Hof bekrachtigt afwijzing schadeclaim tegen Staat over coronatoegangsbewijs Van 25 september 2021 tot 25 februari 2022 konden Nederlanders bij horeca, culturele locaties en evenementen alleen naar binnen met een coronatoegangsbewijs. Zo'n bewijs kreeg je met een vaccinatiebewijs, een herstelbewijs of een negatieve testuitslag. Drie mensen vonden dat de Staat daarmee hun grondrechten schond en vorderden schadevergoeding. Een van hen had danslessen gevolgd, een tweede exploiteerde twee horecazaken in Amersfoort en Soest en een derde ging naar de tennisvereniging en ondernam sociale activiteiten.
De eerste eiseres had zich ingeschreven voor een dansopleiding, maar kreeg geen toegang tot de dansschool en stelt betaald te hebben voor lessen die zij niet kon volgen. De horecaondernemer stelt omzet te zijn misgelopen en sloot zijn zaken vanaf 6 november 2021 helemaal, omdat hij zijn gasten niet wilde controleren. Daarna beperkte hij zich tot het bezorgen van maaltijden. De derde eiseres liet zich meerdere keren testen en wil reiskosten en reistijd vergoed krijgen. Zij stelt ook dat zij de tenniskantine niet in mocht, terwijl haar tennisvrienden dat wel mochten. Alle drie noemen zij daarnaast immateriële schade, zoals stress, ruzie met hun omgeving en verlies van levensvreugde. Geen van hen heeft zich laten vaccineren.
De rechtbank Den Haag wees hun vorderingen af. Het gerechtshof Den Haag kijkt in hoger beroep naar veertien grieven en wijst ze allemaal af. Een deel van het betoog gaat over de vaccins zelf: zouden die niet werken tegen besmetting en schadelijk zijn? Het hof zegt dat de appellanten zich niet hebben laten vaccineren, dat vaccinatie nooit verplicht was en dat zij een bewijs ook met een negatieve test konden krijgen. Zij hebben daarom geen belang bij hun klachten over de vaccins. Daarnaast bepaalde het Europese geneesmiddelenagentschap dat de vaccins onder voorwaarden op de markt mochten, en dat oordeel is voor het hof het uitgangspunt.
Ook het beroep op de Grondwet slaagt niet. De appellanten vinden dat de wet te veel aan de ministers heeft overgelaten, maar het hof mag een wet in formele zin niet aan de Grondwet toetsen (artikel 120 Grondwet). Het hof volgt verder de rechtbank dat de Staat mocht afgaan op de adviezen van het Outbreak Management Team. Dat orgaan wees op het risico van een opleving van het virus en op druk op de zorg als de afstandsregel van anderhalve meter zou vervallen. Het coronatoegangsbewijs was het alternatief. De Nederlandse Zorgautoriteit rekende per september 2021 met 180.000 tot 200.000 uitgestelde operaties. Dat de appellanten achteraf grafieken tonen waaruit zou blijken dat het bewijs weinig effect had, maakt de invoering niet onrechtmatig, want het gaat om de kennis van toen.
Over de grondrechten oordeelt het hof dat de rechtbank kon volstaan met een toets aan artikel 8 EVRM, omdat de andere genoemde bepalingen op dezelfde gronden tot hetzelfde resultaat leiden. Het Handvest van de Europese Unie is niet van toepassing, want de Staat voerde met het bewijs geen Europees recht uit. Het verwijt van discriminatie tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden gaat niet op, omdat er een test of herstelbewijs als alternatief was en er een uitzondering gold voor mensen die geen test konden ondergaan. Ook gold het bewijs maar kort en alleen voor niet-essentiële activiteiten. Dat de horecaondernemer zijn zaken sloot om geen gasten te hoeven controleren, komt volgens het hof voor zijn eigen rekening.
Het hof bekrachtigt daarom het vonnis van de rechtbank. De drie appellanten moeten hoofdelijk de proceskosten in hoger beroep betalen: € 987 aan griffierecht en nakosten en € 3.870 aan salaris van de advocaat van de Staat, vermeerderd met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betalen.
Gerechtshof Den Haag · 10 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Raad van State: schuur Wagenborgen hoeft niet versterkt, aardbevingsbelasting laag Een eigenaar van een woning met bijbehorende schuren in Wagenborgen, in het Groningse aardbevingsgebied, vindt dat zijn ligboxenstal voor melkrundvee uit 1995 moet worden versterkt. De schuur is volgens hem aan één kant 20 tot 30 centimeter verzakt. Daardoor zou de dakconstructie haar functie hebben verloren en zou het gebouw onveilig zijn. Hij schrijft die verzakking toe aan het verweken van de ondergrond door bodembeweging als gevolg van mijnbouw.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde in beroep over het besluit van 24 februari 2025 van de staatssecretaris Herstel Groningen. Dat besluit kwam na bezwaar tegen het besluit van 26 augustus 2021, waarin was bepaald dat de woning wel versterkt moet worden en de schuur niet. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verdedigde dit besluit voor de Afdeling. De zaak werd op 13 augustus 2026 op zitting behandeld.
Het gaat om de veiligheidsnorm voor gebouwen in het aardbevingsgebied. Die norm bepaalt dat de kans dat iemand overlijdt doordat een gebouw bij een aardbeving instort, niet groter mag zijn dan 1 op de 100.000. Ingenieursbureau W2N toetste de schuur voor de Nationaal Coördinator Groningen aan de Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR) 9998:2018, de richtlijn waarmee constructeurs berekenen hoe sterk een gebouw tegen aardbevingen moet zijn. De schuur is ingedeeld in gevolgklasse CC1B. Daarbij hoort een herhalingstijd van 95 jaar en een piekgrondversnelling van 0,039g.
W2N berekende dat de aardbevingsbelasting op de schuur ongeveer 21,6 kN bedraagt. De laagste windbelasting in één richting is ongeveer 113,51 kN. Een schuur die op die windbelasting is berekend, voldoet dus ruimschoots aan de aardbevingsbelasting. De eigenaar legde tegenadviezen van Adviesburo F.T.V. over. Daaruit bleek volgens hem dat de schuur niet voldoet. W2N wees erop dat die berekeningen alleen aantonen dat de constructie niet voldoet aan de sneeuw- en windbelasting, en dat daarin geen aardbevingsbelasting is getoetst.
Op de zitting trok de eigenaar zijn gronden over de gevolgklasse en de zogenoemde Validatiechecklist schuren in. De Afdeling boog zich daarna over drie punten. Over de berekening van de aardbevingsbelasting overwoog zij dat deskundigen van de minister gemotiveerd hadden uitgelegd dat wind en aardbeving bij lichte schuren met een groot oppervlak vergelijkbaar zijn, omdat beide het gebouw zijdelings belasten. Een schuur heeft weinig massa, dus de aardbevingskracht is klein, terwijl de wind op het grote oppervlak veel harder duwt. Een uitgebreidere toets aan de NPR had daarom geen toegevoegde waarde. De eigenaar had daar te weinig tegenover gesteld.
Ook het betoog over de piekgrondversnelling slaagde niet. De eigenaar wees erop dat voor zijn woning een herhalingstijd van 475 jaar en een piekgrondversnelling van 0,12g was gebruikt. De Afdeling overwoog dat een schuur, waarin bij normaal gebruik weliswaar enkele mensen verblijven maar geen woonvertrekken zijn, lichter wordt genormeerd dan een woning. Dat vertaalt zich in een lagere piekgrondversnelling. Het was daarom niet onjuist dat de minister zich baseerde op de notitie van het Nederlands Normalisatie Instituut over de gevolgklasse van de Groninger schuur.
Over het derde punt, de verweking van de ondergrond, oordeelde de Afdeling dat alleen niet-cohesieve grond zoals zand kan verweken. De grond onder de schuur bestaat uit klei. Zelfs bij zandgrond in de buurt van Wagenborgen is volgens de NEN-webtool geen kans op verweking. De scheefstand en de scheuren zijn daarom geen bewijs dat trillingen door aardbevingen de schuur hebben aangetast. Een gebouw kan door allerlei oorzaken beschadigd raken, en daarvoor is de eigenaar zelf verantwoordelijk. Een gebouw kan bovendien niet voldoen aan de bouwkundige norm NEN 8700 en wel aan de NPR, omdat die twee op verschillende manieren toetsen. Vermoedt de eigenaar dat de schade door bodembeweging is ontstaan, dan kan hij die melden bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen.
De Afdeling verklaarde het beroep ongegrond. De schuur hoeft dus niet te worden versterkt. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad: verjaarde vordering na uit elkaar gaan niet te verrekenen met overbedelingsschuld van huis Twee mensen kochten samen een huis in Gelderland. Het huis werd op 2 februari 2017 aan hen geleverd, ieder voor de onverdeelde helft. De koopprijs bedroeg € 271.768,69. De man betaalde daarvan € 101.618,69 uit eigen middelen; de rest van € 170.150 werd gefinancierd met een hypotheek waarvoor beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn. Toen hun relatie in elk geval in augustus 2022 was geëindigd, bleef de man in het huis wonen. De vrouw wilde het huis verkopen, de man wilde het juist overnemen.
In de procedure over de verdeling vorderde de vrouw dat het huis aan een derde wordt verkocht en dat de man daaraan meewerkt. De man vroeg in reconventie om toedeling van het huis aan hem, onder overname van de hypotheekschuld en met ontslag van de vrouw uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid. Ook wilde hij dat het bedrag dat hij aan de vrouw moet betalen voor de overbedeling, wordt verminderd met wat hij bij de aankoop méér had betaald dan zijn helft. De rechtbank Gelderland wees het huis aan de man toe en bepaalde dat beiden de helft van de overwaarde krijgen, zonder verrekening.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde anders. Het hof vond dat de man door zijn extra betaling een vordering van € 50.809,35 op de vrouw had gekregen. Die vordering was volgens het hof wel verjaard, omdat de man pas op 22 augustus 2022 om betaling vroeg, meer dan vijf jaar na de levering van het huis. Toch mocht de man van het hof dat bedrag verrekenen met wat hij de vrouw moet betalen voor haar helft van de overwaarde, als hij het huis zou overnemen. Het hof baseerde dat op artikel 6:131 lid 1 BW, dat bepaalt dat de bevoegdheid tot verrekening niet eindigt door verjaring.
De vrouw ging in cassatie. Zij klaagde dat het hof die bepaling verkeerd had uitgelegd. De Hoge Raad geeft haar gelijk. Artikel 6:131 lid 1 BW laat een bestaande verrekeningsbevoegdheid voortbestaan nadat een vordering verjaart. Maar de bepaling geeft geen recht om een vordering die al is verjaard te verrekenen met een schuld die pas daarna is ontstaan. Dan geldt gewoon het vereiste uit artikel 6:127 lid 2 BW: wie wil verrekenen, moet zijn eigen vordering kunnen afdwingen. In deze zaak was de vordering van de man verjaard vóórdat de vrouw een vordering op hem kreeg wegens overbedeling. De man kon dus niet meer verrekenen, en het oordeel van het hof was onjuist.
De man had onder voorwaarde ook zelf incidenteel cassatieberoep ingesteld, tegen het oordeel dat zijn vordering was verjaard. Omdat het hoofdberoep slaagt, is aan die voorwaarde voldaan en beoordeelt de Hoge Raad dit beroep alsnog. Het beroep is niet geslaagd. De man had in de feitelijke instanties niet aangevoerd dat zijn vordering pas bij het einde van de relatie opeisbaar werd, en evenmin dat het een vordering na onbepaalde tijd was. Hij was er zelf van uitgegaan dat de vordering in februari 2017 opeisbaar was. Zijn verweer was dat het beroep op verjaring onaanvaardbaar was, omdat de termijn maar een paar maanden was overschreden. Het hof wees dat argument af, en volgens de Hoge Raad is dat oordeel niet onjuist of onbegrijpelijk. Verjaring is dwingend recht, en de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid moet daar zeer terughoudend op worden toegepast. De overige klachten verwerpt de Hoge Raad zonder nadere motivering.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof van 20 mei 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de verdeling opnieuw moet beoordelen. Het incidentele beroep van de man wordt verworpen. De proceskosten in cassatie worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter ontbindt huurcontract na € 7.618 huurachterstand en vernietigt oneerlijk opslagbeding Een gezin huurt sinds 11 maart 2013 een woning in de regio Rotterdam. Vanaf september 2025 betaalden de huurders niet meer volledig. De verhuurder stapte naar de kantonrechter en eiste betaling van de huurachterstand, ontbinding van de huurovereenkomst en ontruiming van de woning. De huurders lieten verstek gaan: ze kwamen niet opdagen en voerden geen verweer.
Ook al verscheen er niemand namens de huurders, toch keek de kantonrechter zelf kritisch naar het huurcontract. In artikel 9.3 stond dat de huur elk jaar kon stijgen met de consumentenprijsindex (de inflatiecijfers) plus een opslag van minimaal 3 procent. De kantonrechter oordeelt dat dit beding oneerlijk is, omdat de verhuurder de opslag zelf kan bepalen en die nergens is begrensd op 3 procent. De verhuurder had niet uitgelegd waarom het beding in dit geval toch redelijk zou zijn. Daarom vernietigt de kantonrechter het opslagbeding. Andere oneerlijke bepalingen vond de rechter niet, voor zover die voor deze zaak van belang waren.
Dat had gevolgen voor de hoogte van de vordering. De verhuurder had de kale huur per 1 juli 2025 verhoogd naar € 1.229,38, terwijl op basis van alleen de inflatie maximaal € 1.098,28 mocht worden gevraagd. Over de vijf maanden van september 2025 tot en met januari 2026 was dus maandelijks € 131,10 te veel in rekening gebracht, samen € 655,50. De verhuurder volgde die berekening zelf in een latere akte en de kantonrechter nam die over. Op de dag van de dagvaarding was daardoor een huurbedrag van € 4.297,22 verschuldigd. Toen de verhuurder in april 2026 haar eis aanpaste, waren ook de termijnen van februari tot en met april niet betaald. Dat bracht de totale achterstand tot en met april 2026 op € 7.618,46.
De kantonrechter ontbindt de huurovereenkomst, omdat de huurders hun verplichting om de huur op tijd te betalen niet nakwamen. De achterstand is volgens de rechter ernstig genoeg om het contract te beëindigen. De huurders moeten de woning daarom verlaten. Omdat er minderjarige kinderen in huis wonen, krijgen ze twee maanden de tijd om elders onderdak te zoeken. Die termijn gaat in nadat het vonnis aan hen is betekend, dat wil zeggen officieel is uitgereikt door een deurwaarder.
Tot de dag van de ontruiming moeten de huurders een maandelijkse vergoeding betalen van € 1.107,08 inclusief servicekosten, vanaf mei 2026. Ruimen ze de woning voor het einde van een maand, dan hoeven ze voor de resterende dagen van die maand niets te betalen. De verhuurder had namelijk niet uitgelegd waarom ze ook voor die dagen een vergoeding zou verdienen. Verhogingen van deze vergoeding mogen alleen onder dezelfde regels als gewone huurverhogingen.
De huurders moeten ook de wettelijke rente betalen over de achterstand vanaf 28 april 2026 en de proceskosten, omdat zij voor het grootste deel in het ongelijk zijn gesteld. De kantonrechter begroot die kosten op € 1.115,09: dagvaardingskosten, griffierecht, salaris voor de gemachtigde en nakosten. Komt het vonnis nog te worden betekend, dan kan daar een bedrag bij komen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad, wat betekent dat het direct mag worden uitgevoerd, ook als een van de partijen in hoger beroep gaat.
De kantonrechter veroordeelt de huurders dus hoofdelijk tot betaling van € 7.618,46 met rente, ontbindt de huurovereenkomst, beveelt ontruiming binnen twee maanden na betekening, en legt hen de maandelijkse vergoeding van € 1.107,08 tot de ontruiming en proceskosten van € 1.115,09 op. Het meer of anders gevorderde wordt afgewezen.
Rechtbank Rotterdam · 4 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter zet 87 huurders van camping De Westeinder uit huis na opzegging; ontruiming binnen zes maanden Op camping De Westeinder in Rijsenhout wonen tientallen mensen op een gehuurde staplaats, vaak in een eigen stacaravan of chalet. Veel van hen staan op het adres van de camping ingeschreven, een deel met hulp van de vorige eigenaar. Begin 2024 kocht Resort Westeinderplassen B.V. de camping. Het bedrijf wil het terrein grootschalig herontwikkelen en zegde alle huurovereenkomsten op. De kantonrechter in Haarlem oordeelt nu dat die opzegging geldig is en dat de huurders hun plaats moeten ontruimen.
De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Westeinderplassen zegde de huur voor het eerst op in januari 2024, tegen 1 oktober 2024, en later uit coulance tegen 1 januari 2025. Een groot deel van de huurders had zich verenigd in Stichting Belangen Camping de Westeinder en weigerde in te stemmen. In een eerdere procedure oordeelde de kantonrechter bij vonnissen van 22 januari 2025 dat de opzegging niet rechtsgeldig was, omdat er geen individueel aanbod voor een passende schadevergoeding bij zat. Westeinderplassen liet daarna per huurder een taxatierapport opmaken en zegde de huur op 2 mei 2025 opnieuw op, nu tegen 30 april 2026 en met een individueel aanbod tot schadevergoeding. Op 28 oktober 2025 dagvaardde het bedrijf 96 huurders. Voor 9 van hen is de vordering later ingetrokken. Drie huurders kwamen niet opdagen en tegen hen is verstek verleend. De overige huurders voerden verweer en stelden zelf ook vorderingen in.
De huurders betoogden onder meer dat zij woonruimte huren en daarom de strengere huurbescherming voor woningen geldt. Dat volgt de rechter niet. Wie alleen de grond huurt en daar zelf een stacaravan op zette, huurt geen woonruimte. Ook bij huurders die een stacaravan van Westeinderplassen huren, is niet onderbouwd dat het bedrijf ooit akkoord ging met verhuur als woonruimte. Wel stelt de rechter vast dat de stacaravans door de latere werkzaamheden van huurders (tuinen, erfafscheidingen, terrassen, gevelbeplating) inmiddels als onroerende zaken gelden, maar dat verandert het huurregime niet.
Ook het beroep op Europees consumentenrecht slaagt niet. De richtlijn over oneerlijke bedingen ziet op contractuele bedingen, en in de huurovereenkomsten staat geen afwijkend opzegbeding. De informatieplichten uit de richtlijn consumentenrechten gelden niet voor overeenkomsten waarbij rechten op onroerende zaken worden verkregen, en daar valt de huur van een staplaats onder. Het verweer dat de opzeggingsbrieven niet iedereen hebben bereikt, verwerpt de rechter ook: de brieven gingen naar bekende adressen, de stichting als vertegenwoordiger ontving ze en ze zijn bij de dagvaardingen gevoegd.
Huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen in beginsel zonder reden worden opgezegd, met een termijn van één maand. De redelijkheid en billijkheid kunnen echter meebrengen dat een zwaarwegende reden, een langere termijn of een schadevergoeding nodig is. Dat speelt hier, omdat veel huurders op de camping wonen en de vorige eigenaar dat heeft gestimuleerd. De rechter vindt de herontwikkeling en herstructurering een voldoende zwaarwegende reden, die ook in de opzeggingsbrieven kenbaar was gemaakt. De opzegtermijn van circa twaalf maanden is ruim voldoende. Ook het individuele aanbod tot schadevergoeding volstaat voor de geldigheid van de opzegging.
Of de aangeboden bedragen in elk geval toereikend zijn, kan de rechter nu niet beoordelen. Daarom wijst hij een vordering van de huurders toe en verwijst de vergoedingskwestie naar een schadestaatprocedure, waarin per huurder wordt gekeken wat aanvullend nodig is. Aanspraak op volledige schadevergoeding, vervangende woonruimte of de wettelijke verhuiskostenvergoeding voor woonruimte hebben de huurders niet. Partijen mogen onderling alsnog afspraken maken.
Bij de ontruimingstermijn weegt de rechter het belang van de huurders zwaar, vooral dat van de minderjarige kinderen op de camping, voor wie niet aannemelijk is dat andere woonruimte beschikbaar is. Dat de herstructurering volgens het bedrijf nu stilligt, speelt ook mee. De termijn wordt zes maanden na betekening van het vonnis, ook voor de huurders die niet zijn verschenen. De gevorderde dwangsom van € 1.000 per dag wijst de rechter af, omdat niet is onderbouwd dat de huurders niet vrijwillig zullen vertrekken en een deurwaarder de ontruiming kan uitvoeren. De ontruiming wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard: huurders kunnen een eventueel hoger beroep afwachten.
De vordering van de huurders tot huurprijsvermindering van 50 procent wegens bomenkap, sloop van sanitair en gesloten horeca wijst de rechter af. Westeinderplassen heeft al een korting van 20 procent verleend en de huurders hebben niet onderbouwd dat die niet genoeg is. De achterstallige huur en gebruiksvergoedingen kent de rechter toe, omdat de huurders de bedragen niet gemotiveerd hebben betwist. Het winterstageld voor 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 (€ 783,03, of € 1.204,06 voor één huurder) is tijdsevenredig verschuldigd tot de dag van oplevering. Vorderingen voor de periode vanaf 1 april 2027 worden afgewezen. De huurders moeten elk € 168,86 aan proceskosten in conventie betalen en € 3,00 in reconventie.
De rechter verklaart voor recht dat de huurovereenkomsten rechtsgeldig zijn opgezegd per 30 april 2026 en veroordeelt de huurders tot ontruiming binnen zes maanden na betekening van het vonnis. Tevens moeten tientallen huurders de openstaande bedragen betalen (variërend van € 39,26 tot € 13.006,50), terwijl Westeinderplassen wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die iedere huurder individueel lijdt, nader op te maken bij staat.
Rechtbank Noord-Holland · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht