Raad van State: hoger beroep over Woo-verzoek aan deken is misbruik van recht Een man wilde van de deken van de orde van advocaten in Noord-Holland weten waarom die geen poging had gedaan tot een minnelijke oplossing voordat hij zijn standpunt over een tuchtklacht bepaalde. Hij vond dat de deken daarmee artikel 46d lid 1 van de Advocatenwet had geschonden en dat hem zo niets anders restte dan naar de tuchtrechter te stappen. Op 15 maart 2023 vroeg hij de deken op grond van de Wet open overheid (Woo) om de documenten of informatie over het passeren van die verplichting.
De deken wees het verzoek bij besluit van 4 april 2023 af. Volgens de deken valt het verzoek niet onder de Woo, omdat voor stukken uit het klachtdossier een eigen openbaarmakingsregeling in artikel 45a van de Advocatenwet geldt. Bovendien vroeg de man om stukken uit zijn eigen klachtdossier, en er waren geen stukken die op zijn verzoek zagen. Het bezwaar van de man verklaarde de deken bij besluit van 26 juni 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 23 mei 2024 ongegrond. Zij vond het standpunt van de deken dat er geen documenten bestaan over de beslissing om geen minnelijke schikking te beproeven niet ongeloofwaardig. De man had volgens de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat zulke documenten er wel waren. In hoger beroep voerde hij aan dat er wel degelijk een document bestaat dat op zijn verzoek ziet.
Op dat betoog komt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State niet toe. Zij verwijst naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Zijn gedrag bestaat uit herhaalde verzoeken, een grote hoeveelheid kansloze klachten en procedures, onduidelijke processtukken en een gebrek aan medewerking. De Afdeling zag dat patroon ook in deze zaak terug en oordeelde dat de man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft. Hij heeft de bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom evident zonder redelijk doel gebruikt.
De Afdeling behandelde dit hoger beroep op zitting op 18 augustus 2026, tegelijk met zeven andere zaken van dezelfde man. Zij verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk, zodat de uitspraak van de rechtbank in stand blijft. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Hof houdt klacht tegen notaris over verkoop van appartement uit nalatenschap ongegrond Een appartement in Scheveningen dat tot een nalatenschap behoorde, werd in 2022 door de weduwe verkocht aan haar huurster. Dat leidde tot een klacht van een van haar zoons tegen de notaris die de levering regelde. Het appartement was in 2008 gekocht door het echtpaar, dat sinds 2006 in Denemarken woonde. De vader overleed in maart 2021. In zijn testament had hij zijn vrouw een keuzelegaat tegen inbreng toegekend (de keuze om bepaalde goederen te krijgen tegen vergoeding van de waarde ervan aan de nalatenschap) en haar tot executeur benoemd, degene die de nalatenschap afwikkelt.
Op 4 juli 2022 verkocht de moeder het appartement voor € 228.000 aan de huurster. Daarnaast schonk zij de koopster € 53.000. De zoon liet de notaris weten dat de zoons het niet eens waren met de verkoop en dat zijn moeder in haar rouw impulsief had gehandeld. De notaris passeerde op 26 augustus 2022 de akte waarmee het legaat aan de moeder werd afgegeven en de akte van levering aan de koopster.
De zoon verweet de notaris dat de moeder niet beschikkingsbevoegd was, omdat de gemeenschap van goederen en de nalatenschap nog onverdeeld waren. Verder zou de notaris te weinig met de kinderen hebben gecommuniceerd, het legaat niet juist hebben afgegeven en onvoldoende onderzoek hebben gedaan naar de wil van de moeder en de omstandigheden van koop en schenking. De kamer voor het notariaat in het ressort Den Haag verklaarde de klacht op 22 november 2023 volledig ongegrond. De zoon ging in hoger beroep.
Het gerechtshof Amsterdam behandelde de klacht opnieuw en bevestigde het oordeel van de kamer. De zoon was ontvankelijk als erfgenaam, maar zijn klacht slaagde niet. De opdracht van de notaris beperkte zich tot de levering van het appartement. Omdat de vader een keuzelegaat had opgenomen en de moeder executeur was, mocht zij het legaat aan zichzelf afgeven zonder toestemming van de kinderen. Een legaat is een schuld van de nalatenschap en het voldoen daarvan is de taak van de executeur. De huwelijksgoederengemeenschap hoefde daarvoor niet eerst te worden verdeeld. Dat de waarde van het appartement niet in de akte was vastgesteld, ontsloeg de moeder niet van de plicht die waarde later in te brengen bij de verdeling.
Over de wil van de moeder oordeelde het hof dat te weinig was aangevoerd om te concluderen dat de notaris nader onderzoek had moeten doen. De notaris had haar herhaaldelijk gesproken en kreeg geen signalen van wilsonbekwaamheid. Ook hoefde de notaris niet met de kinderen te communiceren, omdat zij geen partij waren bij de koop of de aktes. Een medewerkster van de notaris had bovendien herhaaldelijk geadviseerd dat de moeder juridisch advies kon inwinnen. Dat dit niet gebeurde, valt de notaris niet aan te rekenen.
Het hof bevestigde de beslissing van de kamer en verklaarde de klacht daarmee ongegrond.
Gerechtshof Amsterdam · 27 augustus 2024
Civiel Recht Raad van State: staatssecretaris hoeft niet te ingrijpen in tuchtklachten tegen advocaten, hoger beroep ongegrond Een man diende klachten in bij de Nederlandse Orde van Advocaten, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline. Volgens hem werkten die klachtenprocedures niet. Op 31 maart 2023 vroeg hij de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid daarom om hem te helpen aan 'rechtstoegankelijkheid'. Dat kwam neer op een verzoek om in te grijpen in zijn individuele tuchtzaken.
De staatssecretaris weigerde dat bij brief van 21 april 2023. Hij schreef dat hij als staatssecretaris niet kan interveniëren in individuele zaken. De man maakte bezwaar, maar de staatssecretaris handhaafde zijn weigering bij brief van 15 juni 2023. De man stapte daarna naar de rechter.
De Raad van State beslist in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 17 december 2024. Die rechtbank had het beroep van de man ongegrond verklaard. Volgens de rechtbank geeft de Advocatenwet de staatssecretaris geen ruimte om in individuele tuchtzaken tussenbeide te komen. De tuchtrechtelijke bevoegdheden liggen bij de dekens, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline.
De Afdeling bestuursrechtspraak komt tot hetzelfde eindresultaat, maar langs een andere weg. De brief van 15 juni 2023 miste een formeel dictum, het beslispunt van een besluit. Uit de tekst en de toelichting van de staatssecretaris leidt de Afdeling af dat hij het bezwaar niet-ontvankelijk bedoelde te verklaren. De brief van 21 april 2023 is namelijk geen besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing met rechtsgevolg, en daar voldeed deze brief niet aan. De rechtbank verklaarde het beroep daarom terecht ongegrond, zij het om andere redenen. Aan de inhoudelijke gronden van de man komt de Afdeling niet toe.
De staatssecretaris vroeg de Afdeling ook om het hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren wegens misbruik van procesrecht. Hij wees erop dat de man bij meerdere ministers hetzelfde verzoek heeft gedaan en dat zijn procedeergedrag de staat veel publieke middelen kost. De Afdeling wijst dat verzoek af: op basis van alle informatie die zij nu heeft, is van misbruik nog geen sprake.
Tegelijk waarschuwt de Afdeling dat er inmiddels wel een duidelijk patroon te zien is. De man start bij verschillende bestuursorganen en rechtscolleges meerdere procedures en dient klachten in. Op 22 mei 2024 verklaarde de Afdeling al hoger beroepen van hem niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Bovendien deed hij hetzelfde verzoek aan de Minister van Justitie en Veiligheid. Dat leidde tot een uitspraak van de Afdeling van 3 juni 2026, waarin zijn hoger beroep eveneens ongegrond werd verklaard. Daaruit volgt dat zulke brieven van een staatssecretaris of minister geen besluit zijn. Volgens de Afdeling zou dat voor de man reden moeten zijn om te stoppen met vergelijkbare verzoeken. Blijft hij op deze manier procederen, dan kan het oordeel op termijn alsnog anders uitvallen.
Het voorwaardelijk incidenteel hoger beroep van de staatssecretaris vervalt, omdat het hoger beroep van de man ongegrond is. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Militaire kamer bevestigt tuchtstraf voor sergeant na duw naar collega Een sergeant die een collega tijdens een woordenwisseling een duw gaf, houdt de opgelegde boete van € 150,00. De militaire kamer van de rechtbank Gelderland verwerpt in beroep alle procedurele bezwaren van de sergeant en bevestigt de tuchtstraf.
Het incident vond eind februari 2026 plaats tussen twee sergeanten. Volgens de beschuldiging gaf de sergeant zijn collega met beide handen een stevige duw op de borst, terwijl hij geagiteerd riep dat de ander weg moest gaan en hem met rust moest laten. Een meerdere sprak na het voorval met alle betrokkenen en een getuige, en meldde de zaak door aan de commandant. Die reikte de sergeant een schriftelijke beschuldiging uit wegens schending van een gedragsregel uit de Wet militair tuchtrecht (WMT), en legde na het gebruikelijke tuchtproces een geldboete van € 150,00 op. De sergeant ging eerst in beklag, waarna de beklagmeerdere de boete handhaafde, en vervolgens in beroep bij de militaire kamer.
De raadsman van de sergeant voerde ter zitting een hele reeks procedurele bezwaren aan. Zo zouden getuigenverklaringen ten onrechte ontbreken in het dossier, waardoor de sergeant deze niet kon toetsen. De militaire kamer erkent dat dit niet de schoonheidsprijs verdient, maar oordeelt dat de sergeant niet in zijn belangen is geschaad: de inhoud van de verklaringen was hem wel voorgelezen en bekend, en hij had zelf nooit gevraagd om de stukken alsnog toe te voegen. Ook het niet horen van aanwezige leerlingen als getuigen was volgens de militaire kamer een begrijpelijke keuze, gelet op de gezagsverhouding tussen instructeurs en leerlingen, en de sergeant had zelf om andere getuigen kunnen vragen.
De raadsman voerde daarnaast aan dat verzoeken om drie andere sergeanten te horen en aanvullende stukken te overleggen ten onrechte waren afgewezen. Die verzoeken zagen echter op de voorgeschiedenis tussen de sergeant en zijn collega, terwijl het tuchtonderzoek zich volgens de militaire kamer moet beperken tot de gedraging uit de beschuldiging zelf. Ook het beroep op de zogeheten scherpe scheiding tussen strafrecht en tuchtrecht, waarbij de raadsman stelde dat een duw eigenlijk mishandeling in strafrechtelijke zin oplevert, wordt verworpen: de commandant heeft een eigen beoordelingsruimte om vast te stellen of sprake is van een strafbaar feit, en hoeft die afweging niet inzichtelijk te maken. Verder wees de militaire kamer een klacht af dat de sergeant een vertrouwensman van zijn vakbond zou zijn geweigerd, omdat niet was gebleken dat hij om een vertrouwensman buiten zijn eigen onderdeel had gevraagd of dat daar een bijzondere reden voor bestond. Ook het argument dat de commandant al vóór het uitreiken van de beschuldiging onderzoek had gedaan door een collega te bevragen, en de klacht dat een vraag aan een meerdere tijdens het beklag was geweigerd, worden verworpen: dat vooronderzoek was nodig om de beschuldiging te kunnen formuleren, en de geweigerde vraag ging niet over het incident zelf.
Ook inhoudelijk houdt de bewezenverklaring stand. De militaire kamer overweegt dat de commandant op basis van de verklaringen van de meerdere, de collega en de getuige in redelijkheid tot de conclusie kon komen dat de sergeant zijn collega had geduwd, en dat dit een schending van de tuchtrechtelijke gedragsregel oplevert. Het beroep van de sergeant op noodweer, omdat hij zich uit een onveilige situatie zou hebben willen bevrijden, wordt verworpen: hij heeft onvoldoende onderbouwd dat sprake was van een onmiddellijk dreigend gevaar, en evenmin waarom hij zich niet op een andere manier aan de situatie had kunnen onttrekken.
Ook over de hoogte van de straf oordeelt de militaire kamer dat de boete van € 150,00 passend en redelijk is, en dat de sergeant onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat vergelijkbare gedragingen van anderen minder of niet zijn bestraft. De militaire kamer verklaart zich bevoegd, verklaart het beroep ontvankelijk, en bevestigt uiteindelijk de beslissing waartegen het beroep was gericht, zodat de geldboete van € 150,00 in stand blijft.
Rechtbank Gelderland · 29 juli 2026
Strafrecht Hof spreekt man (85) vrij van belaging ex-vriendin: berichten te beperkt en niet dreigend Een man uit de regio Rotterdam bleef na het einde van zijn relatie contact zoeken met zijn ex-vriendin. Tussen oktober 2023 en juli 2024 stuurde hij haar Facebook-berichten, vriendschapsverzoeken, een kaartje met zijn telefoonnummer en WhatsApp-berichten. Ook schreef hij twee keer aan haar dochter. De vrouw deed twee keer aangifte van belaging. De man, geboren in 1941, was in 2022 al eens veroordeeld voor belaging van dezelfde vrouw.
De politierechter in Rotterdam veroordeelde hem in eerste aanleg voor belaging tot een voorwaardelijke taakstraf van 180 uur, met een contact- en locatieverbod. De man ging in hoger beroep. De advocaat-generaal ging in hoger beroep uit van een kortere periode, van 8 april 2024 tot en met 25 juli 2024, en eiste een voorwaardelijke taakstraf van 120 uur met hetzelfde contact- en locatieverbod.
Het hof ging na wat aantoonbaar van de man afkomstig was. Berichten van een prepaid-nummer rekende het niet aan hem toe: de man ontkende dat nummer te gebruiken en de politie had niet onderzocht wie het gebruikte. Er bleef een beperkt aantal contactmomenten over. De man stuurde op 8 april 2024 een gebroken hartje via Messenger en wenste de vrouw op haar verjaardag succes met een 'gefeliciteerd'. Daarnaast volgden korte berichten van niet meer dan een zin op 7 juni, 21 juni, 25 juni, 11 juli en 19 juli 2024, twee vriendschapsverzoeken op 20 en 21 juli en een kaartje met 'bel me' en zijn telefoonnummer van 24 april. Op 25 juli 2024 stuurde hij nog een WhatsApp-bericht. Aan de dochter stuurde hij op 5 en 11 juli twee korte berichten. Voor de beschuldigingen dat hij in september 2023 voor de deur stond, een envelop stuurde en een bloemstuk liet bezorgen, zag het hof te weinig bewijs, net als de advocaat-generaal en de verdediging.
Volgens het hof gaat het om te weinig berichten, op te weinig momenten, om te spreken van belaging. Daarvoor is stelselmatigheid nodig, en die ontbreekt. Het hof begrijpt dat de vrouw de berichten als zeer vervelend ervoer, omdat zij geen contact meer wilde. Maar de berichten zijn kort en niet dreigend of dwingend van aard. Dat de man eerder voor belaging was veroordeeld, verandert dat niet.
Ook het subsidiair tenlastegelegde, dwang, haalde het niet. Daarvoor moet iemand daadwerkelijk zijn gedwongen iets te doen, niet te doen of te dulden. Het hof zag daar geen aanwijzing voor. Een poging tot dwang was niet ten laste gelegd.
Het hof vernietigde het vonnis van de politierechter en sprak de man vrij van beide tenlastegelegde feiten. De vrouw had een schadevergoeding van € 1.500 gevorderd voor immateriële schade; zij werd daarin niet-ontvankelijk verklaard, en moet de proceskosten van de man betalen, die het hof op nihil begrootte. Ook de vordering van het openbaar ministerie om een eerder voorwaardelijk opgelegde taakstraf van 60 uur alsnog uit te voeren wees het hof af, omdat de man niet meer is veroordeeld voor een feit in de proeftijd.
Gerechtshof Den Haag · 16 november 2026
Strafrecht