Rechtbank wijst Woo-beroep Utrecht af maar laat gemeente € 200 griffierecht terugbetalen Een man uit de regio Utrecht vroeg de gemeente Utrecht op 20 en 24 februari 2026 om informatie op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet waarmee burgers overheidsinformatie kunnen opvragen. De gemeente besliste niet binnen de wettelijke termijn. Daarop stelde de man op 14 september 2026 beroep in bij de rechtbank, omdat het college van burgemeester en wethouders volgens hem niet volledig had beslist.
Na het beroep ging de gemeente alsnog aan de slag. Op 31 augustus 2026 nam het college een eerste deelbesluit en op 12 oktober 2026 een tweede en laatste deelbesluit op de verzoeken. Op 16 oktober 2026 liet de man de rechtbank weten dat hij zijn beroep wilde handhaven.
De rechtbank besloot zonder zitting, omdat een mondelinge behandeling in deze zaak niet nodig was. De man wilde met zijn beroep bereiken dat de gemeente alsnog een besluit nam op zijn verzoeken. Met het besluit van 12 oktober 2026 had de gemeente volledig beslist en was dat doel bereikt. Daarmee was zijn belang bij een beroep tegen het uitblijven van een besluit weggevallen. Dat deel van het beroep is daarom kennelijk niet-ontvankelijk.
Een beroep tegen het niet tijdig nemen van een besluit heeft van rechtswege ook betrekking op een besluit dat alsnog wordt genomen. Omdat het hier om de beoordeling van een Woo-verzoek gaat, vond de rechtbank het wenselijk dat de gemeente het besluit eerst zelf opnieuw bekijkt. Zij stuurde het beroep tegen het besluit van 12 oktober 2026 daarom door naar het college, dat het als bezwaarschrift moet behandelen. Over de inhoud van dat besluit doet de rechtbank dus geen uitspraak.
De man kreeg wel gelijk op één punt. Toen hij beroep instelde, was de gemeente in gebreke gesteld en had zij nog steeds niet beslist. Hij heeft het beroep dus terecht ingesteld. De rechtbank bepaalde daarom dat de gemeente het griffierecht van € 200 aan hem moet vergoeden. Proceskosten die voor vergoeding in aanmerking komen, waren er niet.
De rechtbank verklaarde het beroep tegen het uitblijven van een besluit niet-ontvankelijk, verwees het beroep tegen het besluit van 12 oktober 2026 door naar het college voor behandeling als bezwaar en droeg de gemeente op € 200 griffierecht aan de man te vergoeden.
Rechtbank Midden-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechtbank wijst WIA-uitkering af, UWV betaalt € 1.000 voor te late beslissing op bezwaar Een pedagogisch medewerkster uit de regio Rotterdam meldde zich op 15 februari 2022 ziek en vroeg in november 2023 een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Die uitkering is bedoeld voor mensen die door ziekte of een gebrek langdurig niet kunnen werken. Het UWV wees de aanvraag af, omdat zij volgens het instituut met passend werk nog genoeg kon verdienen. De vrouw vond dat het UWV haar klachten niet goed had onderzocht en stapte naar de rechter.
Het UWV beoordeelde de aanvraag in 2024 met een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. Daaruit volgde dat de vrouw haar eigen werk niet meer kon doen, maar wel andere functies, zoals administratief medewerker en archiefmedewerker. Het inkomen in die functies lag volgens het UWV 18,89 procent lager dan wat zij zonder ziekte zou verdienen. Dat is minder dan de grens van 35 procent verlies aan verdienvermogen die nodig is voor een WIA-uitkering. In bezwaar paste het UWV de beperkingen van de vrouw enigszins aan en schrapte het één geschikte functie, omdat die te veel uren vroeg. Het verlies aan verdienvermogen werd daarmee vastgesteld op 23,58 procent. Het bezwaar bleef daarom ongegrond. Het bestreden besluit op bezwaar dateert van 2 september 2025.
In beroep voerde de vrouw aan dat het onderzoek niet zorgvuldig en niet volledig was. Haar ziektebeelden zijn volgens haar niet in samenhang beoordeeld, de bijwerkingen van haar medicijnen en haar vermoeidheid zijn niet onderzocht, en haar oogklachten zouden nauwkeurig werk in de functies bemoeilijken. Ze kon volgens haar geen vier uur per dag en twintig uur per week werken. Ze vroeg de rechtbank daarom een onafhankelijk deskundige te benoemen en deed een beroep op uitspraken van de Centrale Raad van Beroep waarin een deskundige over vermoeidheid is aangesteld.
De rechtbank volgde haar daar niet in. Volgens de rechtbank draait de WIA om objectief vast te stellen beperkingen bij het uitvoeren van passende arbeid, niet om ervaren klachten. Uit de rapporten van de artsen blijkt dat alle klachten, diagnoses en ook de medicatie en vermoeidheid zijn betrokken in de beoordeling. De verzekeringsarts zag bij het onderzoek geen afwijkingen in de aandacht en de vrouw kan autorijden. Voor haar oogklachten had zij geen medische stukken overgelegd. Het infuus dat zij noemde, kreeg zij pas na de datum waarop haar arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld. Ook de vermoeidheidsvragenlijst die zij overlegde, ging over de periode na die datum. Er was volgens de rechtbank geen medische reden om haar uren verder te beperken, en dus ook geen aanleiding om een deskundige te benoemen.
Wel kreeg de vrouw gelijk over de duur van de procedure. De totale procedure, gerekend vanaf het bezwaarschrift van 11 maart 2024 tot de uitspraak, duurde twee jaar en acht maanden. Dat is acht maanden meer dan de redelijke termijn van twee jaar. Omdat het UWV te laat op het bezwaar beslist heeft, ligt die overschrijding bij het UWV.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de afwijzing van de WIA-uitkering in stand blijft. Het UWV moet de vrouw wel € 1.000 schadevergoeding betalen voor de overschrijding van de redelijke termijn, en haar proceskosten van € 934 vergoeden.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Rechter zet Nigeriaanse statushouder uit AZC na weigering van studio van 24 m2 Een Nigeriaanse man met een verblijfsvergunning moet het asielzoekerscentrum in een plaats in Noord-Brabant verlaten, omdat hij een aangeboden woning in Tilburg weigerde. Dat oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, op 11 november 2026 in een kort geding van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De man kreeg na zijn verblijfsvergunning een aankondiging dat zijn opvang zou eindigen. Hij werd gekoppeld aan de gemeente Tilburg, die hem een eenkamerstudio van 24 vierkante meter met eigen sanitair en keuken aanbood. Hij bezichtigde de woning op 14 augustus 2026 en weigerde haar. Zijn reden: hij lijdt aan PTSS en daardoor aan claustrofobie, en heeft een woning met een aparte slaapkamer nodig. In twee gesprekken (26 augustus en 2 september 2026) legde het COA hem uit wat een weigering betekent. Het COA vond de weigering onterecht en gaf hem 24 uur om de woning alsnog te accepteren. Daarna beëindigde het COA de opvang. Omdat de man bleef zitten en ook een sommatie van 14 september 2026 negeerde, vorderde het COA ontruiming.
De voorzieningenrechter vond de zaak spoedeisend: de man dreigt zijn huisvesting te verliezen en het COA heeft te maken met de algemeen bekende druk op de opvangcapaciteit. Inhoudelijk keek hij of het COA zorgvuldig had gehandeld. Dat was zo. Bij het huisvestingsgesprek van 2 oktober 2025 had de man op het formulier aangegeven dat hij niet was aangewezen op een woning met bijzondere eisen. Hij vroeg alleen om plaatsing in het noorden van Noord-Brabant. Het COA kan medische gegevens niet controleren bij het toewijzen van een woning en hoeft dat ook niet.
Het medisch dossier hielp de man niet. Daarin staat dat er geen psychiatrisch verleden was en melden aantekeningen uit 2022 slecht slapen en nachtmerries. Een diagnose claustrofobie ontbreekt. Pas in een aantekening van 13 oktober 2026 staat dat hij claustrofobisch werd van het aangeboden appartement, en dat is een mededeling van de man zelf, gedaan nadat hij de woning had gezien. De voorzieningenrechter achtte PTSS wel aannemelijk, omdat de man Nigeria moest ontvluchten vanwege zijn seksuele geaardheid. Maar dat betekent niet dat er bijzondere eisen aan zijn woning horen te gelden. Een verband tussen zijn klachten en het wonen in 24 vierkante meter met alle voorzieningen maakte hij niet aannemelijk. De rechter wees er ook op dat hogere eisen aan woonruimte de druk op de opvangcapaciteit zouden vergroten.
Bij de belangenafweging woog zwaar dat de man zijn eigen weigering heeft veroorzaakt, dat hij een netwerk heeft en elders kan verblijven, en dat het COA de plek nodig heeft voor andere asielzoekers. De reconventionele vorderingen van de man wees de rechter af. Een langere ontruimingstermijn tot hij een geschikte woning heeft gevonden zou voor onbepaalde tijd gelden, en het COA hoeft geen medisch onderzoek te starten.
De man moet de ruimte in het AZC binnen drie dagen na betekening van het vonnis ontruimen en ontruimd houden. Hij moet ook de proceskosten van € 2.254,01 betalen. De uitspraak is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter: McDonald's met drive-through in Rheden past niet in het bestemmingsplan Een restaurant voor McDonald's met drive-through en parkeerterrein aan de rand van Rheden komt er voorlopig niet. De rechtbank Gelderland oordeelde dat zo'n restaurant niet past binnen het bestemmingsplan en dat de gemeente de omgevingsvergunning daarom mocht weigeren.
Een bedrijf had op 22 december 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd voor de nieuwbouw van een restaurant met drive-through en parkeerterrein. Op het perceel zit nu nog een Chinees restaurant. Het college van burgemeester en wethouders van Rheden weigerde de vergunning op 16 mei 2024 voor alle activiteiten, omdat het plan in strijd zou zijn met het bestemmingsplan en met de redelijke eisen van welstand. Na bezwaar bleef het college op 5 november 2024 bij die weigering. Het bedrijf stapte naar de rechter. Omwonenden namen als derde-partijen deel aan de zaak, omdat zij een McDonald's in hun omgeving niet zien zitten. Een actiecomité van omwonenden telde de rechtbank niet mee als partij, omdat het geen eigen organisatie of ledenbestand heeft.
Het draaide om de vraag wat het bestemmingsplan hier toestaat. Voor het perceel zijn 'restaurants, cafetaria's, snackbars, ijssalons met eigen ijsbereiding, e.d.' toegestaan. Partijen waren het erover eens dat een McDonald's zonder drive-through daarbinnen past, en ook dat bij een snackbar of cafetaria eten mag worden afgehaald. Het bedrijf vond dat een drive-through daar gewoon bij hoort, mede omdat de verwijzing naar de bedrijfscode voor deze categorie ook fastfoodrestaurants omvat en een drive-through niet zonder restaurant kan functioneren.
De rechtbank zag dat anders. Omdat het plan de begrippen niet uitlegt en ook de toelichting geen houvast biedt, keek zij naar het normale spraakgebruik en naar het woordenboek Van Dale. Een restaurant is daar een plek waar personeel aan tafel bedient. Een cafetaria of snackbar is een plek met een snelbuffet waar je staand iets gebruikt. Een drive-through is niets van dat al. De toevoeging 'e.d.' (en dergelijke) helpt niet, want daarmee zijn alleen functies bedoeld die naar hun aard gelijk zijn aan een restaurant, cafetaria of snackbar. Een drive-through richt zich op langsrijdende automobilisten en heeft volgens de rechtbank aannemelijk een andere ruimtelijke uitstraling, vooral door de grotere verkeersaantrekkende werking.
De andere argumenten van het bedrijf haalden niets uit. Dat er nu feitelijk een afhaalrestaurant op het perceel zit, is niet van belang voor de uitleg van het plan. De bedrijfscode waarnaar het bedrijf verwees, staat niet in de planregel zelf. En een McDonald's met drive-through die volgens het bedrijf in Arnhem onder een gelijkluidende bestemming is gebouwd, zegt niets over dit bestemmingsplan. Dat de drive-through niet los te zien is van het restaurant, maakt juist dat het hele plan niet past.
Het college had daarnaast onderbouwd waarom het niet wilde meewerken aan een afwijking van het bestemmingsplan, omdat een goede ruimtelijke ordening dan ontbreekt. Daar had het bedrijf geen gronden tegen aangevoerd. De aangevraagde activiteiten (bouwen, aanleggen en het strijdige gebruik) zijn bovendien onlosmakelijk met elkaar verbonden, dus de vergunning kon niet voor een deel worden verleend. Daardoor kwam de rechtbank niet meer toe aan de klachten over de welstand.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond. De weigering van de omgevingsvergunning blijft in stand en het bedrijf krijgt geen proceskostenvergoeding.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht