Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025.
De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt.
Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie.
De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet.
Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026.
Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Strafrecht; Europees Strafrecht Rechtbank legt 180 uur taakstraf op voor witwassen van gestolen bedrijfsgoederen, officier eiste 18 maanden cel Een man uit Emmer-Compascuum haalde in het voorjaar van 2024 meerdere keren in alle vroegte goederen op bij een groot industrieel bedrijf. Met zijn auto en een lange aanhanger laadde hij pallets met isolatiemateriaal, een matrijs, sterilisatietrays, een pomp en metaal in. Betaald werd contant aan een medewerker, een pakbon kreeg hij nooit. De goederen verkocht hij door of leverde hij in bij een oud-ijzerhandelaar.
De medewerkers van het bedrijf bleken de spullen te hebben verduisterd. Een beveiligingsmedewerker zag op 11 april 2024 een aanhanger met bedrijfsgoederen voorbijrijden, waarna het bedrijf de camerabeelden bekeek. Daarop was te zien dat de man op 18 en 26 maart en op 4, 8, 9 en 11 april 2024 telkens vóór zes uur 's ochtends het terrein opreed, terwijl het magazijn pas om acht uur openging. Het bedrijf deed aangifte van verduistering in dienstbetrekking. De man werd vervolgd voor witwassen.
De man ontkende dat hij wist dat de goederen van misdrijf afkwamen. Volgens zijn advocaat moest hij worden vrijgesproken. De rechtbank vond dat voorwaardelijk opzet bewezen was: de man nam bewust de aanmerkelijke kans dat de spullen uit misdrijf afkomstig waren. Daarvoor wees de rechtbank op de omstandigheden: een groot en professioneel bedrijf, contante betaling zonder pakbon en afhaling buiten openingstijden. Bij de politie had hij zelf gezegd: 'jullie gooien voor een kapitaal weg'. Toch deed hij geen enkel onderzoek naar de herkomst van de goederen.
De rechtbank sprak de man wel gedeeltelijk vrij. Het bedrijf had de waarde van de goederen op ongeveer € 400.000 geschat, maar die schatting berustte alleen op een handgeschreven briefje. Inkoopbonnen of andere stukken ontbraken, terwijl een professioneel bedrijf die in zijn administratie zou moeten hebben. Ook kon niet worden vastgesteld dat de RVS karren, autoclaafkleppen en machineonderdelen op de aanhanger lagen, omdat een deel in kratten zat of in zwart plastic was verpakt.
De officier van justitie eiste 18 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf op basis van het oriëntatiepunt voor fraude met een bedrag tussen € 250.000 en € 500.000. Doordat dat bedrag niet bewezen was, hanteerde de rechtbank de lagere categorie van € 10.000 tot € 70.000. De reclassering schatte de kans op herhaling laag en achtte de man in staat een taakstraf uit te voeren.
De rechtbank veroordeelde de man tot een taakstraf van 180 uur, met 3 maanden vervangende hechtenis als hij die niet naar behoren verricht. Daarbovenop kreeg hij een voorwaardelijke gevangenisstraf van 3 maanden met een proeftijd van 2 jaar. De schadevordering van het bedrijf van € 398.814 en € 12.026 aan proceskosten verklaarde de rechtbank niet-ontvankelijk, omdat de hoogte van de schade niet was onderbouwd. Het bedrijf kan de vordering nog aan de burgerlijke rechter voorleggen.
Rechtbank Noord-Nederland · 12 november 2026
Strafrecht; Materieel Strafrecht Autobedrijf krijgt € 45.000 boete voor witwassen en valsheid in geschrift bij autoleasefraude Een autobedrijf uit Groningen heeft jarenlang contant geld ontvangen voor de verkoop en lease van auto's, terwijl dat geld afkomstig was uit misdrijf. Dat oordeelt de rechtbank Noord-Nederland, die het bedrijf veroordeelt voor gewoontewitwassen en valsheid in geschrift. Het bedrijf moet een geldboete van € 45.000 betalen. De uitkomst is het resultaat van procesafspraken tussen het openbaar ministerie en de verdediging.
Het witwassen speelde zich af tussen 15 mei 2020 en 16 september 2023. In die periode ontving het bedrijf, samen met twee medeverdachten en andere mededaders, in acht afzonderlijke dossiers contante en girale bedragen van klanten die een auto kochten of leasten. Het ging onder meer om een Volkswagen Golf, een BMW, een Audi Q8, twee Volkswagen Polo's en twee Mercedessen. De bedragen liepen uiteen van € 7.800 tot € 48.485 per klant. Bij één klant ging het om een aanbetaling van € 45.000, € 42.175 aan contant geld en € 3.000 aan Tikkie-betalingen. De rechtbank acht bewezen dat de verdachten wisten dat dit geld geheel of gedeeltelijk uit enig misdrijf afkomstig was, en dat zij van het witwassen een gewoonte hadden gemaakt.
Daarnaast pleegde het bedrijf valsheid in geschrift. In een kasboek werden in de periode van 15 april 2022 tot en met 5 januari 2023 lagere contante ontvangsten genoteerd dan er in werkelijkheid binnenkwamen. Zo stond er € 9.000 in het kasboek terwijl op 15 april 2022 € 12.400 contant was ontvangen, en € 8.900 terwijl op 5 januari 2023 € 11.460 binnenkwam. Ook de leasecontracten, mantelovereenkomsten en documenten voor het eigendomsvoorbehoud waren vals. Daarin ontbrak dat klanten meerdere aanbetalingen moesten doen. Er stond in dat de maandelijkse betalingen giraal en per automatische incasso verliepen, terwijl ook contant werd betaald. En als verhuurder van de auto's stond een andere partij vermeld dan het bedrijf zelf, dat in werkelijkheid de contractpartij was.
De rechtbank besteedt veel aandacht aan de procesafspraken. Het openbaar ministerie en de verdediging legden die op 14 september 2026 schriftelijk vast. Ze komen erop neer dat het bedrijf de feiten niet betwist, geen onderzoekswensen of verweren voert, afstand doet van twee in beslag genomen auto's en afziet van hoger beroep. Het openbaar ministerie eist daarvoor een geldboete van € 45.000, waarvan € 25.000 al voor 1 oktober 2026 als zekerheid is betaald. Het resterende bedrag van € 20.000 wordt in twaalf termijnen voldaan. De rechtbank toetste of deze afspraken een eerlijk proces niet in de weg staan, aan de hand van een arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022. Op de zitting bevestigde de bestuurder, bijgestaan door zijn raadsman, dat hij de afspraken en de gevolgen begreep en er vrijwillig voor koos.
De rechtbank toetste daarnaast zelf of het bewijs voldoende steun vond in het dossier en of de voorgestelde straf in redelijke verhouding stond tot de ernst van de zaak. Beide vragen beantwoordt zij bevestigend. De bewezenverklaring vindt volgens de rechtbank voldoende steun in de bewijsmiddelen, en de geldboete is passend, mede gelet op de voordelen die afdoening via procesafspraken oplevert. De rechtbank spreekt het bedrijf vrij van het meer of anders ten laste gelegde.
De rechtbank verklaart de feiten 1, 2 en 3 bewezen en veroordeelt het bedrijf tot een geldboete van € 45.000.
Rechtbank Noord-Nederland · 12 november 2026
Strafrecht; Materieel Strafrecht Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt.
De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort.
De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af.
De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen.
De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure.
De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.
Rechtbank Amsterdam · 12 november 2026
Strafrecht; Europees Strafrecht Raad van State: staatssecretaris hoeft niet te ingrijpen in tuchtklachten tegen advocaten, hoger beroep ongegrond Een man diende klachten in bij de Nederlandse Orde van Advocaten, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline. Volgens hem werkten die klachtenprocedures niet. Op 31 maart 2023 vroeg hij de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid daarom om hem te helpen aan 'rechtstoegankelijkheid'. Dat kwam neer op een verzoek om in te grijpen in zijn individuele tuchtzaken.
De staatssecretaris weigerde dat bij brief van 21 april 2023. Hij schreef dat hij als staatssecretaris niet kan interveniëren in individuele zaken. De man maakte bezwaar, maar de staatssecretaris handhaafde zijn weigering bij brief van 15 juni 2023. De man stapte daarna naar de rechter.
De Raad van State beslist in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 17 december 2024. Die rechtbank had het beroep van de man ongegrond verklaard. Volgens de rechtbank geeft de Advocatenwet de staatssecretaris geen ruimte om in individuele tuchtzaken tussenbeide te komen. De tuchtrechtelijke bevoegdheden liggen bij de dekens, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline.
De Afdeling bestuursrechtspraak komt tot hetzelfde eindresultaat, maar langs een andere weg. De brief van 15 juni 2023 miste een formeel dictum, het beslispunt van een besluit. Uit de tekst en de toelichting van de staatssecretaris leidt de Afdeling af dat hij het bezwaar niet-ontvankelijk bedoelde te verklaren. De brief van 21 april 2023 is namelijk geen besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing met rechtsgevolg, en daar voldeed deze brief niet aan. De rechtbank verklaarde het beroep daarom terecht ongegrond, zij het om andere redenen. Aan de inhoudelijke gronden van de man komt de Afdeling niet toe.
De staatssecretaris vroeg de Afdeling ook om het hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren wegens misbruik van procesrecht. Hij wees erop dat de man bij meerdere ministers hetzelfde verzoek heeft gedaan en dat zijn procedeergedrag de staat veel publieke middelen kost. De Afdeling wijst dat verzoek af: op basis van alle informatie die zij nu heeft, is van misbruik nog geen sprake.
Tegelijk waarschuwt de Afdeling dat er inmiddels wel een duidelijk patroon te zien is. De man start bij verschillende bestuursorganen en rechtscolleges meerdere procedures en dient klachten in. Op 22 mei 2024 verklaarde de Afdeling al hoger beroepen van hem niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Bovendien deed hij hetzelfde verzoek aan de Minister van Justitie en Veiligheid. Dat leidde tot een uitspraak van de Afdeling van 3 juni 2026, waarin zijn hoger beroep eveneens ongegrond werd verklaard. Daaruit volgt dat zulke brieven van een staatssecretaris of minister geen besluit zijn. Volgens de Afdeling zou dat voor de man reden moeten zijn om te stoppen met vergelijkbare verzoeken. Blijft hij op deze manier procederen, dan kan het oordeel op termijn alsnog anders uitvallen.
Het voorwaardelijk incidenteel hoger beroep van de staatssecretaris vervalt, omdat het hoger beroep van de man ongegrond is. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht