Procureur-Generaal adviseert Hoge Raad cassatieberoep LC Corp tegen Polen over investeringsarbitrage te verwerpen Een Nederlandse beleggingsmaatschappij, LC Corp, startte in december 2020 een internationale arbitrageprocedure tegen de Republiek Polen. De aanleiding was een reeks herstructureringsmaatregelen die Poolse financiële toezichthouders hadden genomen bij banken waarin LC Corp aandeelhouder was. LC Corp baseerde de arbitrage op een bilateraal investeringsverdrag dat Nederland en Polen in 1992 hadden gesloten. Op voorstel van LC Corp werd Londen gekozen als zetel van het scheidsgerecht.
Dat was een bewuste keuze met grote gevolgen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie had in 2018 in het zogenoemde Achmea-arrest al geoordeeld dat arbitrageclausules in investeringsverdragen tussen EU-lidstaten in strijd zijn met het Unierecht. Zulke clausules halen geschillen die raken aan de uitleg van EU-recht weg uit het Europese stelsel van rechtsbescherming, wat de autonomie van het EU-recht ondermijnt. Polen was bovendien in 2004 tot de EU toegetreden en had het verdrag in 2019 opgezegd. Een overeenkomst waarbij lidstaten hun intra-EU investeringsverdragen beëindigden, was in 2020 gesloten en in 2021 voor beide landen in werking getreden.
Polen stapte naar de Nederlandse rechter en eiste dat LC Corp meewerkt aan het beëindigen van de arbitrage, op straffe van een dwangsom. De rechtbank Amsterdam wees die eis in 2023 af: het voeren van de arbitrage leverde naar haar oordeel geen misbruik van procesrecht of onrechtmatige daad op. Maar het gerechtshof Amsterdam draaide dat oordeel in april 2025 om. Het hof oordeelde dat LC Corp welbewust een scheidsgerecht buiten de EU had opgezocht in de wetenschap dat dit in strijd is met het Unierecht, en daarmee het EU-stelsel van rechtsbescherming had proberen te omzeilen. LC Corp had zich ook niets aangetrokken van het belang van Polen om niet betrokken te raken in zo'n procedure en de schade die dit kan veroorzaken, waaronder het risico op een inbreukprocedure wegens ongeoorloofde staatssteun als LC Corp een arbitraal vonnis buiten de EU ten uitvoer zou leggen. Het hof beval LC Corp mee te werken aan de beëindiging van de arbitrage, op straffe van een dwangsom van € 100.000 per dag met een maximum van € 10 miljoen, en verklaarde voor recht dat de arbitrage- en horizonclausule in het verdrag zijn vervallen.
LC Corp stelde cassatieberoep in bij de Hoge Raad en voerde zes argumenten aan. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad, R.H. de Bock, heeft op 30 oktober 2026 geconcludeerd dat geen van die argumenten standhoudt.
Een eerste argument was dat de Nederlandse rechter helemaal geen bevoegdheid had op grond van de EU-verordening over rechterlijke bevoegdheid, omdat de zaak onder de arbitrage-uitzondering valt. Dat argument heeft LC Corp in cassatie zelf ingetrokken: ook als de verordening niet van toepassing is, heeft de Nederlandse rechter bevoegdheid op grond van het nationale recht, omdat LC Corp een in Amsterdam gevestigde vennootschap is.
Een tweede argument was dat het Nederlandse arbitragerecht en het Verdrag van New York een bevel tot beëindiging van een arbitrage in de weg staan. De Procureur-Generaal verwerpt dit: zo'n bevel is niet per definitie onverenigbaar met het Nederlandse arbitragerecht, en het Verdrag van New York heeft hoe dan ook geen voorrang boven het EU-recht.
Een derde argument richtte zich tegen het oordeel van het hof dat het toepassen van de Nederlandse maatstaf voor onrechtmatig procederen, die terughoudendheid vereist en die pas speelt bij evidente ongegrondheid van een vordering, hier onjuist was. De Procureur-Generaal bevestigt dat het hof niet die maatstaf heeft toegepast, maar een andere zorgvuldigheidsnorm: LC Corp heeft welbewust het EU-stelsel van rechtsbescherming omzeild. Die norm staat los van de vraag of de arbitragevordering kans van slagen had.
Een vierde argument bestreek de kernvraag: handelt LC Corp onrechtmatig? De Procureur-Generaal oordeelt dat de omstandigheden waarop het hof zijn oordeel baseerde, in cassatie nauwelijks zijn aangevochten, en dat de klachten die wel zijn ingebracht niet slagen. Zo gaat LC Corp er ten onrechte van uit dat de zogeheten horizonclausule in het verdrag, die investeerders na opzegging nog vijftien jaar bescherming biedt, nog geldig was toen zij de arbitrage startte.
Een vijfde argument was dat er naar internationaal recht wél een geldige arbitrageovereenkomst bestaat en dat LC Corp haar rechten te goeder trouw uitoefent. Maar het hof heeft zijn oordeel niet gegrond op het ontbreken van een geldige overeenkomst, en uit de rechtspraak van het Hof van Justitie volgt dat vermeende gebreken in de rechtsbescherming in Polen via het EU-stelsel moeten worden geadresseerd.
Een zesde argument was dat het hof had moeten onderzoeken of LC Corp als partij bij een door het Permanente Hof van Arbitrage geadministreerde procedure immuniteit van rechtsmacht geniet. De Procureur-Generaal verwerpt ook dit argument, omdat LC Corp dit in de feitelijke instanties niet heeft aangevoerd.
De Europese Commissie nam in de cassatieprocedure deel als adviserende partij en betoogde dat LC Corp met de arbitrage probeert staatssteun te verkrijgen in strijd met het EU-recht. Aan een beoordeling van dat standpunt komt de Procureur-Generaal niet toe. Ook het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie acht zij niet nodig: de zaak kan worden beslist op basis van bestaande rechtspraak en nationaal recht.
De conclusie van de Procureur-Generaal strekt tot verwerping van het cassatieberoep van LC Corp. Daarmee zou het arrest van het gerechtshof Amsterdam in stand blijven: LC Corp moet meewerken aan de beëindiging van de arbitrageprocedure in Londen, op straffe van een dwangsom van € 100.000 per dag tot een maximum van € 10 miljoen.
Parket bij de Hoge Raad · 30 oktober 2026
Civiel Recht Hof verlaagt bedrag bij verdeling huwelijksgemeenschap met € 201.875 na geschil over Gambiaanse woning Een man en een vrouw trouwden in 2013 in Gambia, zonder huwelijkse voorwaarden. Daardoor viel in beginsel alles wat ze voor of tijdens het huwelijk bezaten of schuldig waren in één gemeenschap van goederen. Na de scheiding ging het om de verdeling van die gemeenschap, met 3 juli 2023 als peildatum: de dag waarop het echtscheidingsverzoek bij de Nederlandse rechter werd ingediend. De rechtbank Amsterdam had bepaald dat de man de vrouw € 319.766,74 moest betalen. Hij ging daartegen in hoger beroep.
De zaak ligt bij het hof in hoger beroep tegen de beschikking van de rechtbank Amsterdam van 3 maart 2025. De vrouw vond dat de man niet ontvankelijk was, omdat hij het procesdossier uit eerste aanleg niet compleet had ingediend. Het hof erkende dat het dossier niet voldeed aan het procesreglement, onder meer omdat de beschikking van 28 augustus 2024 ontbrak. Dat was volgens het hof geen reden om het beroep af te wijzen: de stukken bevatten genoeg informatie, ontbrekende informatie komt voor risico van de man, en de vrouw had niet concreet gesteld dat zij door het ontbreken van stukken in haar verweer werd geschaad. Het verzoek van de man om aanhouding, zodat hij alsnog stukken kon indienen, wees het hof wel af wegens strijd met de goede procesorde.
Het grootste geschil ging over de verkoop van een woning in Gambia. De man had die vóór het huwelijk met eigen geld gekocht en in 2022 verkocht, in het zicht van de scheiding. Volgens hem viel de woning buiten de gemeenschap. Het hof oordeelde van niet: door het huwelijk in gemeenschap van goederen ging ook een woning die iemand eerder kocht deel uitmaken van de gemeenschap. De opbrengst belandde op twee Duitse bankrekeningen bij Sparkasse, waar op 30 mei 2022 in totaal € 84.245,64 op stond. De man stelde dat daar op de peildatum niets meer van over was, omdat hij het geld had besteed aan de zoon van de vrouw. Dat had hij volgens het hof moeten aantonen. Het hof ging er daarom van uit dat het volledige bedrag er nog stond. De man hoeft de vrouw daarvan de helft te betalen. De verwijzing naar een grote hoeveelheid bankafschriften was onvoldoende: het is niet aan de rechter om die door te zoeken.
Ook de twee Rabobankrekeningen (saldo € 14.859,71 en € 35.000,75) werden verdeeld, en de boot van de man, die het hof waardeerde op € 19.500 omdat het taxatierapport van de man ontbrak. Voor de auto rekende het hof met de inruilopbrengst van € 750. De vrouw kreeg de helft van de Allianz-levensverzekering van € 427,37. De lijfrenteverzekering bij Provinzial is zonder waarde aan de man toegedeeld. Een door de vrouw gestelde woning in [plaats B], een derde Rabobankrekening en een bankrekening in Gambia liet het hof buiten de verdeling, omdat de vrouw haar stellingen onvoldoende onderbouwde.
Bij de woonark, die in januari 2022 voor € 105.000 was verkocht, hield het hof rekening met € 24.000 aan kosten die de man voor de zoon van de vrouw had gemaakt: € 14.000 schoolgeld in Gambia en € 10.000 voor een studieaanvraag. Daardoor bleef € 81.000 over om te verdelen. De vrouw erkende ter zitting dat de man kosten voor haar zoon had betaald en betwistte de bedragen niet.
De vrouw trok haar verzoek over de inboedel in hoger beroep in. Voor de schulden (een huurschuld en een schuld aan DUO) bleef de rechtbankbeslissing overeind: elk draagt de helft, omdat niet vaststond wie wat had afgelost. De proceskosten zijn gecompenseerd. De man trok zijn verzoek om de werking van de bestreden beschikking te schorsen in, en werd daarin niet-ontvankelijk verklaard.
Het hof vernietigde de verdeling van de rechtbank en stelde de verdeling opnieuw vast. De man moet de vrouw € 117.891,75 betalen. Daarnaast draagt ieder de helft van de schulden die er op 3 juli 2023 waren.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof wijst bevel af om woning te verlaten en huur te betalen: spoedeisend belang van vrouw weggevallen Een echtpaar uit Amsterdam woonde met drie kinderen in een huurwoning in [plaats A]. De vrouw diende in september 2025 een echtscheidingsverzoek in en vroeg daarnaast in kort geding om voorlopige voorzieningen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam bepaalde op 14 januari 2026 dat de man de achterstallige en toekomstige huur moest betalen, dat hij opgave moest doen van zijn inkomsten en uitgaven over 2025 en dat hij de woning per direct moest verlaten. Het exclusieve gebruiksrecht van de woning kwam daarmee aan de vrouw toe.
De man ging in hoger beroep tegen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 14 januari 2026. Hij voerde onder meer aan dat het spoedeisend belang ontbrak. Dat is de eis dat een kort geding alleen zin heeft als een snelle voorlopige beslissing echt nodig is. Een deel van zijn hoger beroep, het bevel om opgave te doen van zijn inkomsten en uitgaven, trok hij feitelijk terug: zijn advocaat bevestigde ter zitting dat hij daartegen geen grief had. Daarvoor werd hij niet-ontvankelijk verklaard.
Voor de rest keek het hof ambtshalve naar de vraag of er op het moment van het arrest nog spoedeisend belang bestond. Dat is vaste rechtspraak van de Hoge Raad: de rechter in hoger beroep beoordeelt dat zelf, ook als partijen er niet over beginnen. De omstandigheden waren sinds het kort geding sterk veranderd. De vrouw was op 19 februari 2026 met de kinderen naar Servië vertrokken, waar zij onderdak heeft. De man was op 5 maart 2026 weer in de woning getrokken en woont daar nog steeds. De vrouw had haar Nederlandse echtscheidingsverzoek op 19 april 2026 ingetrokken en in Servië een nieuw verzoek ingediend.
Over het gebruiksrecht van de woning oordeelde het hof dat de vrouw daar geen spoedeisend belang meer bij heeft. Zij verblijft in Servië en haar advocaat verklaarde ter zitting, na overleg met haar, dat zij niet langer als huurder op het contract wil staan en zelf geen belang meer bij de woning heeft. De man heeft een teruggeleidingsprocedure gestart omdat hij vindt dat de vrouw de kinderen ongeoorloofd naar Servië heeft overgebracht. Als die procedure slaagt, moet de vrouw mogelijk terugkeren naar Nederland. Volgens het hof geeft dat de vrouw nog geen spoedeisend belang om nu al het exclusieve gebruiksrecht te vorderen.
Ook bij de huurbetaling viel het belang weg. De man verklaarde dat hij met hulp van familie de achterstallige huur heeft betaald en weer maandelijks het volledige bedrag voldoet. Er dreigt geen ontruiming meer en de vrouw betwistte dit niet. Zijn stelling dat de vrouw de helft van de huur zou moeten dragen, liggen in deze procedure niet voor.
Het hof vernietigt daarom het bestreden vonnis voor het overige en wijst de vorderingen van de vrouw alsnog af: het bevel om de huur te betalen en de bepaling dat de man de woning moet verlaten met voorlopig exclusief gebruiksrecht voor de vrouw. De grieven van de man blijven wegens gebrek aan belang onbesproken. Omdat partijen echtgenoten zijn, draagt ieder zijn eigen proceskosten, in beide instanties.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof legt zorgregeling vast: zoontje drie nachten per week bij vader, hoofdverblijf blijft bij moeder Een jongen van wie de ouders uit elkaar zijn, verblijft sinds mei 2025 volgens een vaste weekindeling: van zondagochtend tot woensdag bij zijn vader, en van woensdagmiddag tot zondagochtend bij zijn moeder. Die regeling werd als proef afgesproken en loopt inmiddels zeventien maanden. De ouders bleven het oneens over de vraag of de jongen niet te veel bij zijn vader is en wie van hen zijn hoofdverblijfplaats moet zijn. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft daar nu over beslist.
Het hof deed dat in hoger beroep tegen de beschikking van de rechtbank Noord-Nederland van 20 september 2023, voor zover die de zorgregeling betrof. In een eerdere tussenbeschikking van 4 juli 2024 had het hof al bekrachtigd dat de ouders samen het gezag over hun zoon uitoefenen. Er lagen nog twee punten open: de zorgregeling en het hoofdverblijf.
De moeder vroeg tijdens de mondelinge behandeling om de regeling aan te passen, zodat de jongen maximaal twee nachten achter elkaar bij zijn vader is. Volgens haar komt hij vermoeid terug na een periode bij de vader. De vader wilde de huidige regeling voorlopig vaststellen en verder aanhouden, in afwachting van een traject bij een hulpverleningsorganisatie. Daarnaast wilde hij dat het hoofdverblijf van de jongen bij hem komt te liggen.
Het hof zag geen reden om de beslissing aan te houden. Het vond dat het genoeg informatie had. De gecertificeerde instelling die de jongen sinds eind oktober 2025 begeleidt, de William Schrikker Stichting, liet weten dat het goed gaat met hem, op school en bij beide ouders. De instelling zag de onrust bij de jongen vooral voortkomen uit het schakelen tussen twee huishoudens en de spanning tussen zijn ouders, en niet uit het aantal nachten bij zijn vader. Anderen nemen de vermoeidheid die de moeder beschrijft bovendien niet direct waar.
De zorgen van de moeder waren voor het hof geen reden om een nacht te schrappen. De jongen moet volgens het hof hoe dan ook wennen aan de verschillende opvoedstijlen van zijn ouders, ongeacht of hij twee of drie nachten bij zijn vader is. Dat hij zijn moeder mist als hij bij zijn vader is, betekent niet dat hij minder tijd bij de vader moet doorbrengen. Het hof stipte wel aan dat op langere termijn de vraag kan rijzen of wisselen op elke zondagochtend wenselijk blijft, of dat hele weekenden bij een ouder beter zijn. Dat kunnen de ouders bespreken in het traject 'complexe scheiding' waaraan zij deelnemen om tot een ouderschapsplan te komen. Omdat onduidelijk is hoelang dat traject duurt en de regeling al bijna anderhalf jaar goed werkt, wachtte het hof de uitkomst niet af. Lukt het de ouders niet samen tot nieuwe afspraken te komen, dan is de William Schrikker Stichting bereid de nodige juridische stappen te zetten.
Het verzoek van de vader om het hoofdverblijf bij hem te leggen wees het hof af. Het gaat goed met de jongen bij beide ouders en er is nu een goed lopende zorgregeling, anders dan bij het begin van de procedure. Ook overigens bleek niet van omstandigheden die een wijziging rechtvaardigen. Het verzoek van de vader om een dwangsom aan de zorgregeling te verbinden, had hij zelf tijdens de zitting ingetrokken. De vakantieverdeling door de William Schrikker Stichting bleef ongewijzigd.
Het hof vernietigde de beschikking van de rechtbank over de zorgregeling en legde de bestaande regeling vast: de jongen is van zondag 9.00 uur tot woensdagochtend, wanneer hij naar school gaat, bij zijn vader, en van woensdagmiddag na school tot zondag 9.00 uur bij zijn moeder. Die regeling is uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Alles wat verder is verzocht, wees het hof af, waaronder het verzoek van de vader om het hoofdverblijf.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 27 oktober 2026
Civiel Recht Hof vernietigt toestemming voor week Egypte met zoontje na zorgconflict, omgangsregeling blijft Een jongen van acht had zijn vader sinds mei 2024 niet gezien, maar zou in oktober 2025 een week met hem naar Egypte op vakantie gaan. De rechter had daarvoor in kort geding toestemming gegeven, ook al wilde de moeder daar niet aan meewerken. Het gerechtshof Amsterdam oordeelt nu dat die vakantie veel te snel kwam en vernietigt dat deel van de beslissing. De omgangsregeling zelf blijft wel overeind.
De ouders zijn gescheiden en hebben samen het gezag over hun twee kinderen, die bij de moeder wonen. Over de jongste zoon is een zorgregeling vastgesteld. Bij beschikking van 7 juli 2025 bepaalde de rechtbank Amsterdam dat er stapsgewijs wordt toegewerkt naar een weekend per twee weken bij de vader, plus een doordeweekse schooldag per week. Daarnaast moesten de ouders een bemiddelingstraject volgen. Voor een vakantieregeling zag de rechtbank toen geen aanleiding. Volgens het hof is er na die beschikking niet of nauwelijks invulling gegeven aan het opbouwen van het contact.
De vader stapte vervolgens naar de voorzieningenrechter, de rechter die in spoedzaken een tijdelijke beslissing neemt. Die veroordeelde de moeder tot nakoming van de zorgregeling en gaf de vader vervangende toestemming om van 18 tot 25 oktober 2025 met zijn zoon naar Egypte te reizen. De moeder moest het paspoort van het kind uiterlijk op 14 oktober aan de vader geven, op straffe van een dwangsom van € 1.000. De moeder ging in hoger beroep tegen dat vonnis van de rechtbank Amsterdam van 13 oktober 2025, nader uitgewerkt op 27 oktober 2025. Zij voerde onder meer aan dat de voorzieningenrechter niet had gekeken of er voor de reis genoeg omgang was geweest en dat de beslissing vooruitliep op de hulpverlening bij Levvel.
Intussen had de rechtbank in de hoofdzaak op 21 mei 2026 opnieuw een voorlopige regeling vastgesteld. Het kind verblijft sindsdien om de week van vrijdag 16.00 uur tot zondag 18.30 uur bij de vader. De doordeweekse dag is geschrapt, omdat de vader naar een andere woonplaats is verhuisd en de afstand te groot werd. Het hof wijst op de afstemmingsregel: een rechter in kort geding moet zijn oordeel in beginsel laten aansluiten op wat de rechter in de hoofdzaak heeft beslist. Dat geldt alleen niet bij een klaarblijkelijke misslag of een ingrijpende verandering van omstandigheden. De moeder voerde geen van beide aan overtuigend aan. Haar eerste grief, tegen de nakoming van de zorgregeling, faalt daarom, en haar verzoek om de omgang te beperken tot zaterdag en zondag wijst het hof af.
Bij de vakantie oordeelt het hof anders. Het acht het moeilijk te rijmen dat een week buitenland werd toegestaan terwijl het kind zijn vader lange tijd nauwelijks had gezien, de spanningen tussen de ouders groot waren en juist de hulpverlening verbetering moest brengen. Dat de jongen volgens de vader graag mee wilde, verandert dat niet. De voorzieningenrechter is volgens het hof te voortvarend geweest en heeft zich ten onrechte losgemaakt van de beslissing van de bodemrechter. De reis is inmiddels verleden tijd, maar het hof beoordeelt de toestemming toch, omdat daarvan afhangt of de moeder het paspoort had moeten afgeven. Omdat de toestemming ten onrechte is gegeven, vervalt ook de veroordeling tot afgifte van het paspoort en de dwangsom.
Het hof vernietigt het vonnis voor zover het de vervangende toestemming en de paspoortveroordeling betreft, en wijst die vorderingen van de vader alsnog af. De veroordeling van de moeder tot nakoming van de zorgregeling bekrachtigt het hof. De proceskosten worden gecompenseerd, zodat elke partij de eigen kosten draagt.
Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht