Rechtbank wijst vordering tegen advocaat af, houdt zaak aan over vennootschappen De erfgenamen van een in 2013 overleden arts en medisch adviseur strijden al jaren met een advocaat en zijn voormalige praktijkvennootschappen over geld dat hun vader nog zou tegoed hebben voor werk dat hij voor het letselschadekantoor deed. De rechtbank Noord-Nederland wijst de vordering tegen de advocaat persoonlijk definitief af, maar houdt de zaak tegen zijn vennootschappen aan.
De overleden arts gaf destijds medisch advies aan cliënten van een advocatenkantoor gespecialiseerd in gezondheidsrecht en letselschade. Voor die werkzaamheden bestonden twee soorten afspraken: soms kreeg hij een percentage van de uiteindelijke schadevergoeding, soms rekende hij zijn uren gewoon door. Na zijn overlijden meenden zijn kinderen als erfgenamen dat er nog aanzienlijke bedragen openstonden, en zij zijn hierover al sinds 2017 in verschillende procedures verwikkeld met de advocaat en de vennootschappen achter zijn kantoor.
In een eerdere procedure bij de rechtbank en later het gerechtshof Amsterdam vorderden de erfgenamen betaling van ruim € 86.000 en inzage in de financiele afspraken. Het hof oordeelde in 2021 dat de erfgenamen onvoldoende hadden onderbouwd dat hun vader met de advocaat persoonlijk een overeenkomst had gesloten. Uit het briefpapier van het kantoor bleek namelijk dat de werkzaamheden werden verricht voor rekening van de praktijkvennootschappen, en het ligt niet voor de hand dat een advocaat op eigen naam contracteert als daaruit blijkt dat er vennootschappen achter zitten. Het hof wees de betalingsvordering daarom volledig af, maar veroordeelde de advocaat wel om een overzicht te geven met antwoorden over de financiele afwikkeling van een aantal dossiers.
Omdat die informatie maar mondjesmaat kwam, spanden de erfgenamen een nieuwe procedure aan bij de rechtbank Amsterdam. Die rechtbank wees in 2024 de betalingsvordering opnieuw af, maar bepaalde dat de Deken van de orde van advocaten (of iemand die hij aanwijst) alsnog antwoord moest geven op de vragen die het hof eerder had gesteld. Op basis van de antwoorden die de Deken uiteindelijk gaf, menen de erfgenamen dat er wel degelijk nog substantiele bedragen openstaan. Inmiddels zijn echter alle drie de praktijkvennootschappen ontbonden en uit het handelsregister geschrapt.
In de huidige procedure bij de rechtbank Noord-Nederland eisen de erfgenamen van de advocaat en de drie (inmiddels ontbonden) vennootschappen betaling van ongeveer € 296.000, of subsidiair alsnog inzage in bepaalde stukken. De rechtbank oordeelt eerst dat de erfgenamen niet-ontvankelijk zijn tegen de drie vennootschappen: een ontbonden vennootschap houdt in beginsel op te bestaan, en uit de gedeponeerde jaarstukken blijkt dat er bij de ontbinding geen baten meer waren om nog voor te procederen.
De vordering tegen de advocaat in persoon strandt vervolgens op wat juristen 'gezag van gewijsde' noemen: een vraag die door de rechter al definitief is beslist, kan niet in een nieuwe procedure opnieuw worden voorgelegd. Omdat het hof Amsterdam in 2021 al onherroepelijk heeft geoordeeld dat er geen contract tussen de advocaat persoonlijk en de vader van de erfgenamen bestond, kan diezelfde vraag hier niet opnieuw worden beoordeeld, ook niet met een beroep op mogelijk nieuw gevonden informatie.
De erfgenamen voerden bij repliek echter nog een ander argument aan: de advocaat zou onrechtmatig hebben gehandeld door zijn vennootschappen te laten ontbinden en zo verhaal voor hun vordering te frustreren. De rechtbank sluit niet uit dat dit verwijt terecht is, mits later blijkt dat de vennootschappen inderdaad nog geld aan de erfgenamen verschuldigd waren. Die vraag kan pas worden beantwoord als de rechtbank Amsterdam, waar een apart verzoek loopt om de vereffening van de vennootschappen te heropenen, daarover een beslissing heeft genomen.
Omdat dat nog niet is gebeurd, houdt de rechtbank Noord-Nederland iedere verdere beslissing aan. De zaak wordt op de zogeheten parkeerrol geplaatst: de erfgenamen moeten de rechtbank informeren zodra de rechtbank Amsterdam heeft beslist over de heropening en wat daarvan de uitkomst is, waarna de advocaat daarop mag reageren. Een inhoudelijk oordeel over de resterende vordering is dus nog niet gegeven.
Rechtbank Noord-Nederland · 26 augustus 2026
Civiel Recht Rechter wijst verkoop van drie erfwoningen in kort geding af: geen spoed Een vrouw wilde dat de rechter haar machtigde om twee woningen uit de nalatenschap van haar moeder te verkopen, zonder dat haar broer daaraan hoefde mee te werken. De moeder overleed in 2023 en liet vijf kinderen na, die ieder een vijfde deel erven. Tot de nalatenschap behoren drie woningen in dezelfde plaats. De erfgenamen hebben de nalatenschap beneficiair aanvaard, wat betekent dat zij niet verder aansprakelijk zijn dan de waarde van wat zij erven. Ze hebben aan drie medewerkers van een notariskantoor een beheervolmacht gegeven. Alle kinderen verwierpen het legaat dat de moeder hun over de woningen had gegeven.
Over de verkoop van twee van de drie woningen komen de erfgenamen er onderling niet uit. De derde woning wordt bewoond door de broer, die daarop al sinds 1993 een recht van vruchtgebruik heeft. In mei 2026 kocht hij ook het erfdeel van een van zijn broers. De zus ging naar de voorzieningenrechter en vorderde primair een machtiging om de twee woningen te verkopen. Subsidiair vroeg zij vervangende toestemming voor verkoop en levering via een makelaar en notaris naar eigen keuze, en meer subsidiair dat haar broer verplicht zou worden mee te werken aan het tekenen van een koopovereenkomst, op straffe van een dwangsom. De broer voerde verweer en vorderde voorwaardelijk, voor het geval de rechter haar vorderingen zou toewijzen, juist dat zij zou meewerken aan verkoop via een andere makelaar en tegen andere prijsafspraken.
De rechter oordeelde dat de zaak zich niet leent voor een kort geding, omdat de eiseres geen spoedeisend belang heeft. Zij voerde aan dat zij haar erfdeel niet kan gebruiken, dat zij daarover een hoge box III-belasting verschuldigd is, dat een berkenboom bij een van de woningen dreigt om te vallen, dat de onbewoonde woningen in waarde dalen en niet verzekerd zijn, dat het geld bij de notaris bijna op is en dat de gemeente een leegstandsheffing zou kunnen opleggen. De broer betwistte dat. Hij wees erop dat het rapport over de boom van vóór augustus 2024 dateert en dat er daarna onderhoud aan de boom is geweest. Een van de woningen staat volgens hem al meer dan dertig jaar leeg, en de taxateur beoordeelde de staat van de woningen als 'redelijk'. Voor een leegstandsheffing waren geen stukken overgelegd. Dat erfgenamen hun erfdeel niet kunnen gebruiken en daar belasting over betalen, geldt voor alle erfgenamen en maakt haar situatie niet bijzonder.
De rechter vond dat de eiseres, gelet op die gemotiveerde betwisting, onvoldoende aannemelijk had gemaakt dat zij de uitkomst van een bodemprocedure niet kan afwachten. Acute risico's rond de woningen of een financiële noodsituatie waren niet gebleken. Ook de vrees voor een leegstandsheffing veranderde dat niet, omdat niet vaststond dat die heffing er komt. Aan een inhoudelijke beoordeling kwam de rechter daardoor niet toe.
Ook in een kanttekening ten overvloede wees de rechter de vorderingen af. De toestemming die twee andere erfgenamen per e-mail in maart 2026 gaven, zag volgens de rechter op een volmacht aan de makelaar en de notaris, niet aan de eiseres zelf. Verklaringen van die erfgenamen die zij na de zitting alsnog overlegde, liet de rechter buiten beschouwing: de zaak was alleen aangehouden zodat partijen over een schikking konden praten, en de broer kon daar niet meer op reageren. Verder had zij ook die twee erfgenamen moeten dagvaarden, omdat alle erfgenamen gezamenlijk vereffenaar zijn.
De rechter wees alle vorderingen af. Omdat het hier om broer en zus gaat, compenseerde hij de proceskosten: ieder draagt zijn eigen kosten. De voorwaardelijke vordering van de broer kwam daarmee niet meer aan de orde.
Rechtbank Limburg · 15 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Weduwnaar krijgt € 104.213 van belast inkomen geschrapt omdat hangar ondernemingsvermogen is Een man die in november 2020 zijn vrouw verloor, was met haar in gemeenschap van goederen getrouwd. Samen hielden zij 88,8 procent van de certificaten van aandelen in een familie-bv die actief is in de luchtvaart. Via een dochter-bv bezat het bedrijf een hangar met kantoor op een vliegveld en een staartwielvliegtuig; een tweede vliegtuig werd in de loop van 2020 verkocht. Bij het overlijden ging fiscaal de helft van dat aanmerkelijk belang over, en daarover moest inkomstenbelasting worden berekend.
Voor zo'n overgang bestaat de doorschuifregeling: over het deel van de waarde dat toe te rekenen is aan ondernemingsvermogen, hoeft niet direct belasting te worden betaald. Over beleggingsvermogen wel. De man en de erven gingen in hun aangiften uit van een totaal vervreemdingsvoordeel van € 368.443. De Belastingdienst legde de man eerst een aanslag op volgens zijn aangifte, maar kreeg daarna vragen over de waardering. In januari 2024 volgde een navorderingsaanslag over 2020, waarbij de inspecteur het totale voordeel op € 444.330 stelde en het inkomen uit aanmerkelijk belang van de man verhoogde naar € 400.141. Het bezwaar daartegen werd in maart 2025 ongegrond verklaard.
De man ging in beroep bij de belastingkamer van de rechtbank Gelderland, die de zaak tegelijk behandelde met het beroep van de erven van zijn vrouw. Over de berekeningen waren partijen het op de zitting eens: als de inspecteur gelijk heeft, is het totale voordeel € 423.350, als de man gelijk heeft € 340.117. De vraag was alleen of de hangar ondernemingsvermogen is of een belegging.
De hangar werd grotendeels verhuurd aan een ander bedrijf voor € 3.000 per maand, waarbij de bv twee stallingsplaatsen voor vliegtuigen en een kantoorruimte hield. De inspecteur vond dat te weinig: het vliegtuig nam hooguit 10 procent van de ruimte in en de ondernemingsopbrengsten waren maar 3 procent van het totaal. Hij verwees naar een arrest van de Hoge Raad van augustus 2023, waarin die oordeelde dat het Pottenbakkersarrest, dat een ondernemer toestaat een verhuurd pand in zijn bedrijfsvermogen te houden, geen betekenis heeft voor de bedrijfsopvolgingsregeling in de erfbelasting. De kennisgroepen van de Belastingdienst passen die lijn ook toe op de doorschuifregeling, maar volgens hen verandert het arrest niets voor vermogen dat gemengd wordt gebruikt.
Op dat laatste punt kreeg de man gelijk. Hij verklaarde op de zitting, zonder tegenspraak, dat hij drie dagen en zijn dochter één dag per week vanuit het kantoor bij de hangar werkten. In elk geval in een deel van 2020 stonden er twee eigen vliegtuigen, en de verkoop van een ervan betekent niet dat het gemengde gebruik direct ophield. Bovendien leverde de verhuur van het overgebleven vliegtuig, dat onbetwist bij het bedrijf hoort, substantiële opbrengsten op. Samen is dat gemengd gebruik. Omdat een bv geen keuzevermogen heeft, telt zulk vermogen volgens de wetsgeschiedenis als ondernemingsvermogen. De hangar valt dus onder de doorschuifregeling.
Het totale vervreemdingsvoordeel daalt daarmee met € 104.213. De man en de erven vroegen die vermindering volledig bij de man te laten landen, en de rechtbank deed dat. De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde de uitspraak op bezwaar en verminderde de navorderingsaanslag over 2020 naar een inkomen uit aanmerkelijk belang van € 295.928, met een evenredige verlaging van de belastingrente. De inspecteur moet € 934 aan proceskosten betalen, de helft van het normale bedrag omdat de twee samenhangende zaken tegelijk zijn behandeld, en het griffierecht van € 53 vergoeden.
Rechtbank Gelderland · 25 september 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Kantonrechter stelt bewind in over vrouw met dementie ondanks levenstestament Een vrouw met dementie woont sinds 30 januari 2025 in de gesloten afdeling van een zorginstelling. Haar geldzaken en zorgzaken lagen op papier in vertrouwde handen: in een levenstestament uit april 2024 had zij een algemene volmacht gegeven aan haar dochter. Mocht die wegvallen, dan zou de echtgenoot van haar dochter het overnemen. De dochter overleed in juni 2026, waarna de schoonzoon formeel de gevolmachtigde werd.
In de praktijk bleek dat niet te werken. Twee familieleden van de vrouw vroegen de kantonrechter in Eindhoven om een bewind in te stellen, waarbij een bewindvoerder de financiën van de vrouw beheert. Zij vertelden dat de schoonzoon de vrouw al lange tijd niet meer heeft bezocht en niet reageert op e-mails, telefoontjes of berichten van de instelling. Daardoor heeft de zorginstelling geen vast aanspreekpunt voor financiële en zorgvragen, terwijl een wettelijk vertegenwoordiger nodig is. Ook zou de vrouw schulden hebben, waaronder een zorgverzekeringspremie bij CZ die al lang onbetaald zou zijn.
De schoonzoon was op de zitting van 20 oktober 2026 niet aanwezig, ook al was hij op zijn laatst bekende adres behoorlijk opgeroepen en had hij niets laten weten. De vrouw zelf werd via een beeldbelverbinding gehoord, met haar begeleidster erbij. Zij kon niet aangeven wat zij van het verzoek vond of wie haar belangen moest behartigen.
De kantonrechter benadrukt dat een levenstestament in beginsel gerespecteerd moet worden. Wie zo'n document opstelt, wil juist voorkomen dat een rechter een beschermingsmaatregel zoals bewind oplegt of dat een ander dan de gekozen persoon de belangen behartigt. De rechter treedt daarom terughoudend op. Alleen bij bijzondere omstandigheden, waarbij het levenstestament te weinig bescherming biedt of niet meer in het belang van de betrokkene is, kan daarvan worden afgeweken.
Volgens de kantonrechter zijn die omstandigheden hier aanwezig. Er zijn aanwijzingen dat de schoonzoon zijn taak als gevolmachtigde niet zorgvuldig en niet in het belang van de vrouw uitvoert. Door haar lichamelijke of geestelijke toestand kan de vrouw haar vermogensrechtelijke belangen onvoldoende zelf behartigen. Ook kan zij op dit moment de rekening en verantwoording van een bewindvoerder niet beoordelen en geen toestemming geven voor bepaalde handelingen van de bewindvoerder.
De kantonrechter stelt daarom met ingang van de dag na verzending van de beschikking een bewind in over de goederen van de vrouw en benoemt de door verzoekers voorgestelde bewindvoerder, omdat daartegen geen bezwaar bestond. De bewindvoerder mag voor de aanvangswerkzaamheden en de kosten van het bewind de vaste tarieven uit de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren ten laste van het vermogen van de vrouw brengen. De jaarbeloning is inclusief onkostenvergoeding.
Rechtbank Oost-Brabant · 27 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hoge Raad: broer moet executeur van overleden zus alsnog oproepen in cassatiezaak nalatenschap Twee broers en hun zus waren gerechtigd tot de nalatenschap van hun moeder. Nadat de zus, die in de Verenigde Staten woonde, na het overlijden van de moeder ook zelf overleed, wees haar testament een nicht aan als 'Personal Representative', in de procedure aangeduid als executeur van haar nalatenschap. Een van de broers vorderde vaststelling van de verdeling van de nalatenschap van de moeder tegen zijn broer en deze executeur, die in de procedure bij de rechtbank en het hof niet is verschenen en tegen wie telkens verstek is verleend.
De rechtbank Oost-Brabant wees de vorderingen van deze broer af, maar het gerechtshof 's-Hertogenbosch vernietigde dat vonnis en stelde de verdeling van de nalatenschap alsnog vast, met een betalingsverplichting voor de andere broer wegens overbedeling. Die broer stelde cassatieberoep in tegen het arrest van het hof, maar riep daarbij alleen zijn broer in het geding, niet de executeur van de nalatenschap van hun overleden zus.
Deze uitspraak volgt op de conclusie van de advocaat-generaal bij het parket van de Hoge Raad van 22 mei 2026, die al adviseerde om de eiser tot cassatie te bevelen de executeur alsnog op te roepen.
De verweerder in cassatie voerde primair aan dat het cassatieberoep niet-ontvankelijk moest worden verklaard omdat de executeur niet als partij was betrokken, en subsidiair dat zijn broer moest worden opgedragen haar alsnog op te roepen. De Hoge Raad overweegt dat de vaststelling van de verdeling van een nalatenschap een rechtsverhouding betreft waarbij het rechtens noodzakelijk is dat de beslissing voor alle betrokkenen gelijk luidt. Bij zo'n processueel ondeelbare rechtsverhouding moeten alle betrokken partijen in elke instantie, ook in cassatie, in het geding worden geroepen. Is dat niet gebeurd, dan moet de rechter eerst de gelegenheid geven om de ontbrekende partij op de voet van artikel 118 Rv alsnog op te roepen, voordat aan niet-ontvankelijkverklaring wordt toegekomen.
Omdat die gelegenheid nog niet is geboden, ziet de Hoge Raad in dit stadium geen grond om het cassatieberoep niet-ontvankelijk te verklaren. In plaats daarvan wijst de Hoge Raad de subsidiaire vordering toe en geeft de eiser tot cassatie twee weken de tijd om de executeur bij exploot te laten oproepen om als partij in de cassatieprocedure te verschijnen, vertegenwoordigd door een advocaat bij de Hoge Raad.
De Hoge Raad veroordeelt de eiser tot cassatie in de kosten van dit incident, begroot op € 800 voor salaris, en verwijst de hoofdzaak naar 16 oktober 2026 voor overlegging van het oproepingsexploot. Over de inhoud van het cassatieberoep zelf is nog niet beslist.
Hoge Raad · 25 september 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht