gaat, en zij heeft niet onderbouwd waarom het beslag al voor het onherroepelijk worden van het vonnis moet vervallen.
De rechtbank wijst alle vorderingen van Hooghuys af en veroordeelt het bedrijf in de proceskosten van de vrouw, begroot op € 1.836. Zij verklaart de hypothecaire inschrijving op de woning waardeloos. In reconventie draagt iedere partij de eigen proceskosten.
Rechtbank Den Haag · 14 oktober 2026
Civiel Recht CBB verklaart hoger beroep in zaak tegen DNB over TMNL niet-ontvankelijk Een stichting die opkomt voor mensenrechten in de financiële sector ging in hoger beroep tegen een uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam van 19 september 2024. Die rechter verklaarde toen het beroep van de stichting tegen De Nederlandsche Bank (DNB) ongegrond en wees het verzoek om een spoedmaatregel af, omdat de stichting volgens de rechtbank geen belang meer had bij haar bezwaar. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) beoordeelde nu of de stichting nog belang had bij een uitspraak in hoger beroep.
De zaak draait om Transactie Monitoring Nederland (TMNL), het systeem waarmee ABN AMRO, Rabobank, ING, de Volksbank en Triodos Bank gezamenlijk klanttransacties controleerden op witwassen. De stichting vroeg DNB in februari 2024 om hiertegen op te treden, omdat de banken volgens haar het wettelijke verbod overtraden om het monitoren van transacties uit te besteden. Zij vroeg onder meer om een onmiddellijke stop van de gezamenlijke controle, een last onder dwangsom en een boete, ook voor de Nederlandse Vereniging van Banken als vermeende medepleger. DNB liet weten dat dit verzoek geen echte aanvraag opleverde, omdat de stichting naar haar oordeel geen belanghebbende was. Toen de stichting daartegen bezwaar maakte, verklaarde DNB dat bezwaar niet-ontvankelijk: de activiteiten van TMNL waren inmiddels gestaakt, zodat de stichting geen belang meer had bij een inhoudelijke beoordeling.
Het College begon met de vraag of de stichting nog belang had bij een uitspraak in hoger beroep, een vraag die het ambtshalve moet beantwoorden voordat het toekomt aan de inhoudelijke gronden van het hoger beroep. Voor zo'n belang moet het doel dat de stichting nastreeft ook daadwerkelijk bereikbaar zijn en feitelijke betekenis hebben, niet alleen een principiële waarde.
Het oorspronkelijke handhavingsverzoek was gericht op het stopzetten van de uitbesteding van de transactiemonitoring aan TMNL. Het College stelde vast dat TMNL sinds juli 2024 daadwerkelijk is gestopt met die monitoring, vooruitlopend op nieuwe Europese antiwitwaswetgeving die in 2027 ingaat. Op de zitting gaf de stichting aan dat het haar nog ging om het ongedaan maken van de gevolgen van de al beëindigde uitbesteding, maar het College constateerde dat het oorspronkelijke verzoek daar niet op was gericht. Omdat het doel van het verzoek, het stoppen van de uitbesteding, al was bereikt zonder tussenkomst van de rechter, kon de stichting met haar hoger beroep dus niets meer bereiken.
De stichting voerde nog aan dat zij belang had bij vergoeding van gemaakte kosten, zoals juridisch advies en griffierecht. Het College verwierp dat: een bestuursorgaan kan ook worden veroordeeld tot vergoeding van proceskosten zonder dat het hoger beroep gegrond wordt verklaard, zodat dat op zichzelf geen belang bij een uitspraak oplevert. Ook het argument dat de stichting schade had geleden omdat haar eigen zakelijke bankrekening onderdeel was geweest van de gegevensdeling tussen TMNL en de banken, hielp niet. Die kwestie loopt namelijk al bij de Autoriteit Persoonsgegevens, die zelfstandig beoordeelt of de privacyregels zijn geschonden, en eventuele schade kan de stichting aan de orde stellen bij die autoriteit of bij de civiele rechter.
Omdat geen van deze omstandigheden alsnog een belang bij een uitspraak opleverde, kwam het College niet toe aan een beoordeling van de vraag of de voorzieningenrechter het beroep terecht ongegrond had verklaard. Het College verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk en zag geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 1 september 2026
Bestuursrecht